پلیس سومالی جمعه ۱۲ مرداد اعلام کرد در پی انفجاری مرگبار در ساحل موگادیشو، پایتخت این کشور، دستکم ۳۲ غیرنظامی کشته و ۶۳ نفر زخمی شدند. خبرگزاری رویترز نوشت که رسانههای دولتی سومالی این حمله را به «گروه تروریستی الشباب» نسبت دادند.
بر این اساس، گروه الشباب که با القاعده در ارتباط است، مسئولیت این حمله را بر عهده نگرفته است.
این گروه در گذشته مسئولیت حملات مشابه از جمله حمله با خودروهایی بمبگذاری شده در سال ۱۴۰۱ را بر عهده گرفته بود.
حمله عصر دیروز مرگبارترین حمله در این کشور آفریقایی از پاییز ۱۴۰۱ است. آن زمان انفجار دو خودروی بمبگذاری شده در نزدیکی یک چهارراه شلوغ در بازار موگادیشو، دستکم ۱۰۰ نفر را کشت و ۳۰۰ نفر را زخمی کرد.
حسن علی خیره، نخستوزیر سابق سومالی، در حساب ایکس خود نوشت: «اینکه حمله تروریستی همزمان شده است با شبی که ساحل شلوغترین وضعیت را دارد، نشان دشمنی تروریستها با مردم سومالی است.»
به گفته عبدالفتاح عدن، سخنگوی پلیس سومالی، علاوه بر کشته شدن غیرنظامیان، یکی از مهاجمان خود را منفجر کرده و سه نفر دیگر به دست نیروهای امنیتی کشته شدهاند.
یک مهاجم زنده دستگیر شده و یک سرباز نیز در این حمله کشته شده است.
خبرگزاری دولتی سومالی پیشتر اعلام کرده بود پنج مهاجم الشباب به دست نیروهای امنیتی کشته شده و یک نفر دیگر خود را در جریان حمله منفجر کرده است.
حسن فراه، یکی از بازماندگان، در گفتوگو با رویترز، شوک ناشی از انفجار را اینگونه توصیف کرد: «در رستوران بودم، قهوه مینوشیدم و با دوستانم گپ میزدم که دیدم مرد بزرگی در حال دویدن است. در یک لحظه چیزی شبیه رعد و برق و انفجاری بزرگ رخ داد.»
الشباب تا پیش از ضد حملات دولت از سال ۱۴۰۱، منطقه وسیعی از سومالی را کنترل میکرد.
این گروه هنوز قادر به انجام حملات قابل توجه به اهداف دولتی، تجاری و نظامی است.
شبکه سیانان خرداد ماه سال جاری به نقل از سه مقام آمریکایی گزارش داد منابع اطلاعاتی ایالات متحده از گفتوگوهایی بین حوثیهای تحت حمایت جمهوری اسلامی در یمن برای ارسال سلاح به گروه سومالیایی الشباب مطلع شدهاند و این تحول را نگرانکننده و مایه افزایش تنش و خشونت در منطقه دانستهاند.
به گفته سیانان، دولت آمریکا در حال حاضر به دنبال شواهدی است که نشان دهد سلاح حوثیها به گروه الشباب در سومالی تحویل داده شده است.
آنها همچنین در تلاش هستند تا دریابند جمهوری اسلامی که اصلیترین حامی نظامی و مالی حوثیها است، در ارسال سلاح از سوی حوثیها به سومالی دخالت دارد یا خیر.
پیش از این نیز گزارشهایی درباره تلاش جمهوری اسلامی برای یافتن پایگاهی در ساحل آن سوی دریای سرخ و خلیج عدن و افزایش کنترل بر این گذرگاههای آبی مهم منتشر شده بود.
شرکت امنیت سایبری «دفاع پیشگیرانه در برابر تهدیدات دیجیتال» (XPOZ)، با استفاده از تحلیلهای گستردهای از شواهد و دادههای جمعآوریشده در شبکههای اجتماعی به این نتیجه رسیده است که ایران پشت پرده اعتراضات دانشگاهی در دانشگاه مکگیل در مونترال کانادا بوده است.
