یک قاضی فدرال در واشینگتن، جمعه ۹ آبان، بخش مهمی از فرمان اجرایی دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا را که رایدهندگان را ملزم به ارائه مدارکی چون گذرنامه برای اثبات تابعیت میکرد، بهطور دائمی مسدود کرد.
به گزارش خبرگزاری رویترز، کالین کولار-کاتلی، قاضی منطقهای، با صدور حکم نهایی اعلام کرد که ترامپ، طبق قانون اساسی، اختیار ندارد رایدهندگان را ملزم به ارائه مدرک تابعیت کند و این بخش از فرمان اجرایی او غیرقانونی است.
این نخستین حکم نهایی علیه فرمان انتخاباتی ترامپ محسوب میشود که پیشتر از سوی دادگاهها بهطور موقت متوقف شده بود.
فرمان اجرایی ترامپ در ۲۵ مارس صادر شده بود و هدف آن بازنگری گسترده در روند انتخابات فدرال اعلام شده بود.
این فرمان خواستار اصلاح فرم ملی ثبتنام رایدهندگان برای افزودن الزام ارائه مدرک تابعیت بود و همچنین به مقامات فدرال دستور میداد پیش از ارائه فرم ثبتنام، تابعیت افراد دریافتکننده کمکهزینه دولتی را بررسی کنند.
این اقدام با شکایت کمیته ملی دموکرات، اتحادیه شهروندان لاتینتبار آمریکا و اتحادیه آموزش رایدهندگان زن مواجه شد. این گروهها هشدار داده بودند که الزام اثبات تابعیت ممکن است شهروندان واجد شرایط را از ثبتنام بازدارد.
قاضی کولار-کاتلی در رای خود نوشت: «از آنجا که قانون اساسی نظارت بر انتخابات را به ایالتها و کنگره سپرده است، رییسجمهوری اختیار دستور دادن به چنین تغییراتی را ندارد.»
او تاکید کرد که قانون اساسی هیچ نقشی برای رییسجمهوری در تعیین صلاحیتهای رایگیری یا تنظیم روند انتخابات فدرال قائل نشده است.
بر اساس این حکم، کمیسیون کمک به انتخابات ایالات متحده بهطور دائمی از افزودن الزام ارائه مدرک تابعیت به فرم ثبتنام رأیدهندگان فدرال منع شده است.
در واکنش به این رای، سوفیا لین لاکین، از اتحادیه آزادیهای مدنی آمریکا که از شاکیان پرونده بود، این تصمیم را «پیروزی آشکار برای دموکراسی» خواند و گفت: «تلاش ترامپ برای تحمیل الزام ارائه مدرک تابعیت، سوءاستفادهای غیرقانونی از قدرت بود.»
کاخ سفید تاکنون به این رای واکنشی نشان نداده است.
در حالی که جمهوریخواهان الزام اثبات تابعیت را ابزاری برای اعتمادسازی در روند رایگیری عنوان میکنند، تجربه اجرا در برخی ایالتها، از جمله کانزاس، نشان داده است که این قانون میتواند باعث سردرگمی و حذف دهها هزار رایدهنده واجد شرایط شود.
در کانزاس، این قانون در مدت سه سال اجرا باعث شد بیش از ۳۰ هزار شهروند نتوانند ثبتنام کنند و در نهایت در دادگاه لغو شد.
بررسیها نیز نشان میدهد که رای دادن توسط افراد غیرشهروند در آمریکا بسیار نادر است.
پروندههای حقوقی علیه دیگر بندهای فرمان اجرایی ترامپ، از جمله الزام دریافت آراء پستی تا پایان روز انتخابات، همچنان در جریان است.
پیشتر مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، گفته بود هر زمان که ترامپ آماده باشد، برای ازسرگیری مذاکرات آمادگی دارد.
او گفته بود پیش از توقف مذاکرات، آمریکا و کانادا در مورد تعرفههای فولاد، آلومینیوم و انرژی پیشرفت قابلتوجهی داشتند.
