دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، پنجشنبه ۱۵ آبان در کاخ سفید میزبان رهبران پنج کشور آسیای مرکزی خواهد بود؛ این دیدار در چارچوب تلاش واشینگتن برای افزایش نفوذ خود در منطقهای که بهطور سنتی تحت سلطه روسیه بوده و اکنون مورد توجه فزاینده چین قرار گرفته، برگزار میشود.
رهبران قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان، ترکمنستان و ازبکستان، شام پنجشنبه را نیز با ترامپ در کاخ سفید خواهند گذراند.
خبرگزاری رویترز در گزارشی در این زمینه نوشت این نشست در شرایطی برگزار میشود که رقابت جهانی بر سر منابع عظیم معدنی آسیای مرکزی شدت گرفته و کشورهای غربی در پی تنوعبخشی به زنجیرههای تامین خود و کاهش وابستگی به مسکو و پکن هستند.
ایالات متحده بهویژه در تلاش است تا همکاریهای جدیدی برای تامین مواد معدنی حیاتی، انرژی، و مسیرهای زمینی جایگزین انجام دهد؛ مسیرهایی که از نفوذ رقبای ژئوپلیتیکی واشینگتن دور بمانند.
پلتفرم موسوم به سی۵+۱ (C5+1) که در سال ۲۰۱۵ راهاندازی شد، آمریکا را با پنج کشور آسیای مرکزی گرد هم میآورد تا همکاری در زمینههای اقتصادی، انرژی و امنیتی را تقویت کنند.
امضای یادداشت تفاهم درباره مواد معدنی حیاتی
بر اساس گزارش دفتر رییسجمهوری قزاقستان، نمایندگان آمریکا و قزاقستان یادداشت تفاهمی برای همکاری در حوزه مواد معدنی حیاتی امضا کردند. کاخ سفید هنوز درباره جزئیات این توافق اظهار نظر نکرده است.
در میان معاملات تجاری که قرار است اعلام شود، توافقی برای فروش حداکثر ۳۷ فروند هواپیما از سوی شرکت بوئینگ به خطوط هوایی قزاقستان، تاجیکستان و ازبکستان وجود دارد. همچنین شرکت آمریکایی کاو کاپیتال (Cove Capital) با حمایت مالی دولتی، استخراج فلز تنگستن را در قزاقستان آغاز خواهد کرد.
به گفته یک مقام ارشد آمریکایی، قزاقستان همچنین قصد دارد به توافقنامههای ابراهیم بپیوندد؛ مجموعه توافقهایی که روابط میان اسرائیل و کشورهای مسلمان را عادی کردهاند.
گریسلین باسکاران، مدیر مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی (CSIS)، گفت دولت ترامپ علاوه بر تعاملات دولتی، بهدنبال معاملات تجاری هدفمند برای دسترسی به منابع حیاتی است.
او افزود:«در شرایطی که چین و روسیه کنترل خود را بر نظامهای معدنی، فرآوری و زیرساختی منطقه تثبیت کردهاند، واشینگتن میکوشد از طریق پروژههای راهبردی مشخص، جای پایی ملموس در منطقه ایجاد کند.»
منطقهای غنی از اورانیوم، مس و طلا
پنج کشور آسیای مرکزی با وجود منابع غنی معدنی و انرژی، همچنان وابستگی اقتصادی قابلتوجهی به روسیه، قدرت استعماری پیشین خود، دارند؛ در حالی که چین نفوذش را از طریق سرمایهگذاریهای کلان در زیرساختها و معادن گسترش داده است.
در مجموع، این کشورها با جمعیتی حدود ۸۴ میلیون نفر، ذخایر عظیمی از اورانیوم، مس، طلا، عناصر کمیاب خاکی و سایر مواد معدنی راهبردی را در اختیار دارند که برای گذار جهانی به انرژیهای سبز حیاتیاند.
