تصادفهای رانندگی در ۱۷ روز نخست سفرهای نوروزی، جان ۷۰۴ نفر را گرفت
پلیس راهور فراجا گزارش داد در جریان سفرهای نوروزی و تا ۱۱ فروردین، دستکم ۷۰۴ نفر در تصادفهای رانندگی در جادههای ایران، جان خود را از دست دادهاند.
طرح ترافیکی پلیس راه برای سفرهای نوروزی ۱۴۰۴، از ۲۵ اسفند سال گذشته آغاز شد.
تیمور حسینی، رییس پلیس راهور فراجا، سهشنبه ۱۲ فروردین گفت تا دوشنبه، در مجموع ۸۴ هزار و ۹۱۱ فقره تصادف درون و برون شهری اتفاق افتاده که منجر به مرگ ۷۰۴ نفر و جراحت ۱۶ هزار و ۹۴ نفر دیگر شده است.
به گفته او، در این بازه زمانی ۱۷ روزه بیش از ۴۰۰ میلیون تردد وسایل نقلیه در کشور ثبت شده است.
در نوبت قبل، طرح نوروزی پلیس ایران از ۲۴ اسفند ۱۴۰۲ آغاز و در یک بازه زمانی ۱۸ روزه تا ۱۲ فروردین ۱۴۰۳، مرگ ۶۹۸ نفر بر اثر حوادث رانندگی ثبت شد.
هر سال با آغاز سفرهای نوروزی، آمار تصادفات جادهای و کشتههای ناشی از آن بهطور چشمگیری در ایران افزایش مییابد.
حسینی گزارش داد که بیشترین آمار مرگ و میر در تصادفهای نوروزی امسال تاکنون، به ترتیب مربوط به استانهای کرمان، فارس، خراسان رضوی، خوزستان و سیستان و بلوچستان بوده است.
او همچنین «نبود توجه به جلو»، «تغییر مسیر ناگهانی» و «ناتوانی در کنترل وسیله نقلیه» را از مهمترین عوامل وقوع تصادفهای منجر به مرگ در این بازه زمانی ۱۷ روزه دانست.
حادثه تصادف جاده کرمان
یکی از مرگبارترین تصادفهای رانندگی سفرهای نوروزی امسال، سانحه واژگونی اتوبوس جاده کرمان–راور با ۱۵ کشته و ۴۵ مجروح بود.
به گفته رییس پلیس راهور فراجا، این تصادف به دلیل چندین تخلف و قصور مانند «حمل مسافر بیش از حد مجاز، نقص فنی در سیستم ترمز، سرعت غیرمجاز و بیتوجهی راننده به هشدارهای مسافران» رخ داد.
حسینی گفت مسئول پاسگاه پلیس راه چترود به دلیل نداشتن نظارت کافی بر تردد وسایل حملونقل مسافری و تایید صورت وضعیت مغایر با تعداد واقعی مسافران، از سمت خود برکنار شد.
او همچنین از برخورد با عوامل حقیقی و حقوقی که در این حادثه نقش داشتهاند و معرفی آنان به مراجع قضایی خبر داد.
در حوادث رانندگی ۱۰ ماه نخست سال ۱۴۰۳، حدود ۱۶ هزار نفر و در سوانح سال ۱۴۰۲ بیش از ۲۰ هزار نفر کشته شدند. به گفته سازمان پزشکی قانونی، آمار سال ۱۴۰۲، رکورد ۱۲ ساله مرگ و میر تصادفات جادهای را شکست.
در سالهای گذشته بسیاری از کارشناسان و شماری از مسئولان، جانباختگان حوادث ترافیکی و رانندگی را قربانیان بیکیفیتی خودروها و راهها دانستهاند.
سرگئی ریابکوف، معاون وزیر خارجه روسیه، هشدار داد هرگونه حمله به زیرساختهای هستهای حکومت ایران میتواند پیامدهایی فاجعهبار برای کل منطقه به همراه داشته باشد.
