ایراناینترنشنال
نشست اخیر دونالد ترامپ با رهبران پنج کشور آسیای مرکزی در کاخ سفید، نقطه عطفی کمسابقه در سیاست خارجی آمریکا نسبت به منطقهای بود که طی دهههای گذشته عمدتاً در حوزه نفوذ روسیه و سپس چین قرار داشته است.
برای نخستین بار در تاریخ، روسای جمهوری قزاقستان، ازبکستان، قرقیزستان، تاجیکستان و ترکمنستان در قالب نشست C5+1 در کاخ سفید گردهم آمدند؛ رویدادی که از نگاه بسیاری از ناظران، نشانهای از تغییر سطح توجه واشینگتن به آسیای مرکزی و بخشی از رقابت گستردهتر قدرتها بر سر انرژی، مواد معدنی کمیاب و خطوط حیاتی حملونقل محسوب میشود.
قالب C5+1 که نخستین بار در سال ۲۰۱۵ در شهر سمرقند ازبکستان میان وزیران امور خارجه شش کشور شکل گرفت، تا سالها بیشتر بر همکاریهای تجاری، حملونقل و انرژی متمرکز بود و بعدتر موضوعات امنیتی، بهویژه جنگ افغانستان، به آن اضافه شد.
در سال ۲۰۲۳ نیز جو بایدن نشست رهبران آسیای مرکزی را در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک برگزار کرد؛ اقدامی که بسیاری آن را نشانه تغییر تدریجی رویکرد واشینگتن نسبت به منطقه میدانستند. اما میزبانی تازه ترامپ در کاخ سفید، نهتنها این رویکرد را تثبیت کرد، بلکه آن را به سطحی بالاتر ارتقا داد؛ سطحی که بهروشنی نشان میدهد رقابت آمریکا با چین و روسیه وارد مرحله جدیدی شده است.
از زمان آغاز جنگ تمامعیار روسیه علیه اوکراین در سال ۲۰۲۲، کشورهای آسیای مرکزی نسبت به پیامدهای امنیتی و اقتصادی وابستگی بیشازحد به مسکو نگران شدهاند. تحریمهای سنگین آمریکا و اروپا علیه روسیه، کاهش ارزش روبل و محدودیتهای تجاری، فشارهایی را بر اقتصادهای آسیای مرکزی وارد کرده است؛ اقتصادهایی که میلیونها نفر از شهروندانشان بهعنوان کارگر مهاجر در روسیه مشغول کارند و بخش مهمی از درآمدشان از انتقال پولهای آنان تامین میشود.
همین نگرانیها سبب شده دولتهای منطقه بهدنبال متنوعسازی روابط اقتصادی و امنیتی خود باشند؛ فرصتی که واشنگتن آن را بلافاصله تشخیص داده و در ماههای گذشته تلاش کرده از آن بهره ببرد.
معاملات ۱۲ میلیارددلاری
ترامپ در ماههای نخست دوره دوم ریاستجمهوری خود، مجموعهای از توافقهای بزرگ تجاری با کشورهای آسیای مرکزی امضا کرده که ارزش مجموع آنها به ۱۲.۴ میلیارد دلار میرسد.
او با بهرهگیری از شبکه اجتماعی خود تروث سوشیال، بهطور مرتب بر این توافقها تاکید کرده و آنها را نشانهای از «بازگشت آمریکا به مرکز رقابت جهانی» دانسته است.
بزرگترین این توافقها خرید ۲۲ فروند بوئینگ ۷۸۷ دریملاینر از سوی ازبکستان به ارزش ۸ میلیارد دلار بود که ترامپ ادعا کرده بیش از ۳۵ هزار شغل در آمریکا ایجاد خواهد کرد.
قزاقستان نیز قراردادی ۴.۲ میلیارد دلاری با شرکت آمریکایی وبتک (Wabtec) امضا کرده که شامل ۳۰۰ کیت لوکوموتیو برای توسعه شبکه ریلی این کشور است.
علاوه بر این، دولت ترامپ در حال مذاکره برای اعطای دسترسی شرکت آمریکایی Cove Capital LLC به یکی از بزرگترین معادن دستنخورده تنگستن جهان در قزاقستان است؛ مادهای که برای صنایع پیشرفته نقشی کلیدی دارد.
