بر اساس گزارش منابع حقوق بشری، ۵۸ شهروند کُرد اهل شهرهای مهاباد، بوکان، پیرانشهر و اشنویه، از سوی دستگاه قضایی جمهوری اسلامی به دلیل پوشیدن لباس کُردی در یک مراسم عروسی، هر یک به تحمل سه ماه حبس تعزیری محکوم شدند.
سایت حقوقبشری ههنگاو گزارش داد این ٥٨ شهروند از سوی دادگاه انقلاب شهرستان پیرانشهر هر کدام به تحمل سه ماه حبس تعزیری بدل از ٢٤ میلیون تومان جزای نقدی محکوم شدند.
حسن فراستی شاد، محمد درافتاده و حسن درافتاده، اعضای خانواده دو تن از جانباختگان جنبش «زن، زندگی، آزادی» به نامهای کومار درافتاده و امیر فراستیشاد نیز در میان محکومشدگان هستند.
بنابر این گزارش، انتشار عکسهایی از حضور دستهجمعی این شهروندان با پوشش کُردی و «جامانه» در یک مراسم عروسی، مصداق اتهام آنها عنوان شده است.
ههنگاو یادآور شد سپاه پاسداران در اسفند ۱۴۰۰ استفاده از «جامانه» را نماد احزاب کردستانی اپوزیسیون اعلام و بهکارگیری آن را در مراسمهای نوروز ممنوع کرده بود.
سایت حقوق بشری کردپا، دیماه ۱۴۰۳ گزارش داده بود برای این ۵۸ نفر به دستور مجتبی محمودی، دادستان پیرانشهر، در یکی از شعبههای بازپرسی دادگاه این شهرستان پروندهسازی شده است.
کردپا همان زمان به نقل از یک منبع آگاه نوشت این شهروندان کرد به «تبلیغ علیه نظام» از طریق «رقص و پایکوبی و نمادگرایی» در یک مراسم عروسی و انتشار ویدیوهای آن در فضای مجازی متهم شدهاند.
در اسفند ۱۴۰۳ نیز نیروهای انتظامی در شهرستان بوکان به صورت غیرقانونی وارد دبیرستان پسرانه متوسطه «بروجردی» این شهر شدند و دانشآموزانی را که لباس کُردی و جامانه به تن داشتند مورد فحاشی قرار دادند و آنها را تهدید به بازداشت کردند.
جمهوری اسلامی در سالهای گذشته بارها با ورود به مهمانیها و جشنهای خصوصی شهروندان، حریم خصوصی آنان را نقض کرده و برای حاضران در این جشنها پروندهسازی است.
در خرداد امسال، مهدی عسگری، معاون دادستان شهرکرد، از بازداشت چند شهروند بهاتهام «برگزاری جشن مختلط و مصرف مشروبات الکلی» خبر داد و گفت این افراد پس از تفهیم اتهام روانه زندان شدند.
در اردیبهشت ۱۴۰۳ نیز نیروی انتظامی از بازداشت ۲۶۱ نفر ــ از جمله سه شهروند اروپایی ــ در یک مهمانی در شهرستان شهریار استان تهران خبر داد و آنان را عضو «شبکه شیطانپرستی» معرفی کرد.
ورود به حریم خصوصی و مداخله در امور فردی شهروندان از مهمترین محورهای انتقاد فعالان حقوق بشر به نهادهای قضایی، انتظامی و امنیتی جمهوری اسلامی بهشمار میرود.
بر اساس دادههای شرکت مدیریت منابع آب ایران، از ابتدای سال آبی جاری (ابتدای مهر ۱۴۰۳ تا هشت شهریور ۱۴۰۴)، مجموع ورودی به سدهای کشور ۲۴ میلیارد و ۱۹۰ میلیون مترمکعب ثبت شده که در مقایسه با ۴۱ میلیارد و ۵۶۰ میلیون مترمکعب مدت مشابه سال گذشته، ۴۲ درصد کاهش داشته است.
در این بازه زمانی، سد شمیل و نیان در هرمزگان، سد وشمگیر در گلستان و سد رودبال داراب در فارس با موجودی آب صفر در ردیف سدهای خشکشده قرار گرفتند.
