در دومین روز سفر به اسرائیل؛ ونس صبح چهارشنبه با نتانیاهو دیدار میکند
جیدی ونس، معاون اول رییسجمهوری ایالات متحده، در دومین روز سفر خود به اسرائیل، با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این کشور دیدار خواهد داشت.
در این ملاقات که ساعت ۱۰ صبح چهارشنبه ۳۰ مهر در دفتر نخستوزیری در اورشلیم برگزار میشود، اوشا ونس، بانوی دوم ایالات متحده و سارا نتانیاهو، همسر نخستوزیر اسرائیل هم حضور خواهند داشت.
به نقل از دفتر نخستوزیری اسرائیل، جلسه دیگری در ساعت ۱۱ صبح در همان مکان برگزار میشود که گستردهتر است و گروه بزرگتری از دیپلماتهای دو کشور در آن حضور خواهند داشت.
ونس پس از آن برای دیدار با اسحاق هرتزوگ، رییسجمهوری اسرائیل به اقامتگاه او خواهد رفت.
بازدید از کلیسای مقبره مقدس بخش دیگری از برنامههای معاول رییسجمهوری آمریکاست. این مکان در بخش باستانی شهر اورشلیم یکی از مقدسترین مکانهای مذهبی مسیحیان است.
فرماندهی مرکز ایالات متحده از افتتاح «مرکز هماهنگی غیرنظامی-نظامی» در اسرائیل خبر داد و در بیانیهای اعلام کرد که این مرکز «پنج روز پس از امضای طرحی با میانجیگری آمریکا برای پایان دائمی به جنگ میان اسرائیل و حماس» کار خود را آغاز کرد.
این بیانیه چهارشنبه ۲۹ مهر در وبسایت رسمی سنتکام انتشار یافت و بر اساس آن مرکز هماهنگی غیرنظامی-نظامی ۱۵ مهر، با هدف «پشتیبانی از تلاشهایی که برای تثبیت اوضاع صورت میگیرند» گشایش یافته است.
در ابتدای بیانیه بر این تاکید شده است که نیروهای نظامی ایالات متحده به غزه اعزام نمیشوند و وظیفه آنها «تسهیل جریان کمکهای بشردوستانه، لجستیکی و امنیتی» است که از سوی شرکای جهانی آمریکا به غزه میرسد.
افزون بر این، دریابان برَد کوپر، فرمانده سنتکام، در این بیانیه، گرد هم آوردن ذینفعانی که هدف مشترکِ موفقیت در تثبیت اوضاع غزه را دنبال میکنند، «ضروری» خوانده است.
در ادامه به نقل از او آمده است: «ظرف دو هفته آینده نمایندگانی از کشورهای مختلف، سازمانهای غیردولتی، نهادهای بینالمللی و بخش خصوصی وارد این مرکز میشوند و کارکنان آمریکایی آنها را در روند پیشرفت کارها ادغام خواهند کرد.»
نظارت بر اجرای توافق آتشبس نظارت خواهد داشت و ارزیابی لحظهای تحولات جاری در غزه از «سالن عملیات» از دیگر کارکردهای این مرکز عنوان شده است.
به گفته کوپر حدود ۲۰۰ نفر از کارکنان ارتش آمریکا با تخصصهایی در زمینههای مختلف از جمله حملونقل، برنامهریزی، امنیت، لجستیک و مهندسی این مرکز را ایجاد کردند و سپهبد پاتریک فرانک، فرمانده ارتش مرکزی ایالات متحده هدایت فرآیند ساخت را بر عهده داشت.
تیم فوتبال آرسنال در هفته سوم مرحله گروهی لیگ قهرمانان اروپا با چهار گل اتلتیکو مادرید را شکست داد و با ۹ امتیاز به رده سوم جدول ردهبندی صعود کرد. یوکرش دو بار و گابریل و مارتینلی هر کدام دو بار برای شاگردان آرتتا گلزنی کردند.
در دیگر بازیهای امشب، پاریسنژرمن، مدافع عنوان قهرمانی، لورکوزن را هفت بر دو شکست داد.
منچسترسیتی با نتیجه دو بر صفر برابر ویارئال به پیروزی رسید.
اینتر با چهار گل رویال یونیون بلژیک را شکست داد.
ناپولی با نتیجه دور از انتظار شش بر دو به آیندهوون باخت.