با وجود این توافقها، آنچه بیش از هر چیز انگیزه واشینگتن برای نزدیکی به آسیای مرکزی را افزایش داده، رقابت فزاینده بر سر «مواد معدنی کمیاب» است؛ عناصری که در تولید فناوریهای حساس از تلفنهای هوشمند گرفته تا تجهیزات دفاعی، خودروهای برقی و هوش مصنوعی نقشی تعیینکننده دارند.
فرصتی که آمریکا نمیخواهد از دست بدهد
قزاقستان در ماه آوریل اعلام کرد ذخایر بزرگی از عناصر کمیاب مانند سریم، لانتان، نئودیمیم و ایتریم در استان قرهقندی کشف کرده که حجم احتمالی آن بیش از ۲۰ میلیون تن است؛ رقمی که در صورت تایید، تقریباً برابر نیمی از ذخایر چین خواهد بود.
این کشف در زمانی صورت گرفت که چین، با داشتن ۴۴ میلیون تن ذخیره و ۹۰ درصد ظرفیت فرآوری جهانی، صادرات چندین عنصر حیاتی را در چارچوب جنگ تجاری با آمریکا محدود کرده بود.
اگرچه پکن پس از گفتوگوهای ترامپ و شی جینپینگ در کره جنوبی اعلام کرد اجرای محدودیتهای جدید را به تعویق میاندازد، اما برای واشینگتن روشن شده که وابستگی بیش از حد به چین در حوزه مواد معدنی کمیاب میتواند یک تهدید راهبردی باشد؛ تهدیدی که تنها با ایجاد زنجیرههای تامین جایگزین قابل مدیریت است.
در این میان، آسیای مرکزی در حال تبدیلشدن به یکی از مهمترین نقاط این رقابت جهانی است. علاوه بر کشف ذخایر جدید، بانک توسعه قزاقستان اعلام کرده برنامهای یکمیلیارد دلاری برای استخراج و فرآوری این عناصر بین سالهای ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۰ آغاز خواهد کرد.
شرکتهای آمریکایی امیدوارند با سرمایهگذاری در این پروژهها، نه تنها سهم خود را در زنجیره تامین جهانی افزایش دهند، بلکه نفوذ چین را نیز در منطقه کاهش دهند.
در همین حال، ازبکستان نیز مذاکراتی را با شرکتهای آمریکایی آغاز کرده تا با استفاده از فناوریهای پیشرفته، اکتشافات زمینشناسی در مناطق بالقوه معدنی را گسترش دهد.
رقابت نفسگیر با پکن و مسکو
با این همه، رقابت آمریکا در آسیای مرکزی ساده نخواهد بود. روسیه در اکتبر امسال دومین نشست آسیای مرکزی را در تاجیکستان برگزار کرد و ولادیمیر پوتین خواستار گسترش روابط تجاری و امنیتی شد. حجم تجارت روسیه با پنج کشور منطقه در سال گذشته از ۴۵ میلیارد دلار فراتر رفت.
از سوی دیگر، چین نیز با سرعت در حال افزایش روابط اقتصادی با منطقه است. تنها در ماه سپتامبر، چین و قزاقستان ۷۰ توافق تجاری به ارزش حدود ۱۵ میلیارد دلار امضا کردند و حجم تجارت چین با آسیای مرکزی در سال ۲۰۲۴ به ۶۶.۲ میلیارد دلار رسید.
تحلیلگران معتقدند که آمریکا، حتی با وجود توجه تازه ترامپ، بهسختی میتواند با این سطح از وابستگی اقتصادی و جغرافیایی رقابت کند.
موقعیت جغرافیایی آسیای مرکزی و ارتباط تاریخی آن با مسکو و پکن به معنی آن است که دولتهای منطقه نه میتوانند و نه میخواهند جایگزینی برای این دو قدرت پیدا کنند؛ بلکه ترجیح میدهند سیاستی متوازن و چندجانبه در پیش گیرند که به آنها اجازه دهد در عین حفظ روابط سنتی، از فرصتهای تازه اقتصادی نیز بهرهمند شوند.
در نهایت، نشست اخیر در کاخ سفید بیش از آنکه نشانه تغییر جهت کشورهای آسیای مرکزی باشد، نشاندهنده تلاش آمریکا برای آن است که در رقابتی که دیر به آن وارد شده است، حداقل جای پایی برای خود ایجاد کند.
