سخنگوی کمیسر عالی حقوق بشر از سرکوب اعتراضات از سوی نیروهای امنیتی و محدودیتهای اعمال شده برای استفاده از خطوط ارتباطی، اینترنت و شبکههای اجتماعی در ایران ابراز نگرانی کرد. عفو بینالملل هم خواستار اقدام فوری جهانی برای اطمینان از پاسخگویی درباره مرگ مهسا امینی در بازداشت شد.
رواینا شامدسانی، سخنگوی کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، روز سهشنبه پنجم مهر با انتشار بیانیهای اعلام کرد: «ما از ادامه واکنش خشونتآمیز نیروهای امنیتی به اعتراضات در ایران و همچنین محدودیتهای ارتباطی که بر استفاده از تلفن ثابت و تلفن همراه، اینترنت و پلتفرمهای رسانههای اجتماعی تاثیر میگذارد، بسیار نگران هستیم.»
او اضافه کرد: «هزاران نفر در ۱۱ روز گذشته به تظاهرات ضد دولتی در سراسر ایران پیوستهاند اما نیروهای امنیتی در برخی مواقع با گلولههای جنگی به معترضان پاسخ دادهاند.»
این مقام سازمان ملل متحد تاکید کرد که بسیاری از ایرانیان در جریان تظاهراتی که پس از مرگ مهسا امینی ۲۲ ساله در بازداشت در جریان است، کشته، زخمی و یا دستگیر شدهاند.
او با اشاره به این که به دلیل محدودیتهای مخابراتی، تعیین تعداد دقیق تلفات و دستگیریها دشوار است، گفت: «در روز شنبه، رسانههای دولتی تعداد کشتهها را ۴۱ نفر اعلام کردند اما سازمانهای غیردولتی که اوضاع را رصد میکنند، تعداد بیشتری از کشتهها، از جمله زنان و کودکان، و صدها زخمی را در حداقل ۱۱ استان گزارش کردهاند.»
سخنگوی کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد همچنین نوشت: «ما از اظهارات برخی از رهبران که معترضان را متهم میکنند و استفاده غیرضروری و نامتناسب از زور علیه معترضان به شدت نگران هستیم.»
به گفته شمدسانی، هرگز نباید از سلاح گرم صرفا برای پراکنده کردن یک تجمع استفاده کرد: «در زمینه تجمعات، این سلاحها فقط باید در موارد تهدید قریبالوقوع جانی یا آسیب جدی استفاده شوند.»
سخنگوی کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل در بیانیه خود تاکید کرد که گزارشها نشان میدهند صدها نفر از جمله مدافعان حقوق بشر، وکیلان، فعالان جامعه مدنی و حداقل ۱۸ روزنامهنگار نیز دستگیر شدهاند.
همزمان اما سازمان عفو بینالملل با انتشار بیانیهای خواستار اقدام فوری بینالمللی برای اطمینان از پاسخگویی در مورد مرگ مهسا امینی در بازداشت شد.
این سازمان حقوق بشری در بیانیه خود نوشت: «تحقیقات در این باره باید مستقل، بیطرفانه و موثر باشد و کسانی که مظنون هستند، باید در روندهای عادلانه قضایی به عدالت سپرده شوند.»
خیزش سراسری مردم ایران پس کشته شدن مهسا امینی به دست نیروهای گشت ارشاد، در روزهای اخیر کلیت جمهوری اسلامی را نشانه گرفته است. معترضان در خیابانهای ایران علیه علی خامنهای و کشتار حکومت شعار میدهند و سلبریتیهای هنری، فرهنگی و ورزشی در ایران و جهان این صدا را بازتاب میدهند.
تاکنون ستارههای بزرگی از دنیای هنر، فرهنگ و ورزش با مرگ مهسا امینی همدردی و از خیزش سراسری مردم ایران حمایت کردهاند.
هنرمندان جهان، همصدا با ایران
روز سهشنبه پنجم مهر، آریانا گرانده، خواننده مشهور آمریکایی، در حمایت از زنان معترض ایرانی مطالبی درباره اعتراضات سراسری و وضعیت اینترنت در اینستاگرام خود بازنشر کرد. او بیش از ۳۳۰ میلیون دنبالکننده در اینستاگرام دارد.
برایان کاکس، بازیگر تئاتر و تلویزیون بریتانیا هم با انتشار یک پیام ویدیویی در اینستاگرامش در اعتراض به قتل مهسا امینی گفت که حکومت ایران با قطع اینترنت سعی در سرپوش گذاشتن بر قتل معترضان و جلوگیری از جریان آزاد اطلاعات دارد.
او خواستار همراهی و اتحاد با اعتراضات مردم ایران شد.
راجر وارترز، موسیقیدان، نوازنده، ترانهسرا، آهنگساز و خواننده راک بریتانیایی که پیش از اینو در روز شنبه با انتشار ویدیویی مرگ مهسا امینی را محکوم و از حکومت ایران و تحمیل قوانین سفت و سخت بر شهروندان این کشور بهشدت انتقاد کرده بود، در مصاحبهای اختصاصی با ایراناینترنشنال به جوانان معترض ایرانی چنین پیامی داد: «به شما افتخار میکنم که برای آزادی به خط مقدم رفتید.»
