پس از اعلام رسمی «پیشرفت قابل توجه» در مذاکرات تجاری آمریکا با چین از سوی وزیر خزانهداری ایالات متحده و احتمال کاهش تنشهای تعرفهای میان دو کشور، شاخص معاملات آتی بازار سهام آمریکا افزایش یافت.
شاخص داو ۱.۰۳ درصد، شاخص اِس اند پی ۱.۳۱ درصد و شاخص نازداک کامپوزیت که بیشتر بر سهام فنآوری متمرکز است ۱.۷۱ درصد رشد داشتند.
اِسکات بِسنت، وزیر خزانهداری آمریکا و جِیمیسون گریر، نماینده تجاری این کشور در ژنو با مقامات چینی دیدار و درباره مسائل تجاری مذاکره کردند. این دیدار پس از اعمال تعرفه ۱۴۵ درصدی از سوی دونالد ترامپ بر بخش عمدهای از کالاهای چینی، صورت گرفت. چین در واکنش به این اقدام دولت آمریکا، تعرفهای ۱۲۵ درصدی بر کالاهای آمریکایی وضع کرد.
بازارهای مالی در ماههای اخیر به دلیل ابهام در سیاستهای تعرفهای ترامپ نوسانهای شدیدی را تجربه کردهاند. تنشهای اقتصادی اخیر میان دو ابرقدرت اقتصادی که از آن با عنوان جنگ تجاری یاد میشود، سبب اختلال در زنجیره تامین، اخراج گسترده کارمندان و کارگران و افزایش قیمتها در عمدهفروشیها شده و بازارهای مالی از پیامدهای این تغییرات در امان نماندهاند.
قرار است جزییات این مذاکرات بهزودی اعلام شود. طرفین مذاکره که در جلساتی جداگانه به پرسشهای خبرنگاران پاسخ دادند، پرسشهای مربوط به کاهش در تعرفههای ۱۴۵ و ۱۲۵ درصدی را بیپاسخ گذاشتند.
هه لیفنگ، معاون نخستوزیر چین اعلام کرد که روز دوشنبه، ۲۲ اردیبهشت بیانیه مشترکی در ژنو منتشر خواهد شد. لی چنگگانگ، معاون وزیر بازرگانی چین نیز گفت که این بیانیه حاوی «اخبار خوبی برای جهان» خواهد بود.
مجموعه پژوهشهایی که بهتازگی در مجله ساینس منتشر شد نشان میدهد که پرندگان و پستانداران مسیرهای عصبی مولد هوش را از یک جد مشترک به ارث نبردهاند، بلکه آنها را در دو مسیر متفاوت و مستقل تکامل دادهاند. این امر به معنای آن است که هوش انسانی تنها نمونه و یا بهترین نمونه هوش نیست.
این یافتهها نشان میدهد که هوش در مهرهداران نه یکبار، بلکه چندین بار به وجود آمده است و مغز پرندگان و پستانداران -از جمله انسان- مدارهای شگفتآور مشابهی را نشان میدهد.
نتایج این پژوهشها، باوری که هوش انسانی را تنها نسخه ایدهآل در روند فرگشت میداند، باطل و بر این تاکید میکند که تواناییهای شناختی انسان تنها یکی از راهحلهای تکاملی ممکن برای حیات هوشمند است.
نیکلاس کِمپینگ، متخصص انفورماتیک زیستی که یکی از این پژوهشها را رهبری کرده است، میگوید: «این یافتهها حاوی اطلاعات مهمی درباره نحوه تکامل مدارهای پیچیده مغز انساناند، اما شاید مهمتر از همه بتوانند به ما کمک کنند تا از این ایده که ما انسانها بهترین موجودات جهانیم، فاصله بگیریم.»
رابطه میان هوش پرندگان و پستانداران دهههاست توجه زیستشناسان و فرگشتپژوهان را به خود جلب کرده و محل اختلاف نظر میان آنها بوده است.
