وقوع آتشسوزی در یک کلوپ شبانه در شهر کوچانی در مقدونیه شمالی، دستکم ۵۹ کشته و بیش از ۱۰۰ زخمی برجای گذاشت. این حادثه زمانی رخ داد که جرقههایی سقف بالای صحنه اجرای یک گروه موسیقی زنده را به آتش کشید.
پانچه توسکوفسکی، وزیر کشور مقدونیه شمالی اعلام کرد که علت آتشسوزی بامداد یکشنبه ۲۶ اسنفد، استفاده از وسایل آتشبازی در جریان این کنسرت بوده است.
او افزود: «جرقهها باعث شعلهور شدن آتش شدند و آتش به سرعت در سراسر دیسکوتک گسترش یافت.»
بازداشت چند نفر
وزیر کشور مقدونیه شمالی همچنین اعلام کرد که برای چهار نفر در ارتباط با این آتشسوزی قرار بازداشت صادر شده است.
خبرگزاری دولتی میا گزارش داد که پلیس، مالک باشگاه را در رابطه با این حادثه بازداشت کرده است.
ماریا تاسوا، ۲۲ ساله و یکی از نجاتیافتگان، به یک شبکه محلی مقدونیه شمالی گفت: «همه سعی داشتند جان خود را نجات دهند.»
او هنگام تلاش برای فرار، زمین خورد و دیگران از روی او عبور کردند که باعث شد گونهاش آسیب ببیند. در این هرجومرج، ارتباط با خواهرش را از دست داد و خواهرش همچنان مفقود است.
او افزود: «ما نمیتوانیم او را در هیچ بیمارستانی پیدا کنیم.»
آتشسوزی چگونه آغاز شد؟
ویدیوهای منتشر شده نشان میدهد که یک گروه موسیقی در حال اجرا روی صحنه بوده و دو مشعل آتشبازی در اطراف آنها جرقههای سفید رنگ به هوا پرتاب میکردند.
جرقهها باعث آتش گرفتن سقف بالای گروه موسیقی شدند و اعضای گروه، پیش از قطع ویدیو، از صحنه فاصله میگیرند.
تصاویر تلویزیونی پخششده از شبکههای محلی نشان میدهد که آتشنشانان مشغول مهار آتش در ورودی سوخته و دودآلود این کلوپ شبانه به نام «پالس» بودند.
طبق گزارش رسانه دولتی MRT، ۲۷ نفر که دچار سوختگی شدید شدهاند، در بیمارستان شهر اسکوپیه تحت درمان قرار دارند و ۲۳ نفر دیگر نیز در مرکز درمانی این شهر بستری شدهاند. این گزارش تایید کرده که چندین نوجوان هم در میان مجروحان حضور دارند.
واکنش نخستوزیر مقدونیه شمالی
خریستیان میکوسکی، نخستوزیر مقدونیه شمالی، این حادثه را «فاجعهای بزرگ» خواند و با ابراز «اندوه عمیق» از جان باختن شمار زیادی از جوانان در این آتشسوزی، این ضایعه را «جبرانناپذیر» توصیف کرد.
نخستوزیر مقدونیه شمالی در بیانیهای که در فیسبوک منتشر کرد، از تمامی نهادهای مسئول، از جمله خدمات درمانی، پلیس و مقامات محلی خواست تا اقدامات فوری برای کمک به مجروحان و حمایت از خانوادههای آسیبدیده انجام دهند.
به گفته سه منبع لبنانی، یک دیپلمات غربی و یکی از مقامهای دولت دونالد ترامپ، آمریکا در حال بررسی مشخصات تعدادی از نامزدهای این پست است.
دو منبع لبنانی و یک مقام دولت ترامپ گفتند که مقامهای آمریکایی با برخی از نامزدهای احتمالی در واشینگتن و در سفارت آمریکا در لبنان دیدار کرده و از آنها پرسیدهاند چگونه با تامین مالی تروریسم مقابله خواهند کرد و آیا حاضرند در برابر حزبالله ایستادگی کنند یا خیر.
در هفتههای گذشته فشارهای بینالمللی بر دولت لبنان برای تعطیلی موسسه قرضالحسن، وابسته به گروه حزبالله لبنان، افزایش یافته است.