قزاقستان، بزرگترین اقتصاد منطقه، در سال ۲۰۲۴ حدود ۴۰ درصد از تولید جهانی اورانیوم را به خود اختصاص داده و ازبکستان نیز در میان پنج تولیدکننده بزرگ آن قرار دارد. این دو کشور در مجموع بیش از نیمی از اورانیوم جهان را تولید میکنند؛ منبعی حیاتی برای نیروگاههای هستهای آمریکا، که بخش قابل توجهی از برق این کشور را تامین میکنند.
در حال حاضر، روسیه حدود ۲۰ درصد از اورانیوم وارداتی آمریکا را تامین میکند، موضوعی که نیاز واشینگتن به تنوعبخشی و کاهش وابستگی را فوریتر کرده است.
دولت ترامپ راهبردی چندلایه را برای تامین پایدار مواد معدنی حیاتی و کاهش وابستگی به چین دنبال کرده است؛ کشوری که بر زنجیرههای جهانی تولید فلزات استراتژیک مانند اورانیوم، عناصر کمیاب خاکی، مس و تیتانیوم تسلط دارد و گاه از این سلطه بهعنوان ابزار فشار سیاسی و اقتصادی استفاده میکند.
احمدالشرع بهدلیل رهبری جبهه النصره تحریم شده بود.
قطعنامه پنجشنبه با ۱۴ رأی موافق و یک رأی ممتنع از سوی چین به تصویب رسید. این نخستین گام رسمی در جهت بازسازی روابط سوریه با جامعه جهانی پس از سقوط حکومت بشار اسد در دسامبر سال گذشته محسوب میشود.
مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل، پس از رأیگیری گفت: «با تصویب این قطعنامه، شورا پیامی روشن میفرستد مبنی بر اینکه سوریه پس از سقوط اسد و اطرافیانش وارد دوران تازهای شده است.»
این تصمیم شورای امنیت سازمان ملل چند روز پیش از سفر رسمی احمد الشرع به واشینگتن و دیدار او با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در کاخ سفید اتخاذ شد.
وزارت امور خارجه سوریه از این رأی استقبال کرد و در بیانیهای آن را «نشانه اعتماد روزافزون جامعه جهانی به رهبری رییسجمهوری الشرع» و «پیروزی برای دیپلماسی سوریه» دانست که به بازگرداندن جایگاه بینالمللی این کشور کمک کرده است.
چین در رأیگیری شرکت نکرد و نسبت به اقدام آمریکا ابراز تردید کرد. فو کانگ، سفیر چین در سازمان ملل، گفت اگرچه پکن از مردم سوریه حمایت میکند، اما طرح واشینگتن «بهطور کامل نگرانیهای مشروع همه طرفها درباره مبارزه با تروریسم و امنیت سوریه را در نظر نگرفته است.»
او افزود: «آمریکا بدون توجه به دیدگاه سایر اعضا، شورا را وادار کرد برای پیشبرد اهداف سیاسی خود تصمیم بگیرد.»
به گفته منابع دیپلماتیک، قرار است در جریان این سفر، سوریه به ائتلاف بینالمللی ضد داعش به رهبری آمریکا بپیوندد؛ ائتلافی که شامل حدود ۸۰ کشور است و هدف آن جلوگیری از بازگشت گروههای افراطی در منطقه است.
لغو تحریمها بخشی از راهبرد دونالد ترامپ برای ازسرگیری روابط با سوریه پس از پایان پنجاه سال حکومت خاندان اسد است. احمد الشرع که در جریان حمله برقآسای نیروهای شورشی به قدرت رسید، تلاش دارد روابط دمشق با کشورهای عربی و غربی را بازسازی کند.
ترامپ در ماه مه در عربستان با الشرع دیدار کرده بود و وعده داد بخش بزرگی از تحریمهای اقتصادی علیه سوریه را لغو کند. با این حال، تحریمهای موسوم به «قانون قیصر» که در سال ۲۰۱۹ به تصویب کنگره رسید، همچنان برقرار است و لغو دائمی آن به رأی نمایندگان نیاز دارد.
