وزارت خزانهداری آمریکا «گشت ارشاد»، فرماندهان پلیس امنیت اخلاقی و فرمانده نیروی زمینی ارتش را تحریم کرد. این تحریمها که در پی کشته شدن مهسا امینی و اعتراضات سراسری در ایران اعلام شد، شش مقام امنیتی جمهوری اسلامی را در بر میگیرد.
برابر اعلام وزارت خزانهداری آمریکا، علاوه بر پلیس گشت ارشاد جمهوری اسلامی، احمد میرزایی، رییس پلیس امنیت اخلاقی تهران هم تحریم شده است.
پس از قتل مهسا امینی، گزارشهایی درباره برکناری میرزایی مطرح شد اما مقامهای نیروی انتظامی این گزارشها را تکذیب کردند.
در فهرست تحریم وزارت خزانهداری آمریکا همچنین نام محمد رستمی چشمه گچی ذکر شده است. محمد رستمی، رییس پلیس امنیت اخلاقی است.
وزارت خزانهداری ایالات متحده، قاسم رضایی، جانشین فرمانده نیروی انتظامی را نیز تحریم کرده است.
این وزارتخانه، سال ۹۹ نیز حسین اشتری، فرمانده نیروی انتظامی ایران را تحریم کرد.
آمریکا همچنین کیومرث حیدری، فرمانده نیروی زمینی ارتش را نیز تحریم کرده است.
در این فهرست، نام منوچهر امناللهی، مشهور به اماناللهی بهاروند نیز ذکر شده که فرمانده نیروی انتظامی استان چهار و محال بختیاری است.
در اعتراضات ضد حکومتی اردیبهشت ماه در استان چهارمحال و بختیاری که پس از قطع یارانهها آغاز شد، چندین نفر کشته و دهها نفر دیگر بازداشت شدند.
آمریکا همچنین سالار آبنوش، معاون سابق عملیات بسیج نیز را تحریم کرده است.
بیش از ۱۰۰ هنرمند، نویسنده، شاعر و روزنامهنگار ایرانی خارج از کشور در بیانیهای در حمایت از اعتراضات مردم ایران به دنبال کشته شدن مهسا امینی پس از بازداشت به وسیله «گشت ارشاد»، از جامعه جهانی خواستند «به مماشات با رژیم غیرمشروع و مرتجع جمهوری اسلامی» پایان دهد.
در این بیانیه آمده است: «رژیم جمهوری اسلامی در این جنایت نیز چون کشتار معترضان در سالهای ۷۸، ۸۸، ۹۶، ۹۸ و همچنین شلیک به هواپیمای ۷۵۲، راه دروغ و انکار در پیش گرفت که اگر نبود همراهی خانواده و شرافت پزشکان مهسا، او نیز به خیل زنانی میپیوست که قربانی خشونت سیستماتیک جمهوری اسلامی شده و نام و روایتشان مسکوت مانده است.»
ایرج جنتی عطایی، شیرین نشاط، رضا دقتی، داریوش آشوری، شهیار قنبری، مانا نیستانی و ...، از امضاکنندگان این بیانیه هستند.
در این بیانیه از جامعه بینالمللی خواسته شده به «مماشات» با «رژیم غیرمشروع و مرتجع» [جمهوری اسلامی] پایان دهد.
امضاکنندگان بیانیه خواستار محاکمه آمران و عاملان این «جنایت» شدهاند که «مجموعه حاکمیت» را در برمیگیرد.
پیشتر بیانیههایی نیز در محکومیت «قتل مهسا امینی» منتشر شده است.
هشت تشکل سیاسی ایرانی مخالف جمهوری اسلامی در خارج از کشور، با انتشار بیانیه مشترکی قتل او را «آغازی بر پایان جمهوری اسلامی» دانستند و ضمن حمایت از اعتراضات داخل کشور، از گروهای اپوزیسیون خارج خواستند صدای اعتراضات را به گوش جامعه بینالمللی برسانند.