گروهی از پژوهشگران پیرو این نظریه بودند که هوش در مهرهداران -موجوداتی دارای ستون فقرات که پستانداران و پرندگان را شامل میشود- فقط یک بار تکامل یافته است. این یعنی انسانها و پرندگان مسیرهای عصبی پیچیده مولد شناخت و هوش را از یک جد مشترکِ مارمولکمانند که حدود ۳۲۰ میلیون سال پیش میزیسته به ارث بردهاند.
گروه دیگری حامی این نظریهاند که انواع مدارهای عصبی، بهطور مستقل در پرندگان و پستانداران تکامل یافتهاند.
مشابه، اما متفاوت
در نیمه اول قرن بیستم، عصبشناسان معتقد بودند که پرندگان هوش چندانی ندارند. مغز پرندگان فاقد نئوکورتکس است، ناحیهای که در مغز انسانها و سایر پستانداران مرکز زبان، ارتباطات و استدلال است.
برای مدت طولانی تصور میشد که نئوکورتکس مرکز شناخت است و برای توسعه تواناییهای شناختیِ پیشرفته به آناتومی ششلایهای نئوکورتکس نیاز است. به همین دلیل نوروآناتومیستها در آن زمان معتقد بودند که بخش زیادی از رفتار پرندگان انعکاسی است و ناشی از یادگیری و تصمیمگیری نیست؛ یعنی آنچه یک پستاندار میتواند به راحتی یاد بگیرد، یک پرنده هرگز یاد نخواهد گرفت.
این باور غالب در دهه ۱۹۶۰ تغییر کرد. هاروی کارتِن، عصبشناس جوان مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) مدارهای مغزی پرندگان و پستانداران را مقایسه کرد و متوجه شد که پرندگان نیز دارای مدارهای عصبی شبیه به پستاندارن هستند.
یافتههای او نشان میداد که پرندگان هم ساختاری شبیه به نئوکورتکس دارند، البته با ظاهری متفاوت. همان زمان بود که نظریه انقلابی جد مشترک پرندگان و پستانداران متولد شد و دانشمندان ناگهان به مغز پرندگان علاقهمند شدند.
چند دهه بعد، لوییس پوئِلِس، کالبدشناس اسپانیایی، نتیجهگیری متفاوتی ارائه کرد مغز پرندگان و پستانداران بهطور مستقل تکامل یافتهاند.
در سه مطالعه جدید با مشارکت تیمهای مستقل از محققان انجام شده است، تلاش شد تا تمام نتایج و فرضیات قبلی کنار هم قرار بگیرند و بررسی تطبیقی دقیق روی آنها انجام شود.
این گروهها سرانجام نتیجه گرفتند مدارهای مغزی پستانداران و پرندگان بهطرز چشمگیری شبیهاند اما بهطور متفاوتی ساخته شدهاند و در زمانهای مختلف، به ترتیبهای مختلف و در مناطق مختلف مغز توسعه یافتهاند.
نتایج جدید هم نظر کارتِن را تایید میکند، هم باور لوییس پوئِلِس را و این نکته را به آنها میافزاید که پرندگان و پستانداران بهطور مستقل مناطق مغزی را برای شناخت پیچیده، تکامل دادهاند.
بردلی کولکویت، عصبشناس مولکولی دانشگاه سانتاکروز درباره اهمیت این یافتهها میگوید: «این یافتهها تفاوتهای زیادی میان موجودات مختلف را برجسته میکند، اینکه هر کدام برای حل مشکلات مشابه در یک دنیای پیچیده و سازگار شدن با محیطی که بهسرعت در حال تغییر است راهحلهای عصبی متفاوتی ابداع کردهاند.»
منظور از راهحلهای عصبی متفاوت روشهایی است که هر دسته و گونه از موجودات برای بقا پِی گرفتند، مثلا هشتپاها و مرکبماهیها، مستقل از پستانداران، چشمهایی شبیه به دوربین تکامل دادهاند؛ پرندگان و خفاشها و حشرات، هر کدام بهطور مستقل پرواز کردن را فرا گرفتند.