آینده این رقابت احتمالاً نه در سطح بیانیهها و نشستها، بلکه در میزان سرمایهگذاری واقعی، دسترسی به مواد معدنی کمیاب و توانایی آمریکا در ارائه گزینههای اقتصادی و امنیتی معتبر سنجیده خواهد شد.
بر اساس این گزارش که جمعه ۱۶ ابان منتشر شده این تصمیم پس از آن اتخاذ شد که مت فرِدریکسن، نخستوزیر این کشور، بهدلیل نگرانیهایی درباره سلامت روان کودکان، ماه گذشته در سخنرانی افتتاحیه پارلمان خواستار اعمال محدودیتهایی برای دسترسی آنها به شبکههای اجتماعی شد.
کارولین استیج اولسن، وزیر امور دیجیتال دانمارک، جمعه ۱۶ آبان گفت: «آنچه بهاصطلاح شبکههای اجتماعی نامیده میشود با دزدیدن زمان، کودکی و سلامتی فرزندان ما توسعه پیدا میکند و ما اکنون جلو آن را میگیریم.»
اکثریت احزاب حاضر در پارلمان اعلام کردند حتی پیش از رایگیری رسمی از این طرح حمایت خواهند کرد.
بنا بر اعلام دولت، کودکان دانمارکی از پلتفرمهای اسنپ چت، یوتیوب، اینستاگرام و تیک تاک، بیشترین استفاده را میکنند.
بر اساس تحلیلی که اداره رقابت و حمایت از مصرفکننده دانمارک در فوریه امسال منتشر کرد، جوانان در این کشور شمال اروپا بهطور متوسط هر روز دو ساعت و ۴۰ دقیقه در شبکههای اجتماعی وقت میگذرانند.
پیشتر نیز برخی کشورها محدودیتها و ممنوعیتهای مشابهی وضع کردند؛ از جمله استرالیا که سال گذشته استفاده از شبکههای اجتماعی برای کودکان زیر ۱۶ سال را ممنوع کرد.
ممنوعیت شبکههای اجتماعی برای نوجوانان در استرالیا
پیشتر آنتونی آلبانیزی، نخستوزیر استرالیا، در نشست «حفاظت از کودکان در عصر دیجیتال» در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک، از قانون جدید کشورش برای ممنوعیت استفاده نوجوانان از شبکههای اجتماعی خبر داده بود.
بر اساس این قانون که از دسامبر سال جاری اجرایی میشود، استرالیا نخستین کشوری خواهد بود که استفاده از شبکههای اجتماعی را برای افراد زیر ۱۶ سال ممنوع میکند.
دولت استرالیا از شرکتهای فناوری خواسته با بهرهگیری از هوش مصنوعی و دادههای رفتاری سن کاربران را تخمین بزنند، نه اینکه صرفا از روشهای سنتی احراز هویت استفاده کنند. این قانون در نوامبر ۲۰۲۴ تصویب شد و سن ایجاد حساب کاربری را از ۱۳ به ۱۶ سال افزایش داد.
اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، در همین نشست با ابراز حمایت از این تصمیم گفت: «ما در اروپا به دقت این تجربه را دنبال میکنیم و از آن خواهیم آموخت… وظیفه ماست که برای نسل آینده اقدام کنیم.»
سنای استرالیا پنجشنبه هشتم آذر ماه سال گذشته طرح ممنوعیت استفاده افراد زیر ۱۶ سال از شبکههای اجتماعی را به تصویب رسانده بود. این برای نخستین بار بود که چنین قانونی در جهان به تصویب میرسید.
تلاشهای قانونی در فرانسه
۲۰ شهریور سال جاری یک کمیته پارلمانی در فرانسه پیشنهاد کرد استفاده از شبکههای اجتماعی برای کودکان زیر ۱۵ سال به طور کامل ممنوع شود و نوجوانان ۱۵ تا ۱۸ سال نیز از ساعت ۱۰ شب تا ۸ صبح اجازه دسترسی به این پلتفرمها را نداشته باشند.
دفتر رییسجمهوری فرانسه، امانوئل مکرون، نیز پیشتر تمایل خود را برای وضع چنین محدودیتهایی اعلام کرده بود.
