روزنامه لبنانی: امیر قطر نظرات اولیه حماس درباره طرح آمریکا برای غزه را به ترامپ منتقل کرد
روزنامه لبنانی الاخبار گزارش داد امیر قطر در تماس تلفنی با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، دیدگاههای اولیه حماس را درباره طرح آمریکا برای غزه، منتقل کرده است.
این روزنامه همچنین نوشت مقامهای آمریکایی به قاهره هشدار دادهاند که این طرح «آخرین فرصت» پیش از عملیات نظامی گسترده اسرائیل در غزه است.
الاخبار نوشت که نظرات اولیه گروه حماس، روز گذشته (پنجشنبه) در تماس تلفنی تمیم بن حمد بن خلیفه آلثانی به ترامپ منتقل شد.
این روزنامه به نقل از منابع خود گزارش داد مقامهای آمریکایی بهصراحت به مصر به عنوان میانجی اعلام کردهاند طرح ترامپ «آخرین فرصت» است؛ پیش از آنکه اجازه دهند اسرائیل عملیات نظامی گستردهای «برای از میان بردن حماس و سایر سازمانهای تروریستی مستقر در غزه» انجام دهد.
فرودگاه مونیخ آلمان که در طول شب بهدلیل مشاهده چند پهپاد تعطیل شده بود، فعالیت خود را از سر گرفت. این حادثه به لغو یا تغییر مسیر دهها پرواز منجر شد و بار دیگر به نگرانیهای امنیتی در خصوص آسیبپذیری زیرساختهای حیاتی در اروپا دامن زد.
بنا بر اعلام وبسایت فرودگاه مونیخ، نخستین هواپیما پس از تعطیلی چندساعته ساعت ۵:۲۵ بامداد (به وقت محلی) جمعه ۱۱ مهر از مبدا بانکوک در مونیخ فرود آمد.
خبرگزاری رویترز نیز به نقل از شاهدان عینی از حضور مسافران در بخش پذیرش پروازی به مقصد وارنا در بلغارستان خبر داد.
بر اساس اطلاعات درجشده در تابلوی پروازهای فرودگاه مونیخ، در بامداد ۱۱ مهر تنها تعداد محدودی از پروازها همچنان لغو مانده است.
فرودگاه مونیخ شامگاه پنجشنبه ۱۰ مهر اعلام کرد بهدنبال مشاهده چند پهپاد، کنترل ترافیک هوایی ناچار به تعلیق فعالیت این مکان شده است.
این رخداد به لغو ۱۷ پرواز و سرگردانی حدود سه هزار مسافر انجامید.
رویترز نوشت برای این مسافران امکاناتی از جمله تخت سفری، پتو و مواد غذایی فراهم شد.
همچنین ۱۵ پرواز ورودی دیگر با تغییر مسیر از مونیخ راهی شهرهایی مانند اشتوتگارت، نورنبرگ، وین و فرانکفورت شدند.
این نخستین بار نیست که فعالیت یک فرودگاه در اروپا در پی حضور مشکوک پهپادها با اختلال مواجه میشود.
پیشتر در سوم و چهارم مهر، فرودگاه آلبورگ دانمارک در پی وقوع حادثهای مشابه، برای دو شب پیاپی ناچار به توقف چندساعته فعالیتهای خود شد.
این رویداد تنها چند روز پس از بسته شدن فرودگاه اصلی کپنهاگ بهدلیل مشاهده چند پهپاد رخ داد.
نقض حریم هوایی، چالش جدید اروپا
یک سخنگوی پلیس آلمان ۱۱ مهر در مصاحبه با روزنامه بیلد، مشاهده چندین پهپاد بر فراز فرودگاه مونیخ را تایید کرد و در عین حال گفت بهدلیل تاریکی هوا، اندازه و نوع آنها قابل تشخیص نبود.
مقامهای آلمانی تاکنون فرد، گروه یا کشور خاصی را بهعنوان مسئول فعالیت مشکوک پهپادی در آسمان مونیخ معرفی نکردهاند.
در روزهای اخیر، اقدام روسیه در نقض حریم هوایی جناح شرقی ناتو، از جمله بر فراز لهستان و استونی، با واکنشهای شدید مقامات این کشورها و متحدانشان مواجه شده است.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، ۱۰ مهر در نشست غیررسمی سران کشورهای اروپایی در کپنهاگ دانمارک نسبت به تهدیدات فزاینده روسیه در این قاره هشدار داد و خواستار اقدامی «سریع و موثر» در این رابطه شد.
او از آمادگی اوکراین برای مشارکت در کارزار مقابله با تهدیدات پهپادی روسیه خبر داد و گفت: «اگر روسها جرات کنند پهپادهایی علیه لهستان به کار گیرند یا حریم هوایی کشورهای شمال اروپا را نقض کنند، معنایش این است که چنین اقدامی میتواند در هر مکانی رخ دهد.»