از دیگر چهرههای مطرح جهانی که به موج حمایت از اعتراضات گسترده ایرانیان پیوسته، کیم کارداشیان، بازیگر و مدل آمریکایی است که پستهای مربوط به قتل مهسا امینی را در اینستاگرامش بازنشر کرد.
کارداشیان پستی را بازنشر کرده که در آن نوشته شده است: «ایرانیان برای حقوق اساسی خود مبارزه میکنند. آنها مبارزه میکنند تا ایران را پس بگیرند.»
جسیکا چستین، بازیگر برنده اسکار هم به کشته شدن مهسا امینی واکنش نشان داد و گفت: «من در کنار زنان ایران ایستادهام و صدای آنها را از دور تقویت خواهم کرد. هنگامی که یک زن هدف حمله قرار میگیرد، این به مثابه حمله به همه ماست.»
علاوه بر او، دوآ لیپا، خواننده و ترانهنویس مطرح بریتانیایی نیز در پیامی صوتی به اعتراضات گسترده مردم ایران اشاره کرد و گفت: «تصاویر زنانی که در خیابانها با آتش زدن روسریها و کوتاه کردن موهایشان اعتراض میکنند، یکی از الهامبخشترین و قدرتمندترین تصاویری است که در سالهای گذشته دیدهام. دیدن شجاعت زنان شجاع ایرانی فوقالعاده است و مردانی که از آنها با وجود ریسک بزرگی که وجود دارد، حمایت میکنند.»
او همچنین با اشاره به قطع اینترنت در ایران خطاب به شنوندگان ایرانیاش گفت: «ما شما را میبینیم. ما صدای شما را میشنویم و با شما اعلام همبستگی میکنیم.»
همزمان با خیزش سراسری مردم ایران علیه جمهوری اسلامی، بسیاری از چهرههای هنری ترکیه هم با اقدامی مشابه از زنان ایران حمایت کردند.
از جمله ملک موسو، موسیقیدان و خواننده مشهور ترکیه، برای حمایت از زنان ایران موهای خود را حین اجرا در یک کنسرت قیچی کرد و پینار دنیز، بازیگر ترکیه که با بازنشر تصاویر و هشتگ مربوط به کشته شدن مهسا امینی در اینستاگرامش، با خیزش سراسری مردم ایران همراهی کرد.
گروهی از هنرمندان کُرد هم در بیانیهای در اعتراض به کشته شدن مهسا امینی نوشتند: «امروز که ژینای مسافر را به خاک میسپاریم، بیزاریمان را فریاد میزنیم. بیزاری از خشونت و خفقان، بیزاری از زور و تقابل با اراده جمعی. و انزجار میجوییم از اراده و اجازهای که خون خلق را حلال میداند.»
گامی رو به جلو از سوی هنرمندان ایرانی در حمایت از معترضان
برخی هنرمندان ایرانی هم در روزهای گذشته صدای اعتراض ایرانیان را به گوش دنیا رساندند.
روز سهشنبه پنج مهر، مانی حقیقی، بازیگر و کارگردان سینما در پیامی ویدیویی با حمایت از نافرمانی مدنی در اعتراضهای سراسری گفت که معترضان «دختران متولد دهه ۸۰ هستند که با سماجت به ما درس شجاعت و شرافت میدهند.»
او گفت: «درس بزرگ تاریخ است که وقتی مردم از قانونی منزجرند یا قانون باید تغییر کند یا قانونگذار.»
بهروز وثوقی، از اسطورههای سینمای ایران اما در حساب اینستاگرام خود نوشت: «من بهروز وثوقی، هم مثل همه مردم ایران عزادار مهسای عزیز هستم و هم به مردم زجرکشیده ایران و بیشتر به خانواده محترمش تسلیت میگویم. چه کنم دستم کوتاه است ...»
گلشیفته فراهانی، بازیگر سینما هم که در روزهای اخیر پستهای اینستاگرامی و توییتهایی در حمایت از تظاهرات ایرانیان علیه جمهوری اسلامی منتشر کرده، ضمن حمایت دوباره از خیزش سراسری مردم علیه جمهوری اسلامی در اینستاگرامش خطاب به معترضان نوشت: «شما به خودی خود رهبر این حرکت خودجوش تاریخی هستید. حرکتی که ۱۷۰ سال از عهده مردان این سرزمین بر نیامد، شما دختران و پسران دهه ۷۰ و ۸۰ پشت یکدیگر ایستادید.»
او همچنین در واکنشی دیگر به خیزش سراسری مردم ایران، در حساب توییتر خود نوشت: «۱۷۰ سال پيش قرةالعين را سوزاندند صدا از مردى بلند نشد. ۴۴ سال پيش حجاب را بر زن اجبارى كردند صدايى از پدران ما در نيامد. همين ۱۵سال پيش گل شيفته بدونِ روسرى توسط فرهادىها طرد شد. امروز مردان ايران چو شير براى زنان سينه سپر میكنند و میميرند. اين خودِ خودِ پيروزى است.»
امیر نادری، کارگردان و فیلمنامهنویس ایرانی هم در حمایت از اعتراضات سراسری مردم ایران در یادداشتی نوشت: «من بمیرم برای بچههایی که دارند اینطور خودشان را فدای آزادی میکنند. درختها دارند میوه میدهند و خواهند داد.»