در روزگاری که خاورمیانه هر روز میان آتشبس و آتشگشودن معلق است، یک رستوران کوچک در قلب تلآویو بدل شده به صحنهی تازه دیپلماسی آمریکایی؛ جایی که صلح و سیبزمینی سرخکرده کنار هم سرو میشوند.
رستوران «پِرِه» در خیابان نهالات بنیامین، که معمولاً پاتوق هنرمندان و توریستهاست، این روزها مهمانهایی دارد که نه از جنس سلفی و قهوه، بلکه از جنس قدرت و نفوذ سیاسیاند. از استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه، گرفته تا جرد کوشنر، داماد همیشه درصحنه ترامپ، و تقریباً جی.دی ونس، معاون ترامپ، — اگر مأموران امنیتی گذاشته بودند.
هفته پیش درست همان لحظاتی که تلویزیونها در حال پخش بازگشت گروگانهای اسرائیلی بودند، ویتکاف و همسرش با چند دیپلمات دیگر وارد «پِرِه» شدند. آویاد فلد، صاحب رستوران، چند روز بعد با غرور این طور تعریف کرد: «یه چهره خیلی بلندپایه که همیشه میاد اینجا و از دوستان نزدیک ویتکافه، رستوران ما رو به او معرفی کرد که بسیار هم خوش به حال من شد. دفعه اول خودشون بودن با چندتا دوست نزدیک، ولی این بار با تیم دیپلماتیک اومدن. خیلی هیجانانگیز بود.»
طبق روایت او، هیأت آمریکایی کل «مِنو» را سفارش دادند و بعضی غذاها را دوبار. «بهخصوص بال مرغهای پُرشده رو خیلی دوست داشتن. بره هم زیاد خوردن. ولی اونچیزی که واقعاً عاشقش شدن، سیبزمینیهامون بود. گفتن هیچ جای دنیا مثلش نیست!»
بله، در منطقهای که همه دنبال بمب، پهپاد و صلحهای موقتاند، آمریکاییها دنبال سیبزمینی درجه یک میگردند. سیاست در خاورمیانه هم گاهی از میان روغن سرخکرده عبور میکند.
روز بعد، قرار بود صحنه داغتر هم بشود.
طبق برنامه، جی.دی. ونس، معاون ترامپ، قرار بود با هیأت آمریکایی برای صرف شام به «پِرِه» برود. ویتکاف خودش با صاحب رستوران تماس گرفته و گفته بود: «آویاد، امشب کل رستوران رو ببند، فقط برای ما.»
اما ناگهان سرویس مخفی آمریکا گفت: نه! نهالات بنیامین برای سرویس مخفی زیادی آزاد و پرجمعیت است و تامین امنیت در این محله کار بسیار سختی است. این شام مهم و تاریخی لغو شد و قربانی بزرگ امنیت ملی: یک بشقاب سیبزمینی طلایی!
فلد میگوید: «خیلی حیف شد. یه رابطهی خیلی دوستانه بین من و ویتکاف شکل گرفته بود. اون مرد واقعاً تأثیرگذاریه. میخواستیم شبی تاریخی بسازیم. ولی خب، هنوز فرصت هست.»
گاهی امور جدی، حتی به جدیت استقرار صلح در خاورمیانه جنگزده، شبیه فیلم میشوند. جایی بین یک رستوران کوچک با نور گرم و خودمانی و یک منطقه درگیر آتشبسی شکننده، دیپلماسی آمریکایی بدل میشود به نوعی توریسم سیاسی با طعم مدیترانهای. این آدمها میآیند تا بر روند آتشبس نظارت کنند، اما در نهایت درگیر آتش روغن داغ میشوند. کسی چه میداند شاید وقتی حال خوش ونس را در کنفرانس خبری دیدیم یا در گزارشها خواندیم «هیأت آمریکایی از اوضاع اسرائیل ابراز رضایت کرد»، منظور همان سیبزمینیها بوده باشد. همه میدانیم غذای خوب معجزه میکند. صلح در خاورمیانه هم نیازمند معجزه است، نیست؟
در جهانی که سیاستمدارها با نیشخند وارد جنگ میشوند و با شامهای پنجستاره دنبال صلح میگردند، شاید وقتش رسیده باشد که وزارت خارجه آمریکا اندکی به دیپلماسی غذائی فکر کند. اگر قرار باشد ویتکاف و کوشنر برای صلح در خاورمیانه با بال مرغ و سیبزمینی پیش بروند، شاید بشود به آینده امیدوار بود.
