بازتاب گسترده‌ کشته و ربوده شدن پیکر نیکا شاکرمی در رسانه‌های اجتماعی؛ ابهام در پرونده قتل

بر همین اساس روز گذشته «شورای ملی مقاومت» درخواست خود برای ممانعت از آزادی و انتقال اسدالله اسدی را به دادگاه قانون اساسی بلژیک ارائه کرد.

در حکم دادگاه بدوی بروکسل آمده است: «استفاده از روش تعلیق در دادگاه قانون اساسی به شورای ملی مقاومت و سایرین اجازه می‌دهد درخواست تعلیق معاهده و در نتیجه عدم امکان هرگونه انتقال اسدی به ایران را برای مقامات بلژیکی داشته باشند.»

دادگاه بدوی بروکسل همچنین با توجه به اظهارات دولت نتیجه گیری کرده است: «به‌ نظر نمی‌رسد درخواست انتقال اسدی در حال حاضر موضوع بررسی باشد. علاوه بر این به نظر نمی‌رسد که دولت بلژیک هنوز قادر به تصمیم‌گیری در مورد انتقال باشد.»

بر همین اساس «شورای ملی مقاومت» و دیگر شاکیان همزمان به دادگاه استیناف بروکسل مراجعه کرده‌اند تا اطمینان یابند امکان انتقال اسدی به ایران تا زمان بررسی از سوی دادگاه قانون اساسی وجود ندارد.

این دادگاه اما تاکید کرده است امکان انتقال اسدی مشروط بر این است که «فعل یا ترک فعل‌هایی که منجر به محکومیت او در بلژیک شده است، طبق قوانین ایران جرم محسوب شود یا اگر در قلمرو این کشور اتفاق افتاده باشد، جرم محسوب شود.»

یک دادگاه در بروکسل روز سه‌شنبه ۱۲ مهر، حکم ممنوعیت استرداد اسدالله اسدی را لغو کرد.

این در حالی است که اول مرداد ماه یک دادگاه بلژیکی حکم به ممنوعیت موقت استرداد اسدالله اسدی داده بود.

اسدی به اتهام تلاش برای اقدام تروریستی و بمب‌گذاری در نشست سازمان مجاهدین خلق در پاریس، به ۲۰ سال حبس محکوم شده و امضای توافق مبادله زندانیان میان دو کشور ایران و بلژیک، نگرانی‌ها را نسبت به پس فرستادن این محکوم تروریستی به کشورش افزایش داده است.

همچنین طبق احکام دادگاه استیناف آنتورپ بلژیک که روز سه‌شنبه ۲۰ اردیبهشت اعلام شد، همدستان اسدی، امیر سعدونی به ۱۸ سال زندان و سلب تابعیت بلژیکی، نسیمه نعامی به ۱۸ سال زندان و سلب تابعیت بلژیکی و مهرداد عارفانی به ۱۷ سال زندان و سلب تابعیت بلژیکی محکوم شده‌اند.

امیر سعدونی در حکم اولیه به ۱۵ سال زندان محکوم شده بود.

حامد اسماعیلیون، سخنگوی انجمن خانواده‌های جان‌باختگان پرواز اوکراینی، در این مراسم خواستار اخراج عوامل وابسته به حکومت و خانواده‌هایشان از کانادا شد.

اسماعیلیون گفت سیاستمداران، پرسنل نظامی و امنیتی رژیم و خانواده‌هایشان کانادا را به « پناهگاه امنی» برای خود تبدیل کرده اند و باید «بدون تاخیر اخراج شوند».

هم‌زمان جاستین ترودو، نخست‌وزیر کانادا، به خانواده‌ها تسلیت گفت و افزود: «ما بی‌وقفه پیگیر عدالت برای آنها خواهیم بود.»