از میان دیگر بازیگران، سیامک انصاری در اینستاگرام خود ضمن حمایت از معترضان نوشت: «حمایت و احترام تمامقد خود را از مردم، به خصوص زنان و دخترانی که رنج زندگی را به جان خریدهاند، اعلام میکنم.»
او در ادامه تاکید کرد که این زنان و دختران، «بهترین و شجاعترین آموزگاران تاریخ» هستند.
انصاری تاکید کرد که حق مردم ایران باتوم، جنگ، تحریم، بیعدالتی و بیحرمتی نیست.
کامبیز دیرباز، بازیگر دیگری است که با انتشار یک استوری در اینستاگرام خود از بازیکنان تیم ملی فوتبال ایران خواست تا به «سردار آزمون» بپیوندند و از خط خوردن نترسند تا در دل مردم ثبت شوند.
او نوشت: «بگذارید جای شما تیم منتخب نیروهای مسلح را [به جام جهانی فوتبال] بفرستند.»
مونا فرجاد، بازیگر سینما، تئاتر و تلویزیون نیز در پستی اینستاگرامی با اشاره به سرکوبهای حکومتی نوشت: «شما مسوول همه این روزهای تیره هستید. مسوول همه رفتگان بیگناه... دریغا که نمیدانستید از میان گیسوانِ زنان، نور زندگی میتابد.»
یکی دیگر از بازیگران سینما و تلویزیون که از روز دوشنبه تاکنون به اعتراضهای مردمی ایران واکنش نشان داده، شیلا خداداد است.
او در پستی اینستاگرامی خطاب به وزیر ارشاد با اشاره به «خط و نشان کشیدن» او برای هنرمندان معترض نوشت: «هنرمند در قلب مردم و خاطرههاشان جای میگیرد نه در چشمشان ... نسل جدید نسلی تکرار نشدنی است.»
ستارههای فوتبال همسو با معترضان
علاوه بر هنرمندان، ورزشکاران زیادی هم از خیزش مردمی در ایران حمایت کرده و صدای افکار عمومی در جامعه شدهاند.
در میان ورزشکاران، صدای فوتبالیستها به دلیل شهرت و محبوبیتشان، از دیگر ورزشکاران بیشتر شنیده شده است.
روز پنجم مهر، والتر زنگا، دروازهبان افسانهای تیم ملی فوتبال ایتالیا و اینترمیلان، با بازنشر تصویری از اعتراضات مردمی ایران، از خیزش سراسری شهروندان حمایت کرد.
همچنین در همین روز، مهرداد محمدی، بازیکن تیم السیلیه در حمایت از اعتراضات مردمی با اشاره به حمله نیروهای امنیتی در زمان تمرین او با برادرش به خاطر پوشیدن شورت ورزشی در مکان عمومی نوشت: «همان روز متوجه شدیم که در چه کشوری و با چه افکاری زندگی میکنیم. [ام] تاریخ ثابت کرده نه ظلم باقی میماند و نه ظالم.»
علی دایی، اسطوره فوتبال ایران هم با انتشار پستی در اینستاگرام خود نوشت: «وطنم ایران یعنی ناموسم، پدر و مادرم، دخترانم و هموطنانم، خواهران و برادران من هستند، تا ابد کنارشان می مانم. به جای سرکوب، خشونت، دستگیری و انگ اغتشاشگر زدن به مردم ایران، مشکلاتشان را حل کنید.»
مهرداد پولادی، بازیکن پیشین تیم ملی هم در تويیتی با حمایت از اعتراضات سراسری، با اشاره به مهسا امینی، نوید افکاری و ندا آقاسلطان نوشت: «ما آزاد خواهيم شد و خورشید شاخههایش را بر ما خواهد گسترد. شک نکن چرا که پرچم آزادی ما را نداها و نویدها و مهساها و ... به اهتزاز در آوردهاند.»
امیرارسلان مطهری، مهاجم تیم فوتبال استقلال هم روز سهشنبه در حمایت از اعتراضات مردمی در یک استوری نوشت: «چرا میزنی؟ اینها مردم ایران هستند با دست خالی.»
او در ادامه با اشاره به این که مردم فقط حرف دارند، نوشت: «به جای زدن، گوش کن به حرفشان. دنبال جنگ نیستند، دنبال حقوق عادی خودشانند.»
یکی دیگر از بازیکنان فوتبال که نسبت به اعتراضات مردم واکنش نشان داد، محمد خدابندهلو، هافبک جوان تیم گلگهر است که به تازگی به تیم ملی هم دعوت شده.
او در یک استوری اینستاگرامی نوشت: «این را در مغزتان فرو کنید جانیان؛ ما ساکنان هزاران ساله این سرزمینیم. ما فردای مغولها را دیدهایم، بر گور شما هم خواهیم ایستاد. ما را نمیتوانید خفه کنید.»
محمود ابراهیمزاده، بازیکن پیشین تیم ملی فوتبال هم با ارسال پیامی به ایراناینترنشنال، ضمن حمایت از اعتراضهای مردمی، بیتفاوتی بازیکنان کنونی تیم ملی را مورد انتقاد قرار داد و گفت: «پیش از آن که دوران فوتبالتان تمام شود و فراموش شوید، با عمل به وجدانتان و قرار گرفتن در کنار مردم، ماندگار شوید.»
