واشینگتن پست در تحلیلی درباره اعتراضات ایران نوشت: اگر چه به نظر میرسد نیروهای امنیتی در ایران در حال کنترل اوضاع هستند، نشانههای شکنندگی جمهوری اسلامی بسیار بیشتر از چیزی است که در هفتههای پیش از انقلابهای مصر و تونس در سال ۲۰۱۰ دیده میشد.
مطلب واشینگتن پست اعترضات ایران را شورش سراسری به رهبری دختران علیه پدربزرگهایی خواند که چهار دهه بر کشور حکمرانی کردهاند.
واشینگتن پست خاطرنشان کرد: «هنوز برای قضاوت زود است که آیا این اعتراضات به تغییری معنادار منجر میشود یا صرفا ترکی دیگر را بر پیکر رژیمی پوسیده وارد میکند که تنها منبع تنوع در آن رنگ سیاه و سفید عمامه آخوندهای حاکم است.»
این مطلب با تاکید بر اینکه اعتراضات ایران درپی جان باختن مهسا امینی باید برای همیشه چگونگی تعامل جهان با مقامهای ایران را تغییر دهد، خاطرنشان کرد: دولت بایدن نیز بایدن استراتژی خود در برابر ایران را گستردهتر کرده و علاوه بر تمرکز بر مقابله با نیات مخرب جمهوری اسلامی، به پیشبرد خواست مردم ایران برای زندگی در یک جامعه آزاد و در صلح با جهان کمک کند.
واشینگتن پست با اشاره به اینکه موارد نقض حقوق بشر در ایران به مهسا امینی خلاصه نمیشود گفت سازمانهای حقوق بشری هر ساله از آزار و اذیت میلیونها زن ایرانی به دلیل بدحجابی خبر میدهند و برخی از زنان در این ارتباط حکمهای حبس بیش از ۱۰ سال گرفتهاند.
این مطلب افزود: از آنجا که حجاب در کنار «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل» یک از ستونهای اصلی حکومت مذهبسالار ایران است، علی خامنهای به شدت با سازش بر سر مساله حجاب مخالف است.
واشینگتن پست با اشاره به اظهارات خامنهای مبنی بر اینکه برای پرهیز از فساد در جامعه، باید حجاب زنان حفظ شود، خاطرنشان کرد این دیدگاه محصول همان نگاهی است که قربانیان آزار جنسی را به دلیل پوشش نامناسب مقصر میداند، و تاکید کرد باید با این دیدگاه در هرجای جهان که باشد، مبارزه کرد.
این تحلیل افزود: از آنجا که جمهوری اسلامی نشان داده تنها در برابر فشار متحدانه سازش میکند، گفت: «دولتهای خارجی، خبرگزاریهای بینالمللی و سازمانهای دولتی باید به مشروع جلوه دادن تبعیض جنسیتی در ایران پایان دهند.»
واشینگتن پست گفت: جمهوری اسلامی در عمر ۴۳ ساله خود تنها واکنشی که به اعتراضات داخلی داشته سرکوب بیشتر بوده است، اما در زمانی که کشور در آستانه انتقال احتمالی رهبری از خامنهای ۸۳ ساله بیمار است، ترکها در بنیان رژیم در حال بزرگتر شدن است.
این مطلب تاکید کرد: به دنبال اعتراضات به کشته شدن مهسا امینی در ایران، دولت بایدن باید در استراتژی خود در ارتباط با ایران بازنگری کند، چرا که تلاشهای بیثمر غرب برای احیای برجام تنها واکنش به نشانههای بیماری است، در حالی که در چنین شرایطی برخورد با ریشه مشکل ضروری است.
واشینگتن پست تاکید کرد: «گذار ایران از دینسالاری به مردمسالاری ممکن است ساده، مسالمتآمیز و قریبالوقوع نباشد، اما این رویداد تنهاترین و مهمترین کلید برای تحول خاورمیانه است.»
بخشهایی از این یادداشت را در ادامه میخوانید:
ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه که از ایران برای جنگ در اوکراین پهپاد گرفته است، به ابراهیم رئیسی، رییسجمهوری ایران بدهکار است. این است که در نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد به همتایش لطف کرد و او را از سنگ روی یخ شدن در این مجمع نجات داد.
پوتین همچنین از بسیج ۳۰۰ هزار نیروی ذخیره روس برای جنگ اوکراین خبر داده و تهدید غیرتلویحی هم به استفاده از سلاح هستهای کرده است. اعلام پوتین توجه بینالمللی از ایران را منحرف کرد؛ جایی که قتل مهسا امینی، اعتراضات سراسری علیه رژیم ایران را برانگیخته است.