سناتورها جیم ریش و جین شاهین، اعضای ارشد کمیته روابط خارجی سنای آمریکا، در بیانیهای مشترک از تصمیم شورای امنیت استقبال کردند و گفتند زمان آن رسیده به جای سیاست انزوا، بر بازسازی و ثبات سوریه تمرکز شود.
جنگ داخلی سوریه از سال ۲۰۱۱ آغاز شد و طی بیش از یک دهه نزدیک به نیم میلیون کشته و میلیونها آواره برجای گذاشت. این کشور برای بازسازی به دهها میلیارد دلار نیاز دارد.
بر اساس این گزارش که ۱۵ آبان منتشر شده است، اسناد رسمی ثبت املاک که اوسیسیآرپی دیده است نشان میدهد علی انصاری ۵۶ ساله که به اتهام تامین مالی سپاه پاسداران تحت تحریم دولت بریتانیا است، مالک رسمی این عمارت مجلل ۱۸۶۰ متری در بلوار بیشاپز در شمال لندن است.
بررسیهای اوسیسیآرپی همچنین نشان می دهد اطلاعات هویتی مندرج در این اسناد با اطلاعات موجود در یک پرونده ثبتی مربوط به شرکت فرانسوی در سال ۲۰۱۷ مطابقت دارد که در آن، انصاری این ملک را بهعنوان محل اقامت خود معرفی کرده بود.
این ملک اعیانی که قیمت خرید آن بر اساس ارزش روز بیش از ۶۵ میلیون دلار است دارای سه سالن بزرگ پذیرایی، استخر سرپوشیده، سالن سینما، اتاق بازی، کتابخانه و هشت اتاق خواب سوئیتدار و مجهز به سرویس بهداشتی مجزا است.
دولت بریتانیا هشتم آبان اعلام کرد یک فرد جدید را به دلیل «حمایت از فعالیتهای خصمانه جمهوری اسلامی» به فهرست تحریمهای خود علیه جمهوری اسلامی اضافه کرده است.
لندن از این فرد با نام علی انصاری (علیاکبر انصاری)، متولد پنجم دی ۱۳۴۷ در قزوین و دارنده سه پاسپورت از کشورهای ایران، سنت کیتس و نویس، و قبرس یاد کرده است.
بر اساس این تحریم، داراییهای انصاری در بریتانیا مسدود میشود و او از سفر به خاک این کشور منع شده است.
امپراتوری املاک در لندن
تحقیقات پروژه گزارشدهی در مورد جرایم سازمانیافته و فساد، نشان میدهد این ملک در فهرست املاک پیشتر شناختهشده انصاری در بریتانیا قرار نداشته است.
او پیشتر مالک ۱۲ خانه دیگر در همان خیابان بود که همگی به نام شرکت «Birch Ventures Limited» ثبت شدهاند؛ شرکتی مستقر در جزیره «من» (Isle of Man) که مالک آن خود انصاری است.
این ۱۲ ملک در سال ۲۰۱۳ در مجموع به بهای تقریبا ۱۱۲ میلیون دلار خریداری شد و مجله بریتانیایی «Private Eye» ماه گذشته برای نخستینبار جزئیات آنها را منتشر کرد.
در ادامه گزارش تازه این مجموعه آمده است که محققان این پروژه برای دریافت نظر با دفتر اجرای تحریمهای مالی بریتانیا (OFSI) و وکلای علی انصاری تماس گرفتهاند، اما تا زمان انتشار گزارش پاسخی دریافت نکرده است.
این سازمان در پایان تاکید کرد که بررسیهای جدید درباره سایر داراییهای خارجی وابسته به انصاری در بریتانیا، قبرس و امارات همچنان ادامه دارد.
بانک مرکزی جمهوری اسلامی اول آبان در بیانیهای اعلام کرد با توجه به زیان انباشته ۵۵۰ هزار میلیارد تومانی، اضافه برداشت ۳۱۳ هزار میلیارد تومانی، کفایت سرمایه منفی ۶۰۰ درصدی، ناترازی شدید نقدینگی و عدم بازگشت ۸۰ درصد تسهیلات پرداختی، «انحلال بانک آینده امری ضروری» بوده است.
