پس از اظهارات اخیر رئیس سازمان انرژی اتمی ایران درباره برداشته شدن دوربینهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی از سایتهای هستهای این کشور، رافائل گروسی مدیرکل آژانس به سیانان گفت در مورد برنامه هستهای ایران «ما نمیدانیم چه اتفاقی دارد میافتد»
میشل فریلیچ نماینده پارلمان بلژیک درباره احتمال درخواست واشینگتن از بروکسل برای استرداد اسدالله اسدی به آمریکا گفت این گزارشها تایید نشده، اما احتمال این استرداد را نباید دستکم گرفت.
فریلیچ روز دوشنبه سوم مرداد در گفتوگو با ایراناینترنشنال درباره چنین احتمالی اضافه کرد: «آمریکا میتواند یک چنین درخواستی را بکند چون در محل گردهمایی مخالفان ایرانی در فرانسه که قرار بوده مورد حمله تروریستی قرار بگیرد بسیاری مقامهای ارشد آمریکایی هم حضور داشتهاند.»
اسدالله اسدی، دبیر سوم سفارت جمهوری اسلامی در وین، تیر ماه سال ۹۷ به اتهام تلاش برای بمبگذاری در گردهمایی سازمان مجاهدین خلق در فرانسه بازداشت و در بهمن ۹۹ در دادگاه بلژیک به ۲۰ سال زندان محکوم شد. او پس از صدور این حکم، درخواست تجدیدنظر نکرد.
به گفته این نماینده پارلمان بلژیک، این درخواست آمریکا به این معناست که بین توطئه رژیم ایران برای بمبگذاری با شهروندان آمریکایی به عنوان قربانیان آن یک ارتباط وجود دارد.
فریلیچ تاکید کرد: «اگر این درخواست انجام و مورد قبول قرار بگیرد و اسدالله اسدی به آمریکا مسترد شود، از استرداد او به ایران جلوگیری خواهد شد.»
دو روزنامه بلژیکی روز دوشنبه گزارش دادند که آمریکا در حال بررسی درخواست استرداد اسدالله اسدی به این کشور است.
این دو روزنامه بلژیکی به نقل از یک مقام آمریکایی اضافه کردند که وزارت دادگستری آمریکا قصد دارد اسدی را در این کشور محاکمه کند.
با این حال، نماینده پارلمان بلژیک گفت با این که بسیاری از روزنامههای محلی در بلژیک این خبر را بازنشر کردهاند، ولی در طی صحبتی که من با برخی منابع رسمی در آمریکا داشتم، این خبر هنوز تایید نشده است.
روز چهارشنبه هفته گذشته، پارلمان بلژیک توافق با ایران درباره استرداد محکومین را با وجود هشدارهای گسترده محافل حقوق بشری نسبت به تقویت رویکرد گروگانگیری جمهوری اسلامی به موجب این توافق، به تصویب رساند.
در حالی که با تصویب چنین توافقی، زمینه برای استرداد اسدی به ایران فراهم میشود، دادگاه تجدیدنظر بروکسل طی حکمی استرداد این دیپلمات ایرانی محکوم به تروریسم به ایران یا هر کشور خارجی دیگر را به صورت موقت ممنوع کرد.
فریلیچ به ایراناینترنشنال درباره تصویب این توافق در پارلمان گفت: «امروز روز تاسفآوری برای همه کسانی است که مساله تروریسم و مبارزه با آن را جدی میگیرند. چون این توافق در واقع رژیم ایران را جریتر خواهد کرد.»
او با این حال اضافه کرد: «من هنوز اندکی امیدوارم که از این استرداد جلوگیری خواهد شد و تنها راه متوقف کردن بازگرداندن شرمآور اسدی به ایران، امروز به دستان آمریکا سپرده شده، چون آمریکا در اینجا یک حق قانونی و مشروع برای انجام این کار در اختیار دارد.»
این نماینده پارلمان بلژیک گفت: «من همین حالا بدین منظور در حال تماس با دوستانمان در کنگره آمریکا و نامهنگاری به وزرات خارجه آن کشور هستم.»