این شرکت سایبری آمریکایی که شبکههای اجتماعی را رصد میکند، از تکنولوژی هوش مصنوعی برای کشف شبکهها و کمپینهای پشت کاربران «غیر معتبر» که بهطور گسترده تعامل میکنند، استفاده کردند.
تحلیلگران به عمق حسابهای غیر معتبر که میتوان آنها را به عنوان باتها یا کاربران جعلی شناخت نفوذ کردند که از سوی یک قدرت خارجی مدیریت میشوند و به صورت هماهنگ در شبکههای اجتماعی فعالیت میکنند.
آنها با تاکید بر اینکه «این همان چیزی است که الگوریتمهای شبکههای اجتماعی برای پیشبرد یک روایت خاص استفاده میکنند»، گفتند از فنآوریهای روز برای بررسی محتوای ارسالشده از سوی چنین کاربرانی استفاده کردهاند.
آنچه آنها پیدا کردند این بوده که درصد بالایی از حسابهای غیر معتبر، عمدتا به زبان فارسی نوشته شده و از ایرانیان داخل ایران که به رژیم جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی وابستهاند، میآیند و آنها برای اعتراضات دانشگاهی در مکگیل، تحریک میکردهاند.
کارشناسان به ایراناینترنشنال گفتند با توجه به تحلیل گروهی که کاربران غیر معتبر به آن تعلق دارند و نوع روایتی که در طول زمان در این گروهها تولید میکنند، از نتایج دستاوردهای خود مطمئن هستند.
تحلیلگران این شرکت پس از یک ماه بررسی به این نتایج رسیدند.
آنان زبان استفادهشده در پستها، محل ارسال آنها و میزان هماهنگی میان حسابهای غیر معتبر مرتبط با ایران را شناسایی کردند.
ایراناینترنشنال به دلایل امنیتی نام تحلیلگران شرکت دفاع پیشگیرانه در برابر تهدیدات دیجیتال را فاش نمیکند.
یکی از تحلیلگران این شرکت گفت: «نتیجهگیری اصلی این است که فعالیت گستردهای از سوی یک دولت خارجی که به خوبی تامین مالی و هماهنگ شده است، در حال تاثیرگذاری بر کاناداییها در کانادا و تحریک به خشونت و فعالیتهای واقعی است.»
تحلیل آنها از فعالیت هماهنگ انجام شده در مکگیل نشان میدهد ۶۰ درصد از معترضان آنلاین حامی فلسطین در دانشگاهها، معتبر نبودهاند.
دادهها نشاندهنده حضور حسابهای هماهنگ فارسیزبان است که یک کمپین هدفمند را پیش بردهاند.
در مقابل، ۷۵ درصد کامنتگذاران منتقد «چادر زدن در دانشگاه»، معتبر بودهاند.
این دادهها از نزدیک به ۱۵۰ هزار پست در ایکس، بیش از نیممیلیون لایک و بیش از ۶۵ هزار نظر جمعآوری شدهاند.
تحلیلگران تاکید کردند دادههای آنها مشخص نمیکند که آیا معترضان حامی فلسطین از نقش ادعایی ایران آگاهاند یا ناآگاه و «ممکن است با نیت خوب عمل کنند».
آنان به ایراناینترنشنال گفتند شبکهای که اعتراضات مکگیل را تحریک میکرد، روایتهایی را در حمایت از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و دولت ایران ترویج میداد و در عین حال لفاظیهایی علیه اسرائیل و ایالات متحده پخش میکرد.
آنها همزمان تاکید کردند این کاربران از ایرانیان ساکن کانادا و شهروندان عادی ایران نبودهاند بلکه به جمهوری اسلامی وابسته بودهاند.
یکی دیگر از تحلیلگران شرکت دفاع پیشگیرانه در برابر تهدیدات دیجیتال گفت: «علاوه بر تاریخچه آنچه که آنها مینوشتند و اینکه با چه چیزی درگیر میشدند، ما میبینیم که آنها به طور عمیقی با یکدیگر در ارتباط هستند و یکدیگر را دنبال میکنند.»