فرناندو گارسیا-مورِنو، زیست-عصبشناس اسپانیایی این راهحلها را مرتبط با دنیای انسان خردمند توضیح میدهد: «مردم باستان در مصر و آمریکای جنوبی بهطور مستقل بناهای هرمی ساختند؛ کارآمدترین شکل از نظر ساختاری که در طول زمان دوام آورد. آنها مستقل از هم دریافته بودند که اگر برج بسازند فرو خواهد ریخت و اگر دیوار بسازند، دوام نخواهد آورد.»
پژوهشگران با تکیه بر این پژوهشهای تازه میگویند که ایجاد یک مغز هوشمند با تکیه به شناختی که از مغز مهرهداران به دست میآید محدود است اما اگر از قلمرو مهرهداران خارج شویم و از ایده هوش ایدهآل تنها نزد پستانداران است، فاصله بگیریم، میتوانیم به روشهایی بسیار عجیبتر یک مغز هوشمند بسازیم.
آنها میگویند تفکری که برای بهبود هوش مصنوعی داریم در حال حاضر بسیار انسانمحور است اما توسعه دادن این پژوهشها و بررسی شکلهای دیگر تکامل هوش در میان جانداران میتواند در جستوجوی هوش فرازمینی مفید باشد و به بهبود هوش مصنوعی کمک کند.
پژوهشگران این پروژه تحقیقاتی با تکیه بر یافتههای تازهشان چنین پرسشهایی طرح میکنند: پرنده چگونه فکر میکند؟ آیا میتوانیم آن را تقلید کنیم؟ آیا میتوانیم هوش مصنوعی را از دیدگاه یک پرنده بسازیم؟
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، اعلام کرد که صبح دوشنبه ۲۲ اردیبهشت در کاخ سفید فرمانی اجرایی را امضا خواهد کرد که قیمت دارو در آمریکا را به گفته او بین ۳۰ تا ۸۰ درصد کاهش میدهد.
او عصر یکشنبه ۲۱ اردیبهشت در شبکه اجتماعی خود، تروث سوشیال نوشت: «خوشحالم اعلام کنم که فردا صبح، در کاخ سفید، ساعت ۹:۰۰ صبح، یکی از مهمترین دستورات اجرایی در تاریخ کشورمان را امضا خواهم کرد. قیمت داروهای تجویزی و محصولات دارویی، تقریبا بلافاصله، بین ۳۰ تا ۸۰ درصد کاهش خواهد یافت.»
ترامپ افزود: «این قیمتها در سراسر جهان یکسانسازی خواهد شد و برای اولین بار در سالهای طولانی، عدالت برای آمریکا به ارمغان خواهد آمد! من سیاست کشور مطلوب را اجرا خواهم کرد که بر اساس آن، ایالات متحده همان قیمتی را پرداخت خواهد کرد که کشوری با کمترین قیمت در جهان پرداخت میکند. سرانجام با کشور ما عادلانه برخورد خواهد شد و هزینههای مراقبتهای بهداشتی شهروندانمان به میزان بیسابقهای کاهش خواهد یافت. علاوه بر این، با همه اینها، ایالات متحده تریلیونها دلار صرفهجویی خواهد کرد.»
ایالات متحده بالاترین قیمت دارو در جهان را میپردازد و در بسیاری موارد، قیمت داروها در آمریکا تقریبا سه برابر کشورهای توسعهیافته دیگر است. ترامپ گفته که قصد دارد این فاصله را کاهش دهد، اما تاکنون جزییات اجرایی آن را به طور عمومی اعلام نکرده و در این پیام نیز توضیحی بیشتر ارائه در این زمینه نداده است.
چهار تن از لابیگران صنعت دارو در آمریکا که به گفته خودشان از سوی کاخ سفید در جریان موضوع قرار گرفتهاند، به رویترز گفتهاند که انتظار دارند این فرمان بر برنامه بیمه درمانی دولتی «مدیکر» تمرکز داشته باشد. پیشتر خبرگزاری رویترز گزارش داده بود که چنین سیاستی در دست بررسی است.
