سخنگوی ارتش اسرائیل پنجشنبه ۱۴ اسفند اعلام کرد در حملات شبانه به تهران، یک سایت زیرزمینی ذخیره موشکهای بالستیک و تعدادی از سایتهای پرتاب موشک به همراه انبارهای موشک که برای هدف قرار دادن هواپیماها در نظر گرفته شده بودند، هدف قرار گرفتند.
این موضع در حالی ابراز شده که مقامهای جمهوری اسلامی این حمله را به ایالات متحده و اسرائیل نسبت دادهاند و آن را «حملهای عمدی» به غیرنظامیان و کودکان توصیف کردهاند.
اوفر فالک، مشاور سیاست خارجی بنیامین نتانیاهو، در گفتوگو با شبکه سیانان گفت حمله به مدرسه «شجره طیبه» در میناب که در ساعات مدرسه و در حضور دانشآموزان رخ داد، به احتمال زیاد نتیجه خطای شلیک موشکهای جمهوری اسلامی بوده است. به گفته او، «بر اساس اطلاعاتی که در اختیار دارم، این بهوضوح یک حمله ایرانی بوده و ناشی از خطای موشکی است.»
رسانههای دولتی ایران گزارش دادهاند که در این حمله دستکم ۱۸۰ نفر کشته شدهاند که اکثریت آنها دانشآموزان دختر بودهاند. مقامهای ایرانی از جمله مسعود پزشکیان و عباس عراقچی، آمریکا و اسرائیل را مسئول این حمله دانسته و آن را «جنایت جنگی» توصیف کردهاند.
فالک در مصاحبه خود همچنین تاکید کرد آمریکا و اسرائیل بهطور عمدی غیرنظامیان را هدف قرار نمیدهند و هرگونه تلفات غیرنظامی را «تراژدی» میدانند. او افزود که طبق ارزیابیها، حدود ۳۰ درصد از موشکهای حکومت ایران ممکن است دچار خطای شلیک شوند و چنین اتفاقی پیشتر نیز در مناطق درگیری رخ داده است.
موضع ایالات متحده
مقامهای آمریکایی، از جمله وزیر خارجه و وزیر جنگ، تاکید کردهاند که این موضوع در دست بررسی است، اما تاکنون نتیجه نهایی تحقیقات درباره این حادثه را اعلام نکردهاند. با این حال، مقامهای نظامی ایالات متحده گفتهاند هیچ شواهدی مبنی بر هدف قرار دادن عمدی غیرنظامیان از سوی نیروهای آمریکایی وجود ندارد و بررسی این حادثه همچنان ادامه دارد.
واکنش نهادهای سازمان ملل
در همین حال، نهادهای مختلف سازمان ملل نسبت به تلفات غیرنظامیان در این حمله ابراز نگرانی کردهاند. دفتر حقوق بشر سازمان ملل اعلام کرده است حمله به اهداف غیرنظامی از جمله مدارس میتواند نقض جدی حقوق بشردوستانه بینالمللی محسوب شود و خواستار تحقیقی فوری، مستقل و شفاف درباره این حادثه شده است.
همچنین کمیته حقوق کودکان سازمان ملل با اشاره به گزارشها درباره کشته شدن بیش از ۱۶۰ کودک در این حمله تاکید کرده است که کودکان هرگز نباید «خسارت جانبی» در درگیریهای مسلحانه محسوب شوند و همه طرفهای درگیر موظفاند از مدارس، بیمارستانها و دیگر زیرساختهای غیرنظامی محافظت کنند.
از سوی دیگر، هیات مستقل حقیقتیاب سازمان ملل نیز اعلام کرده است گزارشها درباره هدف قرار گرفتن مدارس در ایران «تکاندهنده» است و تاکید کرده که حتی در شرایط جنگی نیز حمله به غیرنظامیان میتواند مصادیق جنایت جنگی تلقی شود.
با ادامه درگیریها و افزایش تلفات غیرنظامیان در منطقه، نهادهای بینالمللی بار دیگر خواستار تحقیق مستقل درباره این حادثه و پاسخگویی عاملان احتمالی آن شدهاند.
این در حالی است که پیش از این گزارشهایی از استفاده مقامات و نهادهای حکومت ایران از مکانهایی همچون بیمارستانها، مدارس و فضاهای غیرنظامی بهمنظور سازماندهی نیروهای امنیتی و سرکوب منتشر شده است. در همین زمینه، در شرایطی که نشستهای مقامات حکومتی یکی از اهداف حملات اعلام شده، چند روز پیش، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، نشست خبری خود را در یک کلاس درس در مدرسهای در تهران برگزار کرد که به ادعای رسانههای ایران، در حملات اخیر آسیب دیده است.
همچنین برگزاری نشست در یک مدرسه، این شائبه را تقویت کرده که مقامهای جمهوری اسلامی در شرایط جنگی به اماکن غیرنظامی بهعنوان محل امنتر پناه میبرند و همزمان میکوشند روایت «هدف قرار گرفتن مدارس» را برجسته کنند.
در پی حملات پهپادی جمهوری اسلامی به نخجوان، وزارت خارجه جمهوری آذربایجان پنجشنبه ۱۴ اسفند اعلام کرد سفیر جمهوری اسلامی در باکو را در اعتراض به این حملات احضار و اعلام کرده است «حق پاسخگویی» را برای خود محفوظ میدارد.
وزارت خارجه جمهوری آذربایجان پیش از این خبر داد یک پهپاد به ساختمان ترمینال فرودگاه نخجوان برخورد و پهپاد دیگری در نزدیکی ساختمان مدرسهای در روستای شکرآباد سقوط کرده است.