همچنین هشت سد مهم و بزرگ کشور شامل طرق، استقلال، سرنی، تهم، کینهورس، تنگوئیه، دامغان و نهرین در آستانه خشک شدن قرار دارند.
همزمان یک شهروند با ارسال ویدیویی به ایراناینترنشنال، کاهش چشمگیر سطح آب سد لتیان در هفته دوم شهریورماه را به تصویر کشید.
کاهش ۲۵ درصدی حجم آب موجود در سدها
خبرگزاری ایرنا گزارش داد حجم آب موجود در سدهای مهم کشور تا هشت شهریور به حدود ۲۰ میلیارد مترمکعب رسید که نسبت به ۲۶ میلیارد و ۵۳۰ میلیون مترمکعب مدت مشابه پارسال ۲۵ درصد کاهش نشان میدهد.
ایرنا با اشاره به اینکه در سال جاری برای مدیریت تابستان، رهاسازی از سدها محدود شد، نوشت از ابتدای سال آبی تاکنون فقط ۲۸ میلیارد و ۵۳۰ میلیون مترمکعب آب برداشت شد.
طبق این گزارش، این وضعیت در سال گذشته ۳۶ میلیارد و ۹۷۰ میلیون مترمکعب بود که ۲۳ درصد کمتر امسال آب از سدها برداشت شد.
خشکشدن سدها در ماهها و سالهای اخیر شدت گرفته و با تداوم افت بارش و ناتوانی حاکمیت در مدیریت منابع، به صفرشدن ذخایر چند سد و قرار گرفتن هشت سد بزرگ در آستانه خشکی انجامیده است.
پیش از این در ۱۰ شهریور، خبرگزاری ایسنا در گزارشی از خروج سد ۱۵ خرداد قم از مدار تامین آب خبر داد و نوشت این سد ۲۰۰ میلیون مترمکعبی، هماکنون تنها ۱۶ میلیون مترمکعب آب دارد که ۱۵ میلیون مترمکعب آن حجم مرده و غیر قابل استفاده است.
مهدی دانشگر، معاون شرکت مدیریت منابع آب ایران، ششم شهریور اعلام کرد که بارشهای سال آبی جاری ۴۱ درصد کمتر از سال گذشته و ورودی سدهای کشور ۴۲ درصد کاهش داشته است.
در ۲۹ تیرماه نیز بنفشه زهرایی، استاد مدیریت منابع آب دانشگاه تهران، گفته بود که چهار سد اصلی تامینکننده آب پایتخت تا پایان شهریور خشک خواهند شد.
منصور سهرابی، متخصص بومشناسی، همان زمان با اشاره به خشکی شدید در ایران، به ایراناینترنشنال، گفت: «این بحران رو به وخامت است، چون هیچ منبعی برای جبران آبهای ازدسترفته وجود ندارد.»
بر اساس نخستین گزارش که خبرگزاری رویترز چهارشنبه ۱۲ شهریور منتشر کرد، از تاریخ ۲۳ خردادماه، روزی که اسرائیل حملات خود به تاسیسات هستهای را آغاز کرد، آژانس نتوانسته فعالیتهای میدانی لازم برای راستیآزمایی ذخایر اورانیوم غنیشده را انجام دهد.
این گزارش ذخایر اورانیوم جمهوری اسلامی را در ۲۳ خردادماه ۹۸۷۴.۹ کیلوگرم برآورد کرده است؛ افزایشی معادل ۶۲۷.۳ کیلوگرم نسبت به گزارش فصلی پیشین.
بر اساس این گزارش ذخایر اورانیوم غنیشده تا سطح ۶۰ درصد در قالب هگزافلوراید اورانیوم (UF6) حدود ۴۴۰.۹ کیلوگرم اعلام شده که ۳۲.۳ کیلوگرم بیشتر از دوره قبل است.
طبق تعریف آژانس، حدود ۴۲ کیلوگرم اورانیوم غنیشده تا سطح ۶۰ درصد، در صورت غنیسازی بیشتر، برای تولید یک بمب هستهای کافی است.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی ۱۰ خرداد و ۲ هفته پیش از آغاز جنگ ۱۲ روزه در گزارشی محرمانه اعلام کرد ایران پیشتر در سه مکان که مدتهاست تحت تحقیقات قرار دارند، فعالیتهای محرمانه هستهای انجام داده است.