به گفته این منابع، شرکتهای دارویی انتظار دارند دامنه این فرمان فراتر از داروهایی باشد که هماکنون تحت برنامه مذاکره قیمتی دولت بایدن قرار دارند.
بر اساس «قانون کاهش تورم» که در دوران ریاستجمهوری جو بایدن تصویب شد، دولت آمریکا قیمت ده داروی پرمصرف را برای برنامه مدیکر مورد مذاکره قرار داده است و قرار است این قیمتها از سال آینده اجرایی شود. داروهای بیشتری نیز قرار است در ادامه سال جاری وارد فاز مذاکره قیمتی شوند.
ترامپ در پیام خود در تروث سوشیال نوشت: « برای سالها، جهان از خود میپرسید چرا قیمت داروهای تجویزی و محصولات دارویی در ایالات متحده آمریکا بسیار بالاتر از هر کشور دیگری است، گاهی حتی پنج تا ده برابر گرانتر از همان دارو، تولیدشده در همان آزمایشگاه یا کارخانه، توسط همان شرکت؟؟؟ توضیح این موضوع دشوار و شرمآور بود، اما پاسخ درست این نبود. شرکتهای دارویی برای سالها میگفتند که این به دلیل هزینههای تحقیق و توسعه است و همه این هزینهها، بدون هیچ دلیلی، باید تنها توسط «بازندگان» آمریکایی تحمل شود. کمککنندگان به کارزارها میتوانند خیلی کارها بکنند، اما نه با من و نه با حزب جمهوریخواه. ما قصد داریم کار درست را انجام دهیم، کاری که دموکراتها سالها برای آن مبارزه کردهاند.»
الکس شریور، سخنگوی گروه اصلی لابی شرکتهای داروسازی آمریکا موسوم به «انجمن تحقیقات دارویی و تولیدکنندگان آمریکا» (PhRMA)، در واکنش به برنامه ترامپ گفت: «قیمتگذاری دولتی، به هر شکلی که باشد، به زیان بیماران آمریکایی است.»
این نخستین بار نیست که ترامپ تلاش میکند قیمت داروها را به سطح قیمت دیگر کشورها گره بزند. او در دوره نخست ریاستجمهوریاش نیز برنامهای برای اجرای نظام قیمتگذاری مرجع بینالمللی ارائه کرده بود، اما این طرح در آن زمان از سوی دادگاه متوقف شد.
دولت ترامپ در آن مقطع پیشبینی کرده بود که اجرای آن برنامه میتواند ظرف هفت سال بیش از ۸۵ میلیارد دلار صرفهجویی برای مالیاتدهندگان آمریکایی به همراه داشته باشد، رقمی قابل توجه در برابر هزینه سالانه بیش از ۴۰۰ میلیارد دلاری آمریکا برای داروها.
بر اساس طرحهای جدید دولت بریتانیا، مهاجران باید دستکم ۱۰ سال در بریتانیا زندگی کنند تا واجد شرایط درخواست تابعیت شوند. در حالی که نخستوزیر برتانیا میگوید اقامت در بریتانیا «امتیاز است، نه حق، منتقدان میگویندتاثیر این تصمیمها در کوتاهمدت ناچیز است.
این تغییر، که مدت اقامت لازم برای درخواست تابعیت را از پنج سال به ۱۰ سال افزایش میدهد، شامل استثنائاتی نیز خواهد بود؛ افرادی که «سهم بالایی» در اقتصاد یا جامعه بریتانیا دارند، میتوانند از روند تسریعشده برای دریافت اقامت دائم بهرهمند شوند.
این طرح همچنین با اعمال الزامات جدید زبان انگلیسی در تمام مسیرهای مهاجرتی همراه است؛ این الزامات برای نخستینبار شامل حال وابستگان بزرگسال نیز میشود.
