افزایش تنش در بغداد؛ هواداران گروه‌های عراقی تحت حمایت ایران تظاهرات کردند

مقتدی صدر در پیامی که شامگاه یکشنبه نهم مرداد در شبکه‌های اجتماعی او منتشر شد نوشت: انقلاب خودجوش و مسالمت‌آمیزی که در مرحله اول خود منطقه سبز را آزاد کرد برای همه آسیب‌دیدگان از آتش ظلم و فساد فرصتی طلایی است.

او ضمن درخواست برای «یاری انقلابیون»، مرحله فعلی را «فرصتی عظیم برای تغییر بنیادین نظام سیاسی و قانون اساسی و انتخابات» توصیف کرد.

هواداران صدر روز شنبه وارد منطقه سبز بغداد شدند و با عقب راندن نیروهای پلیس، پارلمان عراق را به تصرف خود درآوردند و اعلام کردند تا زمان تحقق خواسته‌های خود آنجا را ترک نخواهند کرد.

وزارت بهداشت عراق شمار مجروحان یورش روز شنبه را ۱۲۵نفر، از هر دو طرف مهاجمان و ماموران، اعلام کرده است.

مقتدی صدر که از جمله در پی محدود کردن نفوذ جمهوری اسلامی در عراق است، از مردم این کشور خواسته است فرصت طلایی جدید را از دست ندهند و نگذارند «فاجعه فرصت‌سوزی سال ۲۰۱۶» تکرار شود.

هیات هماهنگی گروه‌های شیعه، مورد حمایت جمهوری اسلامی، با اشاره به اینکه اقدامات اخیر می‌تواند در حد یک کودتا باشد، جریان صدری را به نابودی روند سیاسی متهم کرد و از هوادارانش خواست عصر دوشنبه برای اعتراض به منطقه سبز بروند.

در همین حال شبکه العربیه گزارش داده شماری از مقام‌های ارشد هیات هماهنگی گروه‌های شیعه محل اقامت خود را در بغداد تغییر داده‌اند.

بنابر گزارش‌ها از بغداد، ماموران امنیتی به طور گسترده در خیابان‌های بغداد مستقر شده‌اند و مسرهای منتهی به منطقه سبز مسدود است.

دفتر مصطفی الکاظمی، نخست وزیر عراق، در بیانیه‌ای اعلام کرد که از مقام‌های انتظامی و امنیتی خواسته شده در برابر تظاهرات بدون اسلحه کمال خویشتنداری را در پیش بگیرند.

در انتخابات پارلمانی عراق که ده ماه پیش برگزار شد ائتلاف مقتدی صدر با کسب ۷۳ کرسی، اکثریت نسبی را در مجلس به دست آورد؛ اما با کارشکنی گروه‌های وابسته به جمهوری اسلامی، این ۷۳ نفر از نمایندگی مجلس استعفا کردند.

پس از این استعفای دسته‌جمعی، گروه‌های وابسته به جمهوری اسلامی دارای اکثریت در پارلمان شدند اما همچنان هیچ توافقی بر سر نخست وزیر جدید صورت نگرفت.

چندی پیش هیات هماهنگی گروهای شیعی یک چهره نزدیک به نوری مالکی به نام محمد شیاع السودانی را به عنوان نامزد مقام نخست وزیری معرفی کرد.

این انتخاب، و همچنین افشای فایل‌های صوتی نوری مالکی، با واکنش خشمگین هواداران مقتدی صدر روبه‌رو شد.

خبرگزاری آسوشیتدپرس روز یکشنبه ۹ مرداد گزارش داد معترضان پس از ورود به داخل پارلمان، بر تداوم تحصن تاکید کردند و گفتند تا زمانی که به خواسته‌هایشان پاسخ داده نشود، متفرق نخواهند شد.

این افراد که خبرگزاری‌ها تعدادشان را «هزاران» نفر اعلام کرده‌اند، در ابتدا با مقاومت نیروهای امنیتی مواجه شدند، اما با افزایش تعدادشان، پلیس عقب‌نشینی کرد.

رویترز نیز روز یکشنبه نوشت بر اساس اعلام وزارت بهداشت عراق در یورش روز شنبه به پارلمان عراق، ۱۲۵نفر زخمی شدند.

به گزارش این خبرگزاری، حامیان صدر سنگ پرتاب کردند و پلیس نیز از گاز اشک‌اور و نارنجک‌های صوتی استفاده کرد.

در حالی که صدر دادگاه عالی عراق را به دخالت برای جلوگیری از تشکیل دولت متهم کرده، بسیاری از معترضان در مقابل این دادگاه تظاهرات کردند.