رهبران اروپا در نشست کپنهاگ برای ایجاد «دیوار پهپادی» در برابر تهدیدات مسکو روسیه به توافق رسیدند.
۹ مهر اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، گفت: «روسیه در پی آزمودن ماست و در عین حال میخواهد با ایجاد تفرقه و نگرانی، جوامع اروپایی را دچار تنش کند.»
مسکو تاکنون دست داشتن در این حوادث را رد کرده است.
بررسی دوباره دادههای فضاپیمای کاسینی ناسا نشان میدهد قمر یخی «انسلادوس» متعلق به سیاره کیوان (زحل) میتواند شرایط لازم برای پشتیبانی از حیات را داشته باشد.
پژوهشگران در جریان این بررسی مولکولهای آلی پیچیدهتری را در فوارههای یخی شناسایی کردهاند که از اقیانوس زیرسطحی این قمر به فضا پرتاب میشوند.
کشف مولکولهای آلی جدید
دانشمندان اخیرا دادههای مربوط به نزدیکترین پرواز کاسینی بر فراز انسلادوس در سال ۲۰۰۸ را با جزئیات بیشتری تحلیل کردند. در آن زمان، کاسینی مستقیما از میان ستونهای بخار و ذرات یخ خارجشد و از شکافهای قطب جنوبی این قمر عبور کرد. این دادهها تصویر دقیقتری از شیمی اقیانوس زیرسطحی ارائه داده است.
بهجز تایید وجود مولکولهای آلی شامل پیشسازهای اسیدهای آمینه ـ سازنده پروتئینها که برای حیات ضروری هستند ـ گروههای تازهای از مولکولهای آلی نیز کشف شدند که پیشتر شناسایی نشده بودند. نزعیر خواجه، دانشمند علوم سیارهای در دانشگاه آزاد برلین و نویسنده اصلی این تحقیق که در نشریه نیچر استرونومی ( Nature Astronomy) منتشر شده، گفت: «چندین دسته از مولکولهای آلی یافتیم که ساختارها و ویژگیهای شیمیایی متنوعی دارند. این ترکیبات میتوانند در شکلگیری مولکولهای پیچیدهتر که اجزای ضروری حیات هستند نقش داشته باشند.»
او تاکید کرد: «باید توجه داشت این مولکولها میتوانند بدون حضور حیات نیز تشکیل شوند. ما هنوز نشانهای از وجود حیات یا بقایای آن در انسلادوس پیدا نکردهایم.»
انسلادوس؛ یکی از بهترین نامزدها برای جستوجوی حیات
انسلادوس با قطر ۵۰۴ کیلومتر و فاصله مداری حدود ۲۳۸ هزار کیلومتر از سیاره کیوان، یکی از جذابترین مکانها برای جستوجوی حیات در منظومه شمسی است.
دانشمندان معتقدند این قمر دارای تمام عناصر ضروری برای حیات، از جمله آب مایع، منبع انرژی و مواد آلی است. اقیانوس آن در زیر پوستهای یخی به ضخامت ۲۰ تا ۳۰ کیلومتر قرار دارد و احتمالاً دارای منافذ هیدروترمالی است که آب معدنی داغ به دریاچه زیرسطحی تزریق میکنند؛ محیطی مشابه با آنچه ممکن است نخستین موجودات زنده زمین در آن پدید آمده باشند.
اهمیت فوارههای یخی
ذرات یخی که کاسینی در سرعت ۶۴ هزار و ۸۰۰ کیلومتر در ساعت مستقیما از ستونهای بخار انسلادوس نمونهبرداری کرده، تنها چند دقیقه پیش از اقیانوس زیرسطحی به فضا پرتاب شده بودند و به همین دلیل هنوز تحت تاثیر تابشهای کیهانی قرار نگرفته بودند. ترکیبات شیمیایی این دانههای یخ بازتاب واکنشهای پیچیده شیمیایی در اقیانوس انسلادوس است.
برنامه آینده اروپا برای بازگشت به انسلادوس
آژانس فضایی اروپا قصد دارد در آینده ماموریتی برای بازگشت به انسلادوس اجرا کند. خواجه میگوید: «انسلادوس باید در ردیف نخست اهداف اکتشاف زیستپذیری و جستوجوی حیات قرار گیرد.»
تایمز اسرائیل بامداد جمعه ۱۱ مهر به نقل از یک منبع آگاه نوشت که حماس «ظرف چند ساعت آینده» با ارائه اصلاحاتی در مورد برخی از مفاد طرح پیشنهادی ترامپ برای پایان دادن به جنگ غزه، «پاسخ مثبت» خود را اعلام خواهد کرد. خروج اسرائیل از غزه و خلع سلاح حماس از جمله موارد اصلاحی حماس است.