در نهایت، صاحب رستوران، آقای ف، با لبخند میگوید: «اونا عاشق ما شدن. عاشق خیابونهامون، عاشق مردممون، عاشق فضامون. فقط امیدواریم عاشق پنکیکمون هم شده باشن.»
* این متن با الهام از گزارش «لیران شبتی» برای کانال دوازده اسرائیل نوشته شده است.
دبیرکل سازمان ملل در تازهترین گزارش خود به مجمع عمومی، تصویر تیرهای از وضعیت حقوق بشر در ایران ارائه داده و نسبت به افزایش اعدامها، شکنجه بازداشتشدگان، سرکوب اقلیتها و محدودیتهای فزاینده بر آزادیهای مدنی هشدار داده است.
بر اساس این گزارش که سهشنبه ۲۹ مهر منتشر شد، در نیمه نخست سال ۲۰۲۵ دستکم ۶۱۲ نفر در ایران اعدام شدهاند؛ افزایشی ۱۱۹ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل. گوترش از بیتوجهی جمهوری اسلامی به توصیههای بینالمللی درباره توقف مجازات اعدام و محدود کردن جرایم مستوجب مرگ ابراز تأسف کرده و اعدام در ملأ عام را «مغایر با منع شکنجه و رفتار غیرانسانی» دانسته است.
پیش از این، سایت حقوقبشری هرانا به مناسبت جمعه ۱۸ مهرماه برابر با ۱۰ اکتبر، روز جهانی مبارزه با مجازات اعدام گزارش داد که در یک سال گذشته دستکم هزار و ۵۳۷ نفر در ایران اعدام شدهاند.
دبیرکل سازمان ملل تاکید کرده است صدور حکم اعدام برای جرایمی مانند جرایم مواد مخدر یا جنسی که منجر به مرگ مستقیم نمیشوند، هیچ توجیهی ندارد. در گزارش همچنین به اعدام بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ از جمله مجاهد کورکور اشاره شده که به گفته دفتر کمیساریای عالی حقوق بشر، روند دادرسیاش ناقص و اعترافاتش تحت شکنجه گرفته شده است.
گوترش هشدار داده که دستور اخیر رئیس قوه قضاییه برای تسریع در رسیدگی به پروندههای جاسوسی و امنیتی، خطر بازداشتهای خودسرانه، محاکمات ناعادلانه و حتی اعدامهای شتابزده را افزایش داده است. او همچنین «لایحه تشدید مجازات جاسوسان و همکاریکنندگان با کشورهای متخاصم» را تهدیدی جدی برای آزادی بیان و دسترسی به اینترنت توصیف کرده است.
در بخشی از گزارش با اشاره به شکنجه و بدرفتاری در بازداشتگاهها آمده است: «ادامه استفاده از شکنجه در جمهوری اسلامی مایه نگرانی شدید است.» گوترش صدور احکام «قطع عضو و شلاق» را نمونهای از نقض آشکار حقوق بشر دانسته و وضعیت زندانها و سلامت زندانیان سیاسی، از جمله احمدرضا جلالی، را «نگرانکننده» خوانده است.
در مورد اقلیتهای مذهبی و قومی، گزارش دبیرکل سازمان ملل از بازداشت و تبعیض علیه بهائیان، کردها، بلوچها و عربها خبر میدهد و میگوید پس از جنگ ۱۲روزه جمهوری اسلامی ایران و اسرائیل، این سرکوبها تشدید شده است. او به بازداشت دستکم ۱۳ بهائی، صدور حکم زندان برای ۹۶ مسیحی و محدودیت علیه دهها جامعه مذهبی اشاره کرده است.
گوترش در بخشی دیگر از گزارش خود به یافتههای هیات حقیقتیاب سازمان ملل استناد کرده که در آن، از «جنایات علیه بشریت، شکنجه، اعدام، بازداشتهای خودسرانه و آزار مدافعان حقوق بشر» سخن گفته شده است. این هیات تأکید کرده که برخی قضات ایرانی احکام اعدام را در محاکماتی صادر کردهاند که «بهوضوح ناقض اصول دادرسی عادلانه» بوده است.
دبیرکل سازمان ملل از جمهوری اسلامی خواسته است فوراً همه اعدامها را متوقف کند، زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان خودسرانه را آزاد کند، به شکنجه پایان دهد و به کنوانسیون منع شکنجه بپیوندد. او همچنین خواستار لغو قوانین تبعیضآمیز علیه زنان، حذف حجاب اجباری و جرمزدایی از فعالیتهای مدنی و سیاسی شد.