اینا ساوسون، نماینده پارلمان اوکراین، به ایران اینترنشنال گفت: «در صورتی که تحویل پهپادهای ایرانی به روسیه تایید شود، غرب و آمریکا واکنش نشان خواهند داد.» یک مشاور رییسجمهور اوکراین نیز تاکید کرد که کییف در این زمینه به جمهوری اسلامی اعتماد ندارد.
ساوسون در گفتوگو با ایراناینترنشنال با اشاره به تاثیر حمایت احتمالی نظامی تهران از مسکو بر موقعیت کلی جنگ گفت: «مقامهای آمریکایی به طور واضح گفتهاند در صورت حمایت نظامی دولت ایران از روسیه در مقابل اوکراین، آمریکا تحریمهای شدیدتری علیه جمهوری اسلامی اعمال خواهد کرد.»
در هفتههای اخیر تعدادی از مقامهای آمریکایی نسبت به ارسال پهپاد ساخت ایران به روسیه برای استفاده در جنگ علیه اوکراین هشدار دادهاند.
یک روز پس از سفر پوتین به تهران، مقامهای پنتاگون، سازمان سیا و وزارت خارجه با هشدار نسبت به هر گونه اقدام جمهوری اسلامی در ارائه پهپاد به روسیه در میانه جنگ اوکراین، روی آوردن روسیه به ایران را نشاندهنده شدت انزوای مسکو در نتیجه حمله به اوکراین خواندند.
لوید آستین، وزیر دفاع آمریکا، نیز در یک نشست خبری در کنار ژنرال مارک میلی، رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا، درباره نگرانیها از ارسال پهپاد از سوی جمهوری اسلامی به روسیه برای کمک به این کشور در تهاجم به اوکراین، گفت: «ما به ایران توصیه میکنیم این کار را انجام ندهد. ما فکر میکنیم این کار ایده بسیار، بسیار بدی خواهد بود.»
علاوه بر نماینده پارلمان اوکراین، الکساندر رودنیانسکی، مشاور ولودیمیر زلنسکی رئیسجمهور اوکراین نیز به ایراناینترنشنال گفت: «این اخبار برای ما باعث نگرانی است اما در چند سال گذشته، یا شاید حتی یکی دو دهه گذشته، روسیه به طور روزافزونی به رژیمی مثل رژیم ایران تبدیل شده است. سرکوب بیشتر شده و اکنون به یک رژیم خودکامه و حتی یک دیکتاتوری تمام عیار تبدیل شده است.»
مشاور زلنسکی ادامه داد: «روسیه تحت رهبری پوتین به دنبال برپایی یک رژیم مثل ایران است. یک رژیم سرکوبگر که دائم از دروغ، فریب و تروریسم برای ماندن در قدرت استفاده میکند. بنابراین اتحاد میان ایران و روسیه جای تعجب ندارد.»
او با تاکید بر این که اوکراین در روابط خود با تهران «محتاط» و «هوشیار» است، درباره احتمال فروش پهپادهای ایرانی به روسیه گفت ایران خیلی سریع این احتمال را رد کرد، اما اوکراین به این اظهارات ایران اعتماد نمیکند.
این مقام اوکراینی همچنین گفت: «ما احتمال فروش پهپادهای ایرانی به روسیه را منتفی نمیدانیم تا زمانی که خلافش با سند و مدرک به ما ثابت بشود. با شناختی که ما از رژیم ایران داریم این انتظار را داریم که نوعی به روسیه کمک تسلیحاتی کند.»
او با اشاره به بهانه «دروغی» که روسیه برای حمله به اوکراین از آن استفاده کرد، افزود که اکنون ایران نیز در این زمینه «دروغ» میگوید.
علی خامنهای هفته گذشته در دیدار با پوتین در تهران از حمله روسیه به اوکراین دفاع کرد و خطاب به او گفت: «در قضیه اوکراین چنانچه شما ابتکار عمل را به دست نمیگرفتید، طرف مقابل با ابتکار خود، موجب وقوع جنگ میشد.»
رهبر جمهوری اسلامی همچنین این ادعا را مطرح کرد که «اگر جلوی ناتو در اوکراین گرفته نمیشد، مدتی بعد به بهانه کریمه، همین جنگ را به راه میانداختند.»