ترامپ سوم آبان مذاکرات تجاری با کانادا را متوقف کرد و گفت تعرفههای واردات از کانادا را ۱۰ درصد افزایش میدهد.
این اقدام پس از آن انجام شد که دولت ایالتی انتاریو یک آگهی را پخش کرد که در آن، رونالد ریگان، رییسجمهوری پیشین ایالات متحده، از اعمال تعرفهها انتقاد میکرد.
نشریه پولیتیکو چهارشنبه هفتم آبان گزارش داد که مجلس سنای آمریکا برای دومین بار به اعمال تعرفههای دونالد ترامپ علیه کانادا رای منفی داده است.
دیدار رهبران کانادا و چین
در بحبوحه تنشها میان آمریکا و کانادا، کارنی جمعه پس از دیدار با رییسجمهوری چین، شی جینپینگ، با سفر به این کشور موافقت کرد.
رویترز نوشت این دیدار هرچند هیچ پیشرفتی در زمینه تجارت به همراه نداشت، اما ممکن است نقطه عطفی در روابط دو کشور باشد.
شی و کارنی در حاشیه نشست «همکاری اقتصادی آسیا-اقیانوسیه» در شهر گیونگجو در کره جنوبی دیدار کردند.
این نشست بخشی از سفر آسیایی کارنی بود که هدف آن گسترش روابط تجاری و امنیتی در منطقه است. کانادا تلاش دارد وابستگی خود به ایالات متحده را کاهش دهد.
آخرین دیدار رسمی میان رهبران چین و کانادا در سال ۲۰۱۷ انجام شد، زمانی که نخستوزیر وقت کانادا، جاستین ترودو، در سانفرانسیسکو گفتوگویی کوتاه با شی داشت.
چین دومین شریک تجاری کانادا
چین دومین شریک بزرگ تجاری کانادا به شمار میرود، اما اختلافات اخیر روابط دو کشور را پیچیده کرده است.
وینا نجیبالله، معاون بنیاد آسیا-پاسیفیک کانادا، به رویترز گفت: ««این دیدار نشانهای از تغییر لحن و نوعی گشایش در روابط در بالاترین سطوح است، اما به معنای بازگشت به یک شراکت راهبردی نیست».
او افزود: «کانادا باید با احتیاط پیش برود، زیرا هیچ نشانهای وجود ندارد که رفتار حزب کمونیست چین از زمانی که نخستوزیر آن را تهدیدی برای امنیت خارجی نامید، تغییر کرده باشد.»
او گفت کارنی باید به گفتوگو با رهبران چینی ادامه دهد، اما همزمان نسبت به تهدیدهای چین علیه منافع امنیتی کانادا، از جمله تلاشهای این کشور برای ایفای نقشی بزرگتر در امور قطب شمال، هوشیار بماند.
کارنی پیشتر بر ضرورت ازسرگیری تعاملات گسترده با چین پس از سالها تیرگی روابط تاکید کرده بود.
در سالهای اخیر، چند شهروند کانادایی در چین بازداشت و اعدام شدهاند و نهادهای امنیتی کانادا نتیجه گرفتهاند که چین در دستکم دو انتخابات فدرال این کشور دخالت کرده است.
برنامه سفر نخستوزیر کانادا به چین
به گفته دفتر کارنی، او و شی درباره موضوعات تجاری از جمله محصولات کشاورزی و غذایی مانند کانولا، محصولات دریایی، و خودروهای برقی گفتوگو کردند.
در بیانیه دفتر نخستوزیر کانادا آمده که او «دعوت رییسجمهوری شی را برای سفر به چین در زمانی که برای هر دو طرف مناسب باشد، پذیرفت.»
چین در ماه اوت تعرفه گمرکی موقت ضددامپینگ بر واردات کانولا از کانادا وضع کرد؛ این تصمیم یک سال پس از آن اتخاذ شد که کانادا اعلام کرد بر واردات خودروهای برقی ساخت چین تعرفهای ۱۰۰ درصدی اعمال خواهد کرد.