قرار است کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، این سیاستها را روز دوشنبه و پیش از انتشار «کتاب سفید مهاجرت» که اصلاحات گستردهتری را در راستای کاهش مهاجرت خالص در بر دارد، اعلام کند.
بهگزارش اسکای نیوز، استارمر در این کنفرانس خبری خواهد گفت: «این سیاستها گسستی کامل از گذشته است و اقامت در این کشور را به امتیازی بدل میکند که باید بهدست آورد، نه حقی که بهصورت پیشفرض داده شود.وقتی کسی به کشور ما میآید، باید خود را متعهد به ادغام در جامعه و یادگیری زبان ما بداند. مهاجرت خالص پایینتر، مهارتهای بالاتر و حمایت از کارگران بریتانیایی؛ اینها نتایجی است که این کتاب سفید به دنبال دارد.»
مهاجرت خالص، تفاوت میان تعداد افرادی که به کشور مهاجرت میکنند و آنهایی که از آن خارج میشوند، پس از خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا در ژانویه ۲۰۲۰، بهسرعت افزایش یافت.
در سال منتهی به ژوئن ۲۰۲۳، مهاجرت خالص به ۹۰۳ هزار نفر رسید، و در اواسط ۲۰۲۴ به ۷۲۸ هزار کاهش یافت؛ اما این رقم همچنان بسیار بالاتر از اوج مهاجرت پیش از برگزیت در سال ۲۰۱۵ (۳۲۹ هزار نفر) است.
دولت اکنون زیر فشار است تا نهتنها مهاجرت غیرقانونی، بلکه مهاجرت قانونی را نیز بهویژه با افزایش محبوبیت حزب اصلاحات بریتانیا در نظرسنجیها کنترل کند.
اسکای نیوز در ادامه گزارش خود نوشته است با این حال، کارشناسان تردید دارند که برخی از تغییرات اعلامشده از سوی استارمر، لااقل در کوتاهمدت، تاثیر چندانی داشته باشد.
در حال حاضر، مهاجران باید پنج سال در بریتانیا زندگی کنند تا بتوانند «اجازه اقامت دائم» یا وضعیت «اقامت یافته» را (برای شهروندان اتحادیه اروپا) بهدست آورند. سپس معمولا پس از گذشت ۱۲ ماه از این مرحله، میتوانند برای تابعیت درخواست دهند.
در سال ۲۰۲۴، ۱۶۲ هزار مورد اعطای اقامت دائم ثبت شد، افزایشی ۳۵ درصدی نسبت به سال قبل، و اعطای تابعیت نیز به ۲۷۰ هزار مورد رسید، که تقریباً یکسوم نسبت به سال پیش بیشتر است.
مدل جدید تابعیت مبتنی بر «سهمگذاری»
در قالب مدل جدید موسوم به «تابعیت مبتنی بر سهمگذاری»، افراد باید حداقل ۱۰ سال در بریتانیا اقامت داشته باشند تا بتوانند برای ماندگاری درخواست دهند، مگر اینکه بتوانند «سهمی واقعی و پایدار در اقتصاد و جامعه» ارائه کنند.
به گفته وزارت کشور، این شامل افراد «دارای مهارت بالا» و «سهمگذار عمده» مانند پرستاران، پزشکان، مهندسان و فعالان هوش مصنوعی خواهد بود.
بر اساس اطلاعات اسکای نیوز، جزییات این طرح هنوز در دست بررسی است و بعدا در سال جاری در مشاوره عمومی مطرح میشود، نه در کتاب سفید مهاجرت.
با این حال، تفکر پشت این طرح آن است که افرادی که مالیات بیشتری پرداخت میکنند یا در بخشهای اولویتدار فعالیت دارند، مشمول روند تسریعشده خواهند شد. همچنین گفته میشود وزیر کشور، یوت کوپر، خواهان آن است که برای کسانی که «سهم برجستهای» در جامعه دارند، مانند رهبران محلی، نیز تخفیفهایی در نظر گرفته شود.