برخی دیپلماتهای غربی معتقدند در صورت تداوم فعالیت این موسسه، حزبالله همچنان میتواند از منابع مالی خارجی بهره ببرد و تحریمهای موجود، تاثیر محدودی بر تواناییهای مالی آن خواهد داشت.
رویترز ۱۲ بهمن نیز به نقل از پنج منبع از فشار آمریکا به مقامهای ارشد لبنان برای انتخاب فرد غیر وابسته به حزبالله به عنوان وزیر دارایی بعدی این کشور خبر داده بود.
از سال ۲۰۱۴، وزرای دارایی لبنان از سوی حزبالله و متحدانش از جمله جریان امل معرفی شدهاند.
در گزارش رویترز از کمیل ابوسلیمان، وزیر سابق کار، فراس ابی نصیف، رییس یک شرکت سرمایهگذاری، فیلیپ جبر و کریم سوعید، مدیران دو شرکت مدیریت دارایی، به عنوان نامزدهای احتمالی ریاست بانک مرکزی لبنان نام برده شده است.
دولت جدید لبنان به دنبال از سرگیری مذاکرات با صندوق بین المللی پول برای برنامه تامین مالی است، اما کشورهای غربی و عربی اصلاحات اقتصادی و مواردی دیگری را به عنوان شرطی برای ارائه هرگونه حمایت بازسازی به لبنان تعیین کردهاند که بخشهای زیادی از آن در اثر عملیات نظامی اسرائیل در سال گذشته ویران شد.
در همین حال مسعد بولوس، مشاور ارشد ترامپ در امور خاورمیانه و جهان عرب، به تلویزیون الجدید لبنان گفته بود که ایالات متحده مشتاقانه منتظر است دولت بدون حضور کسانی که در سیستم قبلی حضور داشتهاند تشکیل شود تا اعتماد بین المللی را احیا کند.
مسعد بلوس، تاجر لبنانی-آمریکایی و پدر یکی از دامادهای ترامپ است. پسر او مایکل بولوس در سال ۲۰۲۲ میلادی با تیفانی، دختر ترامپ از همسر دومش، ازدواج کرده است.
رویترز نیز به نقل از یک منبع نزدیک به عربستان سعودی نوشته بود که این کشور به همراه فرانسه، و آمریکا به نبیه بری، رییس پارلمان لبنان، متحد حزبالله اعلام کردهاند، کمک مالی بینالمللی از جمله عربستان سعودی به این انتخاب بستگی دارد.
هزینههای بازسازی لبنان ۵ هزار میلیارد دلار برآورد شده است و بخش عمدهای از مناطق آسیب دیده ناشی از حملات اسرائیل، مناطق شیعهنشین جنوب بیروت و جنوب این کشور است که پایگاه سنتی حزبالله است.
پنجشنبه ۲۰ دی و پس از دو سال خالی ماندن پست ریاستجمهوری در لبنان، پارلمان این کشور ژوزف عون، فرمانده ارتش و چهره مورد حمایت آمریکا را به این سمت انتخاب کرد.
پنج روز بعد نیز با وجود مخالفت نمایندگان گروه حزبالله تحت حمایت جمهوری اسلامی و جنبش امل، متحد حماس، نواف سلام توانست حمایت اکثریت نمایندگان پارلمان لبنان را به دست آورد و نخستوزیر این کشور شود.
دولت شمار شرکتکنندگان در تجمع روز شنبه ۲۵ اسفند را ۱۰۷ هزار نفر اعلام کرد اما یک نهاد مستقل ناظر تخمین زد که دستکم ۳۲۵ هزار نفر در این تجمع حضور داشتند که آن را به بزرگترین اعتراض در تاریخ صربستان تبدیل میکند.
آرشیو نشستهای عمومی اعلام کرد که بین ۲۷۵ هزار تا ۳۲۵ هزار نفر در این اعتراض شرکت کردهاند و افزود که «احتمالا این رقم حتی بیشتر بوده است».
اعتراضات گسترده و واکنش دولت
تظاهرات ضد دولتی در صربستان ماههاست که ادامه دارد. این جنبش اعتراضی پس از فرو ریختن سقف ایستگاه راهآهن در «نووی ساد» و کشته شدن ۱۵ نفر در۱۱ آبان آغاز شد. خشم عمومی زمانی شدت گرفت که مقامهای دولتی تلاش کردند تا روشهای غیراستاندارد ساختوساز و احتمال فساد در این پروژه، که از سوی یک شرکت چینی اجرا شده بود، را پنهان کنند.