در پایان، گوترش از حکومت ایران خواسته است با گزارشگر ویژه و هیات حقیقتیاب سازمان ملل همکاری کند. این گزارش در حالی منتشر میشود که مای ساتو، گزارشگر ویژه جدید، نیز همزمان گزارشی درباره تشدید سرکوب پس از جنگ جمهوری اسلامی ایران و اسرائیل منتشر کرده و گفته است «وضعیت حقوق بشر در ایران بهطرز نگرانکنندهای رو به وخامت است».
خبرگزاریها در ایران گزارش دادند که قانون الحاق جمهوری اسلامی به معاهده «کنوانسیون بینالمللی مقابله با تامین مالی تروریسم» (سیافتی) از سوی مسعود پزشکیان به دستگاههای اجرایی مرتبط ابلاغ شد.
پزشکیان در نامه سهشنبه ۲۹ مهر به قوه قضائیه، وزارت کشور، وزارت اطلاعات، وزارت دادگستری، وزارت امور خارجه، وزارت امور اقتصادی و دارایی و بانک مرکزی، قانون الحاق جمهوری اسلامی به این معاهده را که در جلسه علنی مجلس شورای اسلامی تصویب شده است، ابلاغ کرد.
کنوانسیون سیافتی، کنوانسیون مکمل پالرمو است که برای جلوگیری از تامین مالی فعالیتهای تروریستی و تسهیل همکاری بینالمللی برای شناسایی و قطع منابع مالی تروریسم مصوب شده است.
جمهوری اسلامی سالها گروههایی مانند حماس و حزبالله لبنان را که در جامعه بینالمللی به عنوان گروه تروریستی شناخته میشوند، تامین مالی کرده است.
پیشتر مجمع تشخیص مصلحت نظام جمهوری اسلامی چهارشنبه ۹ مهر با پیوستن ایران به کنوانسیون مقابله با تامین مالی تروریسم بهصورت مشروط موافقت کرده بود.
بر اساس مصوبه این مجمع، الحاق ایران به این کنوانسیون تنها در صورتی امکانپذیر خواهد بود که «مغایرتی با قانون اساسی و قوانین داخلی کشور» نداشته باشد. این تصمیم پس از ماهها بحث و بررسی و در فضایی متفاوت از زمان طرح اولیه لایحه اتخاذ شد.
اقدام مجمع، واکنش منفی خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، را به همراه داشت. فارس دهم مهر نوشت این اقدام، کشور را در «مسیر تاریخی اما پر از ابهام» قرار داده است.
به نوشته این رسانه، منتقدان هشدار دادهاند که پیامدهای این تصمیم برای امنیت ملی و حاکمیت ایران «بسیار سنگین و جبرانناپذیر» خواهد بود.
نامه پزشکیان در شرایطی ابلاغ شد که موضوع پیوستن جمهوری اسلامی به گروه ویژه اقدام مالی (افایتیاف) و اجرای توصیههای آن از سال ۱۳۹۵، یکی از مهمترین چالشهای سیاست داخلی و خارجی ایران بوده است.
جمهوری اسلامی در آن سال متعهد شد ۴۰ توصیه افایتیاف را اجرا کند و به همین دلیل از فهرست کشورهای مشمول اقدامات مقابلهای تعلیق شد. با این حال، به دلیل بلاتکلیفی در تصویب دو لایحه کلیدی – پالرمو و سیافتی – ایران در اسفند ۱۳۹۸ دوباره به فهرست سیاه بازگشت.
در سالهای بعد، این لوایح بارها میان مجلس، شورای نگهبان و مجمع تشخیص دست به دست شد، اما به سرانجام نرسید. کارشناسان در آن مقطع دلیل اصلی بازگشت ایران به لیست سیاه را همان بیتصمیمی و تعلل در تعیین تکلیف لوایح دانستند.
پیوستن به افایتیاف و سایر کنوانسیونهای مرتبط، از جمله وعدههای پزشکیان در آخرین دوره انتخابات ریاست جمهوری بود.
او در مناظره ۲۹ خرداد ۱۴۰۳، همراه با مصطفی پورمحمدی، از پیوستن جمهوری اسلامی به افایتیاف حمایت کرد. محمدباقر قالیباف نیز با این موضع تلویحا موافقت داشت.
