نیویورکتایمز به نقل از سه مقام ایرانی مطلع از روند مذاکرات هستهای در ژنو گزارش داد جمهوری اسلامی با مطرح کردن مشوقهای مالی و فرصتهای سرمایهگذاری و تجارت با آمریکا، از جمله در بخشهای نفت و انرژی، در تلاش برای جلب نظر واشینگتن است.
این سه مقام ایرانی گفتند جمهوری اسلامی در مذاکرات آمادگی خود را برای تعلیق غنیسازی اورانیوم به مدت سه تا پنج سال اعلام کرد و پس از آن، ایران به یک کنسرسیوم منطقهای برای غنیسازی در سطح غیرنظامی خواهد پیوست.
به گفته این مقامها، تهران همچنین پیشنهاد کرده است ذخایر اورانیوم خود را در داخل ایران و در حضور بازرسان بینالمللی رقیق کند و در مقابل، خواستار لغو تحریمهای مالی و بانکی آمریکا و پایان دادن به ممنوعیت فروش نفت خود شده است.
از سوی دیگر، هیات تحریریه والاستریت ژورنال در سرمقالهای نوشت جمهوری اسلامی میکوشد دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا را به تکرار رویکرد باراک اوباما، رییسجمهوری اسبق ایالات متحده در قبال جمهوری اسلامی (در سال ۲۰۰۹) ترغیب کند. رویکردی که در آن، بهزعم این رسانه، سکوت در قبال سرکوب داخلی، در مقابل پیشبرد مذاکرات هستهای است.
به نوشته این روزنامه، گفتوگوهای اخیر در ژنو نشانهای از همین تلاش است؛ هرچند همزمان، افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه ابهامهایی درباره مسیر و مقصد نهایی واشینگتن ایجاد کرده است.
وبسایت وار زون (The war zone)، یک وبسایت تخصصی در زمینه صنایع دفاعی و امنیت ملی آمریکا، در گزارشی به استقرار نیروی نظامی عظیم ایالات متحده در نزدیکی ایران پرداخته و نتیجه گرفته است که چینش قطعات برای یک حمله احتمالی به ایران مراحل نهایی خود را میگذراند.
از سوی دیگر، راز زیمت، افسر پیشین اطلاعات نظامی ارتش اسرائیل و رییس برنامه ایران در موسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل، با اشاره به مذاکرات تهران و واشینگتن، گفت احتمال حمله از احتمال دیپلماسی بیشتر است و ترامپ، صبر و تمایل لازم را برای پذیرش خواستههای نهایی تهران نخواهد داشت.
او افزود چشمانداز گفتوگوها را چندان مثبت ارزیابی نمیکند و نسبت به خوشبینی مطرحشده از سوی طرفها بدبین است.
زیمت گفت: «احتمال حمله از احتمال دیپلماسی بیشتر است. فکر نمیکنم ترامپ، صبر و تمایل لازم را برای موافقت با آنچه ایرانیها در نهایت میخواهند، داشته باشد.»
او همچنین درباره فضای حاکم بر ایران گفت: «من مطمئن نیستم که واقعا خوشبینی قابل توجهی در ایران وجود داشته باشد. حتی پیش از عملیات جنگ ۱۲ روزه از فضای خوشبینانه سخن میگفتند و بعد حمله را تجربه کردند. من کمتر تحت تاثیر این خوشبینی هستم، چون فکر میکنم در نهایت مشکل اساسی همچنان باقی است.»
سرمقاله والاستریت ژورنال با اشاره به اظهارات مقامهای ایرانی از جمله عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، درباره «پیشرفت در مذاکرات»، تاکید کرد چارچوبهای مطرح شده همچنان مبهم است و تهران وعده ارائه پیشنهادهای تفصیلی در هفتههای آینده را داده است.
در مقابل، واشینگتن از تعیین «خطوط قرمز» سخن گفته، در حالی که همزمان گزارشهایی از تقویت قابل توجه توان هوایی آمریکا در منطقه منتشر شده است.
این نوشته، استدلال کرده است امتیاز اصلی مورد بحث، تعلیق موقت غنیسازی در برابر کاهش تحریمهاست. اقدامی که از نگاه والاستریت ژورنال میتواند به تقویت موقعیت داخلی و مالی حکومت ایران بینجامد.
سرمقاله این روزنامه در نهایت این فرض که میتوان تهدید هستهای را مهار کرد بیآنکه ساختار قدرت در ایران تغییر کند، زیر سوال برده است و ریشه چالش هستهای را در ماهیت ایدئولوژیک و امنیتی نظام سیاسی جمهوری اسلامی دانسته است.
از سوی دیگر، پایگاه خبری والانیوز در اسرائیل خبر داد ارتش این کشور هماهنگی نزدیکی با فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) و مقامهای پنتاگون در مورد آمادگی برای شکست مذاکرات ایالات متحده با جمهوری اسلامی و تشدید تنش دارد.
والانیوز با اشاره به رزمایش سپاه پاسداران در تنگه هرمز نوشت در نهادهای اسرائیل این فرض مطرح است که جمهوری اسلامی نیز برای احتمال فروپاشی گفتوگوها با آمریکا آماده میشود و در پوشش رزمایش نظامی، نیروهای خود را برای احتمال تشدید تنش، آماده میکند.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، ۲۸ بهمن و همزمان با مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا در ژنو، گزارش داد در جریان یک رزمایش دریایی، بخشی از تنگه هرمز برای ساعاتی بسته شده است.
این برای نخستین بار در بیش از سه دهه گذشته است که تهران از بستن حتی موقت تنگه هرمز خبر میدهد.