تحلیلگران گفتند دادههای آنها نشان میدهد کانادا در معرض «کمپینهای تاثیرگذار گسترده»ای است که از سوی دولتهای خارجی مانند جمهوری اسلامی هماهنگ شدهاند و هدف آنها تعمیق شکافها و تهدید امنیت ملی جامعه کانادا از طریق واسطهها است.
دخالتهای خارجی در کانادا
کانادا در ماه ژوئن، ایران را به عنوان یکی از چهار کشور اصلی، همراه چین، روسیه و کره شمالی معرفی کرد که در کمپینهای گسترده برای نفوذ به سیستمهای رایانهای دولتی و خصوصی این کشور شرکت میکنند.
سرویس اطلاعات امنیت کانادا (CSIS) در گزارش سالانه خود در ماه می، حملات سایبری جمهوری اسلامی که کانادا را هدف قرار میدهند، برجسته کرد.
گزارش دخالت خارجی در ماه می همچنین نتیجهگیری کرد که ایران، چین، روسیه، هند و پاکستان، تهدیدات اصلی علیه کانادا هستند.
گزارش اختصاصی ایراناینترنشنال در پی گزارش اطلاعاتی ایالات متحده منتشر شد که در آن گفته شده ایران در حال تامین مالی و تقویت اعتراضات ضد اسرائیلی در ایالات متحده برای ایجاد نفاق است.
آوریل هینز، مدیر اطلاعات ملی ایالات متحده، در تاریخ ۹ ژوییه گفت که ایران از رسانههای اجتماعی برای تغییر بحثهای داخلی و ایجاد اختلافات بیشتر استفاده کرده است.
او بیانیه رسمی صادر کرد و هشدار داد که جمهوری اسلامی ایران در حال تقویت اعتراضات ضد اسرائیلی آنلاین است.
نیل اوبرمن، وکیل کانادایی که اخیرا وکیل و نماینده دانشجویانی بود که دستور موقت علیه چادرهای بر پا شده در دانشگاه مکگیل را ارائه کردند، گفت دادههای شرکت دفاع پیشگیرانه در برابر تهدیدات دیجیتال که به نقش ایران در اعتراضات اشاره میکنند، «دخالت خارجی» را ثابت میکنند.
او گفت: «ما در کانادا دخالت کشورهای خارجی را تحمل نمیکنیم و نباید تحمل کنیم که جوانان ما را که آینده کشورمان هستند، تحت تاثیر قرار دهند، از تحصیل و تعامل بازدارند و مهمتر از همه، از امنیت در دانشگاه خود محروم کنند.»
اوبرمن گفت دانشجویانی که او وکالتشان را بر عهده داشته است، در دانشگاه هدف خشونت و نفرت قرار گرفتهاند.
دادگاه درخواست او را رد کرده اما او بر این باور است که اگر اسناد شرکت دفاع پیشگیرانه در برابر تهدیدات دیجیتال را در اختیار میداشت، نتیجه متفاوت میشد: «به لحظهای فکر میکنم که اگر دادگاهها میدانستند شواهدی وجود دارد که ثابت کند یک کشور خارجی با نیتهای بد در تلاش بود تا کاناداییها و کبکیها را به جان هم بیندازد تا اردوگاه بر پا کنند، نتیجه ممکن بود متفاوت باشد و حتی شاید مکگیل هم واکنش متفاوتی نشان میداد.»
در ماه ژوییه، انتظامات دانشگاه مکگیل، اردوگاه ایجاد شده در این مرکز آموزشی را برچید.
اوبرمن تاکید کرد از شواهد به دست آمده برای اقدامات قانونی آینده استفاده خواهد کرد.
او گفت به دلیل حق وکیل و موکل نمیتواند در مورد دعوی قضایی صحبتی کند: «شواهد موجود استفاده خواهند شد. شکل استفاده از آن احتمالا به صورت دعوی قضایی خواهد بود.»
به گفته اوبرمن، این مساله برای او مربوط به یهودستیزی یا جوامع یهودی و ایرانی نیست بلکه مربوط به کانادا و امنیت همه کاناداییهاست.