در حمله شبه‌نظامیان به یک روستا در جنوب شرقی سودان، دست‌کم ۱۰۴ نفر کشته شدند

وزارت امور خارجه کوبا با انتشار بیانیه‌ای ضمن اشاره به این‌که این شناورها بین ۲۳ تا ۲۸ خرداد در هاوانا خواهند بود، تاکید کرد که هیچ‌یک از این کشتی‌های جنگی و یا زیردریایی کازان تسلیحات هسته‌ای حمل نمی‌کنند و حضور آن‌ها «تهدیدی برای منطقه نیست.»

این بیانیه یک روز پس از آن منتشر شد که مقام‌های آمریکایی اعلام کردند واشینگتن در حال ردیابی کشتی‌های جنگی و هواپیماهای روسی است که انتظار می‌رود برای انجام یک رزمایش دریایی به کارائیب برسند.

مقام‌های آمریکایی با اشاره به این‌که برگزاری رزمایش دریایی روسیه در دریای کارائیب، که در پنج سال گذشته بی‌سابقه بوده است، بخشی از واکنش روسیه به حمایت آمریکا از اوکراین است، گفتند حضور نظامی روسیه در این منطقه قابل توجه است اما نگران‌کننده نیست.

به گزارش آسوشیتدپرس، برگزاری این رزمایش با صحبت‌های ولادیمیر پوتین همزمان شده که گفته بود مسکو می‌تواند در پاسخ به تصمیم جو بایدن برای اجازه استفاده اوکراین از تسلیحات آمریکایی برای حمله به داخل روسیه، در جاهای دیگر جهان «گام‌های نامتقارن» بردارد.

بنابر اعلام وزارت امور خارجه کوبا چهار شناور روسی شامل ناوچه موشکی گورشکوف، زیردریایی هسته‌ای کازان، نفتکش پاشین و یک یدک‌کش نجات هستند.

ارزیابی مقام‌های اطلاعاتی ایالات متحده گفته‌های بیانیه وزارت امور خارجه کوبا را دال بر این‌که هیچ‌کدام از این شناورها سلاح هسته‌ای حمل نمی‌کنند، تایید می‌کند.

کشتی اصلی در این ناوگان روسی، ناوچه آدمیرال گورشکوف است که یک ناوچه پیشرفته و اولین کشتی در یک کلاس جدید از شش کشتی جنگی است که مسکو تا سال ۲۰۲۵ سفارش داده است.

منابع نظامی گفته‌اند کازان از زیردریایی‌های پیشرفته‌ای است که جایگزین زیردریایی‌های هسته‌ای قدیمی دوران شوروی شده‌اند و قادر به حمل و شلیک موشک‌های کروز هسته‌ای هستند و نزدیک به ۸۵ خدمه دارند.

پیشتر رویترز به نقل از یک مقام ارشد در ایالات متحده گزارش داده بود که روسیه قصد دارد تابستان امسال با ارسال شمار نسبتا اندکی از کشتی‌های جنگی و جنگنده‌های خود به منطقه کارائیب، رزمایشی دریایی در این منطقه برگزار ‌کند که احتمالا شامل توقف‌هایی در بنادر دو کشور کوبا و ونزوئلا خواهد بود.

این مقام ارشد آمریکایی در گفت‌وگو با گروه کوچکی از خبرنگاران، ضمن اعلام این خبر گفته بود واشینگتن این اقدام را تهدیدآمیز نمی‌داند، اما نیروی دریایی ایالات متحده این رزمایش را زیر نظر خواهد داشت.

به گفته این مقام آمریکایی، فعالیت‌ها و برنامه‌های نیروی دریایی روسیه به دلیل حمایت ایالات متحده از اوکراین در دو سال اخیر تشدید شده و برپایی این رزمایش «نشان‌دهنده قدرت‌نمایی روسیه در سطح جهانی است.»