در داخل ایران نیز گروههایی بیانیه صادر کردند، از جمله بیانیه انجمن صنفی روزنامهنگاران استان تهران که در آن آمده است: «این واقعه نشان داد رسانههای رسمی هنوز در قد و قواره گزارشدهنده بیطرف به رسمیت شناخته نشدهاند.»
اعتراضهای سراسری در ایران در پی «قتل دولتی» مهسا امینی که به دست گشت ارشاد بازداشت شده بود، پنجشنبه ۳۱ شهریور با وجود قطع دسترسی شهروندان به اینترنت در مناطق مختلف کشور، در اقصی نقاط ایران از جمله همدان، مراغه، تبریز، سنندج، تهران، کرمانشاه، سردشت، ملایر و ... ادامه یافت.
برابر اطلاعات رسیده به ایران اینترنشنال، روز پنجشنبه اینترنت همراه و خانگی در بخشهایی از تهران و برخی دیگر از نقاط کشور به شکل کلی قطع شده است و به همین دلیل اطلاع دقیقی از جدیدترین اخبار مربوط به اعتراضها در شهرهای مختلف در دست نیست. با وجود این گزارشها حکایت از حضور مردم در خیابانها دارند.
مقاومت مردم در سردشت
به دنبال شکل گرفتن اعتراضات در سردشت، منابعی به ایراناینترنشال خبر دادهاند که معترضان در این شهر در مقابل ماموران امنیتی مقاومت میکنند.
تظاهرات در فولادشهر، ملایر، اشنویه و بوکان
بر اساس تصاویر و اخبار منتشر شده، معترضان عصر پنجشنبه در شهرهای بوکان، اشنویه، ملایر و فولادشهر اصفهان هم به خیابانها آمدهاند.
بر اساس گزارش منابع ایراناینترنشنال، ماموران در بوکان به سمت معترضان تیراندازی میکنند.
معترضان در همدان و مراغه به خیابان آمدند
حساب توییتری ۱۵۰۰تصویر خبر داد که عصر پنجشنبه، معترضان در همدان با شعار «توپ، تانک، فشفشه، آخوند باید گم بشه» و «مجتبی بمیری، رهبری رو نبینی» به خیابانها آمدهاند.
همچنین مردم معترض در شهر مراغه در استان آذربایجانشرقی، در میدان مصلی (مسلم) دست به تظاهرات زدهاند.
اعتراضهای خیابانی در تبریز و سنندج
ویدیوهایی در شبکههای اجتماعی منتشر شده که نشان میدهد عصر پنجشنبه اعتراضهای خیابانی در شهر سنندج شکل گرفته است.
بر اساس تصاویر منتشر شده، در تبریز هم مردم معترض در خیابانها حاضر شده و مانع از انتقال بازداشتشدگان به دست نیروهای امنیتی شدهاند.
زنان تهرانی و آتش زدن روسریها
معترضان در بلوار صبا در تهران شعار «وای به حال شما، اگر مسلح شویم» سر میدهند.
بر اساس گزارشها، معترضان در تهرانپارس با شعار «مرگ بر خامنهای» به خیابان آمدند.
تصاویر منتشر شده از آریاشهر (فلکه دوم صادقیه) تهران نشان میدهد که مردم معترض همچون روزهای گذشته، در این خیابان تجمع کرده و شعار «تجاوز، جنایت، مرگ بر این ولایت» میدهند.
همچنین بر اساس گزارشها، نیروهای امنیتی در میدان ولیعصر تهران برای جلوگیری از تجمع، خطاب به مردم میگویند: «خط قرمز پلیس، اغتشاش و اعتراض است.»
ویدیوهایی از خیابانهای ولیعصر، حجاب، مترو بهشتی، خیابان فلسطین و مناطق دیگر تهران منتشر شده که نشان میدهند مردم معترض، روز ۳۱ شهریور با شعارهای «ننگ ما، ننگ ما، رهبر الدنگ ما»، «ایرانی باغیرت؛ حمایت، حمایت» و «توپ،تانک، فشفشه؛ آخوند باید گم بشه» دست به تجمع زدهاند.