کمیته پارلمانی در ماه مارس امسال با هدف بررسی تاثیرات روانی تیکتاک بر کودکان تشکیل شد؛ پس از آنکه هفت خانواده در سال ۲۰۲۴ از این پلتفرم به دلیل انتشار محتوای مرتبط با خودکشی فرزندانشان شکایت کردند.
رویترز در این گزارش که جمعه ۱۶ آبان منتشر شد، نوشت مقامهای سابق آمریکایی این خبر را بر اساس گزارشی بیان کردند که ایالات متحده سال گذشته تهیه کرد.
آنها این گزارش را از «تکاندهندهترین مواردی» توصیف کردند که در جریان جنگ غزه به سیاستگذاران ارشد آمریکایی ارائه شد.
اسرائیل «اتهام انجام هرگونه جنایات جنگی در غزه را قویا رد کرده» است.
با این حال، رویترز افزود که این گزارش اطلاعاتی، به تردیدهایی در داخل ارتش اسرائیل درباره مشروعیت تاکتیکهای بهکاررفته در غزه اشاره داشت و این تردیدها با مواضع رسمی اسرائیل در دفاع از اقداماتش «تضاد آشکاری» داشت.
دو نفر از مقامهای پیشین آمریکایی گفتند این اطلاعات تا اواخر دولت جو بایدن در داخل دولت ایالات متحده بهطور گسترده پخش نشده بود و تنها پیش از جلسه توجیهی کنگره در دسامبر ۲۰۲۴ بهصورت وسیعتری منتشر شد.
این اطلاعات نگرانیها را در واشینگتن درباره رفتار اسرائیل در جنگ غزه افزایش داد. جنگی که اسرائیل آن را برای نابودی نیروهای حماس که در زیرساختهای غیرنظامی پنهان شده بودند «ضروری» میدانست.
جنگ غزه پس از حمله بیسابقه و مرگبار حماس به اسرائیل در هفتم اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد که در جریان آن حماس، هزار و ۲۰۰ نفر را کشت و ۲۵۱ نفر را ربود.
جزییاتی از شواهد ارائه نشده است
مقامهای پیشین آمریکایی که رویترز با آنها گفتوگو کرده، جزییاتی از شواهد خاص مانند حوادث مشخص در زمان جنگ را ارائه نکردند.
رویترز با ۹ مقام پیشین دولت بایدن گفتوگو کرده؛ از جمله شش نفری که مستقیما از محتوای اطلاعات و بحثهای بعدی در دولت آگاه بودند.
همگی آنان بهدلیل حساسیت موضوع، بهشرط ناشناس ماندن سخن گفتهاند.
پیشتر گزارشهایی از اختلافات داخلی در دولت بایدن درباره کارزار غزه منتشر شده بود اما این گزارش، به نوشته رویترز، تصویری کاملتر از شدت مباحث در هفتههای پایانی این دولت ارائه میدهد.
به گفته پنج مقام پیشین آمریکایی، حتی پیش از آن که ایالات متحده اطلاعات مربوط به اتهام «جنایات جنگی» را از درون ارتش اسرائیل جمعآوری کند، وکلای وزارت خارجه آمریکا که ارزیابیهای حقوقی رفتار ارتشهای خارجی را بر عهده دارند، بارها نگرانی خود را از احتمال ارتکاب «جنایات جنگی» از سوی اسرائیل با آنتونی بلینکن، وزیر خارجه وقت آمریکا، در میان گذاشته بودند.
آمریکا شواهد مستقلی در دست نداشت
با این حال، بحث مقامات آمریکایی درباره اینکه آیا اسرائیل در غزه مرتکب جنایات جنگی شده، زمانی پایان یافت که وکلای دولت آمریکا به این نتیجه رسیدند که ادامه حمایت از اسرائیل با سلاح و اطلاعات، از نظر قانونی مجاز است.
ایالات متحده شواهد مستقلی مبنی بر نقض قوانین جنگی از سوی اسرائیل در اختیار نداشت.
مقامات پیشین آمریکایی گفتند که به عقیده مقامات وقت، اطلاعات و شواهد جمعآوریشده از سوی آمریکا ثابت نمیکرد که اسرائیل عمدا غیرنظامیان یا امدادگران را کشته یا مانع ارسال کمکهای انسانی شده است.
چنین مواردی از عوامل کلیدی در تعیین مسئولیت قانونی ارتکاب جنایات جنگی به شمار میرود.