الزامات زبان انگلیسی
دولت همچنین قصد دارد سطح الزامات زبان انگلیسی را در تمام مسیرهای مهاجرتی افزایش دهد تا نیروی کار خارجی از توانایی زبانی بالاتری برخوردار باشد.
برای نخستینبار، این الزامات شامل تمام وابستگان بزرگسال نیز خواهد شد و آنها باید حداقلی از درک زبان انگلیسی را اثبات کنند؛ دولت میگوید این اقدام به ادغام بهتر افراد در جامعه و یافتن شغل کمک خواهد کرد.
دکتر مادلین سامپشن، مدیر رصدخانه مهاجرت دانشگاه آکسفورد، در گفتوگو با اسکای نیوز گفت که افزایش مدت لازم برای دریافت اقامت دائم احتمالا تاثیر زیادی بر سطح مهاجرت نخواهد داشت، زیرا «هیچ شواهدی وجود ندارد» که چنین عاملی بر تصمیم مهاجرت افراد اثرگذار باشد.
او افزود: «تاثیر این سیاست در بازه زمانی پنج تا ۱۰ ساله قابل مشاهده خواهد بود، زمانی که افراد به آن نقطه از مسیر ویزا میرسند.»
سامپشن گفت: «اثر اصلی این سیاست بیشتر در افزایش درآمد ناشی از هزینههای ویزا برای وزارت کشور خواهد بود و در واقع روند استقرار مهاجران را سختتر میکند.»
او همچنین اظهار داشت که الزامات زبان انگلیسی «احتمال بیشتری دارد که بر تعداد ویزاهای صادرشده تاثیر بگذارد»، زیرا در سالهای اخیر بیش از نیمی از ویزاهای کارگران ماهر به وابستگان آنها اختصاص یافته است.
با این حال، به گفته دکتر سامپشن، هیچ دادهای در دست نیست که نشان دهد چه تعداد از این افراد از آزمون زبان عبور میکنند، بنابراین پیشبینی تاثیر این سیاست دشوار است.
وزارت کشور تاکنون هیچ عددی درباره کاهش احتمالی ناشی از این سیاستها ارائه نکرده است. قرار است یوت کوپر بعد از ظهر دوشنبه، ۲۲ اردیبهشت جزییات بیشتری را در پارلمان ارائه دهد.
او روز یکشنبه به اسکای نیوز گفت که طرح بستهشدن مسیر ویزای مراقبان و تغییر در آستانه مهارتی برای ویزای کاری، که از این پس نیازمند مدرک دانشگاهی خواهد بود، شمار کارگران خارجی را در سال جاری حدود ۵۰ هزار نفر کاهش خواهد داد.
با این حال، او از ارائه عدد هدف برای میزان مهاجرت خالص خودداری کرد و گفت چنین رویکردی «در دوران محافظهکاران شکست خورد.»
محافظهکاران نیز اذعان کردهاند که در دوران زمامداریشان اشتباهاتی رخ داده، اما همچنان خواهان وضع سقف اجباری برای مهاجرت هستند و میخواهند «قانون حقوق بشر» را در امور مهاجرتی لغو کنند.
کریس فیلیپ، وزیر کشور در کابینه سایه حزب محافظهکار، گفت: «دولت کارگری بدترین شروع ممکن را در سال جاری برای مهاجرتهای غیرقانونی از کانال [مانش] داشته است.»
او افزود: «اینکه استارمر را جدی بگیریم که در موضوع مهاجرت سختگیر است، یک شوخی بیش نیست.»
دوازده سازمان حقوقبشری با اشاره به «موج تازهای از اعدامها» در ایران، خواهان کارزاری ۱۰ روزه علیه اعدام شدند و از مردم خواستند با حضور در خیابانها اعتراض خود را به حکم اعدام نشان دهند.
آنان نوشتند: «ما همه مردم آزادیخواه را فرا میخوانیم تا در این کارزار ده روزه که همزمان است با سالگرد اعدام بچههای خانه اصفهان، با حضور در خیابانها، میدانها یا هر شکل دیگری از اعتراض، خواستار توقف فوری اعدامها در ایران و لغو کامل احکام آن شوند. ما با تاکید بر حق بنیادین حیات، خواهان پایان دادن به این مجازات ضدانسانی هستیم.»