شی: چین مایل به همکاری با کاناداست
به گزارش شبکه تلویزیونی دولتی چین، شی در دیدار با کارنی گفت که چین برای تمایل کانادا به بهبود روابط دوجانبه ارزش قائل است و افزود که پکن آماده است با اتاوا برای بازگرداندن روابط به مسیر درست همکاری کند.
کارنی نیز ساعاتی پیش از این دیدار، در یک رویداد تجاری اعلام کرده بود که «دوران تجارت و سرمایهگذاری آزاد مبتنی بر قواعد لیبرال به پایان رسیده است».
او افزود که کانادا قصد دارد طی دهه آینده صادرات خود به مقاصد غیر از ایالات متحده را دو برابر کند.
نجیبالله تاکید کرد که چین نباید به عنوان راهحل مشکلات کانادا با ایالات متحده تلقی شود.
او گفت: «ما نباید برای کاهش وابستگی به آمریکا، در عوض وابستگی خود به چین را افزایش دهیم. وابستگی بیش از حد کانادا به هر دو کشور آمریکا و چین، بهروشنی یک آسیبپذیری است که دیگر نمیتوانیم از عهدهاش برآییم.»
پاتل جمعه ۹ آبان در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «افبیآی صبح امروز مانع از وقوع یک حمله تروریستی احتمالی شد و چند نفر را در ایالت میشیگان که ظاهرا قصد داشتند در تعطیلات آخر هفته هالووین دست به حملهای خشونتآمیز بزنند، بازداشت کرد.»
او در این پیام از تلاشهای شبانهروزی نیروهای افبیآی و سایر ماموران اجرای قانون در سراسر آمریکا «برای حفاظت از میهن» قدردانی کرد.
شبکه خبری سیانان ۹ آبان به نقل از دو مقام آگاه از پرونده گزارش داد طرح این حمله «از داعش الهام گرفته شده بود».
بر اساس این گزارش، این توطئه در «اتاقهای گفتوگوی اینترنتی» شکل گرفته بود.
یک مقام امنیتی در مصاحبه با سیانان گفت یکی از ماموران مخفی افبیآی در مراحل اولیه گفتوگوها به اتاق چت آنلاین نفوذ کرده بود.
تاکنون دو نفر از اعضای این گروه بازداشت شدهاند و سه نفر دیگر تحت بازجویی قرار دارند.
این مقام افزود ماموران زمانی تصمیم به مداخله گرفتند که در جریان رصد مکاتبات آنلاین گروه، اشارهای به «روز کدوتنبل» شد و احتمال اجرای عملیات در تعطیلات آخر هفته هالووین قوت گرفت.
جردن هال، سخنگوی دفتر افبیآی در دیترویت، در مصاحبه با سیانان تایید کرد ماموران این نهاد صبح ۹ آبان در شهرهای دیربورن و اینکستر ایالت میشیگان مشغول اجرای عملیات امنیتی بودند.
هال تاکید کرد در حال حاضر «هیچ تهدیدی متوجه امنیت عمومی نیست».
خبر خنثیسازی این توطئه ۱۰ ماه پس از آن منتشر میشود که فردی به نام شمسالدین جبار با یک وانت به جمعیت حاضر در جشن سال نو در نیواورلئان حمله کرد.
در این حادثه ۱۵ نفر کشته و دهها تن دیگر زخمی شدند؛ رویدادی که از مرگبارترین «حملات تروریستی» در آمریکا پس از ۱۱ سپتامبر به شمار میرود.
ارتباط توطئه میشیگان با «تروریسم بینالمللی»
یک مقام ارشد امنیتی ایالات متحده در مصاحبه با شبکه فاکسنیوز گفت بازداشتهای اخیر در میشیگان با «تروریسم بینالمللی» مرتبط هستند.
همزمان، مدیر افبیآی در پیامی به فاکسنیوز گفت «واکنش سریع» این نهاد از وقوع حادثهای جلوگیری کرد که میتوانست «فاجعهآمیز» باشد.