ووچیچ پیش از برگزاری اعتراضها، با دامن زدن به تنشها، گفت که این تظاهرات بخشی از یک «انقلاب وارداتی» است که با حمایت سازمانهای اطلاعاتی غربی برای سرنگونی او از قدرت سازماندهی شده است.
دولت، در اقدامی که بسیاری آن را تلاش برای محدود کردن اعتراضها دانستند، قطارهای بینشهری را برای یک روز لغو کرد و برخی از خطوط حملونقل عمومی در بلگراد را متوقف کرد. با این وجود، کاروانهای طولانی خودروها از سراسر کشور، با در دست داشتن پرچمهای ملی و بنرهای حمایتی از جنبش دانشجویی، وارد شهر شدند. در ورودیهای بلگراد، دهها تراکتور نیز به معترضان پیوستند و حمایت کشاورزان را از این جنبش نشان دادند. صدها موتورسوار نیز بهصورت گروهی وارد شهر شدند.
در مقابل، صدها نفر از حامیان دولت، که عمدتا مردان جوان با لباسهای مشکی، کلاههای بیسبال و کولهپشتیهای یکسان بودند، در پارک پیونیِرسکی، مقابل پارلمان صربستان، گرد هم آمدند. گزارشهای محلی حاکی از آن است که برخی از اعضای گروههای سازمانیافته اوباش فوتبالی و کهنهسربازان واحد نیروهای ویژه «برههای سرخ»، که در ترور زوران جینجیچ، نخستوزیر لیبرال صربستان در سال ۲۰۰۳ نقش داشتند، در میان آنها حضور داشتند.
نیروهای پلیس ضدشورش با حلقهای محکم اطراف ساختمان پارلمان را احاطه کرده بودند و میان هواداران ووچیچ و معترضان، که در میدان اسلاویا در مقابل یک صحنه بزرگ گرد آمده بودند، فاصله انداختند.
در بعدازظهر، پلیس از معترضانی که در نزدیکی مقر رادیو و تلویزیون دولتی در مرکز بلگراد تجمع کرده بودند، خواست که متفرق شوند و هشدار داد که ممکن است گروهی از هواداران دولت به آنها حمله کنند.
در حاشیه اعتراضها، یک خودرو به صف معترضان برخورد کرد و سه نفر را زخمی کرد. همچنین گروهی ناشناس یک دانشجو و استاد دانشگاه را در مرکز شهر مورد حمله قرار دادند. پلیس اعلام کرد که در پی این حوادث، ۲۲ نفر را بازداشت کرده است.
دانشجویان در خط مقدم اعتراضات
دانشجویان از آغاز این جنبش در خط مقدم اعتراضها بودهاند و خواستههای آنها بر شفافیت، پاسخگویی دولت و پایان دادن به فساد متمرکز است. یکی از دانشجویان در سخنرانی خود گفت: «ما اجازه نخواهیم داد آزادیهایمان را از ما بگیرید.»
جنبش دانشجویی از احزاب اپوزیسیون فاصله گرفته و آنها را به همدستی در ضعف نهادهای عمومی و افزایش بدبینی عمومی متهم کرده است. این دانشجویان، که تصمیمات خود را بهطور جمعی اتخاذ میکنند و رهبری رسمی ندارند، خواستار انتشار اسناد مربوط به فاجعه ایستگاه راهآهن در نووی ساد و پاسخگویی مقامهای مسئول هستند.
یکی از معترضان، الکسا تسوتانوویچ، دانشجوی ۲۳ سالهای که از ماه دسامبر در اعتراضات شرکت کرده است، گفت: «امروز ما مخالفت خود را نشان میدهیم... تا بگوییم برای چه میجنگیم؛ یک کشور عادی، کشوری بر پایه قانون، بدون فساد، دروغ، فشارهای رسانهای و سرکوب.»
حمایت مردمی و واکنشهای بینالمللی
بسیاری از ساکنان بلگراد از معترضان حمایت کردند. دهها نفر وسایل گرمکننده به خیابانها آوردند و غذای گرم میان دانشجویان پخش کردند.»