در این بیانیه با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی «تنها در یک ماه، بیش از ۱۱۰ انسان را به چوبهی دار سپرده» آمده: «این جنایتها ادامه همان سیاست دیرینهایست که با اعدام و سرکوب، پایههای قدرت پوسیدهاش را حفظ میکند.»
در ادامه این بیانیه آمده: «برای متوقف ساختن ماشین آدمکشی جمهوری اسلامی، همه ما باید متحدانه به اعتراض برخیزیم. ما نیز، با “نهاد دادخواهان"، کمپین "اعدام نکنید" و "جمعی از خانوادههای محکومان به اعدام"، همراهی میکنیم و به این خیزش سراسری میپیوندیم.»
امضاکنندگان این بیانیه آزیران، شبکه سراسری استرالیا، اتحاد برای پایان دادن اعدام در ایران، پلهای همبستگی، سازمان حقوق بشر ایران، شبکه جهانی برای آزادی زندانیان سیاسی و عقیدتی در ایران، شبکه جهانی برای زن زندگی آزادی، کارزار جهانی نه به اعدام در ایران، کمیته بینالمللی علیه اعدام، کمیته آزادی زندانیان سیاسی در ایران، کمپین برای آزادی کارگران زندانی، نیکا، شبکه ایرانیان خواهان آزادی و دموکراسی، و یافیران، اتحادیه سازمانهای مستقل و فراجناحی هستند.
دونالد ترامپ در سفر به خاورمیانه که از فردا آغاز میشود، یک هواپیمای مجلل از نوع بویینگ ۸-۷۴۷ را بهعنوان هدیه از خاندان سلطنتی قطر دریافت میکند. این هدیه احتمالا گرانقیمتترین هدیهای است که در تاریخ آمریکا از سوی یک دولت خارجی به رییسجمهوری این کشور اهدا شده است.
کارشناسان صنایع هوایی ارزش تقریبی این هواپیما را که بهدلیل تجهیزات مجلل و ویژهاش به کاخ آسمانی شهرت یافته است، حدود ۴۰۰ میلیون دلار برآورد میکنند.
این خبر را نخستین بار شبکه خبری اِیبیسی منتشر کرد. بلافاصله پس از آن رسانههای مختلف جزییاتی درباره نحوه انتقال مطرح کردند و گمانهزنیها درباره قانونی بودن چنین هدیه ارزشمندی آغاز شد.
با وجود این، یک سخنگوی رسمی دولت قطر، در گفتوگو با شبکه خبری اِنبیسی برخی از جزییات مطرحشده از سوی مقامات آمریکایی درباره این هدیه را رد کرد و گفت که گزارشها درباره اهدای یک هواپیمای جت به دولت آمریکا طی سفر آینده رییسجمهوری آمریکا نادرست است.
علی الانصاری، وابسته مطبوعاتی قطر در آمریکا، هم در بیانیهای اعلام کرد: «امکان انتقال یک هواپیما جهت استفاده موقت بهعنوان هواپیمای اختصاصی رییس جمهوری آمریکا در حال حاضر میان وزارت دفاع قطر و وزارت دفاع این کشور در دست بررسی است، اما گروههای حقوقی هنوز در حال بررسی هستند و تصمیم نهایی هنوز گرفته نشده است.»
یک منبع آگاه به اِنبیسی گفته است که ایده هدیه دادن این هواپیمای ویژه به ترامپ برای «مدتی طولانی» مطرح بوده است.
بهگفته این منبع، این پیشنهاد بهتازگی بهطور رسمی با ترامپ میان گذاشته شد و او «باخوشحالی آن را پذیرفت».
ترامپ حدود سه ماه پیش در فرودگاه بینالمللی وستپالمبیچ فلوریدا از این هواپیما بازدید کرده بود.