نانسی پلوسی رییس مجلس نمایندگان آمریکا در واکنش به اظهارات اخیر خامنهای درباره جنگ اوکراین به ایران اینترنشنال گفت: «حرف خامنهای اهمیتی ندارد، آنچه مهم است تسلیحاتی است که ممکن است او در اختیار روسیه قرار دهد.»
مسعود باقرزاده کریمی، رییس حوضه آبریز ارومیه در وزارت نیرو درباره وضعیت دریاچه ارومیه اعلام کرد: «شاید دیگر نتوانیم همه دریاچه ارومیه را احیا کنیم.» او همچنین گفت: «باید این واقعیت را بپذیریم که هم اقلیم تغییر کرده و هم مصارف در همه بخشها افزایش یافته است.»
با این حال، باقرزاده کریمی روز دوشنبه در گفتوگو با همشهری آنلاین در این زمینه اضافه کرد که بخشی از دریاچه ارومیه «قطعا» قابل احیاست.
او در زمینه افزایش مصارف آب در منطقه نیز گفت: «بتوان مصارف بخش کشاورزی را کاهش داد ولی ما برای تامین آب شرب در منطقه با مشکل مواجه شدهایم.»
وضعیت دریاچه ارومیه در ۲۰ سال گذشته بحرانی بوده و امیرعباس جعفری، مدیر کل مدیریت بحران آذربایجان غربی، اعلام کرده که ۹۵ درصد از آب این دریاچه خشک شده است.
در روزهای اخیر، صدها نفر از مردم ارومیه، مرکز استان آذربایجان غربی، در پاسخ به فراخوانهای قبلی برای اعتراض به خشک شدن دریاچه ارومیه و رسیدگی نکردن مسئولان کشور برای جلوگیری از این فاجعه زیست محیطی به خیابانها آمدند و تجمع کردند.
اما نیروهای امنیتی و ضد شورش با حضور در خیابانهای ارومیه و تبریز در تلاش برای سرکوب اعتراضات بودند و معترضان خطاب به ماموران امنیتی شعار «بیشرف بیشرف» سر دادند.
به گزارش پایگاه خبری هرانا، دستکم ۱۳ شهروند و فعال مدنی ساکن شهرهایی از جمله ارومیه، تبریز، میاندوآب و نقده توسط نیروهای امنیتی بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شدند.
رئیس حوضه آبریز ارومیه همچنین در گفتوگو خود با همشهری آنلاین تاکید کرد: « حتی بیشتر از احیا شدن دریاچه، مصرف آبی است که به اسم دریاچه با هزینههای چند هزار میلیارد تومانی تامین شده است.»
او افزود: «هیچ تضمین قانونی وجود ندارد که پساب تصفیهشده شهرهای تبریز و ارومیه و همچنین ۶۵۰میلیون مترمکعب آبی که از حوضه آبریز رودخانه زاب به دریاچه هدایت شده، تماما به دریاچه سرازیر شود و کسی به آن دستدرازی نکند.»
باقرزاده کریمی در مورد پرداخت حقابه دریاچه ارومیه نیز گفت: «میزان بارش با آورده حوضه آبریز دو موضوع جداگانه است. بدین معنا که مثلا ممکن است میزان بارش نسبت به سال قبل یکسان باشد ولی آورده رودخانهها بهدلیل تغییر الگوی بارش کمتر شده باشد.»
پیش از دولت ابراهیم رئیسی، دولت حسن روحانی نیز ستاد احیای دریاچه ارومیه را تشکیل داد اما وضعیت بحرانی این دریاچه عملا تغییری نکرده است.
رییس قوه قضاییه جمهوری اسلامی در واکنش به حکم حبس ابد حمید نوری در سوئد، خواستار تبرئه این عامل اعدامهای سال ۶۷ شد. همزمان سخنگوی وزارت خارجه ایران حکم نوری را «غیراصولی و غیرسازنده» و اسدالله اسدی، دیپلماتی که برای فعالیت تروریستی در بلژیک زندانی است را «بیگناه» خواند.
غلامحسین محسنی اژهای، رییس قوه قضاییه، روز دوشنبه سوم مرداد درباره پرونده نوری، دادیار سابق زندان گوهردشت گفت: «اگر مختصر عدل و انصافی در صادرکنندگان حکم علیه این تبعه ایرانی وجود داشته باشد، در مرحله بعدی، حکم به تبرئه او خواهند داد تا مقداری از آبروی از دسترفتهشان را احیاء کنند.»