مقامات اعلام کرده‌اند کاخ سفید رهبران کنگره را در جریان این فعالیت‌ها و برنامه روسیه برای انجام رزمایش در منطقه دریای کارائیب قرار داده است.

بر اساس گفته‌های این مقام ارشد ایالات متحده، واشینگتن پیش‌بینی می‌کند در چارچوب تمرین‌های نظامی منظم روسیه، «تابستان سال جاری روسیه فعالیت‌های دریایی و هوایی خود را در نزدیکی ایالات متحده افزایش دهد، فعالیت‌هایی که در نهایت به یک تمرین جهانی نیروی دریایی روسیه در پاییز امسال منجر خواهد شد.»

او روز پنجشنبه، ۱۷ خرداد، در یک سخنرانی در هونولولو گفت: «اگر شی جین پینگ، رییس‌جمهوری چین، که این ماه ۷۱ ساله می‌شود، بخواهد به «اتحاد ملی نهایی» با تایوان دست یابد، احتمالاً قبل از رسیدن به ۸۰ سالگی اقدام به این کار می‌کند.

راد که در دهه گذشته دو بار نخست‌وزیر استرالیا بوده، افزود: «احمقانه خواهد بود اگر وضوح افزایش سیگنال‌های نظامی چین، از جمله الگوی تمرین‌های نظامی اخیر این کشور را نادیده بگیریم.»

او گفت که اقدام چین بستگی به درک این کشور آن از قدرت بازدارندگی ایالات متحده دارد.

چین، تایوان را بخشی از قلمرو خود می‌داند و هرگز امکان استفاده از زور برای تسلط بر این جزیره را رد نکرده است. تایوان به‌شدت با ادعای حاکمیت چین مخالف است و می گوید که فقط مردم جزیره می توانند آینده خود را تعیین کنند.

ایالات متحده نسبت به فعالیت نظامی چین در نزدیکی تایوان، از جمله پس از انتخابات ریاست جمهوری در تایوان و مراسم تحلیف لای چینگ-ته در ماه گذشته ابراز نگرانی کرد، اما چین به آمریکا هشدار داد که در امور چین با تایوان مداخله نکند.

تایوان و ایالات متحده رابطه دیپلماتیک رسمی ندارند، زیرا واشینگتن، پکن را به رسمیت می‌شناسد، اما آمریکا مهم‌ترین حامی بین‌المللی تایوان است.

سفیر استرالیا در آمریکا در سخنرانی خود گفت: «ایالات متحده دریافته است که اگر چین در الحاق تایوان به خود موفق شود، اعتبار ایالات متحده خدشه‌دار خواهد شد.

او گفت که الحق تایوان به چین، «تاثیری عمیق و بالقوه غیرقابل برگشت بر میزان اطمینان به اتحادهای ایالات متحده در سراسر جهان خواهد داشت».

کوین راد در عین حال گفت که ایالات متحده، چین و تایوان منافع مشترکی در اجتناب از رویارویی نظامی آشکار بر سر آینده تایوان دارند.

او گفت: «هزینه‌های اقتصادی، تأثیرات سیاسی داخلی و پیامدهای ژئواستراتژیک غیرقابل‌ پیش‌بینی که چنین جنگی ایجاد می‌کند، احتمالاً در اندازه‌ای خواهد بود که از زمان جنگ جهانی دوم به این سو ندیده‌ایم.»

سمافور به نقل از یک مقام ارشد دولت آمریکا که نامش اعلام نشده، اعلام کرد که ایالات متحده معتقد است که با توجه به افزایش تنش‌های جهانی باید «رویکرد رقابتی‌تری را برای کنترل تسلیحات هسته‌ای و جلوگیری از گسترش و اشاعه آنها اتخاد کند».

به نوشته سمافور، انتظار می رود پرانای وادی، مدیر ارشد کنترل تسلیحات در شورای امنیت ملی آمریکا، روز جمعه در کنفرانس کنترل تسلیحات، مسیر جدید ایالات متحده را تشریح کند.

