شمار کشتهشدگان زلزله میانمار از ۳ هزار نفر گذشت
تعداد کشتهشدگان زلزله ویرانگر میانمار از سه هزار نفر فراتر رفته است و صدها نفر دیگر مفقود شدهاند. در همین حال پیشبینی بارانهای غیر فصلی، چالشی جدید برای امدادگران ایجاد کرده است.
تعداد کشتهشدگان زلزله ویرانگر میانمار از سه هزار نفر فراتر رفته است و صدها نفر دیگر مفقود شدهاند. در همین حال پیشبینی بارانهای غیر فصلی، چالشی جدید برای امدادگران ایجاد کرده است.
زلزله ویرانگر جمعه هشتم فروردین ، یکی از قویترین زلزلههای این کشور جنوب شرق آسیا در یک قرن اخیر بود که در جنگهای داخلی تکهتکه شده است.
منطقهای با جمعیت ۲۸ میلیون نفر که این زلزله، حجم بالایی از خرابی در آن به جا گذاشته و بسیاری از ساکنان را در وضعیت بدون غذا، آب و سرپناه قرار داده است.
تا چهارشنبه ۱۳ فروردین، تعداد مرگ و میرها سه هزار و سه نفر و تعداد مجروحان، چهار هزار و ۵۱۵ نفر گزارش شده است؛ به علاوه ۳۵۱ نفر مفقود.
اکنون با گذشت یک هفته، علاوه بر وضعیت ناگوار زلزلهزدگان، احتمال میرود شرایط جوی سختتر شود چرا که مقامات هواشناسی هشدار دادهاند باران غیر فصلی از یکشنبه ۱۷ فروردین تا جمعه ۲۲ فروردین، میتواند مناطق به شدت آسیبدیده از زلزله، مانند ماندالای، ساگاینگ و پایتخت، نایپیداو را تهدید کند.
یکی از نیروهای امدادی با بیان اینکه هنوز افراد زیادی در زیر آوار مدفون هستند، درباره بارش احتمالی باران به خبرگزاری رویترز گفت: «به ویژه در منطقه ماندالای، اگر باران شروع به باریدن کند، افرادی که گرفتار شدهاند حتی اگر تا این لحظه زنده مانده باشند، غرق خواهند شد.»
سفارت میانمار در ژاپن در پستی که در فیسبوک منتشر کرده است، نوشت تاکنون ۵۳ محموله هوایی کمک به میانمار ارسال شده است، در حالی که بیش از یکهزار و ۹۰۰ نیروی امدادی از ۱۵ کشور، از جمله همسایگان جنوب شرقی آسیا، چین، هند و روسیه برای کمک به میانمار وارد شدند.
با وجود ویرانیهای گسترده، تلویزیون دولتی میانمار اعلام کرد مین آنگ هلاینگ، رییس حکومت نظامی، امروز ۱۴ فروردین، کشور بحرانزده خود را برای یک سفر نادر به اجلاس منطقهای در بانکوک ترک خواهد کرد.
این سفر خارجی اقدامی غیرمعمول برای این ژنرال محسوب میشود که بسیاری از کشورها او را منفور میدانند و تحت تحریمهای غرب و تحقیقات دادگاه کیفری بینالمللی قرار دارد.
باران غیرموسمی
میانمار در حالی دچار زلزله شده است که با وجود سالها جنگ داخلی در این کشور، دسترسی امدادگران به همه مناطق دشوار است و از سوی دیگر، باران هم به مشکلات اضافه شده است.
ارتش از زمان بازگشت به قدرت در کودتای سال ۲۰۲۱ میلادی که دولت غیرنظامی منتخب به رهبری آنگ سان سوچی، برنده جایزه نوبل صلح را سرنگون کرد، برای اداره میانمار با مشکلات فراوانی روبهرو بوده است.