او مدعی «ایرادات و اشکالات مبرهن و آشکار» در نحوه محاکمه نوری شد و گفت «قاضی نامیدن یک کارمند سابق» قوه قضاییه، یک ایراد این دادگاه بود.
رییس قوه قضاییه جمهوری اسلامی همچنین شاهدان دادگاه نوری را «تروریست و آدمکش» و خود دادگاه را نیز «یک دادگاه ناعادلانه و نمایشی» توصیف کرد.
حدود ده روز پیش، توماس ساندر، قاضی دادگاه حمید نوری، برای او حکم حبس ابد صادر کرد. حبس ابد در سوئد، برابر ۲۵ سال زندان است که محکوم پس از گذراندن دو سوم دوره حبس، میتواند به صورت مشروط آزاد شود.
همچنین ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی در نشست روز دوشنبه خود درباره پرونده نوری گفت که ایران سفیر خود از سوئد را برای مشورت فراخوانده ولی قصدی برای کاهش مناسبات دیپلمات با این کشور ندارد.
او با زیر سوال بردن صلاحیت قضایی سوئد برای رسیدگی به اتهامهای نوری افزود: «در تلاشیم مقامهای سوئد را متقاعد کنیم این روند را اصلاح کند.»
سخنگوی وزارت خارجه درباره پرونده اسدالله اسدی که به اتهام برنامهریزی عملیات تروریستی در نشست مجاهدین خلق به ۲۰ سال زندان محکوم شده هم گفت: «ما معتقد به بیگناهی دیپلمات جمهوری اسلامی ایران و معتقد به ضرورت آزادی بدون قید و شرط او هستیم.»
اصرار تهران به ضرورت آزادی اسدی و تاکید بر بیگناهی او در شرایطی است که پارلمان بلژیک هفته گذشته طرح استرداد محکومین با ایران را با وجود هشدارهای گسترده محافل حقوق بشری نسبت به تقویت رویکرد گروگانگیری جمهوری اسلامی به موجب این توافق، به تصویب رساند.
پیشتر روند تصویب این طرح در پی مخالفت اعضای پارلمان اروپا چندبار به تعویق افتاده بود.
پس از تصویب این طرح در پارلمان بلژیک، دادگاه تجدیدنظر بروکسل طی حکمی استرداد اسدی به ایران یا هر کشور خارجی دیگر را به صورت موقت ممنوع کرد.
یازده سازمان حقوق بشری ایرانی نیز در بیانیهای از نمایندگان پارلمان بلژیک خواسته بودند با توافق تبادل زندانیان با ایران مخالفت کنند و با ابراز نگرانی شدید از پیامدهای این توافق، آن را باعث تقویت سیاست گروگانگیری جمهوری اسلامی و تضعیف تلاشها برای پاسخگو کردن مقامهای ایرانی محکوم به اقدامهای تروریستی دانستند.
خوشبینی به آینده مذاکرات با عربستان سعودی
کنعانی در بخش دیگری از نشست خبری خود با دلگرم کننده خواندن مذاکرات عادیسازی روابط با عربستان سعودی اعلام کرد که وزیر خارجه عراق که کشورش واسطه این مذاکرات است از تمایل محمد بنسلمان برای گفتوگوی رسمی و علنی سیاسی ایران و عربستان سعودی در نشست بعدی خبر داده است.
او ابراز امیدواری کرد که دور بعدی مذاکرات «در سطح رسمی و سیاسی در بغداد برگزار شود و گام ملموس و بزرگ در جهت ارتقا و از سرگیری مناسبات دو کشور» باشد.
روابط دیپلماتیک میان ایران و عربستان سعودی پنج سال پیش و در پی حمله به اماکن دیپلماتیک سعودی در تهران و مشهد قطع شد و تنشها میان دو کشور در سال ۲۰۱۹ با حمله هوایی به تاسیسات نفتی عربستان سعودی افزایش یافت. آمریکا، عربستان سعودی و شماری از کشورهای منطقه جمهوری اسلامی را به دست داشتن در آن حمله متهم کردهاند.