ترامپ در جریان دیداری که جمعه ۱۶ آبان در کاخ سفید برگزار شد، به خبرنگاران گفت: «ما در حال بررسی این موضوع هستیم، چون دریافت نفت و گاز از سایر مناطق برایشان بسیار دشوار است.»
رییسجمهوری آمریکا از نخستوزیر مجارستان به عنوان «رهبری بزرگ» یاد کرد و گفت با اوربان درباره تجارت، انرژی و جنگ اوکراین گفتوگو میکند.
ترامپ گفت نخستوزیر مجارستان در موضوع مهاجرت اشتباهی نکرده و افزود که در حال گفتوگو درباره دیدار با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه هستند.
رییسجمهوری آمریکا تاکید کرد: «اختلاف اصلی با روسیه این است که آنها نمیخواهند جنگ در اوکراین متوقف شود.»
ترامپ و پوتین ۲۴ مهر با یکدیگر تلفنی صحبت کردند و پس از آن، کاخ سفید این مکالمه را «خوب و سازنده» توصیف کرد. ترامپ پس از این تماس گفت با پوتین توافق کرده که در بوداپست دیدار کنند. این دو پیشتر در مردادماه در آلاسکا با یکدیگر دیدار کردند.
اواخر مهرماه، شبکه تلویزیونی سیانان گزارش داد پس از برگزار نشدن جلسه مقدماتی میان عالیترین مشاوران سیاست خارجی آمریکا و روسیه، احتمال به تعویق افتادن دیدار ترامپ و پوتین در بوداپست وجود دارد.
آغاز فصل جدید در روابط دو کشور
نخستوزیر مجارستان نیز اعلام کرد هدف از حضورش در آمریکا، «آغاز فصل جدیدی در روابط واشینگتن و بوداپست» است.
او گفت: «مجارستان درباره مسئله نفت روسیه مذاکره میکند.»
پنجم آبان، پیتر سیارتو، وزیر خارجه مجارستان، اعلام کرده بود که اوربان در دیدار خود با ترامپ در واشینگتن، در کنار سایر موضوعات درباره تحریمهای آمریکا علیه شرکتهای نفتی روسیه گفتوگو خواهد کرد.
ترامپ که از متحدان نزدیک نخستوزیر مجارستان به شمار میرود، به تازگی تحریمهایی علیه روسیه وضع کرد که شرکتهای لوکاویل و روسنفت را هدف قرار میدهند.
هدف آمریکا از این اقدام، تحت فشار قرار دادن مسکو برای پذیرش آتشبس در اوکراین عنوان شده است.
اقدام ترامپ پرسشهایی را برای مجارستان و اسلواکی، دو خریدار اصلی نفت روسیه در اتحادیه اروپا، ایجاد کرد.
نخستوزیر مجارستان که انتخابات سال ۲۰۲۶ را پیش رو دارد، طی سالهای گذشته رابطهای شخصی و قوی با ترامپ ایجاد کرده است.
مواضع سرسختانه اوربان در قبال مهاجرت، حمایت قابل توجهی را در میان طرفداران ترامپ در ایالات متحده برایش به همراه آورده است.
او اوایل ماه جاری گفته بود در دیدار خود با ترامپ، مسائل اقتصادی را نیز مورد بحث قرار خواهد داد.
الیوت آبرامز، نماینده ویژه ایالات متحده در امور ایران در دولت اول دونالد ترامپ، گفت: «در جریان جنگ ۱۲ روزه و در پی حملات اسرائیل و سپس ایالات متحده، بیشتر سامانههای دفاع هوایی و همچنین بخش زیادی از تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی ایران نابود شدند.»
آبرامز در این میزگرد که بزرگمهر شرفالدین، مدیر بخش دیجیتال ایراناینترنشنال آن را اداره میکرد، تاکید کرد: «به نظر نمیرسد مقامات جمهوری اسلامی ایران وسوسه شوند اسرائیل را تحریک کنند زیرا با نبود دفاع هوایی، میدانند که اسرائیل میتواند آسیب بسیار بیشتری وارد کند.»
این مقام سابق آمریکا با تاکید بر اینکه فکر نمیکند اسرائیلیها هم در حال حاضر دنبال جنگ باشند، گفت با در نظر گرفتن شرایط موجود، واقعا تعجب میکند اگر جنگ دیگری رخ دهد.