ژنرالها پس از کودتا در انزوای بینالمللی قرار گرفتهاند و اقتصاد میانمار و خدمات اساسی آن، از جمله بهداشت و درمان، به شدت آسیب دیده است.
چهارشنبه ۱۳ فروردین، تلویزیون دولتی میانمار اعلام کرد آتشبس یکجانبه دولت برای حمایت از تلاشهای امدادرسانی پس از زلزله، فورا و به مدت ۲۰ روز اجرا خواهد شد اما هشدار داد که در صورت حمله شورشیان، مقامات «به طور متناسب» پاسخ خواهند داد.
این اقدام پس از آن صورت گرفت که یک ائتلاف بزرگ مخالفان، سهشنبه ۱۲ فروردین، برای کمک به تلاشهای بشردوستانه، آتشبس اعلام کرد.
همزمان و تقریبا یک هفته پس از زلزله، تیمهای جستوجو در تایلند، در حال یافتن بازماندگان میان انبوهی از آوارهای یک آسمانخراش در حال ساخت در بانکوک، پایتخت این کشور هستند.
خامنهای در آن زمان به نخستوزیر ژاپن گفت ترامپ را «شایسته مبادله» هیچ پیامی نمیداند و هیچ پاسخی هم به او ندارد و نخواهد داد.
اما شرایط در حال حاضر متفاوت است. ترامپ با تجربه یک دور ریاستجمهوری پر تنش بازگشته است. در سال ۱۳۹۸، یک سال پس از خروج ترامپ از برجام، جمهوری اسلامی هنوز متحدان اروپایی را در کنار خود میدید.
در آمریکا ترامپ زیر فشار شدید کنگره و سنا قرار داشت تا مسائل با تهران را از طریق دیپلماتیک حل کند.
سناتور دیک دیربین در آن زمان ترامپ را متهم کرد که در حال آمادهسازی صحنه برای یک «جنگ فاجعهبار» است.
سناتور الیزابت وارن اعلام کرد مطابق قانون اساسی، ترامپ باید مجوز کنگره را برای ورود به جنگ بگیرد و این مجوز به او داده نشده است.
سناتور برنی سندرز هم گفت نمایندگان کنگره باید هر آنچه در توان دارند را انجام دهند تا جلوی تلاشهای دولت ترامپ «برای سوق دادن آمریکا به لبه پرتگاه جنگی فاجعهبار و غیرقانونی با ایران» را بگیرند.
و در نهایت، نانسی پلوسی، رییس وقت مجلس نمایندگان تاکید کرد: «باید جلوی جنگ با ایران را بگیریم.» اینها تنها بخشی از مواضع مخالفان ترامپ در دور نخست حضورش در کاخ سفید است.
کار به جایی کشید که بهمنماه ۱۳۹۸، دو طرح پیشنهادی در ارتباط با اختیارات نظامی رییسجمهوری آمریکا برای رایگیری در دستور کار مجلس نمایندگان قرار گرفت. یکی از این دو طرح، اختصاص بودجه برای اقدامات نظامی علیه ایران را منوط به رای مثبت کنگره میکرد.
رویکرد دولت جو بایدن در قبال تهران متفاوت بود و جمهوری اسلامی در یک سال اخیر، دو بار مستقیما خاک اسرائیل را هدف قرار داد.
با این حال، جمهوری اسلامی دیگر مانند سال ۱۳۹۸، نیروهای نیابتی پرقدرتی نظیر حزبالله لبنان، جهاد اسلامی و حماس در اختیار ندارد.
بشار اسد، متحد اصلی خامنهای در منطقه، نیز سقوط کرده است و تنها نیروی نیابتی باقیمانده جمهوری اسلامی، یعنی حوثیهای یمن، زیر آتش جنگندههای آمریکایی هستند.
پیش از ترامپ، باراک اوباما در اردیبهشتماه ۱۳۸۸ به تهران نامه نوشت و خواستار بهبود روابط شد.