همچنین تصاویری از تهران منتشر شده که نشان میدهند گروهی از زنان معترض امروز در خیابان وصال شیرازی تجمع کردهاند.
زنان در این تجمع همراه با شعارهای اعتراضی، روسریهای خود را مقابل تصویری از علی خامنهای به آتش کشیدند.
کرمانشاه؛ مراسم تشییع مینو مجیدی تبدیل به صحنه تظاهرات شد
برخی گزارشها نشان میدهند تجمع اعتراضی مردم کرمانشاه در روز پنجشنبه نیز ادامه یافته است.
افرادی که برای شرکت در مراسم خاکسپاری مینو مجیدی حاضر شده بودند، با سر دادن شعار «زن، زندگی، آزادی» به زبان کردی، تظاهرات خود را آغاز کردند.
مینو مجیدی روز ۲۹ شهریور در جریان اعتراض مردم کرمانشاه به دست ماموران انتظامی و امنیتی کشته شد.
همچنین حساب توییتری ۱۵۰۰تصویر خبر از تظاهرات در چهارراه نوبهار کرمانشاه در عصر سیویکم شهریور داده است.
جرقه آغاز دور تازه اعتراضات از روز ۲۶ شهریور و به دنبال خاکسپاری مهسا امینی زده شد. معترضان علیه نظام شعار دادند و زنان معترض روسری از سر برداشتند.
پس از حمله و شلیک مستقیم نیروهای امنیتی به مردمی که در ادامه مراسم تشییع مهسا امینی مقابل فرمانداری سقز تجمع کردند، موج گستردهای از اعتراضهای خیابانی در ایران شکل گرفت که همچون اعتراضهای سالهای قبل با سرکوب شدید و خونین از سوی حاکمیت روبهرو شد.
به دنبال انتشار گزارشهایی درباره انتقال ماموران امنیتی و بازداشتشدگان اعتراضات سراسری با آمبولانس و حمله معترضان به برخی از آنها، سخنگوی وزارت بهداشت از تخریب ۶۱ آمبولانس سازمان اورژانس کشور در جریان تجمعات خبر داد.
بنا بر گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال، نیروهای امنیتی در برخی شهرستانها برای سرکوب اعتراضات روزهای اخیر، از وانتهای حمل بار و وانتهای یخچالدار شرکتهای لبنی و کارخانهها برای حمل ماموران امنیتی و بازداشت شدگان استفاده کردهاند.
روز پنجشنبه، سازمان حقوق بشر ایران با اعلام آمار تفکیک شدهای از کشتهشدگان تظاهرات اعتراضآمیز روزهای اخیر نوشت: «۱۱ نفر در آمل، شش نفر در بابل، یک نفر در بندر انزلی، دو نفر در دیواندره، یک نفر در سقز، یک نفر در دهگلان، یک نفر در مهاباد،یک نفر در ارومیه، یک نفر در کرج، یک نفر در پیرانشهر، یک نفر در کرمانشاه، یک نفر در اشنویه، یک نفر در قوچان و یک نفر در تبریز کشته شدهاند.»
صداوسیمای جمهوری اسلامی هم در بخش خبری ساعت ۱۴ روز پنجشنبه خود، بدون اشاره به جزییات و منبع آمار خود، از کشته شدن ۱۷ نفر از حاضران در اعتراضات و نیروهای امنیتی خبر داد. خبرگزاری فرانسه شمار نیروهای امنیتی کشته شده را سه نفر گزارش کرد.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اما با صدور بیانیهای، اعتراضات سراسری مردم ایران را «توطئه سازمانیافته دشمن علیه ارکان امنیتآفرین کشور» خواند و نیروی انتظامی را «ضامن اقتدار و امنیت کشور» دانست.