رفتار بد نیروهای امنیتی، معمول جمهوری اسلامی است اما مرگ مهسا امینی به ناگاه، طاقت ایرانیان، بهویژه زنان را طاق کرد. رسانههای اجتماعی از ویدیوهای حجاب از سر برداشتن زنان، چیدن موهایشان و سوزاندن روسریها پر شد.
رژیم ایران طبق معمول برای مقابله با چنین اقداماتی، «دست سنگین» خود را رو کرد.
وقتی رئیسی در نشست سازمان ملل سخنرانی میکرد، نیروهای امنیتی او جمع شده بودند و به مردم تیراندازی میکردند؛ اما ویدیوها چیز دیگری هم نشان میداد: شهروندان مقاومت میکردند، پلیس را کتک میزدند و ماشینهایشان را به آتش میکشیدند.
جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل گفت: «با شهروندان شجاع و زنان دلیر ایران که هماکنون برای به دست آوردن حقوق اولیه خود تظاهرات میکنند، اعلام همبستگی میکنیم.»
اما اشاره بایدن به ایران در سخنرانیاش، مورد توجه واقع نشد چرا که لب کلام بایدن درباره پوتین و خطر افزایش تهدید هستهای در اوکراین بود.
رئیسی هنگام سخنرانی بایدن حضور نداشت اما قطعا زیر لب تشکری کرده است از صدقهای که دوست روساش به او داده بود. پوتین تمام توجه مجمع سازمان ملل متحد را بلعیده بود.
رئیسی حالا به تهران بازگشته است و روی توجه معطوف جهان و بایدن به روسیه، حساب میکند آن هم در زمانی که رژیم ایران به تنها شکلی که بلد است، مشغول مقابله با اعتراضات است. نشانههای شومی که از سرکوب خشونتآمیز، مشابه آنچه در سال ۲۰۱۹ (آبان ۹۸) روی داد حکایت دارد.
تاکنون دستکم دهها تن در این دور از اعتراضات کشته شدهاند و حکومت ایران دسترسی به اینترنت و دیگر راههای ارتباطی را بسته است که خود نشان از این دارد که رژیم نمیخواهد حرف خشونت و قساوت آن به بیرون درز کند و به گوش افراد بیشتری برسد.
چالش پیش روی بایدن اما کمک به معترضان داخل ایران است و اینکه اجازه ندهد رژیم ایران بار دیگر آنان را «مزدور » جلوه دهد.
بهترین کاری که آمریکا میتواند انجام دهد این است که صدای معترضان را رساتر کند و به آنها کمک کند تا از قطع اینترنت به دست رژیم فرار کنند، بتوانند بهتر با هم ارتباط برقرار کنند و اعتراضاتشان را سازماندهی کنند.
یک راه دیگر همان راهی است که وزارت خزانهداری آمریکا انجام داد: در پی اعلام درخواست ایلان ماسک برای معافیت از تحریمهای مرتبط با جمهوری اسلامی با هدف ارائه اینترنت ماهوارهای استارلینک در ایران، وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرد صادرات برخی تجهیزات اینترنت ماهوارهای در راستای کمک به آزادی اینترنت در ایران ممکن است.
در سطح دیپلماتیک، وزارت امور خارجه آمریکا باید از هر فرصتی برای معطوف کردن توجه به سمت اعتراضات ایران استفاده کند و از متحدان خود بخواهد همین کار را بکنند.
هر گفتهای درباره مذاکره با رژیم ایران درباره احیای توافق هستهای، باید همراه با ابراز مکرر همدلی صمیمانه با معترضان و همچنین تقبیح شدید سرکوب در ایران باشد.
در نهایت، کاخ سفید باید روشن بیان کند هر مقام ایرانی که با سرکوب معترضان در ارتباط باشد، بر اساس «قانون جهانی مگنیتسکی» تحت تحریم قرار خواهد گرفت.
آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا همچنین از تحریم پلیس اخلاقی ایران (گشت ارشاد) خبر داده است و باید گفت دولت بایدن از جای خوبی شروع کرده است.
معترضان در ایران از خطرات عظیمی که به جان خریدهاند تا در برابر رژیم بایستند آگاهند اما این بار، مهسا الهامبخش آنان برای بر پا خاستن و نه سر فرود آوردن، شده است.
جو بایدن باید پاسخ شجاعت معترضان در ایران را با کمک به آنها برای بلند کردن صدایشان بر سر و صدایی بدهد که پوتین در جهان راه انداخته استقانون مگنیتسکی جهانی.