تکرار موضع همیشگی درباره احیای برجام
سخنگوی وزارت خارجه درباره مذاکرات احیای برجام هم موضع تکرارشونده مقامهای جمهوری اسلامی درباره آمادگی برای توافق را ابراز کرد و توپ را به زمین آمریکا انداخت.
او در این باره گفت: «اگر طرف آمریکایی به عنوان طرف اصلی در تعیین روند مذاکرات و گفتوگوهای رفع تحریم، به اندازه جمهوری اسلامی ایران سازنده عمل کند.»
ریچارد مور، رییس سازمان اطلاعات مخفی بریتانیا (امآی سیکس)، روز ۳۰ تیرماه گفت که فکرنمیکند رهبر جمهوری اسلامی بخواهد به توافقی برسد، اما ایران در عین حال نمیخواهد به این مذاکرات پایان دهد.
محمد اسلامی، رییس سازمان انرژی اتمی ایران، با رد اظهارنظر مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره اهداف ایران از غنیسازی ۶۰ درصدی گفت که تهران با نظارت خود آژانس دست به غنیسازی در این سطح زده است. او تاکید کرد دوربینهای نظارتی آژانس در تاسیسات اتمی فعلا روشن نمیشود.
رافائل گروسی مدیرکل آژانس به تازگی در مصاحبهای گفته بود: «غنی سازی ۶۰ درصدی ایران به آن معنی نیست که ایران در حال ساخت سلاح هستهای است اما کشوری که اهداف نظامی ندارد، اقدام به غنیسازی ۶٠ درصدی نمیکند.»
گروسی در گفتوگو با روزنامه اسپانیایی الپائیس چاپ مادرید که روز جمعه ۳۱ تیر منتشر شد، درباره نظارت آژانس بر برنامه هستهای ایران گفت: «نکته اصلی این است که تقریبا پنج هفته است من نظارت بسیار محدودی [بر فعالیت ایران] داشتهام.»
رییس سازمان انرژی اتمی ایران در واکنش به این اظهارنظر گفت: «هر کشوری برنامههای خودش را دارد ولی چارچوب و ضوابط آژانس بینالمللی انرژی اتمی بر آن حاکم است.»
اسلامی با بیان این که «حال حاضر مذاکرات پادمانی میان ایران و آژانس در جریان نیست»، تاکید کرد: «موارد اتهامی مطرح است که آژانس باید خودش این موارد را بپذیرد و کنار بگذارد.»
او با اشاره به دوربینهای فراپادمانی در تاسیسات هستهای ایران گفت آنها به توافق برجام ربط دارند و افزود: «اگر غربیها به این توافقنامه برگشتند و وقتی اطمینان حاصل کردیم شیطنتی انجام نمیدهند، برای این دوربینها تصمیمگیری میکنیم.»
اسلامی همچنین گفت: «اساس پذیرش جمهوری اسلامی ایران در برجام این بوده است که رفع اتهام شود و اعتمادسازی کند. ایران محدودیت ها را پذیرفته است که فعالیتهای غنیسازی اورانیوم را محدود کند و ظرفیت و سرعت حرکت خود را کاهش دهد تا این اعتمادسازی بهوجود آید اما غربیها به این محدودیتها پایبند نبودند... دوربینهای برجامی در مراکز هستهای ایران برای رفع این اتهامات نصب شد؛ اگر قرار است این اتهامات پابرجا بماند دلیلی ندارد که دوربینهای برجامی (فراپادمانی) روشن بماند.»
در همین حال ناصر کنعانی سخنگوی وزارت خارجه هم در نشست خبری روز دوشنبه سوم مرداد با رد اظهارات مدیرکل آژانس درباره اهداف ایران از غنیسازی ۶۰ درصدی گفت این اظهارات را «فنی و حرفهای نمیدانیم و او را به اصل بی طرفی و انصاف و اجتناب از اظهارات با انگیزههای سیاسی دعوت میکنیم.»
واکنش مقامهای جمهوری اسلامی به اظهارات گروسی در حالی است که کمال خرازی مشاور امور بینالملل علی خامنهای هفته گذشته در مصاحبهای با شبکه الجزیره اعلام کرد ایران توانایی ساخت سلاح اتمی را دارد اما قصد آن را ندارد