جیک سالیوان مشاور امنیت ملی کاخ سفید در کنفرانس کنترل تسلیحات در سال گذشته، اعلام کرد که ایالات متحده مایل است بدون هیچ پیش‌شرطی با روسیه و چین در مورد کنترل تسلیحات هسته‌ای مذاکره کند اما مسکو و پکن عملا این پیشنهادها را رد و ایالات متحده را مجبور به تغییر رویکرد خود کرده‌اند.

ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه پس از حمله به اوکراین در دو سال گذشته بارها هشدار داده که اگر لازم باشد از تسلیحات هسته‌ای خود استفاده خواهد کرد.

چین نیز به سرعت در حال گسترش زرادخانه هسته‌ای خود است.

سمافور در گزارش خود به نقل از مقام ارشد دولت آمریکا نوشت که کاخ سفید همچنان امیدوار است که بتواند رقبای ژئوپلیتیک خود را به پای میز مذاکره بکشاند، اما در عین حال می‌خواهد نشان دهد که رد پیشنهاد مذاکره، عواقبی را به دنبال خواهد داشت.

او گفت: «اگر روسیه و چین به خودداری از تعامل ادامه دهند، با یک محیط امنیتی ضعیف مواجه خواهند شد.»

هنوز جزییاتی از رویکرد راهبری جدید آمریکا در زمینه تسلیحات هسته‌ای منتشر نشده، اما سمافور به نقل از این مقام ارشد دولت ایالات متحده گفت که رویکرد جدید در برخی از تصمیم‌ها، از جمله ساخت بمب گرانشی هسته‌ای جدید و تلاش برای افزایش عمر برخی از زیردریایی‌های هسته‌ای کلاس اوهایو بازتاب یافته است.

او گفت: «دولت بایدن همچنین در حال بررسی این موضوع است که چگونه نیروهای هسته‌ای ایالات متحده ممکن است در هنگام مواجهه با تهدیدات هسته‌ای فزاینده تکامل یابند. دولت تلاش می‌کند تا اطمینان بیابد که متحدان کلیدی ایالات متحده نیز دارای قابلیت‌های حمله دوربرد و توانایی‌های نظارتی لازم برای دفاع از خود هستند.»

به نوشته سمافور، کاخ سفید همچنین در حال ایجاد زمینه‌سازی برای مسائل هسته‌ای کلیدی است که بایدن در صورت انتخاب مجدد باید درباره آنها تصمیم بگیرد.

در حالی که ایالات متحده و روسیه از نظر قانونی به معاهده استارت جدید متعهد هستند، آخرین توافقی که بزرگ‌ترین زرادخانه‌های هسته‌ای جهان را محدود می‌کند، قرار است در سال ۲۰۲۶ منقضی شود.

خبرگزاری رویترز، روز پنج‌شنبه ۱۷ خرداد، به نقل از دیپلمات‌ها گزارش داد که این نامه که در روز دوشنبه ۱۴ خرداد نوشته شده، با هدف افزایش فشارها بر تهران برای تن دادن به یک راه حل دیپلماتیک و جلوگیری از اعمال مجدد تحریم‌های سازمان ملل متحد علیه ایران برای اعضای شورای امنیت ارسال شده است.

این سه کشور اروپایی هفته پیش نیز به رغم مخالفت آمریکا، پیش‌نویس قطعنامه‌ای علیه جمهوری اسلامی را به شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ارائه کردند و شورای حکام هم در روز چهارشنبه، ۱۶ خرداد، آن را تصویب کرد.

این برای اولین بار در دو سال اخیر بود که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قطعنامه‌ای را علیه جمهوری اسلامی تصویب می‌کرد.

فرانسه، آلمان و بریتانیا در بیانیه‌ای مشترک ضمن استقبال از تصویب این قطعنامه گفتند: «امیدواریم ایران از این فرصت برای حل مسائل مهم استفاده کند تا هیچ اقدام دیگری در شورای حکام لازم نباشد.»