ریابکوف در مصاحبه با یک نشریه روسی که سهشنبه ۱۲ فروردین منتشر شد، به تهدیدات اخیر رییسجمهوری آمریکا علیه جمهوری اسلامی پرداخت و از آنچه «اولتیماتومهای ترامپ» خواند، انتقاد کرد.
معاون وزیر خارجه روسیه افزود: «ما این تهدیدها را محکوم میکنیم و آن را تلاشی برای تحمیل اراده [آمریکا] به طرف ایرانی میدانیم.»
ریابکوف هشدار داد: «این تهدیدها موجب پیچیدهتر شدن اوضاع و ایجاد پیامدهایی میشود که در نهایت مستلزم تلاشهای چندبرابری برای کاهش خطر بروز یک کانون تنش جدید و حتی درگیری آشکار در خاورمیانه خواهد بود؛ منطقهای که هماکنون نیز سطح تنش در آن بالاست.»
ترامپ ۱۰ فروردین هشدار داد اگر جمهوری اسلامی درباره برنامه هستهای خود توافق نکند، بمباران خواهد شد.
او افزود در صورت حمله به ایران، «این بمباران بهگونهای خواهد بود که نظیر آن را هرگز ندیدهاند».
رییسجمهوری ایالات متحده همچنین از احتمال وضع تحریمهای ثانویه علیه تهران خبر داد.
تعرفههای ثانویه به مجازاتهایی اشاره دارند که نه بر هدف اصلی تحریم، بلکه بر طرفهای ثالث، مانند شرکتها، بانکها یا حتی دولتهایی اعمال میشوند که با کشور یا نهاد تحریمشده، تجارت یا همکاری میکنند.
عراقچی: پنجره دیپلماسی باز است اما مذاکره مستقیم زیر فشار را نمیپذیریم
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ۱۲ فروردین بار دیگر تاکید کرد تهران در شرایط کنونی حاضر به مذاکره مستقیم با واشینگتن نیست.
عراقچی در مصاحبه با شبکه خبری المیادین، وابسته به حزبالله لبنان، گفت: «پنجره دیپلماسی همیشه باز است اما تحت فشار و تهدید وارد مذاکره مستقیم با آمریکا نخواهیم شد.»
این اظهارات یک روز پس از آن مطرح شد که علی لاریجانی، مشاور علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، تهدید کرد اگر آمریکا و اسرائیل «به بهانه هستهای» ایران را بمباران کنند، جمهوری اسلامی «بهناچار» به سمت تولید بمب اتمی خواهد رفت.
احمد نادری، عضو هیات رییسه مجلس شورای اسلامی، با دفاع از این پیشنهاد گفت: «مشاهده رفتار و گفتار ترامپ در دوره اول ریاستجمهوری با کره شمالی نشان میدهد که داشتن بمب اتم برای کره امنیت آورده است.»
در روزهای اخیر، گمانهزنیها درباره سرنوشت پرونده هستهای جمهوری اسلامی و احتمال حمله نظامی پیشگیرانه آمریکا و اسرائیل به ایران بالا گرفته است.
کانال ۱۴ اسرائیل گزارش داد اگر اتفاقی خاصی رخ ندهد، «حملهای گسترده به خاک ایران انجام خواهد شد» و این عملیات ممکن است «بسیار نزدیک» باشد.
در این گزارش آمده است: «ایران ضربه سختی خواهد خورد که بعید است از زمان جنگ جهانی دوم تاکنون یک کشور مستقل چنین ضربهای خورده باشد. پروژه هستهای که دههها روی آن کار کرده است، ضربه مهلکی خواهد خورد و بازوی نظامی آن، سپاه پاسداران نیز ضربه سختی خواهد خورد که ممکن است حتی منجر به تغییر رژیم در ایران شود.»