پاتل افزود: «با اقدام فوری و هماهنگی نزدیک با شرکای محلیمان، یک حمله تروریستی احتمالی پیش از وقوع خنثی شد. هوشیاری ماموران افبیآی جلوی بروز یک فاجعه را گرفت و به لطف تعهد آنان، مردم میشیگان هالووینی امن و آرام خواهند داشت.»
دن بانجینو، معاون مدیر افبیآی، نیز در بیانیهای که در اختیار فاکسنیوز قرار داد، با تمجید از این عملیات، آن را نمونهای از «اقدام پیشدستانه نیروهای امنیتی برای نجات جان انسانها» توصیف کرد.
او اضافه کرد: «این همان چیزی است که اجرای واقعی قانون باید باشد؛ اقدامی پیشگیرانه، خستگیناپذیر و متمرکز بر حفظ جان مردم. ماموران و شرکای ما در میشیگان با سرعت وارد عمل شدند، شواهد را دنبال کردند و پیش از آسیب رسیدن به کسی، تهدید را متوقف ساختند.»
والاستریت ژورنال جمعه ۹ آبان نوشت بودجه مربوط به این پروژه در لایحه مالیات و هزینههای دولت ترامپ در ماه ژوئیه به تصویب رسید، اما تاکنون بهصورت عمومی نام پیمانکار مشخصی برای آن اعلام نشده است.
به گفته منابع آگاه، سامانه موسوم به «شاخص هدف متحرک هوایی» در مراحل نهایی خود میتواند تا ۶۰۰ ماهواره را در مدار مستقر کند.
بر اساس این گزارش، اسپیسایکس همچنین قرار است در دو شبکه ماهوارهای دیگر پنتاگون نیز نقشی کلیدی ایفا کند.
یکی از این شبکهها با نام «میلنت» برای ارتباطات محرمانه نظامی طراحی شده و دیگری شامل ماهوارههایی است که از توانایی ردیابی وسایل نقلیه زمینی برخوردار هستند.
افزایش حضور اسپیسایکس در پروژههای فضایی مرتبط با پنتاگون، نشانهای از گسترش نفوذ این شرکت در ساختار امنیت ملی ایالات متحده است.
پروژه «گنبد طلایی» مجموعهای پیچیده از ماهوارهها و فناوریهای پیشرفته است که برای انهدام موشکها پیش از برخورد به هدف طراحی شدهاند. پنتاگون تاکنون جزییات اندکی درباره نحوه عملکرد این سپر موشکی منتشر کرده است.
رییسجمهوری آمریکا ۳۰ اردیبهشت از طرح سامانه دفاع موشکی «گنبد طلایی» رونمایی کرد و گفت در این سیستم از «فناوریهای نسل آینده در زمین، دریا و فضا، از جمله حسگرها و رهگیرهای مستقر در فضا» استفاده خواهد شد.
نقش اسپیسایکس در پروژههای نظامی آمریکا
والاستریت ژورنال در ادامه گزارش خود نوشت مقامهای پنتاگون هنوز قراردادهای اصلی پروژه «گنبد طلایی» را منعقد نکردهاند و در حال تدوین جزییات بودجه و نحوه اجرای آن هستند.
سخنگوی پنتاگون در واکنش به پرسشها درباره نقش احتمالی اسپیسایکس در این پروژه، از توضیح بیشتر خودداری کرد و گفت: «در مورد جزییات فنی یا تصمیمگیریهای مقدماتی اظهارنظر نمیکنیم.»
اسپیسایکس طی سالهای اخیر شبکه گستردهای از خدمات ماهوارهای را برای نهادهای نظامی و اطلاعاتی آمریکا ایجاد کرده است. مقامهای رسمی ایالات متحده، از جمله مسئولان امنیتی، بارها از توان فنی این شرکت در توسعه فناوریهای دفاعی و استقرار سریع ماهوارهها تمجید کردهاند.