اتحادیه اروپا و سازمان ملل از دولت صربستان خواستهاند که به حق اعتراض مردم احترام بگذارد اما دولتهای غربی تاکنون رویکرد محتاطانهای نسبت به این اعتراضات داشتهاند به این دلیل که نمیخواهند روابط خود با ووچیچ را خراب کنند.»
ووچیچ روابط نزدیکی با دونالد ترامپ برقرار کرده و مجوز ساخت یک هتل ترامپ را در بلگراد صادر کرده است. او همچنین در مصاحبهای با دونالد ترامپ جونیور، پسر رییسجمهورآمریکا، شرکت کرد. ترامپ جونیور در این مصاحبه بدون ارائه مدرکی، مواضع دولت صربستان را تکرار کرد و مدعی شد که این اعتراضات «بهعنوان یک سلاح برای تحریک احتمالی انقلاب» مورد استفاده قرار گرفتهاند.
سرنوشت اعتراضات
اعتراضات، که تقریبا هر روز در جریان بودهاند، همچنان ادامه دارند و فشار بر دولت ووچیچ را افزایش دادهاند. در پی این تجمعات، نخستوزیر میلوش ووچویچ و دو وزیر کابینه از سمت خود استعفا دادهاند.
دولت برای کاهش خشم عمومی، یک کارزار ضد فساد را آغاز کرده و ۱۳ نفر را در ارتباط با فاجعه نووی ساد تحت پیگرد قرار داده است. اما با وجود این اقدامها، جنبش اعتراضی همچنان با قدرت به پیش میرود و نشان میدهد که نارضایتی از حکومت ووچیچ به مرحلهای بیسابقه رسیده است.
شروط پوتین برای آتشبس
ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، روز پنجشنبه اعلام کرد که از پیشنهاد واشینگتن برای برقراری یک آتشبس ۳۰ روزه با اوکراین، حمایت میکند، اما تاکید کرد که نیروهایش تا زمانی که چندین شرط اساسی محقق نشود، به جنگ ادامه خواهند داد.
با این حال، دو طرف از آن زمان حملات هوایی سنگینی را علیه یکدیگر انجام دادهاند و روسیه در میدان نبرد به پیشرویهایی دست یافته و به بیرون راندن نیروهای اوکراینی از مواضع چندماههشان در منطقه کورسک، واقع در غرب روسیه، نزدیکتر شده است.
وزارت دفاع روسیه روز یکشنبه ۲۶ اسفند اعلام کرد که پدافند هوایی این کشور در مجموع ۳۱ پهپاد اوکراینی را در آسمان روسیه سرنگون کرده است.
بر اساس این گزارش، ۱۶ پهپاد در منطقه ورونژ در جنوب غرب روسیه، ۹ پهپاد در منطقه بلگورود و باقی پهپادها در مناطق روستوف و کورسک سرنگون شدهاند.
در حمله پهپادی اوکراین به منطقه مرزی بلگورود در روسیه، سه نفر از جمله یک کودک ۷ ساله زخمی شدند. ویچسلاو گلادکوف، فرماندار این منطقه، با اعلام این خبر در تلگرام گفت که دو نفر بر اثر اصابت یک پهپاد به خانهشان که منجر به آتشسوزی در منطقه گوبکینسکی شد، زخمی شدند و نفر سوم در حملهای جداگانه به روستای دولگویه آسیب دید.
الکساندر گوسف، فرماندار ورونژ، نیز اعلام کرد که تا این لحظه هیچ گزارشی از خسارت یا تلفات در این منطقه دریافت نشده است. همچنین، سرپرست فرمانداری منطقه روستوف در جنوب روسیه نیز اعلام کرد که گزارشی از خسارات یا تلفات در این منطقه وجود ندارد.
در مقابل، مقامهای اوکراین از حملات پهپادی متعدد روسیه از جمله حمله به منطقه چرنیهیف در شمال اوکراین خبر دادند.
رسانههای اوکراینی نیز از وقوع چندین انفجار در مناطق اطراف پایتخت، کییف، خبر دادند. این گزارشها پس از آن منتشر شد که نیروی هوایی اوکراین نسبت به حملات پهپادی احتمالی روسیه به کییف و چندین منطقه مرکزی دیگر هشدار داد.