رسانهها پنجم فروردین گزارش دادند ایالات متحده چندین فروند بمبافکن استراتژیک بی۲، هواپیماهای سوخترسان و هواپیماهای ترابری سی۱۷ را به پایگاه دیهگو گارسیا در اقیانوس هند منتقل کرده است.
بمبافکن بی۲ یکی از پیشرفتهترین جنگندههای راهبردی آمریکا محسوب میشود و قادر است سنگینترین بمبهای موجود در زرادخانه این کشور را حمل کند.
نماینده جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد، اظهارات دونالد ترامپ، رییس جمهوری آمریکا، را «بیپروایانه، خصمانه و نقض فاحش حقوق بینالملل و اصول بنیادین منشور ملل متحد» خواند. مدیر ارتباطات شورای امنیت ملی کاخ سفید، گفت که ترامپ و دولت او تهدیدهای نظامی را تحمل نمیکنند.
جیمز هویت، دوشنبه ۱۱ فروردین در گفتوگو با روزنامه واشینگتن فریبیکن افزود: «رییسجمهوری بهصراحت اعلام کرده که مسیر دیپلماسی را ترجیح میدهد، اما اگر تهران به فعالیتهای هستهای خود ادامه دهد، با پیامدهایی جدی مواجه خواهد شد.»
امیر سعید ایروانی نماینده جمهوری اسلامی نیز دوشنبه در نامه ای به رییس دورهای شورای امنیت و نیز آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، گفت:« جمهوری اسلامی نسبت به هرگونه ماجراجویی نظامی هشدار جدی میدهد و اعلام میدارد که به هرگونه اقدام تجاوزکارانه یا حملهای از سوی ایالات متحده یا عامل نیابتی آن، (مشخصا) رژیم اسرائیل، علیه حاکمیت، تمامیت ارضی یا منافع ملی خود، سریعا و قاطعانه پاسخ خواهد داد. مسئولیت کامل عواقب وخیم هرگونه اقدام خصمانه، بهطور کامل متوجه ایالات متحده آمریکا خواهد بود.»
ساعاتی پیش از ارسال این نامه، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در سخنرانی خود پس از اقامه نماز عید فطر در مصلای تهران گفت: «تهدید میکنند که شرارت خواهند کرد. ما خیلی اطمینان نداریم و احتمال زیاد نمیدهیم که از بیرون شرارتی انجام بگیرد. اما اگر شرارتی انجام بگیرد، قطعا ضربه متقابل محکم خواهند خورد.»
او اضافه کرد: «اگر دشمنان فکر این باشند که در داخل کشور فتنه به راه بیندازند، جواب آنها را خود ملت ایران خواهد داد.»
همزمان، یک مقام ارشد جمهوریاسلامی به روزنامه تلگراف گفت که فرماندهان نظامی مامور شدهاند در صورت جدیترشدن تهدیدهای دونالد ترامپ، پایگاه مشترک آمریکا و بریتانیا در جزیره دیهگو گارسیا، در اقیانوس هند را در حملهای پیشدستانه هدف قرار دهند تا او از حمله احتمالی به ایران منصرف شود.
این مقام در تهران اظهار داشت: «فرماندهان ارشد بهشدت زیر فشار هستند که در صورت جدیتر شدن تهدیدهای ترامپ، حملات پیشدستانهای به این جزیره و پایگاه نظامی مستقر در آن انجام دهند.»
سعید ایروانی در نامه خود با اشاره به مصاحبه یکشنبه ترامپ با شبکه خبری انبیسی، گفت رییسجمهوری آمریکا بار دیگر متوسل به ادبیات تهدید و زور شده و بهصراحت جمهوری اسلامی ایران را به اقدام نظامی تهدید کرده است.
ترامپ در این مصاحبه گفته بود اگر جمهوری اسلامی توافق نکند بمباران خواهد شد؛ بمبارانی که مانند آ« را هرگز پیش از این ندیدهاند.