نخست وزیر کانادا با اشاره به سرکوب معترضان به کشته شدن مهسا امینی در ایران افزود رژیم ایران بار دیگر بی‌توجهی آشکار خود به حقوق بشر و جان انسان‌ها را نشان داده و کانادا از صمیم قلب از زنان شجاع ایران که در خیابان‌ها و سراسر جهان در همبستگی اعتراض می‌کنند، حمایت می‌کند.

ترودو گفت:«ما امروز یاد قربانیان بی‌گناه پروازپی‌اس۷۵۲ را گرامی می‌داریم و با همه کسانی که از حقوق بشر در داخل و خارج از کشور دفاع می‌کنند، اعلام همبستگی می‌کنیم. رژیم ایران پاسخگوی اعمال هولناک خود خواهد بود.»

یکی از چهره‌هایی که در این مراسم شرکت کرده بود جنا سادز، نماینده پارلمان کانادا، بود که با انتشار تصویری حضور خود را «در اعتراض به بی‌توجهی رژیم ایران به قوانین بین‌المللی و حقوق بشر» عنوان کرد.

روز سه‌شنبه ۱۲ مهر (۴ اکتبر) مصادف با هزارمین روز انهدام هواپیمای اوکراینی و قتل ۱۷۶سرنشین این پرواز بود که هم‌زمان با گسترش اعتراض‌ها علیه کشته شدن مهسا امینی در ایران از راه رسید.

پس از خیزش جهانی ایرانیان در بیش از ۱۵۰ شهر جهان با فراخوان انجمن خانواده قربانیان پرواز اوکراینی، به نظر می‌رسد فشارها بر خانواده‌های قربانیان که در ایران ساکنند افزایش یافته است.

این اطلاعات حاکیست نهادهای امنیتی به خانواده قربانی این پرواز گفته‌اند: «حواستان باشد که عده‌ای دارند از اسم شهدای پرواز پی‌اس ۷۵۲ سوءاستفاده می‌کنند و عده‌ای با اسم شما خانواده‌ها دارند از غرب و آمریکا باج‌خواهی می‌کنند.»

یک منبع مطلع از وضعیت خانواده یکی از قربانیان هواپیمای مسافربری اوکراینی، روز دوشنبه ۱۱ مهرماه به ایران‌اینترنشنال گفت نهادها و ماموران اطلاعات با تماس‌هایی از اعضای خانواده خواسته‌اند به یک مرکز امنیتی مراجعه کنند و از هرگونه ارتباط با خانواده‌های دیگر بپرهیزند.

شاهزاده رضا پهلوی در توییتی نوشت: «گزارش‌های متعدد، خبر از گسترش اعتصابات از بخش‌های فرهنگی-آموزشی به بخش‌های خدماتی-تجاری می‌دهند. این گامی‌ست در مسیر درست.اعتصابات سراسری در کنار اعتراضات سراسری، این رژیم را به زانو در خواهد آورد.»

در حالی که از هفته گذشته دانشجویان بسیاری از دانشگاه‌های ایران در همراهی با خیزش سراسری مردم ایران و در اعتراض به جو امنیتی در دانشگاه‌ها اعتصاب کرده‌اند، اعتصاب‌ها به دیگر اصناف و اقشار نیز گسترش یافته است.

جمعی از کسبه خیابان طالقانی اصفهان روز سه‌شنبه ۱۲ مهر ماه اعتصاب کردند. بر اساس ویدیو‌های منتشر شده، مغازه‌های این کاسبان در این محدوده بسته بوده است.بر اساس گزارش‌ها، دستکم سه نفر از کارکنان شرکت اسنپ که در پست‌هایی خواهان اعتصاب شده بودند، بازداشت شدند.

تصاویر منتشر شده حاکی از اعتصاب معلمان دبیرستان‌ها در شهرهای سنندج و سقز است.

دانش‌آموزان سقز پس از آن که سر کلاس‌ها نرفتند، در خیابان علیه حکومت شعار دادند.

همچنین ویدیویی منتشر شده که نشان می‌دهد دانش‌آموزان دبیرستان تیزهوشان (دستغیب ۱) شیراز اعتصاب کرده‌اند.