وزارت امور خارجه استرالیا در پاسخ به سوال خبرنگار ایراناینترنشنال در این کشور درباره کشته شدن مهسا امینی پس از بازداشت به وسیله «گشت ارشاد» در تهران اعلام کرد دولت استرالیا از مرگ مهسا امینی، زن ۲۲ ساله کرد، پس از بازداشت به وسیله پلیس اخلاقی در تهران بسیار متأسف است.
در ادامه این پاسخ آمده است: «رفتار با زنان و دختران در ایران همچنان یک موضوع نگران کننده است و ما به طور مرتب نگرانیهای خود را در مورد تبعیض قابل توجه علیه زنان با مقامهای تهران و کانبرا و همچنین در مجامع بینالمللی مطرح میکنیم. استرالیا متعهد به ترویج برابری جنسیتی و توانمندسازی زنان و پایان دادن به خشونت علیه زنان و دختران در سراسر جهان است.»
در حالی که اعتراضات مردمی و ضد حکومتی به قتل مهسا امینی در ایران همچنان ادامه دارد، برخی رهبران و مقامهای کشورهای مختلف که برای شرکت در نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک گرد آمدهاند، به این اعتراضات واکنش نشان دادند.
جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا در سازمان ملل اعلام کرد: «با شهروندان شجاع و زنان شجاع ایران که هم اکنون برای به دست آوردن حقوق اولیه خود تظاهرات میکنند، اعلام همبستگی میکنیم.»
گابریل بوریچ، رییسجمهور شیلی، در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل با یاد کردن از مهسا امینی گفت: «ما به اعلامیهها نیاز نداریم. ما احتیاج به عمل داریم تا تلاش خود را معطوف به توقف خشونت علیه زنان کنیم؛ چه در ایران باشد و به یاد مهسا امینی که در بازداشت پلیس کشته شد و چه هر جای دیگر در جهان.»
جیمز کلورلی، وزیر امور خارجه بریتانیا نیز به خبرگزاری فرانسه گفت: «رهبران ایران باید توجه داشته باشند مردم از مسیری که در پیش گرفتهاند ناراضی هستند. آنان [رهبران جمهوری اسلامی] میتوانند مسیر دیگری را در پیش بگیرند»
همچنین امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه نیز که در حاشیه برگزاری مجمع عمومی سازمان ملل متحد با ابراهیم رئیسی دیدار کرد، گفت که در این دیدار درباره حقوق بشر و به ویژه حقوق زنان در ایران با رئیسی گفتوگو کرده است.
از سوی دیگر همزمان با این نشست مجمع عمومی سازمان ملل، دبورا لیپستات، نماینده ویژه آمریکا در مقابله با یهودستیزی گفت: «به عنوان زنی که عمرش را برای مبارزه با غفلت و ظلم وقف کرده، با زنان ایران که در خیابانها علیه رفتار منزجرکننده یک رژیم متوحش علیه خود تظاهرات میکنند، ابراز همبستگی میکنم.»
کلودیا تنی، عضو جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا نیز اعلام کرد: «مردم ایران شجاعت فوقالعادهای از خود در برابر یک رژیم منزجرکننده وحشی نشان میدهند. چنین لحظاتی مسیر تاریخ بشر را تغییر میدهند. ما باید هر کاری که میتوانیم برای پیروزی مردم ایران انجام دهیم.»
تام کاتن، سناتور جمهوریخواه آمریکایی هم با اشاره به مذاکرات دولت آمریکا برای «توافق هستهای وحشتناک» با ایران گفت: «جو بایدن به همان دلیلی که باراک اوباما به جنبش سبز در سال ۸۸ خیانت کرد، معترضان ایرانی را میفروشد.»
او گفت: «با وجود اینکه معترضان ایرانی شعار "مرگ بر دیکتاتور" میدهند، بایدن و دموکراتها ترجیح میدهد با آیتاللهها و کسانی که "مرگ بر آمریکا" میگویند، معامله دیگری انجام دهند که خیانت باراک اوباما به مردم ایران در جریان جنبش سبز در برابر چشمانمان تکرار شود.»