در نامه ایروانی آمده است: «چنین اظهارات بیپروایانه و خصمانهای، نقض فاحش حقوق بینالملل و اصول بنیادین منشور ملل متحد بهویژه بند ۴ ماده ۲ آن بهشمار میرود، که بهصراحت تهدید به زور یا استفاده از آن علیه تمامیت ارضی یا استقلال سیاسی هر کشوری را ممنوع میشمارد. رییسجمهوری ایالات متحده آمریکا، از زمان تصدی سمت ریاستجمهوری در ژانویه ۲۰۲۵، کلیه هنجارها و اصول بینالمللی که پایه و اساس تاسیس سازمان ملل متحد را تشکیل میدهند، نادیده گرفته و نقض کرده است. وی بهصورت مستمر کشورهای مستقل را تهدید به توسل به زور میکند؛ الگویی که موجب ایجاد رویهای خطرناک در روابط بینالملل میشود.»
در این نامه گفته شده است: «جای بسی تاسف و نگرانی است که ایالات متحده آمریکا، بهرغم عضویت دائم در شورای امنیت ملل متحد، بهطور آشکار تعهدات خود ذیل منشور ملل متحد را نادیده گرفته و از قدرت نظامی بهعنوان ابزار اصلی اعمال فشار برای پیشبرد اهداف سیاسی و ژئوپلیتیکی خود بهره میجوید.»
در نامه نمایندگی دائم جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد، همچنین گفته شده است: «با عنایت به نقضهای فاحش فوقالذکر و پیامدهای بالقوه آن، جمهوری اسلامی ایران مصرّانه از شورای امنیت میخواهد که مسئولیت خود را وفق منشور ملل متحد در قبال حفظ صلح و امنیت بینالمللی ایفا نماید. شورای امنیت میبایست بدون ابهام، تهدیدهای رییسجمهوری ایالات متحده را بهعنوان نقض حقوق بینالملل و منشور ملل متحد محکوم نموده و از ایالات متحده بخواهد تا به تعهدات حقوقی خود ذیل حقوق بینالملل و منشور ملل متحد پایبند باشد.»
در ادامه این نامه گفته شده است: « شورای امنیت و جامعه بینالمللی نباید در برابر چنین تحریکات جنگطلبانهای سکوت اختیار کنند؛ قصور در اقدام، خطر پیامدهایی فاجعهبار نه تنها برای منطقه بلکه برای صلح و امنیت بینالمللی را در پی خواهد داشت. جمهوری اسلامی ایران همچنان قویا متعهد به صلح، ثبات و امنیت منطقهای بوده و هیچگونه تمایلی به درگیری یا تنشافزایی ندارد.»
جمهوری اسلامی در نامهای رسمی به سازمان ملل متحد، از اظهارات «بیملاحظه و جنگطلبانه» دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، شکایت کرده و هشدار داده است که در صورت حمله آمریکا، به این حمله پاسخ خواهد داد.
به گزارش خبرگزاری رویترز که به متن این نامه دست یافته، جمهوری اسلامی تاکید کرده که سخنان ترامپ، نقض آشکار حقوق بینالملل و اصول اساسی منشور سازمان ملل است.
در این نامه همچنین آمده است: «بسیار تاسفبرانگیز و نگرانکننده است که ایالات متحده از قدرت نظامی بهعنوان ابزار اصلی اجبار برای پیشبرد اهداف سیاسی و ژئوپلیتیکی خود استفاده میکند.»
جمهوری اسلامی در ادامه هشدار داده که در صورت هرگونه اقدام تهاجمی یا حمله از سوی آمریکا یا اسرائیل علیه حاکمیت، تمامیت ارضی یا منافع ملی خود، «بهسرعت و بهطور قاطع» پاسخ خواهد داد.
علی لاریجانی، مشاور رهبر جمهوری اسلامی، با اشاره به نامه دونالد ترامپ به علی خامنهای درباره گزینه نظامی در صورت عدم مذاکره، گفت که که اگر آمریکا یا اسرائیل «به بهانه هستهای» ایران را بمباران کنند، جمهوری اسلامی مجبور خواهد شد به سمت تولید بمب اتم برود.