مزدک میرزایی، مجری و گوینده بازیهای فوتبال اما با انتشار پستی در اینستاگرام به تمجید از حرکت شجاعانه سردار آزمون در حمایت از مردم پرداخت و نوشت: «آفرین به شجاعت آزمون که کنار مردم ایستاد و از خط خوردن نترسید. باید دست در دست هم برای آزادی بجنگیم. امیدوارم تمام ملیپوشان منافع شخصی را فراموش کنند و در کنار سردار، حضورشان را در کنار مردم اعلام کنند.»
میرزایی در ادامه نوشت: «اتحاد رمز پیروزی است. این ظلم حق مردم ایران نیست. این مردم تا الان خوددار بودند اما دیگر نمیتوانند دروغها و نیرنگهای جمهوری دیکتاتوری اسلامی را تحمل کنند.»
از روز دوشنبه تاکنون، دو چهره مطرح دیگر فوتبال جهان هم به جمع حامیان اعتراضات ایران پیوستهاند.
پیرلويیجی کازیراگی، ملیپوش پیشین ایتالیا که سابقه بازی در تیمهای یوونتوس، لاتزیو و چلسی را در کارنامه دارد، با انتشار یک استوری در اینستاگرام، با هشتگ مهسا امینی نوشت: «در کنار زنان ایرانی ایستادهام»
همچنین، اریک کانتونا، از اسطورههای فوتبال جهان با انتشار عکسی از یک دختر ورزشکار ایرانی و هشتگ مهسا امینی نوشت: «دوستان ایرانی، من در کنار شما هستم»
علی کریمی در صف اول اعتراض
علی کریمی، فوتبالیست پیشین تیم ملی ایران اما از نخستین روزهای خیزش سراسری، همراه با مردم تیغ تیز اعتراض را به سوی مقامهای جمهوری اسلامی گرفته است.
او در ادامه حمایت از اعتراضات مردمی و مهسا امینی در یک استوری اینستاگرامی با انتشار تصاویری از روزنامهنگاران بازداشت شده، نوشت: «تا کی بگیر و ببند!؟»
کریمی همچنین در واکنش به اخباری که شب دوشنبه مبنی بر پلمب ویلای او در لواسان، در پی حمایت از اعتراضات مردمی منتشر شده بود، در یک استوری در اینستاگرامش نوشت: «فدای سرتان ...» و در استوری دیگری نوشت: «خانه بدون خاک ارزشی ندارد.»
در روزهای اخیر بسیاری از چهرههای سیاسی حامی جمهوری اسلامی خواستار توقیف اموال علی کریمی، جریمه و حتی بازداشت او به وسیله پلیس اینترپل شدند. موجی از تهدید و اهانت علیه او شکل گرفت که با واکنش متقابل و همدلی ورزشکاران دیگر با علی کریمی مواجه شد.
از جمله کریم باقری، اسطوره فوتبال ایران که در پستی اینستاگرامی ضمن حمایت از علی کریمی، پاسخ اهانت حسن عباسی، سخنران حامی جمهوری اسلامی را داد و نوشت: «علی کریمی نه خائن است نه وطنفروش، بلکه یک میهنپرست با شرف است. قابل توجه مردک پاچهخوار که میخواست کاخ سفید را حسینیه کند. تو با این ادبیات سخیف به هر قشری از جامعه توهین کردهای و میکنی. کسی هم نیست جلوی تو را بگیرد و هر روز گستاختر از دیروز پیش میروی. همه ما به خاطر رفتن کسانی امثال تو به خیابانها آمدیم. شماها برای این مردم چه کردهاید جز [زدن] حرف بیهوده و توهین به قهرمانان آنان.»
مهدی مهدویکیا، اسطوره تیم ملی فوتبال ایران هم با انتشار یک استوری در اینستاگرام بار دیگر از همبازی سابق خود حمایت کرد و نوشت: «علی کریمی، میتوانست با نان حلالی که از زور بازویش به دست آورده، هر جای دنیا راحت و بیدردسر زندگی کند. این آدم اصیل و ارزشمند است.»
فرزانه توسلی، دروازهبان تیم ملی فوتسال هم در حمایت از علی کریمی با انتشار یک استوری نوشت: «اموال علی کریمی را بگیرید بدهید آقایان معترض بخورند. چه معنی دارد یک نفر با تلاش خودش خانه بسازد؟ بیتالمال کم بود، حالا انگار تمام دارایی مردم حق همین به ظاهر باخداهاست.»
ورزشکارانی که به صف حامیان اعتراضات در ایران پیوستند
اما ورزشکاران حامی خیزش مردم ایران تنها فوتبالیستها نیستند. از ابتدای شکلگیری اعتراضهای گسترده، ورزشکاران و مدالآورانی از رشتههای دیگر ورزشی هم به صف معترضان پیوستند.
کیمیا علیزاده، نخستین زن مدالآور ایران در المپیک یکی از این ورزشکاران است که با انتشار ویدیویی از اعتراضات در لسآنجلس، نوشت: «این حرکت مخالف اسلام و حجاب نیست. این فرصتی برای آزادی انتخاب است.»
رویا صفوی، ملیپوش پیشین اسکیت سرعت ایران هم در حمایت از اعتراضات مردمی و مهسا امینی با انتشار عکسی از پوشش اسکیتبازان در جهان نوشت: «برای حسرت پوشیدن لباس مخصوص اسکیت سرعت، مثل بقیه اسکیتبازان دنیا.»