آبرامز اضافه کرد: «مقامات اسرائیل پس از آزادی گروگانها از غزه، نیاز دارند که به نیروی نظامی خود استراحت دهند و آن را بازسازی و تجهیز کنند. اکثر واحدهای نظامی اسرائیل از نیروهای ذخیره تشکیل شده است و آنان میخواهند به خانه برگردند، نزد خانواده خود باشند و شغل عادی خود را ادامه دهند.»
دنیس راس، سفیر اسبق ایالات متحده در امور خاورمیانه نیز گفت مقامات جمهوری اسلامی بر اساس روایتی که به منظور اقناع مردم ساختهاند، میگویند جنگ را بردهاند اما: «مردم ایران درک درستی از وضعیت دارند و نگران درگیری جدیدی هستند.»
به گفته این مقام پیشین آمریکا، «اگر مقامات جمهوری اسلامی برای دستیابی به سلاح هستهای شتاب کنند، با واکنش اسرائیل یا آمریکا مواجه خواهند شد».
راس همچنین با اشاره به کشته شدن شمار قابل توجهی از فرماندهان سپاه پاسداران و دانشمندان هستهای در پی حملات اسرائیل گفت: «بعید است جمهوری اسلامی بخواهد ریسک حمله آنها را بپذیرد.»
او در ادامه سخنان خود به مشکلات حکومت ایران در «تولید برق و گاز، کمبود شدید آب، ورشکستگی بانک آینده و بیارزش شدن پول ملی» اشاره و تاکید کرد: «حکومت در تقریبا تمام شاخصها در حال شکست است.»
سخنان «زودهنگام» و «اغراقآمیز» ترامپ در مورد ایران
ایراناینترنشنال نظر آبرامز را در مورد دیدگاه ترامپ درباره حکومت ایران پرسید.
ترامپ ۲۸ مهر گفته بود: «پیش از آنکه ما ایران را هدف قرار دهیم، نمیتوانستیم هیچ توافقی در خاورمیانه بهدست آوریم، چون سایهای تاریک بر منطقه افتاده بود اما زمانی که توانستیم توان هستهای ایران را از بین ببریم، همه چیز تغییر کرد.»
آبرامز این سخنان را «زودهنگام» و «اغراقآمیز» توصیف کرد.
او گفت: «به رغم آنکه نفوذ تهران نسبت به دو یا سه سال پیش بسیار کاهش یافته است، اینکه بگوییم درگیری در منطقه پایان یافته است و صلح برقرار خواهد شد، بسیار اغراقآمیز است.»
آبرامز تاکید کرد: «نیروی نظامی رژیم ایران همچنان قدرتمند است و برنامه موشک بالستیک خطرناکی دارد. بنابراین گفتن اینکه مشکلات حل شدهاند، اشتباه است.»
راس نیز گفت: «حملات موشکی جمهوری اسلامی به اسرائیل به این دلیل انجام شد که حکومت ایران فکر میکرد به نوعی از جانب ما مصونیت دارد ولی حملات آمریکا به ایران نشان داد که آنها دیگر مصونیت ندارند.»
او اضافه کرد که همین موضوع برای کشورهای منطقه اهمیت زیادی داشت: «به این دلیل که دیگر لازم نیست تا این اندازه از جمهوری اسلامی، بهویژه با تضعیف نیروهای نیابتیاش هراس داشته باشند.»
راس تاکید کرد که این «یک تحول استراتژیک و بسیار مهم» است.
به اعتقاد او، «حکومت ایران تمرکز خود را بر بقا گذاشته است» و احساس میکند میتواند اوضاع را کنترل، مدیریت و حفظ کند: «البته به دنبال مشکلآفرینی در خارج از مرزهای ایران نیست.»