لاریجانی در گفتوگو با صدا و سیما گفت: «ایران میگوید ما قابلیت داریم اما فتوای رهبری این است که ما به سمت سلاح اتمی نمیرویم.»
او افزود: «وقتی شما فشار آوردید توجیه ثانویه پیدا میکند. مردم فشار میآورند که برای حفظ امنیت کشور باید این کار انجام شود... و این به نفع شما نخواهد بود.»
لاریجانی گفت: «کار نظامی با ایران بدون تبعات نیست. محتوای نامه ترامپ تقریبا همان حرفهایی است که مرتب میزند. حرف آمریکاییها دقیق نیست چون برای آنها مضر است و مشکلات ایجاد میکند.»
او افزود: «مذاکرات غیرمستقیم برای فهمیدن مطالبات طرف مقابل و امتیازهای مقابل است.»
مشاور علی خامنهای گفت: «اغلب سیاستمداران، حرفهای ترامپ را نوعی لفاظی میدانند. در دنیا، رفتار ترامپ مسئله شده است. برای روسیه و کانادا خط نشان کشید ولی اتفاق مهمی نیفتاد. نیروهای نظامی احتمال کم را هم محاسبه میکنند و آماده هستند.»
علی لاریجانی در حالی بهصراحت از احتمال تلاش برای ساخت سلاح هستهای سخن گفته که علی خامنهای، کمتر از سه هفته پیش، پنجشنبه ۲۳ اسفند ۱۴۰۳ گفته بود: «ما اگر میخواستیم سلاح هستهای درست کنیم، آمریکا نمیتوانست جلو ما را بگیرد. اینکه ما سلاح هستهای نداریم و دنبال سلاح هستهای هم نیستیم، بهخاطر این است که خودمان بهدلایلی نمیخواهیم، که این دلایل را قبلا گفتهایم و بحث کردهایم. خودمان نخواستیم؛ وَالّا اگر خودمان میخواستیم، آنها نمیتوانستند جلو ما را بگیرند.»
این نخستین بار نیست که مقامهای نزدیک به علی خامنهای، از احتمال تغییر مسیر برنامه هستهای جمهوری اسلامی و حرکت به سمت ساخت سلاح اتمی سخن میگویند.
بهدنبال شدیدتر شدن لحن هشدارهای دونالد ترامپ درباره فعالیتهای منطقهای و هستهای تهران، شماری از رسانههای وابسته به حکومت واکنشهای احتمالی جمهوری اسلامی به تحولات اخیر را بررسی کردند و از خروج از انپیتی و اتمی شدن بهعنوان گزینههای موجود نام بردند.
نورنیوز، رسانه نزدیک به شورای عالی امنیت ملی، تنها پنج روز پس از اظهارات رهبر جمهوری اسلامی، ۲۸ اسفند نگرانی جامعه جهانی از گسترش برنامه هستهای تهران را «توهم» خواند و با اشاره به مواضع اخیر ترامپ تهدید کرد جمهوری اسلامی میتواند از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی) خارج شود.
در ماههای اخیر شماری از مشاوران علی خامنهای و فرماندهان سپاه پاسداران نیز به ضرورت و یا احتمال تغییر دکترین هستهای جمهوری اسلامی اشاره کرده بودند.
روزنامه تلگراف ۲۰ بهمن ۱۴۰۳، به نقل از یک مقام آگاه ایرانی نوشت چندین فرمانده ارشد نظامی جمهوری اسلامی در ماههای اخیر، بهویژه پس از انتخاب دونالد ترامپ، تغییر موضع داده و در «مداخلهای بیسابقه» بهطور جدی خواستار تولید بمب اتمی شدهاند.