اوباما در دی ۱۳۹۰ نامه دیگری ارسال کرد که بخشی تهدیدآمیز و بخشی دوستانه بود. در مهر ۱۳۹۳، رسانههای آمریکایی از نامه چهارم اوباما به خامنهای خبر دادند که هدفش همکاری علیه داعش و پیشبرد مذاکرات هستهای بود. این نامه به مذاکرات برجام کمک کرد و در تیر ۱۳۹۴ به توافق منجر شد.
نامه تازه ترامپ به خامنهای
ترامپ حدود یک ماه و نیم پس از آغاز رسمی دور دوم ریاستجمهوری خود، در گفتوگو با شبکه فاکس بیزنس اعلام کرد ۱۵ اسفند ۱۴۰۳، نامهای به رهبر جمهوری اسلامی ارسال کرده و در آن، ترجیح خود را برای مذاکره بر سر یک توافق بهجای اقدام نظامی ابراز کرده است.
این جمله ترامپ که «ما میتوانیم توافقی انجام دهیم که به همان اندازه خوب باشد که گویی شما از نظر نظامی پیروز شدهاید»، نشان میداد لحن نامه و درخواستهای ایالات متحده چندان مشابه موارد دیگر در دولتهای قبلی نبوده است.
ساعاتی پس از پخش این بخش از گفتوگوی ترامپ، او ۱۷ اسفند در مصاحبه با خبرنگاران در کاخ سفید، با بیان اینکه برخورد با مسئله جمهوری اسلامی به مراحل آخر رسیده و با مذاکره یا اقدام نظامی این مشکل حل خواهد شد، گفت: «خیلی زود اتفاقی رخ خواهد داد.»
رهبر جمهوری اسلامی: مذاکره نیست، تحکم و تحمیل است
با آنکه هیچ متنی از نامه منتشر نشده بود، واکنش تند علی خامنهای تا حدی وضعیت را روشن کرد.
او ۱۸ اسفند ۱۴۰۳ در دیدار با مسئولان جمهوری اسلامی گفت: «اصرار برخی از دولتهای قلدر برای مذاکره بهمنظور حل مسائل نیست، بلکه برای تحکم و تحمیل توقعات خودشان است. جمهوری اسلامی قطعا توقعات آنها را نخواهد پذیرفت.»
او افزود «مذاکره برای آنها مسیری برای طرح توقعات جدید است» که از برنامه هستهای جمهوری اسلامی فراتر میرود و «امکانهای دفاعی»، «برد موشکها» و «تواناییهای بینالمللی» حکومت ایران را هم شامل میشود.
رهبر جمهوری اسلامی تاکید کرد: «اسم مذاکره را تکرار میکنند برای اینکه در افکار عمومی فشار ایجاد کنند... این مذاکره نیست، تحکم است، تحمیل است.»
جمهوری اسلامی و آمریکا در عمان در حال مذاکره هستند
همزمان با این اظهارات، کانال ۱۱ تلویزیون اسرائیل به نقل از منابع اسرائیلی گزارش داد جمهوری اسلامی در حال مذاکره غیر مستقیم با آمریکا از طریق عمان است.
این گزارش شکل گفتوگوها در عمان را مشابه مذاکراتی ارزیابی کرد که به توافق هستهای سال ۲۰۱۵ موسوم به برجام ختم شد.
با این حال تاکید شد در مذاکرات آن سال، اسرائیل در جریان قرار نگرفته بود، اما در گفتوگوهای فعلی، اسرائیل بهطور مستقیم در جریان مذاکرات قرار دارد.
کارشناس کانال ۱۱ تلویزیون اسرائیل مذاکرات فعلی در عمان را مشابه مذاکرات عمان در دوره اوباما دانسته است. با این وجود، تغییر گسترده شرایط، هم در ایران، هم در آمریکا و هم در منطقه، بهویژه در اسرائیل، شرایط را بهکلی دگرگون کرده است.