محمدعلی گرایی، کاپیتان تیم ملی کشتی فرنگی هم با انتشار یک استوری در اینستاگرام، در واکنش به کشته شدن مهسا امینی و سرکوب معترضان در خیابان نوشت: «خطاب به کسانی که دست روی زن و دختر بلند میکنند: شماها خیلی بیوجود و بیشرف هستید.»
راضیه جانباز، ستاره لژیونر و ملیپوش هندبال زنان ایران با انتشار پستی در اینستاگرامش، در حمایت از اعتراضات مردمی از تیم ملی خداحافظی کرد.
او در این پست نوشت: «به احترام روح بلند مهسا امینی و تمام دختران سرزمینم که کسی صدایشان را نشنید به پا میخیزم. اکنون همصدا و همقدم شدن با مردم از هر تکلیفی واجبتر است. من از تیم ملی هندبال خداحافظی میکنم.»
در اقدامی مشابه، فاطمه یاوری، زن کیک بوکسور و موی تایکار ایرانی نیز با انتشار پستی در اینستاگرامش نوشت: «سه سال به خاطر شرکت در یک مسابقه حرفهای بدون روسری از تیم ملی کنار گذاشته شدم و چندین بازی را که مدالم برای وطنم قطعی بود را از دست دادم و حالا که محرومیتم تمام شده، این بار به خاطر مهسا امینیها و مردم سرزمینم، دیگر در تیم ملی فعالیت نخواهم کرد.»
منصور بهرامی، اسطوره ایرانی تنیس، با انتشار پیامی ویدیوی خواستار حمایت جامعه جهانی از اعتراضات مردمی در ایران شد و گفت: «این پیامی برای مردم جهان است. قلب من از اتفاقاتی که در ایران میافتد شکسته است. مردم ایران به دنبال آزادی و حقوق اولیه خود هستند اما به جای آن کشته میشوند. اینترنت در ایران قطع است. صدای مردم ایران باشید.»
مهلا محروقی، ملیپوش دوومیدانی ایران، با انتشار یک استوری در اینستاگرام ضمن حمایت از مهسا امینی نوشت: «آدم با خانوادهاش دعوا میکند، ناراحت است و عذاب وجدان میگیرد. شما چطور میزنید و میکشید؟ از اشکهایی که بعدا قرار است گریبان گیرتان بشود نمیترسید؟»
از میان دیگر ورزشکاران جهان هم از روز دوشنبه تاکنون، کلارنس سیدورف، ستاره هلندی پیشین تیمهای رئالمادرید، اینتر و میلان با بازنشر پست همسر ایرانی خود، در حمایت از مهسا امینی و زنان ایرانی نوشت: «دیدن استفاده از خشونت برای تضعیف آزادی مردم، قلبم را به گریه میاندازد. لطفا خشونت را متوقف کنید و برای رفاه و صلح تلاش کنید.»
توری ویلسون، مدل، فیتنسکار، بازیگر و کشتیکجکار زن آمریکایی هم با انتشار پستی در اینستاگرام به حمایت از مهسا امینی و زنان ایرانی پرداخت و نوشت: «منزجر کننده است که زنان در ایران باید با این چیزها دست و پنجه نرم کنند. سال ۲۰۲۲ است نه ۱۸۴۲.»
لی کیفر، شمشیرباز آمریکایی که در المپیک توکیو موفق به کسب مدال طلا شد نیز با بازنشر پستی در اینستاگرام، از مهسا امینی و زنان ایرانی و اعتراضات سراسری در ایران حمایت کرد.
موج حمایتهای جهانی از اعتراضات گسترده و خیزش مردم ایران، همزمان با تداوم اعتراضهای خیابانی در شهرها ادامه دارد.
دادگاه بینالمللی-مردمی آبان با اعلام روز هشتم مهر به عنوان زمان اعلام نتیجه این دادگاه، تاکید کرد اگر جامعه جهانی وظیفه خود را در زمینه پاسخگو کردن عاملان و آمران کشتار آبان ۹۸ انجام داده بود، امروز خیابانهای ایران شاهد کشتار معترضان نبودند.
در حالی اعتراضات سراسری در ایران همچنان در جریان است و مرحله نوینی از مقاومت به نمایش درآمده، قضات دادگاه آبان خبر دادند تصمیم نهایی خود را درباره اتهامهای مقامهای جمهوری اسلامی در مورد «ارتکاب جنایت علیه بشریت» اتخاذ کردهاند.
دادگاه بینالمللی-مردمی آبان روز سهشنبه پنجم مهر با انتشار بیانیهای نوشت: «شش تن از برجستهترین حقوقدانان بینالمللی پس از رسیدگی مستقل به اسناد بیش از ۲۵۰ شاهد که اکثر آنها در ایران بودند، قرار است اعلام کنند طبق قوانین بینالمللی چه مسوولیت و عقوبتی متوجه مسوولان نظام جمهوری اسلامی است.»
بر اساس این بیانیه، پس از اعلام رای دادگاه، گروهی از سیاستمداران و مقامهای برجسته بینالمللی درباره رای و راههای اجرایی کردن آن سخنرانی خواهند کرد.