زمستان ۱۴۰۳، والاستریت ژورنال گزارش داد اسپیسایکس همراه با دو شرکت فناوری دفاعی «اندوریل» و «پالانتیر» پیشنهادهایی برای مشارکت در توسعه زیرساخت پروژه «گنبد طلایی» در بازه زمانی کوتاه ارائه کردهاند.
پیمانکاران سنتی حوزه دفاعی آمریکا مانند «لاکهید مارتین»، «نورثروپ گرومن» و «ال۳هریس» نیز فناوریهای خود را برای این سامانه پیشنهاد دادهاند
ترامپ هزینه اجرای این طرح را ۱۷۵ میلیارد دلار برآورد کرده، اما برخی تحلیلگران میگویند رقم واقعی ممکن است صدها میلیارد دلار بیشتر باشد.
به گفته برخی مقامهای دولتی و نظامی ایالات متحده، ترامپ خواستار آغاز به کار این سامانه تا پایان دوره ریاستجمهوری خود شده است.
جدول زمانی فشرده این طرح به اسپیسایکس برتری قابل توجهی میدهد، زیرا این شرکت قادر است ماهوارهها را با سرعتی بیش از رقبایش تولید و به مدار پرتاب کند.
ایلان ماسک، میلیارد جنجالی آمریکایی، بنیانگذار و مدیرعامل اسپیسایکس است. پس از بازگشت ترامپ به کاخ سفید، ماسک بهعنوان رییس اداره بهرهوری دولت آغاز به کار کرد.
ماسک سرانجام در خردادماه بهدلیل بروز برخی اختلافات از دولت ترامپ جدا شد. حضور او در این سمت با جنجالها و انتقادهای گوناگونی همراه بود و در عرصه سیاسی و اجتماعی آمریکا، به حاشیههای متعددی در خصوص عملکرد اداره بهرهوری و کاهش بودجه برخی نهادهای فدرال دامن زد.
پایگاه خبری جوییش اینسایدر جمعه ۹ آبان نوشت در دیدار دونالد ترامپ و شی جینپینگ، روسای جمهوری آمریکا و چین در بوسان کره جنوبی، هیچ تصمیمی درباره نقض تحریمهای جمهوری اسلامی از سوی دولت چین و شرکتهای چینی، از جمله تامین برخی مواد برای تهران یا خرید بخش قابل توجهی از نفت صادراتی ایران، اتخاذ یا اعلام نشد.
ترامپ هشتم آبان در دیدار با شی با کاهش تعرفههای واشینگتن علیه پکن در ازای چند اقدام از سوی چین موافقت کرد. ترامپ همچنین اجرای مصوبهای را متوقف کرد که هدف آن محدود کردن دسترسی برخی شرکتهای چینی به فناوریهای آمریکایی بود.
بر اساس این مصوبه، قرار بود آن دسته از شرکتهای چینی که بخشی از سهامشان به نهادهای تحت تحریم واشینگتن تعلق دارد، از دریافت این فناوریها محروم شوند.
هفتم آبان، شبکه خبری سیانان گزارش داد با وجود بازگشت تحریمهای سازمان ملل که فروش سلاح و تجهیزات موشکی به ایران را ممنوع میکند، تهران با کمک پکن در حال بازسازی برنامه موشکی خود است.
بر اساس این گزارش، در مجموع دو هزار تن پراکلرات سدیم، ماده اصلی تولید سوخت جامد برای موشکهای میانبرد، پس از جنگ ۱۲ روزه از چین به بندرعباس ارسال شده است.
تا وقتی رهبری جدیدی در ایران روی کار نیاید، همین وضع ادامه دارد
ریک اسکات، سناتور جمهوریخواه از ایالت فلوریدا، در مصاحبه با جوییش اینسایدر گفت از گزارش سیانان «متعجب نشده» است، زیرا: «روسیه، ایران، چین و کره شمالی، همگی در تلاش هستند تا شیوه زندگی ما را نابود کنند.»