تسنیم به نقل از علیرضا تنگسیری، فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران نوشت برای انجام رزمایش، تردد در تنگه هرمز برای ساعاتی ممنوع شد و شناورها پشت تنگه هرمز ماندند.
تنگسیری در عین حال گفت: «تصمیم برای بستن تنگه هرمز با بزرگان نظام است و من بهعنوان یک سرباز میگویم که ما آمادهایم هر زمان که بزرگان ما گفتند، این کار را انجام دهیم.»
خبر بستن بخشی از تنگه هرمز در رسانههای جهان نیز بازتاب یافت و از جمله آسوشیتدپرس در گزارشی نوشت اقدام کمسابقه ایران برای بستن موقت تنگه هرمز بهدلیل برگزاری رزمایش با آتش واقعی همزمان با برگزاری دور تازه گفتوگوهای غیرمستقیم میان مذاکرهکنندگان تهران و واشینگتن درباره برنامه هستهای مناقشهبرانگیز جمهوری اسلامی انجام شد.
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران با صدور گزارشهایی خبر داد در پی فراخوان این شورا برای اعتصاب در مدارس در روز چهارشنبه ۲۹ بهمن، با هدف گرامیداشت یاد دانشآموزان و معلمان جانباخته و اعتراض به «نیمکتهای خالی»، مدارس متوسطه دوم در شهرهای ری، بهارستان، پاکدشت، ورامین و اسلامشهر عملا بدون حضور دانشآموزان تعطیل شدهاند.
این شورا افزود در شهرک اندیشه نیز دانشآموزان فازهای یک، دو و سه با خودداری از حضور در کلاسها به این فراخوان پیوستهاند.
بر اساس این گزارشها، در مدارس متوسطه دوم مناطق ۱۰، ۱۱ و ۱۲ تهران نیز تنها تعداد محدودی از دانشآموزان حاضر شدهاند که موجب تعطیلی مدارس شده است.
همچنین در یکی از مدارس منطقه ۱۰ تهران، مسئولان حراست با حضور در مدرسه از مدیریت خواستهاند با تماس با اولیا، دانشآموزان را وادار به حضور در مدرسه کند؛ با این حال، بنا بر گزارشهای رسیده، دانشآموزان با وجود این فشارها از حضور در مدرسه خودداری کردهاند.
این تشکل صنفی همچنین گزارش داد در شهرستان انزلی شمار زیادی از دانشآموزان، بهویژه پایه دوازدهم، در مدارس حضور پیدا نکردهاند و حراست اداره شهرستان بندر انزلی از معاونان آموزشی خواسته است فهرست کامل دانشآموزان و معلمان غایب را برای اداره ارسال کنند.
شورای هماهنگی همچنین گزارش داد در گرگان شمار زیادی از دانشآموزان متوسطه اول و دوم در مدارس حاضر نشدهاند و حراست اداره کل آموزشوپرورش این شهر با تهدید مدیران، خواهان فهرست کامل دانشآموزان و معلمان غایب شده است؛ ضمن آنکه مدارس متوسطه دوم در بندرعباس نیز بهدلیل عدم حضور دانشآموزان عملا تعطیل شدهاند.
این شورا همچنین گزارش داد مدارس متوسطه دوم در شهر جوانرود استان کرمانشاه و شهر ایذه استان خوزستان بهدلیل عدم حضور دانشآموزان عملا تعطیل شدهاند.
این تشکل صنفی افزود از دوشنبه ۲۷ بهمن و پس از صدور این فراخوان، مدیران مدارس در برخی مناطق از سوی ادارات کل آموزش و پرورش تحت فشار قرار گرفته بودند تا با تهدید دانشآموزان و معلمان، مانع از تعطیلی مدارس شوند.
امیرحسین رحیمی، وزیر دادگستری جمهوری اسلامی، بدون اشاره به تعداد کودکان بازداشتی گفت: «هنوز تعدادی از افراد زیر ۱۸ سال در بازداشت هستند. پیگیر هستیم که این افراد بتوانند با قرار وثیقه آزاد شوند. البته مجازات این افراد طبق قانون با سایر بازداشتشدگان متفاوت است.»
او افزود که از کانون اصلاح و تربیت بازدید کرده و وزارت دادگستری در ایران مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک است. این مقام قضایی تأکید کرد که امور مربوط به بازداشتشدگان زیر ۱۸ سال را پیگیری میکند.
این در حالی است که بر اساس گزارشهای رسیده به ایران اینترنشنال، بسیاری از کودکان بازداشتی در زندانهای مختلف و برخی نیز در بازداشتگاههای غیررسمی نگهداری میشوند و پیگیریهای خانوادههای آنان تاکنون بینتیجه مانده است.
احسان عظیمیراد، سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس گفت حدود ۱۷ درصد شرکتکنندگان در اعتراضات دیماه را نوجوانان تشکیل دادهاند و در برخی استانها سهم ۴۵ درصدی از معترضان زیر ۲۰ سال هستند.
عظیمیراد افزود در بعضی مدارس یک کلاس به صورت کامل در اعتراضات حضور داشته است.
او در ادامه گفت که هنوز آمار رسمی دانشآموزان کشتهشده به این کمیسیون ارائه نشده است و درباره اینکه «شنیده شده» هیچ دانشآموزی در بازداشت نیست، رسیدگی میشود.
سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس همچنین گفت «فضای مجازی» و «رسانههای مخالف جمهوری اسلامی» از عوامل تاثیرگذار بر حضور نوجوانان در اعتراضات هستند.