با این حال حکومت در تلاش برای جلوگیری از گسترش اعتصابات است.

بر اساس گزارش‌ها، دست‌کم سه نفر از کارکنان شرکت اسنپ که در پست‌هایی خواهان اعتصاب شده بودند، بازداشت شده‌اند.

همچنین در پی انتشار فراخوان اعتصاب از سوی برخی کارکنان اسنپ، نهادهای امنیتی با تهیه لیستی از کد ملی و اطلاعات پرسنلی از کارکنان، روز دوشنبه به دفتر مرکزی این شرکت رفته و کارکنان را در ساختمان نگه داشتند.

پیشتر وزیر علوم نیز خطاب به دانشجویان دانشگاه شریف گفته بود: «شما با اعتصاب دارید بودجه بیت‌المال را از بین می‌برید.»

شاهزاده رضا پهلوی پیشتر از آمریکا و غرب خواسته بود برای حمایت از خانواده‌های کارگرانی که اعتصاب می‌کنند، صندوق حمایتی تشکیل دهند.

از سوی دیگر، بیش از ۴۰۰ نویسنده، شاعر، مدرس دانشگاه، روزنامه‌نگار و مترجم داخل و خارج ایران نیز یک‌شنبه در بیانیه‌ای از اعتراض و اعتصاب‌های سراسری حمایت کردند.

علاوه بر اعتصاب فرهنگیان کشور که از هفته گذشته آغاز شد، بازاریان و کسبه شهرهای چهار استان کردستان، آذربایجان غربی، کرمانشاه و ایلام، نیز هفته گذشته در همراهی با خیزش سراسری مردم ایران و در اعتراض به حمله‌های موشکی و پهپادی سپاه پاسداران به مقرهای غیرنظامی احزاب کرد ایرانی در اقلیم کردستان عراق اعتصاب کردند.

ویدیوهایی که در فضای مجازی منتشر شد، اعتصاب در سنندج، ارومیه، ایلام، اشنویه، کامیاران، نقده، بوکان، مهاباد، پیرانشهر، ربط، سردشت، سقز، دیواندره، مریوان، روانسر، شاهو، پاوه و دهگلان را نشان می‌داد.

سوی دیگر، شورای مدیریت گذار نیز همراه با برخی دیگر از شوراها، نهادها، انجمن‌ها و گروه‌ها، در بیانیه‌‌ای خواستار آغاز اعتصاب سراسری از نهم مهر برای حمایت از خیزش سراسری مردم ایران شد.

در همین حال، در برخی شهرها معترضان با توزیع تراکت و اعلامیه‌هایی از مردم و بازاریان دعوت می‌کنند به اعتصاب‌های سراسری بپیوندند.

همچنین جمعی از رانندگان و کارمندان شرکت واحد اتوبوسرانی تهران و حومه، طی بیانیه‌ای در اعتراض به سرکوب اعتراضات مردم اعلام کردند به اعتصاب‌های سراسری می‌پیوندند.

کرین ژان پیر، سخنگوی کاخ سفید، با اشاره به نگرانی‌های دولت آمریکا از شدت سرکوب خشونت‌آمیز اعتراضات مسالمت‌آمیز در ایران گفت: «ما به تحمیل هزینه‌های بیشتر علیه عاملان سرکوب اعتراضات در ایران ادامه خواهیم داد.»

او افزود: «ما برای حمایت از ایرانیان اقدام‌هایی از جمله تسهیل دسترسی مردم به اینترنت و مسئول دانستن مقام‌های این کشور، اتخاذ می‌کنیم.»

سخنگوی کاخ سفید گفت: «جو بایدن به روشنی درباره نگرانی‌های خود از شدت سرکوب خشونت‌آمیز اعتراضات مسالمت‌آمیز در ایران صحبت کرده است.»

