شامگاه پنجشنبه، ایران یکی از پرتنشترین شبهای خود را تجربه کرد؛ شبی که در آن مجموعهای از حملات هوایی و پهپادی و فعال شدن گسترده پدافند هوایی در شهرهای مختلف کشور گزارش شد.
بنا بر گزارشهای محلی و منابع خبری، صدای انفجارها، لرزش زمین و شلیک سامانههای پدافندی در نقاط مختلف ایران، از شمال تا مرکز کشور، ساکنان را دچار هراس کرد.
در شمال کشور، پس از هشدار تخلیه ارتش اسرائیل، شهر صنعتی رشت هدف دستکم چهار موشک قرار گرفت و صدای انفجارها و لرزشها تا مناطق اطراف، از جمله منطقه مطهری و حتی فومن، احساس شد. پدافند هوایی رشت بلافاصله به حالت آمادهباش درآمد و منابع محلی از شنیده شدن صدای چهار انفجار در این شهر خبر دادند. همچنین صدای انفجارهایی در بابلسر و بابل گزارش شد و پدافند هوایی دماوند نیز فعال شد.
در پایتخت، پدافند هوایی در نقاط مختلف تهران از جمله نیاوران، پاکدشت، ری، مناطق مرکزی و شرق تهران و همچنین جنوب غربی و غرب پایتخت به حالت عملیاتی درآمد. شاهدان از شنیده شدن صدای چندین انفجار مهیب در مناطق شمالی، شرقی و غربی تهران خبر دادهاند و گفته میشود دود غلیظی در آسمان لویزان مشاهده شده است. فعال شدن چندین باره پدافند هوایی ری نیز از دیگر تحولات این شب پر التهاب بود.
کرمانشاه، اصفهان و سپاهان شهر هم از مناطقی بودند که فعالیت شدید سامانههای پدافندی در آنها گزارش شد. در اهواز نیز صدای پدافند و انفجار شنیده شد. همزمان، پایگاه سپاه پاسداران در بستانآباد هدف حمله پهپادی منتسب به اسرائیل قرار گرفت که به گفته منابع محلی، صدای انفجارهایی در این منطقه شنیده شد و تعدادی از پرسنل سپاه کشته شدند.
این گزارش در شرایطی تنظیم شده که در سایه عدم دسترسی شهروندان به اینترنت جهانی در ایران، بسیاری از مخاطبان ایراناینترنشنال موفق به ارسال گزارشها، تصاویر و ویدیوهای خود نشدند.
گزارشهای مردمی تصویری دقیقتر و واقعیتر از شرایط موجود در ایران ارائه میدهد؛ بر خلاف روایتهای جمهوری اسلامی از شرایط این روزهای ایران که با شیوههای مختلف سعی در پنهان نگهداشتن حقیقت آنچه در کشور میگذرد، کرده است.
ویدیویی که به ایراناینترنشنال رسیده، وقوع انفجاری را در ارتفاعات سلطانآباد در جنوب شیراز نشان میدهد.
کاتز پنجشنبه ۲۹ خرداد گفت: «به دیکتاتوری مانند خامنهای که رهبری کشوری چون ایران را بر عهده دارد و هدف خود را نابودی اسرائیل اعلام کرده، دیگر نباید اجازه داد به حیات خود ادامه دهد. کسی که چنین هدف هولناکی را دنبال میکند، نباید باقی بماند.»
کاتز افزود: «او دهههاست که در راس یک حکومت قدرتمند ایستاده و نفوذ ایدئولوژیک گستردهای دارد و از این نفوذ برای پیگیری هدفی روشن بهره میبرد: نابودی اسرائیل. او این هدف را آشکارا اعلام میکند و تمام منابع در دسترس را حتی به قیمت فدا کردن مردم خود، برای دستیابی به آن بسیج میکند.»
به گفته وزیر دفاع اسرائیل، شواهدی وجود دارد که نشان میدهد خامنهای شخصا دستور حمله به اهداف غیرنظامی و بیمارستانها را صادر کرده است.