بر اساس آن گزارش، سه مکان لویزان-شیان، ورامین و مریوان و احتمالا دیگر مکانهای مرتبط، بخشی از یک برنامه ساختاریافته اعلامنشده هستهای بودهاند که ایران تا اوایل دهه ۲۰۰۰ آن را اجرا کرده و در برخی از این فعالیتها از مواد هستهای اعلامنشده بهره برده است.
ذخیره برای ۱۰ بمب هستهای
بر اساس گزارش جدید آژانس، ذخایر کنونی جمهوری اسلامی در سطح ۶۰ درصدی از نظر تئوریک معادل ظرفیت تولید حدود ۱۰ بمب هستهای برآورد میشود.
در مقابل، ذخایر اورانیوم غنیشده تا سطح ۲۰ درصد در این تاریخ ۱۸۴.۱ کیلوگرم برآورد شده که نسبت به دوره قبل ۹۰.۴ کیلوگرم کاهش یافته است. بر اساس معیارهای آژانس، ۱۲۵ کیلوگرم اورانیوم غنیشده در سطح ۲۰ درصد میتواند در صورت غنیسازی بیشتر برای ساخت یک بمب هستهای کافی باشد.
گزارش دوم آژانس: اختلاف بر سر بازرسان
گزارش دوم آژانس به اختلافی در اردیبهشت گذشته اشاره دارد؛ زمانی که دو بازرس پس از ماموریت در فردو، چند صفحه حاوی توضیحات درباره تاسیسات را به وین بردند، به جای آنکه در محل کاری آژانس در فردو باقی بگذارند.
جمهوری اسلامی در واکنش صلاحیت این دو بازرس باتجربه را لغو کرد، اقدامی که آژانس آن را «غیرموجه» دانست زیرا به گفته این نهاد، حادثه مذکور شامل هیچگونه نقض محرمانگی نمیشد.
آژانس در گزارش دوم تاکید کرد که این صفحات اگرچه شامل توضیحاتی درباره فضای داخلی تاسیسات بود، اما هیچ محتوایی که امنیت تاسیسات را به خطر اندازد نداشت.
این گزارش همچنین هشدار میدهد که تا زمانی که اجرای کامل اقدامات پادمانی در تهران از سر گرفته نشود، آژانس قادر به ارائه هیچ نتیجه یا اطمینانی درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی نخواهد بود.
در این گزارش، موجودی اورانیوم غنیشده با خلوص بالا در ایران «مسئلهای بسیار نگرانکننده» توصیف شده که باید مورد رسیدگی قرار گیرد.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی چهارشنبه هشدار داد که مذاکرات این نهاد با جمهوری اسلامی درباره نحوه ازسرگیری بازرسیها از تاسیسات هستهای که هدف حمله آمریکا و اسرائیل قرار گرفتهاند، نباید ماهها طول بکشد.
او خواستار دستیابی به توافقی هرچه سریعتر، حتی در هفته جاری شد.
گروسی در مصاحبه با خبرگزاری رویترز گفت: «تلاش داریم ظرف چند روز آینده نشستی دیگر در وین برگزار کنیم تا توافق نهایی و بازرسیها آغاز شود. بسیار خوب خواهد بود اگر این توافق پیش از هفته آینده حاصل شود.»
گروسی چهارشنبه ۱۲ شهریور در مصاحبه با خبرگزاری رویترز گفت: «تلاش داریم ظرف چند روز آینده نشستی دیگر در وین برگزار کنیم تا توافق نهایی و بازرسیها آغاز شود. بسیار خوب خواهد بود اگر این توافق پیش از هفته آینده حاصل شود.»
گروسی گفت از زمان حملات اسرائیل و آمریکا به سایتهای غنیسازی ایران، آژانس هیچ اطلاعاتی درباره وضعیت یا محل ذخایر اورانیوم غنیشده این کشور دریافت نکرده است.