این منبع گفتوگوهای میانجیگران عرب از جمله مصر، قطر و ترکیه با حماس درباره این طرح را «ثمربخش» خواند.
او درباره موارد اصلاحی مد نظر حماس گفت: «حماس با هدف نرمتر کردن برخی از مفاد پیشنهادی اصلاحاتی را ارائه خواهد کرد. این اصلاحات بیشتر شامل مواردی مانند خروج اسرائیل از غزه و خلع سلاح حماس است که نتانیاهو در آخرین لحظات نهایی شدن طرح به آن افزوده بود.»
به گزارش تایمز اسرائیل، نتانیاهو توانست مفاد مربوط به خروج اسرائیل از غزه را بهنحوی تغییر دهد که این خروج کندتر و محدودتر شود. علاوه بر آن، شرایط مربوط به خلع سلاح حماس و غیرنظامیسازی غزه طبق نظر نتانیاهو سختگیرانهتر شد.
تازهترین طرح پیشنهادی ایالات متحده از حماس میخواهد که تمامی گروگانهایی را که در اختیار دارد ظرف ۷۲ ساعت آزاد کند، خلع سلاح شود و هیچ نقش آیندهای در اداره غزه نداشته باشد.
بر اساس این طرح، در صورت پذیرش این شرطها از سوی حماس، جنگ بلافاصله متوقف میشود، نیروهای نظامی اسرائیل بهتدریج از غزه خارج میشوند و یک نیروی بینالمللی جایگزین آن خواهد شد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، سهشنبه هشتم مهر، همزمان با ارائه طرح پیشنهادیاش سه تا چهار روز به حماس فرصت داد تا به این طرح پاسخ دهد. او اعلام کرد که فضای چندانی برای مذاکرات اضافی وجود ندارد.
اکنون روشن نیست که آیا ایالات متحده تمایلی به مذاکره درباره اصلاحات پیشنهادی حماس دارد و موضع «بله، اما» از سوی حماس را میپذیرد یا خیر.
آخرین دور مذاکرات حماس و آمریکا به دلیل اتخاذ همین موضع از سوی حماس ناتمام ماند و ترامپ، فرستاده ویژهاش، استیو ویتکاف را به واشینگتن فراخواند.
رهبران مصر و قطر در روزهای گذشته برخی تغییرات در طرح کنونی را ضروری دانستهاند، با این حال هریک بهطور جداگانه از حماس خواستند این طرح را بپذیرد، حتی اگر به معنای پایان یافتنِ نزدیک به دو دهه کنترل این گروه بر غزه باشد.
محمد نزال، از اعضای دفتر سیاسی حماس نیز پنجشنبه اعلام کرد: «ما [با این طرح] بر اساس منطقی که زمان همچون شمشیری بر گردن ما باشد، برخورد نمیکنیم.»
پیش از آن، عزالدین حداد، فرمانده شاخه نظامی حماس در غزه، مخالفت خود را با طرح ۲۱ مادهای ترامپ اعلام کرده بود. او در گفتوگو با مقامهای مصر و قطر تاکید کرده بود که این طرح با هدف پایان دادن به حاکمیت حماس در غزه طراحی شده و بنابراین این گروه باید به جنگ ادامه دهد.
تایمز اسرائیل، بامداد جمعه ۱۱ مهر به وقت محلی، به نقل از یک منبع آگاه خبر داد که حماس «ظرف چند ساعت آینده» به طرح پیشنهادی رییسجمهوری آمریکا برای پایان دادن به جنگ غزه «پاسخ مثبت» خواهد داد و همزمان مجموعه اصلاحاتی را نیز ارائه خواهد کرد.
این منبع همچنین گفت که میانجیگران عرب از جمله مصر، قطر و ترکیه در دوحه گفتوگوهای ثمربخشی با رهبران حماس درباره این طرح داشتهاند.
به نقل از این منبع اصلاحات حماس با هدف نرمتر کردن برخی از مفاد پیشنهادی از جمله خروج اسرائیل از غزه و خلع سلاح حماس خواهد بود که نتانیاهو در آخرین لحظات به طرح پیشنهادی افزوده بود.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، نیز این پیشنهاد را پذیرفته است.
مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، با اشاره به تشدید بحران آب در تهران اعلام کرد که این شهر دیگر توان ایفای نقش پایتختی را ندارد و انتقال مرکز سیاسی کشور از «یک انتخاب» به «یک الزام» تبدیل شده است.