پیشتر وزیران یا وزارتخانههای امور خارجه کشورهای دیگر از جمله کانادا، ایتالیا و فرانسه و کمیسیون سیاست خارجی اتحادیه اروپا با انتشار پیامهایی قتل مهسا امینی و همچنین سرکوب اعتراضات مردمی در ایران را محکوم کردند و خواستار تحقیقات درباره این قتل شدند.
این در حالی است که ابراهیم رئیسی در پاسخ به پرسشی درباره قتل مهسا امینی در نشست با جمعی از متخصصان سیاست خارجی آمریکا از توضیح در این زمینه خودداری کرد و تنها گفت: «مدعیان حمایت از حقوق بشر در برابر کشته شدن زنان و مردان در کشورهای غربی و آمریکا به دست پلیس حساسیتی نشان نمیدهند.»
در حالی که اعتراضات ضد حکومتی در ایران ادامه دارد، ایرانیان و غیرایرانیان در شهرهای مختلف جهان هم با این اعتراضات همراه شدهاند. این تجمعات اعتراضی در روزهای آینده در برخی پایتختهایی اروپایی از جمله در پاریس ادامه خواهد یافت.
این اعتراضات اما به غیر از پایتختها، در شهرهای دیگر هم برگزار میشود؛ از جمله ایرانیان در شهر مالموی سوئد روز پنجشنبه ۳۱ شهریور تجمع اعتراضی برگزار میکنند.
اما پررنگترین این تجمعها، تجمع روز چهارشنبه مقابل سازمان ملل متحد بود که همزمان با حضور ابراهیم رئیسی در این سازمان انجام شد.
حامد اسماعیلیون، سخنگوی انجمن خانوادههای قربانیان هواپیمای اوکراینی که همسر و دخترش را در شلیک سپاه پاسداران به این هواپیما از دست داد، در تجمع مقابل دفتر سازمان ملل در نیویورک خطاب به پدر مهسا امینی گفت: «رنج ما تا آخر زندگی ادامه خواهد داشت اما به مردم امید بدهیم که تغییر را ایجاد کنند. رنج ما بعد از آزادی ایران است. اول ایران باید آزاد شود.»
در این تجمع شماری از هنرمندان سرشناس ایرانی همچون داریوش و ابی، خوانندگان پاپ و همچنین فرزندان شاهزاده رضا پهلوی و مسیح علینژاد، روزنامهنگار ایرانی نیز حضور داشتند.
معترضان در نیویورک علاوه بر تصاویر قربانیان اعدامهای سیاسی دهه ۶۰، عکس مهسا امینی را نیز در دست داشتند.
داریوش، خواننده ایرانی، در تجمع اعتراضی لسانجلس پس از بازگشت از نیویورک، ترانه «دوباره میسازمت وطن» را برای همراهی با معترضان ایرانی خواند
در ترکیه نیز شهروندان ایرانی و ترکیهای مقابل کنسولگری جمهوری اسلامی در استانبول تجمع اعتراضی برگزار کردند.
بیروت، پاریس، لندن، کلن آلمان و تورنتو نیز صحنه تجمعهای مشابهی بودند.
در مادرید، پایتخت اسپانیا نیز فعالان فمن با نمایش بدن برهنه خود مقابل سفارت جمهوری اسلامی دست به اعتراض زدند و خواستار لغو حجاب اجباری در ایران شدند.
تجمعهای اعتراضی در شهرهای مختلف جهان تقریبا همزمان با اعتراضات در داخل ایران آغاز شد و در شهرهای مختلف از جمله مبلورن استرالیا، ونکوور کانادا، برلین و ... برگزار شد.
