یک هفته پس از مذاکرات دوحه و تأکید آمریکا بر طرح مطالبات جدید از سوی تهران، حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، اعلام کرد مذاکرهکنندگان این کشور در دوحه هیچگونه مطالبه فرابرجامیای مطرح نکردهاند و مطالباتشان «کاملا در چارچوب توافق سال ۲۰۱۵» بوده است.
امیرعبداللهیان روز چهارشنبه ۱۵ تیر در یک نشست خبری مشترک با محمد بن عبدالرحمان آل ثانی، وزیر امور خارجه قطر، در تهران گفت: «ایران برای رسیدن به توافقی خوب، قوی و پایدار مصمم است و خلاف برخی ادعاهای رسانهای طرف آمریکایی، ما هیچگونه مطالبه زیادهخواهانهای نداریم. ما هیچگونه مطالبه فرابرجامی که مورد ادعای آمریکا است، نداریم.»
او گفت: «اگر در حوزهای طرف آمریکایی احساس میکند موضوعی فرابرجامی است ما در درون گفتوگوها به طرف آمریکایی تأکید کردهایم [که چنین نیست].»
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در ادامه گفت: «یک موضوع اساسی که ما در گفتوگوهای اخیر در دوحه بر آن تمرکز کردیم، بحث تضمین مؤثر از سوی آمریکا در حوزه هر آن چیزی است که بخواهد نفع کامل اقتصادی ایران از برجام را تحت تأثیر قرار دهد.»
این اظهارات در حالی از سوی امیر عبداللهیان مطرح شد که روز سهشنبه ۱۴ تیر، رابرت مالی، نماینده ویژه وزارت امور خارجه آمریکا در امور ایران، درباره آخرین دور مذاکرات احیای برجام که در دوحه برگزار شد، گفت مذاکرهکنندگان جمهوری اسلامی به پیشنهادهای هماهنگکننده این مذاکرات پاسخ مثبت ندادند و مشخص نیست وقتی آنها آماده دادن پاسخ مثبت نبودند، برای چه به دوحه آمده بودند.
دور جدید گفتوگوهای احیای برجام روز چهارشنبه هشتم تیر در دوحه، پایتخت قطر، بدون پیشرفت خاصی به پایان رسید.
در حالی که مقامهای جمهوری اسلامی پس از آن مدعی شدند طرف آمریکایی «بدون رویکرد مبتنی بر ابتکار و پیشرفت» در دوحه حضور یافت، مقامهای آمریکا اعلام کردند تهران خواستههای جدیدی را مطرح کرده است.
ند پرایس، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، در همین رابطه گفت: «درخواستهای جدید و مکرر ایران در مذاکرات احیای برجام نشاندهنده عدم جدیت آنهاست.»
او در نشست خبری روز سهشنبه خود گفت: «فعلا برنامهای برای برگزار کردن دور دیگری از مذاکرات با ایران در دوحه نداریم.»
وزیر امور خارجه قطر هم که کشورش میزبان این مذاکرات بود، در تهران گفت: «ما از هر گونه مذاکره برای دستیابی به یک توافق عادلانه که نگرانیهای همه طرفها را در نظر بگیرد، حمایت میکنیم.»
همچنین در حالی که چندین دور مذاکره میان تهران و ریاض هم در بغداد برگزار شده، محمد بن عبدالرحمان آل ثانی، از هر گونه گفتوگو بین تهران و کشورهای منطقه حمایت کرد و گفت: «مهم است تلاشهای سازندهای برای موفقیت توافق هستهای و تشویق گفتوگوهای منطقهای انجام دهیم.»
وزیر امور خارجه دولت حسن روحانی در گفتوگو با روزنامه صبح نو، درباره انتشار فایل صوتی منتشر نشده خود گفت: «جز توطئه هیچ دلیل دیگری برای این کار نمیبینم اما خدا میداند.»
او تأکید کرد که پیگیریها درباره «عامل و آمر» انتشار صوت «به نتیجه نرسید» و او بعید میداند که به نتیجهای هم برسد.
ظریف در عین حال تحلیلها درباره اینکه هدف از افشای این فایل صوتی نامزد نشدن او در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ بوده را رد کرد و گفت که قصد نامزدی نداشته است.
او همچنین گفت که پیش از انتشار فایل صوتی، حسامالدین آشنا، مشاور حسن روحانی به او گفته: «ما اطلاعاتی داریم که فایل درز کرده و امیدواریم که منتشر نشود.»
پس از انتشار فایل صوتی مصاحبه ظریف، حسن روحانی، آشنا را از ریاست مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوری برکنار کرد.
آشنا پس از برکناری، در توئیتر خود افشای فایل مصاحبه ظریف را «شبیخون سیاسی» دانست و آن را برنامهسازی غیرمحرمانه خواند.
مصاحبه ظریف که نخستین بار از سوی ایران اینترنشنال منتشر شد، از سری گفتوگوها با وزیران دولت روحانی بود که زیر نظر آشنا مدیریت میشد.
ظریف در این مصاحبه با اشاره به دخالتهای قاسم سلیمانی، فرمانده سابق سپاه قدس، در سیاست خارجی گفت که دیپلماسی در دوره او، فدای میدان جنگ و قدرت نظامی شد.
او همچنین هدف از سفر سلیمانی به روسیه را بر هم زدن برجام دانست و گفت که روسیه تمام تلاشش را کرد تا امضای برجام به نتیجه نرسد.
ظریف: بعد از دی ماه ۹۶ به روحانی پیشنهاد استعفا دادم
وزیر امور خارجه دولت روحانی در گفتوگو با روزنامه صبح نو همچنین اعلام کرد مصاحبهاش یک نوار سه ساعته و یک نوار چهار ساعته بوده اما تنها نوار سه ساعته منتشر شده است. او در عین حال گفت اطلاع ندارد که آیا فایل دیگر هم درز کرده است یا نه.
او اعلام کرد که پس از دی ماه ۹۶ به حسن روحانی گفته «شیب کشور به سمت بدی میرود» و پیشنهاد کرده استعفا دهد یا رئیس جمهوری چند وزیر را کنار بگذارد و دولت «وحدت ملی» تشکیل دهد.
او گفت: «فشارهای ترامپ خیلی زودتر شروع شده بود اما آنچه در دی ۹۶ رخ داد و متأسفانه در آبان ۹۸ هم تکرار شد (البته این دو مورد از جنسهای مختلف بودند)، حتما ترامپ را برای فشار بیشتر تشویق و تشجیع کرد.»
ظریف همچنین خبر داد که پیش از انتخابات ۱۴۰۰ در نامهای به رهبر جمهوری اسلامی «قسم جلاله» خورده که قصدی برای مشارکت در انتخابات ندارد و خواستار جدا کردن موضوع انتخابات و برجام شده است.
او در این حال گفت ۴۰ سال است تمام زندگیاش را برای دفاع از جمهوری اسلامی و «رهبر» گذاشته و کتکش را هم خورده است.
وزیر امور خارجه دولت روحانی در این مصاحبه همچنین بار دیگر به عبارت «ماله کش اعظم» اشاره کرد.
صفحه فارسی وزارت امورئخارجه آمریکا در توییتر، پس از قرار گرفتن نام محمدجواد ظریف در فهرست تحریمهای این کشور، در ترجمه سخنان مایک پمپئو، وزیر امور خارجه وقت آمریکا، از اصطلاح «مالهکش اعظم» برای ظریف استفاده کرد.