خبرگزاری فرانسه شنبه ۲۵ اسفند به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد قاضی تحقیق چند روز پیش با تعدیل محدودیتهای قضایی دورف موافقت کرد و به او اجازه داد برای «چند هفته» از فرانسه خارج شود.
منبع دیگری نیز تایید کرد دورف ۲۵ اسفند «با موافقت مقامات از فرانسه خارج شد».
بر اساس اطلاعات منبع سوم، بنیانگذار تلگرام حوالی ظهر ۲۵ اسفند از فرودگاه لو بورژه در نزدیکی پاریس به مقصد دبی در امارات متحده عربی پرواز کرد. شرکت دورف در دبی مستقر است.
بیشتر بخوانید: گزارش رسانههای فرانسه از احتمال ۲۰ سال زندان برای بنیانگذار تلگرام
وکلای دورف برای اظهارنظر در این خصوص در دسترس نبودند. همچنین سخنگوی تلگرام در واشینگتن از ارائه هرگونه توضیح خودداری کرد.
دورف ۴۰ ساله که سوم شهریور با جت شخصی خود از آذربایجان عازم فرانسه بود، در فرودگاه لو بورژه در حومه پاریس بازداشت شد.
دستگاه قضایی فرانسه او را به دلیل کوتاهی در مقابله با انتشار محتوای مجرمانه در پلتفرم تلگرام تحت پیگرد قرار داده است.
دورف هفتم شهریور آزاد شد، اما تحت نظارت قضایی سختگیرانهای قرار گرفت که شامل پرداخت وثیقه ۵ میلیون یورویی، حضور اجباری در کلانتری دو بار در هفته، و ممنوعیت خروج از فرانسه بود.
پس از بازداشت دورف در فرانسه، بحث درباره مرز میان آزادی بیان و سانسور در فضای مجازی بر اساس مقررات دولتی بالا گرفت.
دمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، ششم شهریور هشدار داد فرانسه با طرح اتهامات سنگین علیه دورف، ممکن است به دنبال «ارعاب» او باشد.
این میلیاردر تابعیتهای مختلفی از جمله فرانسوی، روسی و اماراتی دارد.
دورف، شخصیتی مرموز و جنجالی
دورف که خود را یک آزادیخواه تمامعیار میداند، به حمایت از حریم خصوصی در اینترنت شهرت دارد، اما به دلیل مخالفت با هرگونه نظارت و تعدیل محتوا در تلگرام، با انتقادات زیادی روبهرو شده است.
دولت روسیه سال ۲۰۱۸ تلاش کرد این پیامرسان را مسدود کند، اما در نهایت از اجرای این تصمیم منصرف شد.
دورف که بهندرت در مجامع عمومی اظهار نظر میکند، ابتدا بازداشت خود را مورد انتقاد قرار داد، اما سپس اعلام کرد برای تحقق خواستههای مقامات فرانسوی، اقدامات لازم را در پیش خواهد گرفت.
در دسامبر ۲۰۲۴، دورف در برابر قضات فرانسوی اعتراف کرد «در بازداشت از شدت اتهامها» علیه پلتفرمش آگاه شده و قول داد که نظارت بر محتوای تلگرام را «بهبود ببخشد».
بیشتر بخوانید: مدیرعامل «تلگرام» کیفرخواست علیه خود را غافلگیرکننده و اشتباه خواند
قضات در آن زمان از وجود حدود ۱۵ گروه در تلگرام پرده برداشتند که در زمینههایی مانند کودکآزاری، قاچاق مواد مخدر، کلاهبرداری، فروش سلاح و حتی اجیر کردن قاتلان فعالیت داشتند.
تعداد کاربران تلگرام در سراسر جهان حدود ۹۵۰ میلیون نفر تخمین زده میشود.
دورف تاکید کرد تلگرام را در سال ۲۰۱۳ همراه با برادرش «نه برای مجرمان»، بلکه با هدف تامین آزادی ارتباطات ایجاد کرده است. با این حال، او اذعان داشت حضور مجرمان که «بخش کوچکی از کاربران را تشکیل میدهند»، در این پیامرسان رو به افزایش بوده است.
دروف افزود «شخصا از این جرایم منزجر است» و آنها را هم برای جامعه و هم برای کسب و کار «مضر» میداند.