ودانت پاتل، معاون سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، نیز در نشست خبری سه‌شنبه خود با ابراز نگرانی شدید از تشدید سرکوب خشونت‌آمیز جمهوری اسلامی علیه معترضان و دانشجویان مسالمت‌جو، تاکید کرد: «ما به اعمال هزینه‌های بیشتر علیه سرکوب‌گران اعتراضات در ایران ادامه خواهیم داد.»

پیش‌تر جو بایدن ضمن ابراز همبستگی با معترضان ایران گفت: «آمریکا در کنار زنان و شهروندان ایرانی است که با شجاعت خود الهام‌بخش جهان‌اند.»

او افزود: «این هفته هزینه‌های بیشتری را بر عاملان خشونت علیه معترضان مسالمت آمیز تحمیل خواهیم کرد. ما به حمایت از حقوق ایرانیان برای حق اعتراض آزادانه ادامه خواهیم داد.»

کامالا هریس، معاون اول جو بایدن، نیز گفت: «معترضان مسالمت‌جو در ایران از جمله زنان و دانشجویان شجاع، با سرکوب خشونت‌بار مواجه‌اند. ما در کنار آنها می‌ایستیم چرا که خواهان حقوق برابر و کرامت انسانی‌اند.»

سی‌ان‌ان نیز به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد که انتظار می‌رود دولت آمریکا در هفته جاری علیه مقامات امنیتی جمهوری اسلامی و عواملی که در سرکوب اعتراضات مردم ایران نقش داشته‌اند، تحریم‌هایی را اعمال کند.

با ادامه تلاش جمهوری اسلامی در سانسور جریان اطلاعات، ویلیام برنز، رییس سیا، به شبکه سی‌بی‌اس گفت: « در حالی که دولت ایران دسترسی به اینترنت را برای مردم در میان اعتراضات قطع کرده، ایالات متحده به حمایت از جریان آزاد اطلاعات است.»

کلودیا تنی، عضو جمهوری‌خواه مجلس نمایندگان آمریکا، نیز ضمن ابراز همبستگی با معترضان در ایران گفت: «شجاعت آنها در برابر ترور و وحشیگری جمهوری اسلامی قهرمانانه است.»

از سوی دیگر، مایک پمپئو، وزیر خارجه پیشین آمریکا، در واکنش به اظهارات علی خامنه‌ای در سخنرانی اخیر خود در نسبت دادن اعتراضات به آمریکا و اسرائیل، در توییتی نوشت: «رژیم ایران به‌جای ملامت کردن آمریکا یا اسرائیل، باید در آینه نگاهی بیاندازد تا علت اعتراضات را بیابد.»

در همین حال و در ادامه تلاش‌های جهانی برای توقف سرکوب خشونت‌بار معترضین ایران، سخنگوی دبیرکل سازمان ملل به ایران اینترنشنال گفت: «سازمان ملل با مقام‌های ارشد ایران تماس داشته و آنتونیو گوترش هم درباره موضوع حمایت از حقوق بشر و نمازی صحبت کرده است.»

این قطعنامه با اشاره به موارد مختلف نقض حقوق بشر و قوانین بین‌المللی از سوی جمهوری اسلامی و ابراز تاسف از جان باختن مهسا امینی، سرکوب زنان و معترضان در ایران را به شدت محکوم کرد و خواستار تحقیق و تفحص کامل درباره سرکوب خشونت‌بار معترضان شد.

در این قطعنامه که رونوشت آن برای خانواده مهسا امینی، علی خامنه‌ای، دفتر ابراهیم رئیسی و مجلس جمهوری اسلامی نیز ارسال شده، پارلمان اروپا از شورای اروپا خواست علیه گشت ارشاد، عوامل سرکوب معترضان و قضاتی که علیه مخالفان سیاسی و فعالان حقوق بشر در ایران حکم اعدام صادر می‌کنند تحریم اعمال کرده و تاکید کرد تحریم مقامات سپاه پاسداران نباید لغو شود.