این در حالی است که جمهوری اسلامی تهدید کرده بود که در صورت تصویب قطعنامه، به‌تندی به آن واکنش نشان خواهد داد.

اکنون رویترز گزارش می‌دهد که دو روز قبل از تصویب قطعنامه در شورای حکام، بریتانیا، فرانسه و آلمان در نامه مشترکی به شورای امنیت، با اشاره به توافق ۲۰۱۵ که به‌طور رسمی برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) نامیده می‌شود، گفته‌اند: «اقدام‌های تنش‌آمیز هسته‌ای از سوی جمهوری اسلامی، برجام را بی‌معنا کرده و از ارزش آن برای مقابله با گسترش سلاح‌های هسته‌ای کاسته است.»

رویترز به نقل از دیپلمات‌های غربی و سایر منابع آگاه گزارش داد هدف از نامه سه کشور اروپایی به شورای امنیت، افزایش فشارها بر جمهوری اسلامی و فراهم کردن زمان برای دستیابی به یک راه‌حل دیپلماتیک پیش از انقضای اختیارات کشورهای عضو برجام برای استفاده از مکانیسم ماشه برای بازگرداندن خودکار تحریم‌ها علیه تهران بوده است.

در این نامه، به صراحت اشاره‌ای به مکانیسم ماشه نشده، اما گفته شده است که قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل که توافق هسته‌ای را تضمین و در عین حال امکان اعمال مجدد تحریم‌ها را فراهم می‌کند، در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ (۲۶ مهر ۱۴۰۴) منقضی می‌شود.

در همین حال، نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد نیز روز چهارشنبه پنجم ژوئن، در نامه‌ای به شورای امنیت سازمان ملل، مواقع سه کشور اروپایی را رد و با اشاره به خروج آمریکا از برجام در سال ۲۰۱۸ و اعمال دوباره تحریمهای اقتصادی از سوی این کشور تاکید کرد که تهران حق دارد که برنامه هسته‌ای خود را پیش ببرد.

در نامه امیر سعید ایروانی، سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی در سازمان ملل، به رئیس دوره ای شورای امنیت و نیز آنتونیو گوترش دبیرکل سازمان ملل آمده است: «تروئیکای اروپا همچنان جمهوری اسلامی ایران را به عدم پایبندی به تعهدات برجامی متهم می‌کنند، در حالی که به عمد منشاء اصلی وضعیت کنونی را نادیده می‌گیرند.»

در این نامه گفته شده است: «تصمیم تهران برای اتخاذ اقدامات اصلاحی کاملا مطابق با حق ذاتی‌اش طبق بندهای ۲۶ و ۳۶ برجام در واکنش به خروج یک‌جانبه آمریکا از این توافق صورت گرفته است.»

به گفته سفیر جمهوری اسلامی در سازمان ملل، «پایبندی جمهوری اسلامی ایران به تعهدات خود ذیل معاهده NPT پابرجا است. کشورهای طرف معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای نباید از اعمال حقوق مسلم خود بر اساس این معاهده برای توسعه تحقیق، تولید و استفاده از انرژی هسته‌ای برای مقاصد صلح‌آمیز منع شوند.»

ایروانی در این نامه تاکید کرده است: «هرگونه ادعای خلاف آن، بی‌اساس و قاطعانه مردود است. این ادعا که برنامه هسته‌ای ایران به نقطه بحرانی و غیرقابل برگشت رسیده است، همراه با ادعاهایی مبنی بر اینکه فعالیت‌های هسته‌ای صلح‌آمیز ایران تهدیدی برای صلح و امنیت بین‌المللی است، کاملا نادرست و بی‌اساس است.»