عفو بینالملل با اشاره به سرکوب اعتراضات به «قتل دولتی» مهسا امینی، خواستار آن شد که رهبران جهان در نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد فورا از درخواست تاسیس یک مکانیسم مستقل تحقیقاتی و پاسخگویی بینالمللی برای رسیدگی به مصونیت از مجازات ناقضان حقوق بشر در ایران، حمایت کنند.
دیانا الطحاوی، معاون دفتر خاورمیانه و شمال آفریقای عفو بینالملل گفت: «فوران خشم و همدلی جهانی در مورد مرگ مهسا امینی باید با گامهای محکم از سوی جامعه بینالمللی برای مقابله با بحران مصونیت سازمانیافته ناقضان حقوق بشر از مجازات در ایران همراه شود.»
او تاکید کرد که مصونیت ناقضان حقوق بشر از مجازات در ایران باعث شده است «ارتکاب شکنجه، اعدام فراقضایی و دیگر موارد قتل در ابعاد گسترده به دست مقامات ایران، هم در پشت دیوار زندانها و هم در جریان اعتراضات خیابانی بیوقفه ادامه یابد.»
بر اساس گزارش عفو بین الملل، نیروهای امنیتی در سرکوب خشونتبار اعتراضات به قتل مهسا امینی از گلولههای ساچمهای، شکاری و دیگر پرتابههای فلزی و گاز اشکآور استفاده کردهاند.
این سازمان با اشاره به کشتهشدگان اعتراضات تاکید کرد که صدها نفر دیگر، از جمله کودکان، به دلیل شلیک ماموران، صدمات دردناکی را متحمل شدهاند که از نظر حقوقی، شکنجه یا سایر رفتارها و مجازاتهای بیرحمانه و غیرانسانی محسوب میشود.
در همین حال سازمان حقوق بشری ههنگاو اعلام کرد ۱۵ نفر در اعتراضات چهار استان کردستان، کرمانشاه، آذربایجان غربی و ایلام بر اثر شلیک ماموران امنیتی کشته و ۷۳۳ نفر نیز زخمی شدهاند.
یک منبع محلی هم به سازمان حقوق بشر ایران گفت: «شب گذشته یک جوان ۱۸ ساله در اعتراضات بندر انزلی با گلوله مستقیم نیروهای امنیتی جان خود را از دست داد. همچنین یک زن از ناحیه سر بهشدت مجروح شد. ماموران با استفاده از تفنگهای ساچمهای به مردم تیراندازی میکردند.»
یک منبع محلی دیگر نیز به همین سازمان گفت: «در پی اعتراضات اخیر، حدود ۷۰ زن معترض که در تهران و کرج به دست نهادهای امنیتی بازداشت شده بودند، به زندان قرچک ورامین (شهر ری) منتقل شدند.»
معترضان به قتل مهسا امنیتی در حدود ۱۰۰ شهر ایران تجمع کردهاند. همچنین در حالی که اعتراضات مردمی و ضد حکومتی به قتل مهسا امینی در ایران همچنان ادامه دارد، برخی رهبران و مقامهای کشورهای مختلف که برای شرکت در نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک گرد آمدهاند، به این اعتراضات واکنش نشان دادند.
عفو بینالملل اما حضور ابراهیم رئیسی در سازمان ملل را یادآور «تأثیر مخرب کوتاهی مکرر کشورهای عضو سازمان ملل در مقابله با مصونیت از مجازات برای جنایات سهمگین در ایران» دانست.
پیش از این سازمان دیدهبان حقوق بشر در گزارشی درباره اعدامهای جمعی زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷ در ایران، اعلام کرد با توجه به یک مورد مشابه، ابراهیم رئیسی به دلیل نقش داشتن در این اعدامها «میتواند تحت قوانین صلاحیت قضایی جهانی محاکمه شود؛ وقتی دیگر بر سر کار نباشد.»
رئیسی یکی از اعضای هیات مسوول تعیین وضعیت زندانیان در تهران و کرج بود که در میان بازماندگان و افکار عمومی با عنوان «هیات مرگ» شناخته میشود.