او پیشبینی کرد که آمریکا و اسرائیل در آینده مجبور خواهند شد دست به اقدامات نظامی تازهای علیه جمهوری اسلامی بزنند: «ما مجبور خواهیم بود توانایی ساخت سلاح هستهای ایشان را از بین ببریم. تا زمانی که رهبری جدیدی در ایران روی کار نیاید، همین وضع ادامه خواهد داشت.»
زمانی که از این سناتور پرسیده شد آیا راههایی برای فشار واشینگتن بر پکن جهت پایبندی به تحریمهای تهران وجود دارد، اسکات پاسخ داد آمریکا اهرمهایی دارد اما: «توافقات عملا بیاثر است چون چین آنها را اجرا نمیکند و درباره همه چیز دروغ میگوید.»
روزنامه والاستریت ژورنال ۱۴ مهر گزارش داد چین نقش مهمی در کمک به جمهوری اسلامی برای دور زدن تحریمها ایفا کرده است.
بر اساس این گزارش، مبادلات مالی میان تهران و پکن به تهاتر شباهت دارد: جمهوری اسلامی نفت خود را به چین ارسال میکند و در عوض، شرکتهای چینی تحت حمایت دولت این کشور، پروژههای عمرانی را برای زیرساختهای مورد نیاز ایران انجام میدهند.
سیاست مماشات تنها ایران را جسورتر میکند
مایک لاولر، عضو جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا که طراح چند لایحه برای تحریم نهادهای چینی بهدلیل همکاری با حکومت ایران بوده است، خواستار اجرای موثر تحریمهای فعلی و اعمال تحریمهای تازه شد.
او در همین رابطه گفت: «اگر گزارشها درباره تامین مواد از سوی چین برای بازسازی برنامه موشکهای بالستیک ایران درست باشد، این موضوع تحولی نگرانکننده است که امنیت آمریکا و جهان را به خطر میاندازد. از دولت میخواهم بیدرنگ تحریمهای موجود را اجرا و تحریمهای جدیدی علیه طرفهای دخیل اعمال کند.»
او هشدار داد: «تجربه نشان داده که سیاست مماشات تنها به جسورتر شدن ایران انجامیده است.»
۱۴ مهر، یک منبع آگاه به ایراناینترنشنال گفت سپاه پاسداران و ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی از طریق شبکههای تجاری خود در چین، از جمله دلالان نفتی، در حال مذاکره برای دریافت تسلیحات چینی همچون موشک، پهپاد و سامانههای پدافند هوایی هستند.
ادامه واکنشها به همکاری موشکی تهران و پکن
جان کورنین، سناتور جمهوریخواه ایالت تگزاس، تاکید کرد بازسازی برنامه موشکی جمهوری اسلامی با همکاری چین «ایدهای بسیار بد» خواهد بود.
مارک کلی، سناتور دموکرات ایالت آریزونا، گفت که از تلاش تهران برای احیای توان موشکی بالستیک خود «متعجب» نخواهد شد.
او افزود: «چین در بسیاری از زمینهها، از جمله روابطش با ایران، بازیگری نامطلوب است و از این موضوع هم شگفتزده نمیشوم.»
ریچارد بلومنتال، سناتور دموکرات ایالت کنتیکت نیز هشدار داد: «هیچ دلیلی وجود ندارد که فکر کنیم توانستهایم جاهطلبی ایران را برای تبدیل شدن به یک قدرت هستهای مهار یا خاموش کنیم. ما باید در برابر این تهدید هوشیار و قاطع باشیم.»
او اضافه کرد: «من هرگز باور نداشتم که عملیات "چکش نیمهشب" توان هستهای ایران را کاملا نابود کرده باشد زیرا آنها هنوز دانشمندان و تخصص لازم را برای بازسازی دارند و در جایی زیر آوار، هنوز تجهیزاتی باقی مانده است.»
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، هفتم آبان اعلام کرد این نهاد اخیرا تحرکاتی تازه در سایتهای هستهای ایران شناسایی کرده است.