حمید صبی، مسوول هیات دادستانی دادگاه بینالمللی-مردمی آبان گفت: «اگر جامعه جهانی وظیفه خود را در زمینه پاسخگو کردن عاملان و آمران کشتار آبان ۹۸ انجام داده بود، نهادهای حقوق بشری ناگزیر نمیشدند این دادگاه مردمی را برگزار کنند و امروز نیز در خیابانهای ایران شاهد کشتار معترضان نبودیم.»
دادگاه بینالمللی-مردمی آبان که در پاسخ به بیتفاوتی جامعه جهانی نسبت به جنایات علیه معترضان و دیگر مردم در آبان ۹۸ تشکیل شده بود، طی دو جلسه رسیدگی، شهادت بیش از ۵۰ شاهد را که به طور حضوری یا آنلاین شهادت دادند، شنید و شهادتهای کتبی حدود ۲۰۰ شاهد دیگر را دریافت کرد.
این شاهدان شامل خانوادههای جانباختگان، معترضان از چندین شهر، کادر پزشکی، ماموران انتظامی، مقامهای قضایی و اشخاصی از سپاه و بسیج بودند.
هفت شاهد-کارشناس نیز در این دادگاه شهادت دادند و دادستانی دادگاه آبان نیز طی پروندهای بالغ بر ۲۰۰ صفحه از اسناد و مدارک را علیه متهمان این دادگاه به قضات ارائه داد.
جلسات دور اول دادگاه آبان که به طور زنده از بیشتر شبکههای تلویزیونی فارسیزبان پر مخاطب در خارج از ایران پخش شد، انعکاس وسیعی در سطح جامعه داشت و تعداد زیادی از شاهدان تازه را داوطلب ارائه اسناد و مدارک به دادگاه کرد.
به همین دلیل قضات دادگاه تصمیم گرفتند تا جلسه دیگری برای استماع شهود شاهدان جدید که در بین آنها شماری از فرماندهان یا اعضای سپاه و بسیج بودند، برگزار شود.
دادگاه بین المللی-مردمی آبان تاکید کرد که با اعلام رای نهایی، این دادگاه در این هفته به کار خود پایان خواهد داد اما: «بیشک این رای و چنین دادگاههایی بخش آغازین روند دادخواهی و شکستن سد مصونیت در قبال ناقضان حقوق بشر در ایران است.»
ولید فیاض، وزیر انرژی لبنان اعلام کرد در روزها یا هفتههای آینده، سوخت رایگان از ایران به لبنان خواهد رسید. به گفته فیاض، ایران مایل است این سوخت هر چه سریعتر به لبنان برسد.
فیاض روز سهشنبه پنجم مهر پس از دیدار با میشل عون، رییسجمهوری لبنان، اعلام کرد کمکهای سوخت ایران به لبنان در روزها و حداکثر هفتههای آینده به کشورش خواهد رسید.
به گفته وی، اکنون تنها درباره مشخصات سوخت مورد نیاز کارخانههای لبنانی با طرف ایرانی گفتوگو میشود.
وزیر انرژی لبنان گفت که در دیدار با رییسجمهوری، میشل عون را نسبت به نتایج مثبت سفر هیات لبنانی به ایران آگاه کرده است.
به گفته فیاض، ایران به هیات لبنانی قول داده کمکهای رایگان خود را به لبنان تقدیم کند تا علاوه بر سوخت عراق، بتواند برق مورد نیاز کارخانههای لبنان را به هشت تا ۱۰ ساعت در روز برساند.
او تاکید کرد که دولت لبنان هماکنون با تهران درباره مشخصات سوخت مورد نیاز کارخانههای لبنانی تبادل نظر میکند.
فیاض پیشبینی کرد سوخت ایران ظرف چند روز یا چند هفته به لبنان برسد چون طرف ایرانی مایل است در این زمینه به سرعت اقدام کند: «همچنین ما نیز نیاز فوری به تامین برق برای شهروندان داریم.»
مردم لبنان اما نسبت به تکذیب خبر انتقال سوخت رایگان به لبنان از سوی مقامهای جمهوری اسلامی در روزهای گذشته، ابراز شگفتی کردهاند.
در حالی که رسانههای وابسته به حزبالله، از جمله تلویزیون المنار، تبلیغات گستردهای برای «سوخت رایگان ایران» به راه انداختهاند، دیگر رسانههای لبنانی نوشتند که ایران در ازای انتقال سریع سوخت به لبنان اهدافی را دنبال میکند.
به گفته این رسانهها ایران یا به دنبال گرفتن امتیاز سیاسی یا خدمات از بیروت است یا این که قصد کشاندن لبنان به تحریمهای آمریکا را دارد تا بگوید این کشور در محور و اقمار جمهوری اسلامی قرار دارد.
با گذشته حدود دو هفته از خیزش سراسری ایرانیان علیه جمهوری اسلامی، تجمعها و راهپیماییها در سراسر جهان در حمایت از این خیزش ادامه دارد.
گروهی از ایرانیان ساکن بوداپست، پایتخت مجارستان، روز سهشنبه پنجم مهر ماه در حمایت از اعتراضات سراسری مردم ایران مقابل سفارت جمهوری اسلامی تجمع کرده و شعار «ما همه مهسا هستیم، بجنگ تا بجنگیم» سر دادند.
در شهر فرانکفورت آلمان هم عده زیادی از مردم برای حمایت از اعتراضات و خیزش سراسری در ایران، در مقابل کنسولگری جمهوری اسلامی در این شهر تجمع کردند.