خبرگزاری رویترز، روز پنج‌شنبه ۱۷ خرداد، به نقل از دیپلمات‌های نزدیک به شورای امنیت، گزارش داد که هدف از نامه مشترک سه کشور اروپایی به شورای امنیت، افزایش فشار بر جمهوری اسلامی در داخل شورای امنیت و خرید زمان برای یک راه‌حل دیپلماتیک قبل از انقضای مکانیسم ماشه برای بازگرداندن فوری همه تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران بوده است.

آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل متحد، دو بار در سال - به‌طور سنتی در ژوئن و دسامبر - در مورد اجرای قطعنامه ۲۲۳۱ به شورای امنیت گزارش می‌دهد. قرار است شورای امنیت در ۲۴ ژوئن، چهارم تیرماه، گزارش بعدی او را بررسی کند.

تبادل آتش بین اسرائیل و حزب‌الله که از زمان حمله هفتم اکتبر حماس به اسرائیل ادامه داشته، در دو هفته اخیر به‌شکل چشمگیری افزایش یافته است. هم‌زمان شماری از فرماندهان ارتش و وزیران کابینه اسرائیل خواستارد شدت بخشیدن به مبارزه با حزب‌الله لبنان شده و از آمادگی کامل اسرائیل برای جنگ در مرزهای شمالی خود سخن گقته‌اند.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل روز چهارشنبه در واکنش به شدت گرفتن درگیری‌ها با حزب‌الله لبنان گفت که اسرائیل برای اقدامی بسیار قوی در شمال اسرائیل آماده است و امنیت را «به هر طریقی» به منطقه شمال اسرائیل که ماه‌ها است هدف حملات حزب‌الله لبنان قرار گرفته، بازمی‌گرداند.

باراک راوید، نویسنده گزارش آکسیوس، به نقل از مقام‌های آمریکایی و اسرائیلی که نامشان اعلام نشده، نوشت که بحرانی‌تر شدن تنش‌ها میان حزب‌الله لبنان و اسرائیل مایه نگرانی فزاینده‌ای در ارتش و وزارت دفاع اسرائیل شده و باعث شده است که ایالات متحده و فرانسه در صدد برآیند که راه حلی دیپلماتیک برای کاهش در مرز لبنان و اسرائیل بیابند هرچند هنوز به نتیجه‌ای دست نیافته‌اند.

جلوگیری از جنگی همه جانبه بین اسرائیل و حزب‌الله که می‌تواند منجر به ویرانی گسترده در لبنان و اسرائیل شود، یکی از اهداف کلیدی دولت بایدن در تلاش‌هایش برای جلوگیری از گسترش جنگ غزه و تبدیل آن به یک درگیری منطقه‌ای بسیار گسترده‌تر بوده است.

به نوشته آکسیوس، دولت بایدن معتقد است که برقراری آرامش در مرز اسرائیل و لبنان بدون آتش‌بس در غزه غیرممکن خواهد بود.

مقام‌های آمریکایی به آکسیوس گفتند که دولت بایدن به اسرائیل گفته است که فکر نمی‌کند «جنگ محدود» در لبنان یا «جنگ منطقه‌ای کوچک» گزینه‌ای واقع‌بینانه باشد، زیرا جلوگیری از گسترش آن و نیز خارج شدن از آن دشوار خواهد بود.

به نوشته آکسیوس مقام‌های آمریکایی و اسرائیلی گفتند که دولت باید همچنین به اسرائیل هشدار داده که حمله زمینی به لبنان، حتی اگر فقط در مناطق مرزی باشد، می‌تواند جمهوری اسلامی را برای دفاع از اصلی‌ترین گروه نیابتی خود در منطقه به مداخله در این منازعه سوق دهد.

براساس این گزارش، دولت جو بایدن به دولت اسرائیل گفته است که در صورت حمله به لبنان، ممکن است این کشور مملو از شبه‌نظامیان مورد حمایت جمهوری اسلامی در سوریه، عراق و حتی یمن شود و آنها برای جنگ با اسرائیل به حزب‌الله لبنان بپیوندند.