بهگزارش رسانههای دولتی ایران، پزشکیان پنجشنبه ۱۰ مهر در یک سخنرانی در استان هرمزگان گفت که ایده انتقال پایتخت پیشتر با رهبر جمهوری اسلامی مطرح شده و در حال حاضر این تصمیم دیگر در سطح یک پیشنهاد اختیاری نیست، بلکه ضرورتی اجتنابناپذیر است.
در ماه ژانویه، دولت ایران از طرحی برای انتقال پایتخت به منطقه ساحلی مکران در جنوب کشور خبر داد؛ تصمیمی که در سایه بحرانهای مزمن تهران، از جمله جمعیتزدگی، فشار بر زیرساختهای برق و منابع آب، مطرح شد.
پزشکیان افزود: «سال گذشته میزان بارش در کشور ۱۴۰ میلیمتر بود، در حالیکه استاندارد ۲۶۰ میلیمتر است؛ یعنی بارش بین ۵۰ تا ۶۰ درصد کاهش داشته. امسال هم وضعیت به همین اندازه بحرانی است.»
بهگفته پزشکیان، هزینه تامین آب برای تهران بهزودی ممکن است به رقم ۴ یورو برای هر مترمکعب برسد؛ رقمی که از نظر دولت، فشار ناپایدار بر منابع شهر را غیرقابل ادامه میسازد.
مخازن رو به تهیشدن، زمین رو به فرونشست
بر اساس آمارهای رسمی، ۱۹ سد بزرگ در سراسر کشور با کمتر از ۲۰ درصد ظرفیت در حال فعالیت هستند. همزمان، دادههای ماهوارهای نشان میدهد که مخزن امیرکبیر در اطراف تهران تنها ۶ درصد از حجم قابل استفاده را در اختیار دارد.
سایر مخازن کلیدی تهران، از جمله سد لار و لتیان، نیز به پایینترین سطوح تاریخی خود رسیدهاند.
مقامات همچنین هشدار دادهاند که بهدلیل کاهش آبهای زیرزمینی، بخشهایی از پایتخت با پدیده فرونشست زمین تا ۳۰ سانتیمتر در سال روبهرو است.
ایده انتقال پایتخت به جنوب کشور، بهویژه سواحل خلیج فارس، سالهاست در ایران مطرح است؛ مناطقی که بهدلیل نزدیکی به منابع آب و دسترسی به دریا، کمتر در معرض تنش آبی هستند.
بحران ساختاری مصرف آب در کشاورزی
کارشناسان محیط زیست میگویند بحران کمآبی در ایران تنها ناشی از کاهش بارندگی نیست، بلکه بهدلیل ساختار ناکارآمد مصرف نیز تشدید شده است. بخش کشاورزی که حدود ۸۰ درصد منابع آبی کشور را مصرف میکند، همچنان با روشهای سنتی و پرمصرف اداره میشود و فشار مضاعفی بر منابع محدود وارد میکند.
بر پایه هشدارهای کارشناسان، بدون اصلاحات بنیادین در شیوه مصرف و مدیریت منابع آب، ایران با خطر کمبودهای شدیدتر، فروپاشی زیستمحیطی و افزایش ناآرامیهای اجتماعی روبهرو خواهد شد.
طرحی قدیمی با موانع سیاسی و اقتصادی
ایده انتقال پایتخت از دههها پیش در فضای سیاسی ایران مطرح بوده است؛ نگرانیهایی چون آلودگی هوا، ترافیک، خطر زلزله و کمآبی از جمله دلایل مطرحشده برای این انتقال بودهاند.
در سال ۱۳۹۲، مجلس شورای اسلامی طرحی را برای مطالعه انتقال پایتخت تصویب کرد، اما بهدلیل هزینههای سنگین و مقاومتهای سیاسی، اجرای این طرح متوقف شد. دولتهای پیشین گزینههایی مانند سمنان، قم یا اصفهان را پیشنهاد داده بودند، اما هیچکدام به مرحله تصمیمگیری نهایی نرسید.
پزشکیان نخستین رییسجمهوری ایران است که موضوع انتقال پایتخت را بهطور علنی «اجتنابناپذیر» توصیف میکند.
هشدار همزمان با بازگشت تحریمها و تشدید فشار اقتصادی
اظهارات پزشکیان در حالی مطرح میشود که کشورهای اروپایی بهدلیل «بیاعتمادی به نیتهای هستهای ایران» روند بازگشت تحریمهای سازمان ملل را آغاز کردهاند.
بهدنبال این تحریمها، ارزش پول ملی ایران در برابر دلار به پایینترین سطوح تاریخی رسیده، تورم بالای ۳۰ درصد تداوم دارد و قیمت مواد غذایی و سوخت همچنان در مسیر افزایش است؛ روندی که کارشناسان آن را نشانهای از تشدید فشارهای اقتصادی بر دولت ایران ارزیابی میکنند.