گمانهزنیهایی پیرامون قانونی بودن دریافت هواپیما
کارولین لِویت، سخنگوی کاخ سفید در پاسخ به پرسشهای خبرنگاران درباره دریافت چنین هدیه گرانقیمتی از سوی قطر گفت که تمام هدایا از سوی دولتهای خارجی با رعایت کامل قوانین پذیرفته میشوند.
منابع اِیبیسی خبر دادند که تیم حقوقی دفتر مشاوران کاخ سفید و وزارت دادگستری آمریکا با ارائه تحلیلی به وزارت دفاع به این نتیجه رسیدهاند که اگر این وزارتخانه هواپیما را بپذیرد و پیش از پایان دوران ریاستجمهوری ترامپ به کتابخانه ریاستجمهوری ترامپ انتقال دهد، خلاف قوانین نخواهد بود.
این تحلیل تاکید دارد که چنین اقدامی نقض قوانین مربوط به رشوه یا تخطی از «بند دریافت هدایا از دولتهای خارجی» در قانون اساسی آمریکا محسوب نمیشود.
به گفته این منابع، پام باندی، دادستان کل آمریکا و دیوید وارینگتون، مشاور ارشد حقوقی کاخ سفید، به این نتیجه رسیدهاند که از لحاظ قانونی «پذیرفتنی است» که دریافت این هدیه مشروط به انتقال مالکیت آن به کتابخانه ریاستجمهوری ترامپ پیش از پایان دوره ریاستجمهوری باشد.
با وجود اینکه دادستان کل آمریکا هفته گذشته نظرش را بهصورت یک یادداشت حقوقی به دفتر مشاوران کاخ سفید ارسال کرده است، دموکراتها در واکنش به این خبر نقدهای تندی علیه دولت مطرح کرده و گفتهاند که پذیرش چنین هدیهای در این سطح نیازمند تایید کنگره است.
جیمی راسکین، نماینده دموکرات از ایالت مریلند و عضو ارشد کمیته قضایی مجلس نمایندگان، در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «ترامپ باید برای پذیرش این هدیه ۳۰۰ میلیون دلاری از قطر موافقت کنگره را کسب کند. قانون اساسی در این مورد کاملا روشن است: هیچ هدیهای «از هر نوعی» از سوی دولت خارجی بدون اجازه کنگره پذیرفته نیست. هدیهای که چهار سال از آن استفاده میکنید و سپس در کتابخانهتان میگذارید، همچنان یک هدیه (و نوعی کلاهبرداری) است.»
چاک شومر، رهبر اقلیت دموکرات سنا هم در انتقاد از ترامپ این هواپیما را نمونهای از «نفوذ خارجی» خواند.
شومر در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «هیچ چیز مثل ایرفورس وانِ اهدایی از سوی قطر شعارِ «اول آمریکا» را القا نمیکند! ین فقط رشوه نیست، بلکه نفوذ خارجیِ لوکس است.»
سناتور برنی سندرز نیز هم این اقدام را «فسادآمیز» و «ناقض قانون اساسی» توصیف کرده است.
منابع آگاه به شبکه خبری اِیبیسی گفتهاند که طبق برنامهریزیهای انجام شده، این هواپیما ابتدا به نیروی هوایی آمریکا منتقل خواهد شد تا تغییرات و تجهیزاتی مطابق با استانداردهای نظامی ایالات متحده برای حمل و نقل ایمن رییس جمهوری روی آن انجام شود.
به نقل از همین منابع از این هواپیما تا ماه پایانی ریاستجمهوری ترامپ برای سفرهای او استفاده میشود و حداکثر تا یکم ژانویه ۲۰۲۹ به بنیاد کتابخانه ریاستجمهوری ترامپ واگذار خواهد شد. تمام هزینههای مربوط به این انتقال را نیروی هوایی آمریکا پرداخت میکند.
دونالد ترامپ و هیئت همراهش ۲۲ اردیبهشت به عربستان سفر میکند و توقفهایی در امارات متحده عربی و قطر خواهد داشت.