طبق این گزارش، فرماندهان ارشد نظامی جمهوری اسلامی در «مداخلهای بیسابقه» به رهبر جمهوری اسلامی گفتهاند باید برای مقابله با «تهدیدهای موجودیتی» از سوی غرب، به سلاح هستهای دست یابند.
از ابتدای سال ۱۴۰۳ و در پی تشدید درگیری نظامی مستقیم جمهوری اسلامی و اسرائیل که در نتیجه آن دو کشور به خاک هم حمله نظامی کردند، دوباره موضوع تغییر فتوای خامنهای و ساخت سلاح هستهای مطرح شده است.
۲۰ اردیبهشتماه، کمال خرازی، مشاور امور بینالملل رهبر جمهوری اسلامی، با اشاره به احتمال حمله نظامی اسرائیل به تاسیسات اتمی در ایران اعلام کرد در صورت تهدید موجودیت جمهوری اسلامی، حکومت ایران دکترین هستهای خود را تغییر خواهد داد.
او همین موضوع را ۲۲ اردیبهشت نیز در جریان سخنرانی در همایش گفتوگوهای ایرانی-عربی در تهران تکرار کرد.
۱۸ مهرماه، رسانههای داخلی خبر دادند ۳۹ نماینده مجلس شورای اسلامی در نامهای خواستار تغییر فتوای خامنهای درباره ممنوعیت سلاح هستهای شدند.
پس از آن، ۲۴ مهرماه، علیاصغر نخعیراد، نماینده مشهد با تاکید بر تغییر دکترین اتمی جمهوری اسلامی گفت «شرایط امروز کشور متفاوت شده است و مورد تهدید هستهای قرار گرفتیم. فقه شیعه پویاست و زمان و مکان در صدور فتوا موثر است.»
او افزود شورای عالی امنیت از خامنهای بخواهد تغییر در صنعت اتمی را بپذیرد.
از تهدید سلاح هستهای تا تهدید به حمله به جزیره دیهگو گارسیا
تهدید علی لاریجانی در مورد اقدام جمهوری اسلامی برای ساخت سلاح اتمی، ساعاتی پس از آن اعلام شد که یک مقام ارشد جمهوریاسلامی به روزنامه تلگراف گفت که فرماندهان نظامی مامور شدهاند در صورت جدیترشدن تهدیدهای دونالد ترامپ، پایگاه مشترک آمریکا و بریتانیا در جزیره دیهگو گارسیا، در اقیانوس هند را در حملهای پیشدستانه هدف قرار دهند تا او از حمله احتمالی به ایران منصرف شود.
این مقام در تهران اظهار داشت: «فرماندهان ارشد بهشدت زیر فشار هستند که در صورت جدیتر شدن تهدیدهای ترامپ، حملات پیشدستانهای به این جزیره و پایگاه نظامی مستقر در آن انجام دهند.»
او افزود که بحثها درباره پایگاه دیهگو گارسیا پس از استقرار بمبافکنهای آمریکایی در این پایگاه شدت گرفته است.
به گفته این مقام، برخی پیشنهاد دادهاند که موشکهایی به سمت این جزیره شلیک شود، «نه برای اصابت به هدفی خاص، بلکه برای سقوط در آب شلیک شوند تا پیامی روشن به آمریکاییها ارسال شود که نشان دهد ایران تهدیدها را جدی گرفته و آماده پاسخ است.»
تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که حداقل سه فروند بمبافکن بی۲ اسپیریت هفته گذشته در این پایگاه استراتژیک آمریکا-بریتانیا مستقر شدهاند.
این بمبافکنها که به «ارواح آسمان» شهرت دارند، قادرند از پیشرفتهترین سامانههای دفاع هوایی عبور کرده و محمولههای مرگبار را حمل کنند.
جزیره دیهگو گارسیا، جزیره اصلی مجمعالجزایر چاگوس است، منطقهای در اقیانوس هند تحت مالکیت بریتانیا که «سر کییر استارمر» قصد دارد آن را به موریس بازگرداند.