او تاکید کرد که نمیتوان بیش از یک ماه بدون راستیآزمایی درباره اورانیوم با غنای ۲۰ درصد یا بالاتر گذراند.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی ۱۱ شهریور اعلام کرد که دو دور مذاکره با معاون مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی به نتیجه مشخصی نرسیده است.
او افزود: «در حال حاضر هیچ بازرسی از آژانس انرژی اتمی در ایران حضور ندارد.»
بقائی اشاره کرد که اروپا «به درخواست آمریکا و اسرائیل» به دنبال فعالسازی مکانیسم ماشه است.
او گفت: «روسیه و چین مخالف فعال شدن مکانیسم ماشهاند.»
ششم شهریور، فرانسه، بریتانیا و آلمان با اعلام آغاز روند فعال شدن مکانیسم ماشه، از جمهوری اسلامی خواستند در مهلت ۳۰ روزه این مکانیسم برای تعویق تحریمها، به مذاکرات هستهای با آمریکا بازگردد و با آژانس بینالمللی انرژی اتمی همکاری کامل کند.
تلاش گروسی برای آغاز بازرسیها
گروسی افزود: «تلاش داریم طی چند روز آینده در وین جلسه دیگری داشته باشیم تا این موضوع نهایی شود و بازرسیها آغاز شود. اگر پیش از هفته آینده توافق شود بسیار خوب خواهد بود.»
پس از جنگ ۱۲ روزه، مجلس شورای اسلامی در چهارم تیر قانونی را تصویب کرد که بر اساس آن هرگونه همکاری با آژانس تعلیق شده و بازرسیهای آتی تنها با مجوز شورای عالی امنیت ملی انجام خواهد شد.
با این حال گروسی تاکید کرد تعهدات ایران در قبال آژانس تغییر نکرده است.
مدیرکل آژانس در پاسخ به پرسشی درباره ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی ایران که پیش از حملات برای ساخت دستکم شش سلاح هستهای کافی بود، گفت: «بهطور کلی باور داریم مواد همچنان وجود دارد، اما باید راستیآزمایی شود.»
او با تاکید بر این که نشانهای از جابهجایی عمدهای این مواد در دسترس نیست گفت: «برخی از آن ممکن است از بین رفته باشد.»
فواد ایزدی، استاد دانشگاه حامی حکومت، ۱۰ شهریور در اظهاراتی بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی را به «جاسوس» متهم کرد و گفت در صورت بازگشت آنها به ایران، «دوباره به حمله خواهد شد.» او افزود: «هدف غرب از مذاکره با ایران این است که جاسوسان آژانس وارد کشور شوند.»
بازرسی از بوشهر از نظر اشاعه اهمیتی ندارد
گروسی توضیح داد که بازرسی اخیر در نیروگاه بوشهر انجام شده، اما این تاسیسات از منظر اشاعه اهمیتی ندارد و معمولا در گزارشهای فصلی آژانس درباره ایران ذکر نمیشود.
او افزود که حملات آمریکا و اسرائیل توانایی ایران برای تولید ماشینهای غنیسازی جدید را از بین نبرده است.
بقایی ۱۰ شهریور اعلام کرد که تهران آماده است سطح غنیسازی اورانیوم خود را به ۳.۶۷ درصد، یعنی سقف تعیینشده در برجام کاهش دهد؛ مشروط بر آنکه توافقی کلی حاصل شود که حق ایران را برای غنیسازی اورانیوم در داخل کشور تضمین کند.
بقائی با اشاره به سابقه حضور بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ایران، اضافه کرد: «اعتماد میان بازرسان تسلیحاتی آژانس بینالمللی انرژی اتمی و ایران به شدت کاهش یافته و نگرانی واقعی وجود دارد که اطلاعات جمعآوریشده در سایتها بهوسیله آژانس در نهایت به اسرائیل منتقل شود.»
در همین حال میخاییل اولیانف، نماینده روسیه در آژانس بین المللی انرژی اتمی، در آستانه نشست شورای حکام اعلام کرد درباره موضوع هستهای ایران با رافایل گروسی مدیرکل آژانس دیدار و گفتگو کرده است.