او گفت: «این حملات مکرر به اهداف غیرنظامی، انحراف آماری یا خطای اتفاقی نیست. او این اقدامات را بخشی از ماموریت خود برای نابودی اسرائیل میداند.»
سپاه پاسداران بامداد ۲۹ خرداد اعلام کرد موج چهاردهم حملات به «اهداف راهبردی در اسرائیل» با موفقیت به انجام رسید.
در یکی از این حملات، بیمارستان سوروکا در شهر بِئِرشِبَع در جنوب اسرائیل هدف قرار گرفت. این رویداد واکنشهای تند مقامهای این کشور را در پی داشت.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در پاسخ به پرسشی درباره احتمال هدف قرار گرفتن خامنهای تاکید کرد هیچکس در امان نخواهد بود.
جروزالم پست: جمهوری اسلامی آگاهانه به اهداف غیرنظامی حمله میکند
روزنامه جروزالم پست ۲۹ خرداد نوشت اگرچه برخی ممکن است حمله به بیمارستان سوروکا را کماهمیت جلوه دهند و عنوان کنند هدف جمهوری اسلامی مکانی در نزدیکی آن بوده، اما نباید از نظر دور داشت که خود حکومت ایران بارها بر دقت بالای موشکهایش تاکید کرده است.
این رسانه نوشت بنا بر اعلام رسانههای حکومتی در ایران، موشکهای جمهوری اسلامی از دقتی در حد ۵۰ تا ۱۰۰ متر برخوردارند؛ این در حالی است که مجموعهای مانند بیمارستان سوروکا مساحتی بین ۵۰۰ تا هزار متر را در بر میگیرد.
جروزالم پست افزود: «ایران دقیقا میداند چه هدفی را انتخاب میکند. اینطور نیست که امید داشته باشد موشکها به "هر جایی" بخورند؛ ایران آگاهانه مناطق دارای بیمارستان و غیرنظامیان را هدف قرار میدهد، حتی اگر مدعی شود که بهدنبال اهداف "نظامی" بوده است.»
بر اساس این گزارش، حمله به سوروکا نشان داد حتی با وجود سامانههای پیشرفته پدافند هوایی، اسرائیل نمیتواند در برابر همه موشکها مصون بماند و حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد موشکهای جمهوری اسلامی در جریان این جنگ موفق به عبور از سامانههای دفاعی شدهاند.
بر اساس این گزارش، طالبان در این نشست به بررسی جنگ جمهوری اسلامی و اسرائیل، احتمال سرنگونی حکومت ایران و پیامدهای منطقهای این تحولات پرداخته است.
در روزهای اخیر، گمانهزنیها در خصوص سرنگونی جمهوری اسلامی بهدنبال ادامه حملات اسرائیل و احتمال ورود آمریکا به کارزار نظامی علیه تهران شدت گرفته است.
پیشتر و در ۲۵ خرداد، ایراناینترنشنال در گزارشی اختصاصی نوشت علیاصغر حجازی، قائم مقام دفتر علی خامنهای، همراه با چند مقام ارشد دیگر، در حال مذاکره با روسیه هستند تا در صورت بحرانی شدن اوضاع، زمینه خروج خود و خانوادهشان را از ایران فراهم کنند.
۲۴ مرداد ۱۴۰۰، طالبان با تصرف کابل، پایتخت افغانستان، پس از دو دهه، بار دیگر قدرت را در این کشور به دست گرفت.
در سالهای گذشته گزارشهایی درباره روابط نزدیک میان مقامهای طالبان و فرماندهان سپاه پاسداران منتشر شده است.
احتمال فرار رهبران القاعده مقیم ایران به افغانستان
اطلاعات رسیده به افغانستاناینترنشنال حاکی از آن است که در جلسه اخیر اداره کل اطلاعات داخلی طالبان، موضوع سرنوشت شماری از فرماندهان القاعده که در ایران اقامت دارند، مورد بررسی قرار گرفته است.