پارلمان اروپا با ابراز نگرانی شدید از بازداشت معترضان، از جمله ۹ شهروند اروپایی در جریان اعتراضات ایران، از جمهوری اسلامی خواست فورا این افراد را آزاد کند.

این قطعنامه با محکوم کردن قطع و اختلال اینترنت در ایران و تلاش جمهوری اسلامی برای سانسور، از فعالسازی اینترنت ماهواره‌ای استارلینک در ایران و مجوز آمریکا برای ارائه خدمات اینترنتی به این کشور استقبال کرد و خواستار اقدامات مشابه از سوی اتحادیه اروپا شد.

این نهاد با محکوم کردن حملات اخیر سپاه پاسداران به اقلیم کردستان عراق و اقدام ایران در تامین تسلیحات برای روسیه در جنگ اوکراین، اقدامات بی‌ثبات‌کننده رژیم ایران را عامل کشته شدن صدها هزار غیرنظامی در ایران، سوریه، عراق و یمن دانست.

پارلمان اروپا همچنین با اشاره به یافته‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره تخلف‌های هسته‌ای ایران و رفتارهای خصمانه جمهوری اسلامی در منطقه و در سطح جهانی، خواستار تعلیق همه مذاکرات مربوط به احیای برجام شد.

قطعنامه این نهاد اروپایی با هشدار نسبت به سوابق حقوق بشری ابراهیم رئیسی و اشاره به اینکه او در انتخاباتی مهندسی شده به این سمت رسیده، خواستار تحقیق و تفحص مستقل درباره نقش او در جنایت علیه بشریت، ناپدیدسازی و شکنجه شهروندان شد.

پارلمان اروپا همچنین از جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، خواست به جمهوری اسلامی تاکید کند که بهبود روابط اقتصادی ایران با این اتحادیه، به پایان دادن نقض جدی حقوق بشر در ایران بستگی دارد.

مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در پیامی اعلام کرد: «مردم ایران حق دارند اعتراضات مسالمت‌آمیز برگزار کنند. مقامات باید عوامل مسئول در جان باختن مهسا امینی و بسیاری از معترضان مسالمت‌آمیز را پاسخگو کنند. اتحادیه اروپا برای مجبور کردن مقامات به احترام به حقوق بنیادین، در حال بررسی اقداماتی است.»

جوزپ بورل، همچنین گفت: «ما به بررسی تمام گزینه‌های موجود از جمله اقدامات محدودکننده در واکنش به مرگ مهسا امینی و نحوه برخورد نیروهای امنیتی ایران با اعتراضات ادامه خواهیم داد.»

در ادامه افزایش حمایت کشورهای اروپایی از اعتراضات مردم ایران، وزارت خارجه اتریش به ایران اینترنشنال گفت: «ما به شدت اقدام‌های وحشیانه مقام‌های امنیتی ایران علیه زنان و مردانی را که از حق خود برای اعتراض مسالمت‌آمیز استفاده می‌کنند، محکوم می‌کنیم.»

وزارت خارجه اتریش افزود: «ما به همراه شرکای اروپایی خود از اعمال تحریم‌ها علیه کسانی که مسئول نقض حقوق بشر هستند حمایت می‌کنیم.»

کاترین کولونا، وزیر خارجه فرانسه، نیز گفت که اتحادیه اروپا به دنبال مسدود کردن دارایی‌ها و ممنوعیت سفر برای تعدادی از مقام‌های ایرانی‌ست که در سرکوب معترضان شرکت داشتند.

وزیر خارجه فرانسه گفت: «شخصیت‌های رژیم سرکوبگر [جمهوری اسلامی] که فرزندان خود را برای زندگی به کشورهای غربی می‌فرستند مورد هدف اقدامات اتحادیه اروپا قرار می‌گیرند.»

از سوی دیگر، عبیر السهلانی، نماینده سوئدی پارلمان اروپا در پایان سخنرانی خود درباره سرکوب معترضان در ایران با شعار «زن زندگی آزادی» موهای خود را صحن پارلمان برید.