از سوی دیگر همزمان با مسابقه دوستانه تیمهای ملی فوتبال ایران و سنگال در اتریش، شماری از ایرانیان در محل برگزاری این مسابقه تجمع اعتراضی برگزار کردند و علیه جمهوری اسلامی و علی خامنهای شعار دادند.
در ایتالیا، جمعی از دانشجویان ایرانی و غیر ایرانی دانشگاه پادوا، امروز در همراهی با اعتراضهای مردمی در ایران موهای خود را تراشیدند و قیچی کردند.
برخی از ایرانیان ساکن آمریکا هم امروز در مقابل دفتر روزنامه نیویورک تایمز تجمع کردند و بعضی از افراد حاضر موهای خود را در اعتراض به آنچه در ایران برای مهسا امینی رخ داد بریدند یا تراشیدند.
معترضان پلاکارد در دست داشتند و علیه حکومت جمهوری اسلامی شعار دادند.
همچنین ایرانیان ساکن شهر کانبرا، پایتخت استرالیا، در تجمعی از خیزش سراسری مردم ایران حمایت کرده و شعار «زن زندگی آزادی» و شعارهایی علیه مقامهای جمهوری اسلامی سر دادند.
در بیانیه معترضان ایرانی مقیم استرالیا که در مقابل پارلمان قرائت شد، آمده است: «خواسته مردم ایران، امروز، تنها حذف گشت ارشاد و آزادی زنان نیست. آنها دیگر جمهوری اسلامی نمیخواهند. آنها خواستار حکومتی سکولار-دموکرات با حضور فعال تمامی اقوام، ادیان و اقلیتهای ایرانی هستند.»
روز دوشنبه نیز صدها زن در منطقه تحت کنترل کردها در شمال سوریه در اعتراض به کشته شدن مهسا امینی با برگزاری تجمعی موهای خود را کوتاه کردند و روسریهایشان را سوزاندند.
قرار است گروهی از ایرانیان هم در همبستگی با مردم ایران در پی کشته شدن مهسا امینی مقابل ساختمان نیویورک تایمز تجمع کنند.
این در حالی است که دهها هزار نفر از ایرانیان ساکن کشورهای مختلف روز شنبه دوم مهر در حمایت از خیزش سراسری در ایران علیه جمهوری اسلامی، تجمعهای متعدد و پرشماری را برگزار کردند و قرار است این تجمعها همچنان نیز ادامه داشته باشد.
تجمع ایرانیان واشینگتن در حمایت از خیزش سراسری مردم ایران روز شنبه در پایتخت آمریکا برگزار شد و شاهزاده رضا پهلوی نیز در آن حضور یافت.
تجمع مشابهی نیز در هلسینکی در فنلاند، بولونیا در ایتالیا، برلین در آلمان و شهر بوسان در کره جنوبی از سوی ایرانیان برگزار شد.
در سوئد نیز ایرانیان ساکن استکهلم در حمایت از اعتراضات سراسری مردم ایران علیه جمهوری اسلامی، در روزهای گذشته پیوسته تجمع برگزاری کردهاند.
با گذشت نزدیک ۱۰ روز از کشته شدن مهسا امینی در بازداشتِ گشت ارشاد و تداوم اعتراضهای گسترده مردم در سراسر ایران، حمایت جامعه هنری، سیاسی و اجتماعی ترکیه از این دختر ۲۲ ساله و خیزش مردم ایران ادامه دارد. مقامهای رسمی اما همچنان واکنشی نشان ندادهاند.
تشدید حملههای اسلامگرایان در ترکیه به زنان و هنرمندان و آنچه شهروندان این کشور به عنوان شباهت میان ترکیه کنونی و سالهای شکل گرفتن انقلاب در ایران شناسایی میکنند، سبب شده است تا شهروندان، مبارزه زنان ایرانی برای دستیابی به حقوقشان را نه صرفا موضوعی مربوط به کشور همسایه، بلکه بخشی از مساله خود بدانند و در تجمعهای اعتراضی علیه جمهوری اسلامی شرکت کنند.
این اعتراضها در روزهای گذشته نیز تداوم یافته است به طوری که در میان فعالان سیاسی، شاخه زنان حزب جمهوری خلق در آنکارا اعلام کرده است ساعت ۱۸روز چهارشنبه ۲۸ سپتامبر (شش مهر) تجمعی را برای مهسا و در حمایت از زنان ایران برگزار خواهد کرد.
دوشنبه شب اما «ملک موسو»، هنرمند و خواننده مشهور ترک هم در حین اجرای کنسرت، موهای خود را در حمایت از زنان ایران قیچی کرد.
او گفت: «کنسرت امشب را برای زنان همه جای زنان اجرا میکنم. هیچ کس نمیتواند آزادی ما را از دستمان بگیرد.»
«گونجا ووسلاتری»، بازیگر و «شانیشر»، خواننده رپ اهل ترکیه نیز در توییتر از این اقدام ملک موسو حمایت کردند.
در روزهای گذشته نیز برخی احزاب در ترکیه از اعتراضهای زنان در ایران حمایت کردهاند.
سوم مهر ماه در ائتلاف «اتحاد کار و آزادی» که با شرکت شش حزب ترکیه در استانبول برگزار شد، ارکومنت آکدنیز، رییس حزب کارگر در سخنرانی خود به «مقاومت در ایران» به زبان فارسی سلام کرد.