بر پایه ارزیابیهای اطلاعاتی طالبان، برخی از رهبران القاعده از جمله سیفالعدل و ابوعبدالرحمن که گفته میشود در حال حاضر در ایران بهسر میبرند، ممکن است در صورت بحرانی شدن اوضاع، ناگزیر به ترک کشور شوند.
گزارشها نشان میدهند برخی از این افراد احتمالا قصد دارند به افغانستان منتقل شوند. در همین راستا، اداره کل اطلاعات داخلی طالبان از رهبری این گروه خواسته است تصمیم مشخصی در خصوص نحوه برخورد با این افراد - در صورت ورود احتمالی - اتخاذ کند.
پذیرش، اعمال نظارت یا جلوگیری از ورود، سه گزینه پیش روی طالبان در قبال رهبران القاعده خواهد بود.
وزارت امور خارجه آمریکا اسفندماه ۱۴۰۲ اعلام کرد ایران به پناهگاهی امن برای رهبران ارشد القاعده تبدیل شده است.
بر اساس تحقیق جبهه متحد ملی افغانستان که ایراناینترنشنال تیرماه سال گذشته به نسخهای از آن دست یافت، جمهوری اسلامی در چارچوب توافقی پنهانی با طالبان و القاعده، متعهد شده هزینه اسکان و آموزش جنگجویان القاعده در افغانستان و همچنین هزینه عملیات این گروه در خاورمیانه را بپردازد.
طالبان در حال بررسی سناریوی پذیرش پناهجویان ایرانی
بر اساس اطلاعات رسیده به افغانستاناینترنشنال، اداره کل اطلاعات داخلی طالبان در نشست اخیر خود، احتمال ورود موجی از پناهجویان ایرانی به افغانستان را در پی تداوم جنگ میان جمهوری اسلامی و اسرائیل مورد بررسی قرار داده است.
به گفته منابع آگاه، این نهاد اطلاعاتی خواستار تدوین برنامهای اضطراری برای ارزیابی ظرفیت میزبانی، مخاطرات سیاسی و پیامدهای انسانی چنین رویدادی شده است.
پاکستان نیز که با ایران ۹۰۵ کیلومتر مرز مشترک دارد، در واکنش به احتمال مهاجرت گسترده شهروندان ایرانی، از ۲۵ خرداد پنج گذرگاه مرزی خود را با ایران مسدود کرده است.
یک پژوهشگر دانشکده مطالعات بینالمللی اس. راجاراتنام در سنگاپور، با اشاره به این تصمیم به شبکه خبری الجزیره گفت پاکستان نمیخواهد تجربه مهاجرت گسترده افغانها به این کشور تکرار شود.
اینترنت در ایران از پنجشنبه ۲۹ خرداد عملا به طور کامل قطع شده است و امکان اطلاعرسانی مستقل درباره وضعیت موجود از سوی خبرنگاران و شهروند-خبرنگاران از بین رفته است.
شیرین عبادی، حقوقدان و برنده جایزه نوبل صلح، پنجشنبه با اشاره به اینکه بیش از ۱۲ ساعت است اینترنت در سراسر ایران تقریبا بهطور کامل قطع شده، در اینستاگرام خود نوشت: «این اتفاق نه فقط یک اختلال فنی، بلکه یک اقدام عامدانه و سازمانیافته از سوی جمهوری اسلامی است؛ آنهم در میانه حملات اسرائیل.»
او ادامه داد: «مردمی که باید آژیر خطر بشنوند، هشدار دریافت کنند، یا دستکم بتوانند عزیزانشان را خبر کنند، اکنون در تاریکی مطلق اطلاعاتی و امنیتی فرو رفتهاند.»
به گفته این برنده جایزه نوبل صلح، جمهوری اسلامی در حالی که حتی آژیر خطر را برای شهروندانش به صدا درنمیآورد، دست به قطع کامل اینترنت زده که تنها ابزار باقیمانده برای ارتباط، آگاهیرسانی و حتی نجات جان شهروندان است.