همچنین در حالی که رهبران عراقی خواستار گفت‌وگو و پرهیز از خشونت شده‌اند، چارچوب هماهنگی نیروهای شیعی تحت حمایت جمهوری اسلامی خواستار اعتراضات متقابل شده‌اند که ممکن است درگیری‌های داخلی را تشدید کند.

این ائتلاف سیاسی از عراقی‌ها خواست تا «در دفاع از دولت، مشروعیت و نهادهای آن» تظاهرات کنند.

اما سازمان ملل متحد خواستار کاهش تنش شده و نمایندگی این سازمان در عراق نوشت که «صداهای عقل و خرد برای جلوگیری از خشونت بیشتر ضروری است.»

مصطفی الکاظمی نخست‌وزیر عراق در یک سخنرانی تلویزیونی گفت: «اجازه دهید این [اختلاف] به درگیری تبدیل نشود و عراق را امن نگاه دارید.»

به گزارش خبرگزاری دولتی عراق، محمد الحبوسی رییس پارلمان این کشور نیز تمامی جلسات پارلمان را تا اطلاع بعدی به حالت تعلیق درآورد.

رویترز نوشت مقتدی صدر که مخالفان او را نیز به فساد متهم می‌کنند قدرت دولتی بزرگی را در اختیار دارد، زیرا هواداران او همچنان در اداره کشور نقش دارند.

این خبرگزاری اضافه کرد وفاداران او مدت‌هاست که برخی از فاسدترین و ناکارآمدترین اداره‌های دولتی را در دست دارند.

به نوشته رویترز، عراقی‌هایی که نه با صدر و نه با مخالفان او مرتبط هستند می‌گویند که در میانه بن‌بست سیاسی گرفتار شده‌اند.

در حالی که دولت بغداد از ثروت عظیم نفتی عراق درآمد بی‌سابقه نفتی کسب می‌کند، این کشور با کسری بودجه، قطعی مکرر برق و آب، ضعف خدمات آموزشی و مراقبت‌های بهداشتی و پزشکی و همچنین کمبود فرصت‌های شغلی برای جوانان مواجه است.

وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی روز شنبه با صدور اطلاعیه‌ای از بازداشت یک تبعه سوئد در ایران به اتهام جاسوسی خبر داد و اعلام کرد که این تبعه با افراد «مظنون اروپایی و غیر اروپایی» در ایران ارتباط داشته است.

وزارت اطلاعات در این اطلاعیه بدون ذکر هویت فرد بازداشت شده اعلام کرد که او سفرهای متعددی به ایران داشته و سفرهایش به شهرهای مختلف، خارج از مقاصد و رویه‌های گردشگری انجام شده‌اند.

در اواسط اردیبهشت ماه و یک هفته پس از هشدار سوئد به شهروندانش در مورد سفر به ایران، رسانه‌های این کشور از دستگیری یک گردشگر سوئدی هنگام خروج از ایران خبر دادند.

این بازداشت همزمان با ورود دادگاه استکهلم سوئد به مرحله صدور حکم برای حمید نوری، از متهمان کشتار زندانیان سیاسی در سال۶۷، انجام شد.

بنی گنتس، وزیر دفاع اسرائیل، روز شنبه گفت با وزیر خارجه آمریکا درباره «ادامه فشارها بر ایران و مذاکرات برای توافق هسته‌ای» گفت‌وگو کرده‌اند.

وزیر دفاع اسرائیل گفت که دو طرف همچنین درباره پیامدهای سفر اخیر جو بایدن به خاورمیانه و راه‌های تقویت همکاری‌های نظامی رایزنی کردند.

وزارت خارجه عمان نیز از گفت‌وگوی آنتونی بلینکن با وزیر خارجه این کشور درباره آخرین تحولات مذاکرات احیای برجام خبر داد.

پیش‌تر نیز حسین امیر عبداللهیان، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، با همتای قطری خود درباره آخرین تحولات در بخش‌های مختلف سیاسی و اقتصادی از جمله برجام و جام جهانی فوتبال گفت‌وگو کردند.

در همین حال، لارنس نورمن، خبرنگار وال‌استریت ژورنال، به نقل از چند مقام بلندپایه غربی خبر داد که در مذاکرات اخیر با ایران درباره احیای برجام هیچ پیشرفتی صورت نگرفته و هیچ چشم‌اندازی هم برای برگزاری نشست‌‌های بعدی وجود ندارد.

سفارت آلمان در تهران در توییتی پیام سفیر این کشور را در حمایت از موضع مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا منتشر کرد و نوشت:«اکنون زمان نجات برجام است. این مسئولیت مشترک ماست که این توافق مهم را بازگردانیم. تصمیم‌ها باید همین حالا گرفته شود.»

جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در یادداشتی در وب سایت این اتحادیه تاکید کرد که متن جدید ارائه شده از سوی او به عنوان تسهیل‌گر مذاکرات با جزئیات دقیق به لغو تحریم‌ها و همچنین گام‌های ایران برای بازگشت به برجام می‌پردازد.

او تاکید کرد که این متن بهترین معامله ممکن است و «هیچ جایگزین جامع یا موثر دیگری را در دسترس نمی بینم.»

تلاش‌ها برای احیای برجام در حالی صورت می‌گیرد که کانال تلگرامی«بیسیم‌چی مدیا»، از کانال‌های نزدیک به سازمان اطلاعات سپاه پاسداران در کلیپی اعلام کرد در تاسیسات اتمی فردو «پروژه فوق سری عماد» برای ساخت اولین کلاهک اتمی دنبال می‌شود و در صورت حمله احتمالی به تاسیسات نطنز، این پروژه اجرا خواهد شد.

بنا بر ادعای این کلیپ، جمهوری اسلامی ایران در تاسیسات زیرزمینی فردو زنجیره‌ای از سانتریفیوژهای پیشرفته آی.آر.۶ را راه اندازی کرده که می‌تواند «بر یک چشم به هم زدن برنامه اتمی ایران را به یک برنامه تسلیحاتی اتمی تبدیل کند.»

دو روز پیش نیز، نشریه آلمانی «زوددویچه» در گزارشی نوشته بود که اگر جمهوری اسلامی در چند روز آینده با پیش‌نویس ارائه‌شده موافقت نکند، این توافق عملا از بین خواهد رفت.

بر اساس این گزارش، این باور در آمریکا و اروپا به وجود آمده که ایران علاقه‌ای به توافق ندارد و دچار این توهم است که آمریکا با توجه به موضوعاتی چون جنگ اوکراین امتیاز بیشتری خواهد داد.

دیانا الطحاوی، معاون مدیر دفتر خاورمیانه و شمال آفریقای عفو بین‌الملل، گفت: «این قطع عضوها به ویژه نمایش وحشت‌انگیزی از هجمه مقامات ایرانی نسبت به حقوق بشر و کرامت انسانی است.»

او افزود: «مجازات قطع عضو شکنجه با مهر قضایی است و بنابراین یک جرم بین‌المللی محسوب می‌شود و همه کسانی که در دستور یا اجرای این نوع مجازات‌های بدنی نقش داشته‌اند باید به صورت منصفانه محاکمه شوند.»

عفو بین الملل در بیانیه مطبوعاتی خود خاطرنشان کرد قطع انگشتان یکی از این افراد روز پنجم مرداد در حضور تعدادی از مقامات و یک پزشک در زندان اوین صورت گرفته و اوپس از قطع انگشتانش به بیمارستانی خارج از زندان اوین منتقل شده است.

طبق این بیانیه، در روز ۱۰ خرداد نیز مقامات چهار انگشت یک زندانی دیگر را بدون ارائه داروی بی‌حسی به وی

قطع کردند. طبق این گزارش، این فرد از آن زمان در زندان اوین در انزوا نگهداری شده و در حالی که پس از قطع انگشتانشدچار عفونت و ترامای روحی شده، از دسترسی به مراقبت‌های درمانی فیزیکی و روانی محروم مانده است.

عفو بین‌الملل با اشاره به اینکه در حال حاضر دست‌کم هشت زندانی دیگر نیز در انتظار اجرای حکم قطع انگشتان دست خود هستند، هشدار داد: «با توجه به مصونیت گستردهناقضان حقوق بشر از مجازات در ایران، افراد بیشتر و بیشتری قربانی این مجازات به غایت بی‌رحمانه خواهند شد،مگر اینکه جامعه بین المللی اقدام‌های موثر انجام دهد.»

این بیانیه افزود: «ما همچنین از همه کشورها می‌خواهیم که با اعمال اصل صلاحیتقضایی جهانی، مقامات ایرانی را که بر اساس قوانین بین‌المللی مسئول چنین جنایاتی هستند، مورد تحقیقات کیفری و پیگرد قضایی قرار دهند.»

عفو بین‌الملل از مقامات ایرانی خواست که فورا تمام انواع مجازات بدنی را در عمل متوقف و در قانون لغوکرده و از قربانیان مجازات قطع عضو به صورت موثر جبران خسارت کنند.

با آنکه سازمان ملل متحد، سازمان عفو بین‌الملل و دیگر نهادهای حقوق بشری بارها خواهان توقف صدور و اجرای احکام قطع عضو در ایران شده‌اند اما صدور و اجرای چنین احکامی در کنار مواردی چون شلاق و سنگسار همچنان در قوه قضاییه جمهوری اسلامی ادامه دارد.