او با در دست داشتن عکس مهسا امینی، به فارسی گفت: «به مبارزه آزادی خواهان زنان و مردم در ایران درود میفرستیم. زندهباد همبستگی بینالمللی با ایران.»
پروین بولدان، رییس مشترک حزب دموکراتیک خلقها (HPD) نیز در سخنرانی خود از مهسا امینی یاد کرد و گفت: «ما برای آینده، آینده مهسا امینی ایرانی که به خاطر ظاهر شدن موهایش به قتل رسید و جوانان آن کشور میآییم .... میآییم رژیم را در گورستان کودتاها دفن کنیم. روزهای دموکراسی، صلح و عدالت نزدیک و راهمان روشن است.»
سخنان هر دو نفر، با شعارهای «زن، زندگی، آزادی» حاضران در این نشست مورد تایید قرار گرفت.
روز دوشنبه نیز صدها زن سوری در اعتراض به کشتهشدن مهسا امینی در بازداشت گشت ارشاد در نوار مرزی سوریه و ترکیه گرد آمده و با سوزاندان روسریها و بریدن موهایشان با اعتراضات مردم ایران همراهی کردند.
جمیله باکلاجی، سخنگوی سازمان «همبستگی بنفش»، یکی از گروههای مستقل زنان فمینیست که فراخوان تجمع زنان فمینیست را در روز ۳۰ شهریور در مقابل کنسولگری ایران صادر کرده بود، درباره خیزش سراسری ایران گفته است: «ایران از ما دور نیست. شورش زنان در ایران و قتل مهسا امینی، شباهت زیادی به چیزی دارد که در اینجا در جریان است. عصبانیت ما هم.»
در بیانیه «گروه زنان در کنار هم پر تواناند» در مقابل کنسولگری استانبول هم آمده است: «این روزها برداشتن حجاب از امری فردی به امر جمعی بدل شده است. این روزها صدای آشنایی از خیابانهای تهران به گوش میرسد: زن، زندگی، آزادی!»
در روزهای گذشته اعتراضهای گسترده مردم ایران و دیگر تحولات مربوط به مرگ مهسا امینی در رسانههای ترکیه بازتاب گستردهای داشته است و بسیاری از هنرمندان و فعالان سیاسی و اجتماعی نسبت به آن واکنش نشان دادهاند. واکنشهایی که با تداوم خیزش سراسری مردم ایران، روز به روز در حال افزایش است.
در این مدت، احزاب «خلقهای دموکراتیک»، «حزب چپ»، «حزب کار ترکیه»، «حزب داوا»، «حزب سبز» و ... در مورد مرگ مهسا (ژینا) امینی بیانیه صادر کردند.
روز ۳۱ شهریور نیز پلتفرم زنان آنکارا درباره مهسا امینی تجمعی برگزار کرد که زینپ اولگر، به نمایندگی از این تریبون با بیان این که یک زن دیگر در ایران به دلیل مخالفت با مرزهای تحمیلی بر اثر خشونت دولتی کشته شده است، گفت: «ما صدای زنان ایرانی را از ترکیه بلند میکنیم. قاتل مهسا امینی رژیم ملاهای ایران است. قاتل مهسا، سیستم مردسالار است. مبارزه مهسا و زنان ایرانی مبارزه همه ماست.»
علاوه بر آنکارا، در ازمیر، وان، حکاری، دیاربکر و استانبول هم زنان با بیانیههای مطبوعاتی و راهپیمایی، به کشته شدن مهسا به دست نیروهای گشت ارشاد اعتراض کرده و خشونتهای بیپایان جمهوری اسلامی را نسبت به زنان محکوم کردند.
پیش از این، صلاحالدین دمیرتاش، دبیر کل سابق حزب دموکراتیک خلقها که در زندان به سر میبرد، در حمایت از مهسا موهای خود را تراشید و احزاب و تشکلهای مدافع زنان در ترکیه، قتل این دختر ۲۲ ساله ایرانی را محکوم کردند.
برخی از فعالان حقوق زنان ترکیه هم همراه با زنان ایرانی دست به تجمع اعتراضی در شهرهای مختلف زدند.
شمار زیادی از بازیگران، خوانندهها و فعالان حقوق زنان در ترکیه نیز در یک هفته گذشته، به مرگ مهسا امینی و نادیده گرفته شدن حقوق زنان در ایران واکنش نشان دادند.
از جمله، الیف شافاک، نویسنده، ماهسون، ابرو گوندش و حدیثه، خواننده، هولیا ازدمیر، نقاش و بازیگرانی چون پینار دنیز، ادا اجه، نورگل یشیلچای، دمت اوزدمیر، گوکان آلکان، بورجو بیریجیک، بیرجه آکالای، بوراک دنیز، نسیلهان یلدان، صدا باکان، داملا سونمز، طوبا بویوکاوستون، آکین آکینوزو، جمره باسیل، آیتاچ شاشماز، کرم بورسین، چاعلار ارطغرل، ابرو شاهین، آسلیهان مالبورا، هانده ارچل و ....
این واکنشها در حالی است که هنوز هیچیک از مقامهای رسمی ترکیه نسبت به قتل مهسا امینی و تظاهرات گسترده در ایران واکنشی نشان ندادهاند.