از سوی دیگر، اکنون ایرانیان ساکن خارج از کشور برای ارتباط با خانوادههای خود در داخل با موانع جدی روبهرو هستند و ادامه شرایط جنگی، فشار روانی ناشی از این قطع ارتباط را بر آنها تشدید کرده است.
عبادی با تاکید بر اینکه در دنیای امروز، قطع اینترنت به معنای «قطع اکسیژن جامعه» است، وضعیت ایران را به «جنایتی در دل جنایت» تشبیه کرد و گفت: «خفقانی که با موشک آغاز میشود، با سانسور به اوج میرسد. قطع اینترنت در این شرایط معنایی جز استقبال از کشتار مردم بیپناه ندارد.»
محدودیتهای اعمالشده بر اینترنت در ایران از سهشنبه ۲۷ خرداد شدت بیشتری گرفت.
در حالی که پلیس فتا علت این اختلال را «حملات سایبری» اعلام کرد، بسیاری از کاربران شبکههای اجتماعی بر این باورند که جمهوری اسلامی، عامدانه دسترسی شهروندان را به اینترنت آزاد محدود کرده تا مانع انتشار و گسترش اطلاعات واقعی درباره تحولات اخیر شود.
اما قطع اینترنت در ایران برای ایرانیان مقیم خارج از کشور نیز چالشبرانگیز بوده و ارتباط آنها را با خانواده و نزدیکانشان با اختلال جدی روبهرو کرده است.
یک کاربر در همین رابطه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «هیچ چیزی بدتر از بیخبری از خانواده نیست. من [از ناراحتی] دو ساعت بیشتر نخوابیدم ... اینترنت را قطع کردند. فقط داداشم با فیلترشکن بهزور وصل میشود. در اوکراین وسط جنگ اینترنت هست، ایران نیست.»
کاربر دیگری با نام زهرا نوشت: «خانواده من نت ندارند. باز یک عده دارند. شنیدم سراسری قطع شده. کاش یکی ما را از نگرانی در میآورد.»
یک کاربر هم با نام میلاد گفت: «چند ساعت است با خانواده صحبت نکردهام. دارم دیوانه میشوم.»
جمهوری اسلامی پیشتر نیز از قطع اینترنت بهعنوان ابزاری برای سرکوب استفاده کرده بود.
در جریان اعتراضات آبان ۹۸ که به کشته شدن بیش از هزار و ۵۰۰ نفر انجامید، دسترسی مردم ایران به شبکه جهانی برای چند روز بهطور کامل قطع شد.
همچنین در جریان خیزش «زن، زندگی، آزادی»، در مقاطع مختلف بسیاری از مناطق کشور با قطع یا محدودیت شدید اینترنت مواجه شدند.
افزایش اعتراضها به نقش حکومت در محدودسازی اینترنت
ایرانیان خارج از کشور در پیامهای خود در شبکههای اجتماعی، جمهوری اسلامی را عامل و مقصر اصلی قطع اینترنت در کشور معرفی کردند.
کاربری به نام هاله در ایکس نوشت تنها دلخوشی مردم در این «بزنگاه سخت» تنها «یک پیام کوتاه» بود و قطع اینترنت نشان میدهد «ذرهای انسانیت، وجدان و شرف» در وجود مقامهای جمهوری اسلامی دیده نمیشود.
کاربر دیگری هم نوشت: «قطع اینترنت و بیخبری پشتش از وضعیت خانوادههایمان آخرین خیانتی است که جمهوری اسلامی دارد به انسانیت میکند. توی بیخبری چه خیری برای شما هست؟»
یک کاربر هم گفت: «کم دق به ما دادید این چند روز با بستن پروازها، حالا اینترنت را هم قطع کنید تا رسما بیخبر بشویم از خانوادههایمان.»
از سوی دیگر حساب کاربری وزارت امور خارجه اسرائیل به زبان فارسی، ۲۷ خرداد با انتشار پستی در ایکس از اقدام حکومت ایران در قطع گسترده اینترنت انتقاد کرد.
در این پست آمده است: «قطع کردن اینترنت مردم ایران نقض آزادی بیان نیست؟»