او بدون دادن توضیحی درباره جزییات با انتشار عکسی از خود و گروسی از این گفتوگو خبر داد.
قرار است هفته آینده نشست شورای حکام ۳۵ عضوی آژانس برگزار شود و گروسی دو گزارش فصلی درباره ایران ارائه دهد.
وبسایت انصاف نیوز چهارشنبه ۱۲ شهریور گزارش داد که کروبی شب ۱۱ شهریور در دیدار با اعضای «سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی»، گفت: «قبول اشتباه و شجاعت اعتراف به آن، شرط اول برای بازگشت و اصلاح امور از سیاستهای غلط و پرهزینه داخلی و خارجی است.»
این رهبر اعتراضات سال ۱۳۸۸ تاکید کرد که با وجود شرایط دشوار کشور، همچنان بر ادامه سیاستهای گذشته در عرصه داخلی و بینالمللی اصرار میشود، در حالی که وضع کنونی نتیجه همان «سیاستهای غلط و ماجراجویانه» است.
به نوشته انصاف نیوز، در این نشست شماری از اعضای «سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی» از جمله بهزاد نبوی، محسن آرمین، فیضالله عربسرخی، محمد کیانوشراد، صادق نوروزی، علی تقیزاده، حجت اسماعیلی، مهدی تحققی، حمید خزائی و اصغر نوروزی حضور داشتند.
رییس پیشین مجلس شورای اسلامی، ۲۳ مرداد نیز با انتقاد از سیاستهای حاکمیت از جمله برنامه هستهای، گفت که این مسیر کشور را به «کف دره» برده و خواستار «بازگشت به مردم و اصلاحات ساختاری» شده بود.
او گفته بود برای اینکه ایران بماند و بیش از آنکه دیر شود، «حاکمان به مردم برگردند و زمینه اصلاحات ساختاری مبتنی بر رای ملت» را فراهم کنند.
کروبی با یادآوری سابقه خود از نخستین زندانش در سال ۱۳۴۲ گفت: «اصرار بر انحصارطلبی و نادیده گرفتن حق مردم، انحراف از آرمانهای انقلاب و نص صریح قانون اساسی است.»
او اضافه کرد: «اساس انقلاب علیه سلطنت، نفی استبداد و حاکمیت فردی شاه بود. ملت ما انقلاب کرد تا سرنوشتاش را خودش تعیین کند اما ظاهرا برخی کشور را ملک خانوادگی خود میدانند و غرق اندیشههای ناصوابی هستند و فکر میکنند در این کشور قدرت با همان ویژگی بسته باید بماند.»
ضرورت مذاکره مستقیم با آمریکا
کروبی در بخش دیگری از صحبتهای خود تنها راه خروج از بحران فعلی را « بازگشت به مردم، به رسمیت شناختن حق آنان و تن دادن به خواست و ارادهشان» دانست و هشدار داد که برخی مسئولان باید خود را از «منیت، توهمات و تابوهای خودساخته» رها کنند تا کشور و ملت بیش از این گرفتار نشود.
او با استناد به نظر برخی «عقلا و دلسوزان کشور» گفت: «برای حفظ تمامیت ارضی، منافع ملی و برداشتن فشار تحریم از دوش مردم، مذاکره مستقیم با آمریکا لازم و ضروری است.»
او تاکید کرد که درباره نوع رابطه ایران با جهان، از جمله آمریکا، باید پاسخ روشنی وجود داشته باشد.
کروبی با انتقاد از وضعیت زندگی مردم گفت: «مردم انقلاب نکردند که با هر چه ما روحانیون و مسئولین گفتیم و کردیم و عملکردهای اشتباه یا کوتاهیها، آنها را به وضعیتی ببریم که در زمستان گاز و در تابستان آب و برق نداشته باشند.»
این رهبر اعتراضات به نتایج انتخابات سال ۱۳۸۸، ۱۶ فروردین در نخستین بیانیه خود پس از پایان حصر خانگی، ضمن اعلام پایبندی به مواضع گذشتهاش، از آنچه «مهندسی انتخابات ۱۳۸۴» و «پروژه جمهوریتزدایی» خواند انتقاد کرده و گفته بود که زبان در کام نخواهد گرفت.