راس در این مورد که آیا میتوان تغییر رژیم ایران را از خارج انجام داد، ابراز تردید کرد و گفت: «تغییر رژیم باید از داخل ایران انجام شود ولی پرسش این است که چه نوع کارهایی وجود دارد که میتوانیم از آنها حمایت کنیم؟ یا اگر قرار نیست تغییر رژیم اتفاق بیفتد، چه نوع رفتارهایی از ایران باید ببینیم که باعث شود به روشی عمل کند که قابل قبولتر باشد؟»
حرکت بعدی ترامپ در مورد ایران چیست؟
آبرامز در پاسخ به ایراناینترنشنال مبنی بر اینکه حرکت بعدی ترامپ در قبال جمهوری اسلامی چگونه خواهد بود، اشاره کرد که او و طرفدارانش خواستار «تکرار تجربه آمریکا در افغانستان و عراق نیستند که به بهای کشته و زخمی شدن شمار زیادی از سربازان و تریلیونها دلار هزینه تمام شد».
او افزود ترامپ چنین تجربهای را تکرار نخواهد کرد اما: «این به معنای انزواطلب بودنش نیست به ویژه آنکه میبینیم به سراسر جهان سفر میکند و با رهبران روسیه و چین و کشورهای اروپایی دیدار میکند.»
آبرامز گفت که برخی از طرفداران ترامپ، او را بهخاطر صرف زمان زیاد برای امور بینالمللی - و نه به اندازه کافی برای اقتصاد داخلی - مورد انتقاد قرار دادهاند.
او تاکید کرد که ترامپ میخواهد از این نوع جنگها اجتناب کند اما این خواسته باعث نمیشود از نفوذ آمریکا دست بکشد: «برای او تحلیل هزینه-فایده مطرح است. او ملیگرا است و مسائل را از دید تجارت و معامله میبیند. هدفش این است که آمریکا قویتر، امنتر و ثروتمندتر شود.»
راس در پاسخ به این پرسش که با توجه به شرایطی که ایالات متحده و جمهوری اسلامی برای مذاکره مطرح کردهاند، آیا زمینهای برای دیپلماسی با جمهوری اسلامی ایران وجود دارد، گفت اگر این شرایط واقعی باشند، پاسخ منفی است: «رهبر جمهوری اسلامی مذاکرات با ما را به عنوان یک فرصت نمیبیند، بلکه تهدید میداند؛ زیرا حتی دستیابی به توافق نیز پرسشهایی را در مورد ماهیت و ایدئولوژی نظام ایجاد میکنند.»
کسانی در ایران مایل به معامله هستند
راس در ادامه سخنانش گفت: «کسانی در ایران هستند که واقعا به انجام معامله با ما تمایل دارند. فقط رهبر جمهوری اسلامی را جزو آنان حساب نمیکنم.»
او با اشاره به این نکته که تمرکز بر مسئله تغییر رژیم در ایران موضوعی نبوده که جذبش کند، افزود: «مدیریت تغییر رژیم از خارج ایران دشوار است و سوابق ما چندان خوب نیست.»
آبرامز هم تاکید کرد: «مردم ایران هرگز رژیم فعلی را در سال ۱۹۷۹ انتخاب نکردهاند و از آن زمان تاکنون علیه آن مبارزه میکنند و هر چند سال یک بار علیه آن قیام کردهاند.»
او گفت ما در خارج، در کشورهای دموکراتیک، وظیفه داریم از مردم ایران حمایت کنیم: «تغییر در ایران اجتنابناپذیر است. ما قادر به تعیین یک جدول زمانی نیستیم ولی دیدیم که اتحاد جماهیر شوروی، یک ابرقدرت بزرگ، در یک جدول زمانی، فروپاشید.»
راس نیز در ادامه سخنان آبرامز گفت شباهتهایی واقعی بین اتحاد شوروی سالهای ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۲ و ایران امروز میبیند و اضافه کرد: «هیچکس در اتحاد شوروی آن زمان به ایدئولوژی باور نداشت. تنها کسانی که از ایدئولوژی استفاده میکردند، کسانی بودند که برای قدرت خود به آن وابسته بودند.»
او افزود: «نسل بعدی، حتی فرزندان کسانی که در قدرت بودند، به آن ایدئولوژی باور نداشتند و از آن جدا شده بودند. بنابراین شکاف بسیار بزرگی بین رهبری کشور و مردمی که با آن مقابله میکنند، وجود دارد و حجاب بهترین نمونه این وضعیت است.»
پیشتر و در ۱۳ آبان، حساب وزارت خارجه آمریکا به زبان فارسی، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ایالات متحده همچنان مصمم به ترویج دیپلماسی، پاسخگویی و آرمانهای مردم ایران برای آیندهای روشنتر است.»