پس از آن در دوم آبان نیز انصاری در واکنش به انحلال این بانک پیامی منتشر کرد که در آن بدون اشاره به بدهیهای کلان، فعالیت بانک آینده «مجاهدت» و نمادی از «تلاش و هوشمندی» خوانده شد.
انصاری چهره نزدیک به مجتبی خامنهای، پسر رهبر جمهوری اسلامی و برای بسیاری از شهروندان، نماد دیگری از «فساد ساختاری حکومت» است.
یک مقام ارشد ایالات متحده به خبرگزاری رویترز گفت که انتظار میرود شامگاه پنجشنبه ۱۵ آبان اعلام شود که قزاقستان تازهترین کشوری است که به «توافقنامههای ابراهیم» میپیوندد؛ توافقهایی که روابط میان اسرائیل و برخی کشورهای مسلمان را عادی کردهاند.
قزاقستان در حال حاضر دارای روابط کامل دیپلماتیک و پیوندهای اقتصادی با اسرائیل است، بنابراین این اقدام عمدتا جنبهای نمادین خواهد داشت.
قاسم جومارت توقایف رییسجمهوری قزاقستان، قرار است پنجشنبه در کاخ سفید با دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، و چهار رهبر دیگر آسیای مرکزی دیدار کند.
آمریکا در پی آن است که نفوذ خود را در منطقهای افزایش دهد که مدتهاست تحت سلطه روسیه بوده و در سالهای اخیر بیش از پیش مورد توجه چین قرار گرفته است.
بازگشت ویتکاف برای اعلام رسمی
نماینده ویژه آمریکا، استیو ویتکاف، پیشتر در یک مجمع تجاری در فلوریدا اعلام کرده بود که برای شرکت در مراسم اعلام نام این کشور به واشینگتن بازخواهد گشت، بدون آنکه نام کشور مربوطه را فاش کند.
پایگاه خبری اکسیوس نخستین رسانهای بود که گزارش داد این کشور، قزاقستان است.
خبرگزاری رویترز به نقل از یک منبع آگاه دیگر نوشت امید ایالات متحده این است که پیوستن قزاقستان بتواند به احیای توافقنامههای ابراهیم کمک کند؛ روندی که در جریان جنگ غزه متوقف شده بود.
ترامپ بارها اعلام کرده است که قصد دارد دامنه این توافقنامهها را که در دوران نخست ریاستجمهوریاش میانجیگری کرده بود، گسترش دهد.
در سال ۲۰۲۰، امارات متحده عربی و بحرین در چارچوب «توافقنامههای ابراهیم» با میانجیگری ترامپ روابط خود را با اسرائیل برقرار کردند. مراکش نیز در همان سال روابط دیپلماتیک خود را با اسرائیل برقرار کرد.
ترامپ نسبت به چشمانداز پیوستن عربستان سعودی، قدرت عمده منطقهای، به این توافقها پس از آتشبس اخیر در غزه خوشبین بوده است، اما ریاض هیچ نشانهای از تمایل به پیشرفتن در این مسیر نشان نداده، مگر آنکه حداقل مسیر روشنی بهسوی تشکیل کشور فلسطین ترسیم شود.
انتظار میرود محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، تا چند روز دیگر در کاخ سفید با ترامپ دیدار کند.
سایر کشورهای آسیای میانه
سایر کشورهای آسیای میانه، از جمله آذربایجان و ازبکستان، که هر دو روابط نزدیکی با اسرائیل دارند، نیز از مدتی پیش بهعنوان نامزدهای احتمالی برای پیوستن به توافقنامههای ابراهیم مطرح بودهاند.
این توافقها یکی از دستاوردهای شاخص سیاست خارجی ترامپ در نخستین دوره ریاستجمهوریاش محسوب میشود.