آکسیوس در گزارش خود به واکنش دولت اسرائیل به هشدارهای کاخ سفید اشاره‌ای نکرده است.

علی باقری کنی، سرپرست وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی که در روزهای اخیر به لبنان و سوریه سفر کرده بود، در جریان سفر خود با رهبران گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی دیدار کرد و به آنها اطمینان داد که اسرائیل توان حمله به لبنان را ندارد.

در پی تشدید درگیری‌ها بین اسرائیل و حزب‌الله از هشت ماه پیش به این سو، بیش از ۶۰ هزار اسرائیلی از مناطق شمالی و مرزی با لبنان تخلیه شده‌اند و بسیاری از روستاها و شهرهای اسرائیلی در نزدیکی مرز خالی مانده است.

حزب‌الله لبنان روز دوشنبه بزرگ‌ترین حمله هم‌زمان پهپادی خود به اسرائیل را انجام داد و اسکادرانی از پهپادهای تهاجمی خود را به سوی اسرائیل پرتاب کرد. در نتیجه این حملات و هوای بسیار گرم، صدها هکتار از مناطق شمالی اسرائیل دچار آتش‌سوزی شد و مهار آن ۴۸ ساعت طول کشید.

آتش سوزی‌ها و انتقادهای فزاینده عمومی از دولت به‌خاطر فرسایشی شدن جنگ در شمال کشور باعث شد که کابینه جنگ اسرائیل سه‌شنبه شب جلسه‌ای اضطراری تشکیل دهد.

آکسیوس به نقل از مقام اسرائیلی که با او گفتگو کرده، گزارش داد که در این جلسه کابینه جنگ هیچ تصمیمی اتخاذ نشد، اما ارتش اسرائیل چند گزینه برای گسترش جنگ ارائه کرد، از جمله تهاجم زمینی با هدف عقب راندن گردان‌های رضوان از مرز. گردان‌های رضوان در برگیرنده نیروهای نخبه حزب‌الله است.

او تاکید کرد که از هفتم اکتبر سال گذشته، رهبران سیاسی به ارتش دستور داده‌اند که بر شکست و نابودی حماس در غزه متمرکز باشد و از جنگ در لبنان اجتناب کند.

این مقام اسرائیلی افزود که تغییر این سیاست می‌تواند عواقب گسترده‌ای داشته باشد.

آکسیوس به نقل از این مقام اسرائیلی نوشت که جنگ با حزب‌الله یا عملیات محدود در لبنان، «پیامدهای بزرگی» برای اسرائیل خواهد داشت و پس از تحمیل هزینه‌های جانی و مالی، احتمالاً منجر به توافقی مشابه آنچه خواهد شد که اکنون تلاش می‌شود بین اسرائیل و حماس شکل بگیرد.

او تاکید کرد: «بنابراین ما باید قبل از هر تصمیمی برای حمله به لبنان، به این موضوع توجه کنیم.»

پیشتر متیو میلر، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا روز چهارشنبه ۱۶ خرداد، گفت که ایالات متحده همچنان به‌شدت نگران خطر تشدید تنش در امتداد مرز اسرائیل و لبنان است.»

او افزود: «ما درگیر گفتگوهای فشرده دیپلماتیک بوده‌ایم تا از تشدید این درگیری و از کنترل خارج شدن آن جلوگیری کنیم.»

میلر گفت: «اسرائیل مدت‌ها است که هم به‌طور خصوصی و عمومی و علنی اعلام کرده است که راه حل دیپلماتیک را برای برون رفت از این بحران ترجیح می‌دهد.»

او افزود: «تشدید درگیری به تلفات بیشتر اسرائیلی‌ها و مردم لبنان منجر می‌شود و به امنیت و ثبات کلی اسرائیل در منطقه آسیب زیادی وارد می کند.»