آغاز حمله همه‌جانبه روسیه به شرق اوکراین؛ شهر کرمینا به تصرف نیروهای روسیه درآمد

یک تحلیل‌گر در روزنامه نیویورک تایمز در مقاله‌ای پیشنهادهایی را به دولت آمریکا برای مقابله با روسیه در صورت تایید حملات شیمیایی ارائه کرده است. به نظر این تحلیل‌گر زمان گفت‌و‌گوی عمومی در این زمینه فرا رسیده است.

نویسنده مقاله نیویورک تایمز می‌گوید آمریکا قبلا این راه را رفته‌ است، اما خیلی بد. باراک اوباما، رییس‌جمهوری پیشین آمریکا، در آگوست سال ۲۰۱۲ به طور علنی به رژیم بشار اسد نسبت به استفاده از سلاح‌های شیمیایی هشدار داد. او گفت: «خط قرمز برای ما این است که شاهد جابجایی یا استفاده از مجموعه عظیمی از سلاح‌های شیمیایی باشیم. این مساله موضع مرا را تغییر می‌دهد.»

اما اقدام‌های اسد هیچ تغییری در مواضع اوباما ایجاد نکرد. سال بعد، گزارش‌هایی منتشر شد مبنی بر اینکه اسد استفاده از سلاح‌های شیمیایی را آغاز کرده که با حمله گاز سارین در حومه دمشق به اوج خود رسید. به نوشته نیویورک تایمز، اوباما اما از ترس بروز یک جنگ گسترده‌تر برای انجام هر اقدامی تعلل کرد. پارلمان بریتانیا به اقدام نظامی در سوریه رای منفی داد. جمهوری‌خواهان کنگره آمریکا یک شبه موضع خود را مداخله‌ نظامی تغییر دادند. و در این میان ولادیمیر پوتین برای حمایت از بشار اسد وارد عمل شد و گفت از اسد می‌خواهد داوطلبانه زرادخانه شیمیایی خود را نابود کند.

پس از این اقدام روسیه، دولت اوباما اعلام کرد که بهترین نتیجه ممکن را به دست آورده است. اما بعد مشخص شد که اسد زرادخانه شیمیایی خود را به طور کامل از بین نبرده است و او بدون مواجهه با پیامد اقدام‌های خود به استفاده از مواد شیمیایی علیه مخالفان خود ادامه داد. پوتین اتحاد خود با اسد را محکم‌تر کرد و در نهایت منجر به ورود نیروهای روسیه به سوریه در سال ۲۰۱۵ شد.

تحلیلگر نیویورک تایمز افزود، از طرفی این اقدام چند ماه بعد به روسیه کمک کرد کریمه را تصرف کند. طبق این مقاله، فرانسوا اولاند، رئیس جمهوری سابق فرانسه اخیرا گفت: «تعلل اوباما در مورد حملات شیمیایی سوریه نقش تعیین کننده‌ای داشت. این موضع اوباما برای اعتبار آمریکا مهم بود و عواقبی را برای این کشور به همراه داشت. بعد از آن، به اعتقاد من، پوتین اوباما را ضعیف می‌پنداشت.» اما تیم بایدن نمی‌تواند اجازه دهد این سناریو تکرار شود.

دولت بایدن چه باید بکند؟

در این مقاله نیویورک تایمز آمده دولت آمریکا باید فقط قول‌هایی بدهد که قصد انجام آن را دارد. استفاده سوریه از سلاح های شیمیایی یک بحران نظامی، انسانی و در سطح بین‌المللی بود. خط قرمز اوباما آن را به بحرانی مربوط به اعتبار آمریکا تبدیل کرد؛ بحرانی که پیامدهای آن بسیار فراتر از آن چیزی بود که در سوریه اتفاق افتاد.

طبق این تحلیل، واکنش آمریکا به روسیه باید نامتقارن باشد. وقتی جو بایدن و پوتین در ژوئن سال گذشته در ژنو دیدار کردند، بایدن با اشاره به حمله سایبری روسیه به خط لوله کلونیال در آمریکا به طور ضمنی روسیه را به اقدام‌های تلافی‌جویانه آمریکا تهدید کرد و به پوتین گفت: «خب، اگر خطوط لوله‌های میادین نفتی شما را مورد حمله سایبری قرار بگیرند، چه احساسی خواهید داشت؟» و این یک هشدار منصفانه‌ و منطقی بود.

نویسنده می‌افزاید حداکثر فشار دیپلماتیک هم باید بر آلمان و دیگر کشورهای اروپایی برای پایان دادن به واردات نفت و گاز از روسیه وارد شود. بر اساس یک برآورد، این فروش‌ها روزانه یک میلیارد دلار عاید کرملین می‌کند.

پیشنهاد دیگر از بین بردن زنجیره تامین روسیه است. طبق این مقاله، این کار وزارت خزانه‌داری است که به دنبال راه‌هایی برای ایجاد اختلال در زنجیره تامین نظامی کرملین بوده است. این تلاش‌ها باید از این هم فراتر برود و به همه بخش‌های اقتصادی روسیه کشیده شود.

اوکراین را با سلاح‌های تهاجمی مسلح کنید

تحلیلگر نیویورک تایمز در ادامه نوشته اگر معلوم شود پوتین از سلاح‌های شیمیایی که روش مورد علاقه اوست، استفاده کرده است، به گفته فرمانده سابق ناتو،غرب باید با این اقدام به صورت تهاجمی برخورد کند. اگر این تسلیحات از طریق هوا به اوکراین تحویل داده شوند، ابزارهای بیشتری برای ایجاد یک منطقه پرواز ممنوع موثر و احتمالا سایر سکوها و پهپادها با قابلیت‌های ضد هوایی در اختیار اوکراین قرار می‌گیرد.

همچنین مقاله می‌گوید دولت بایدن از رویارویی مستقیم با روسیه اجتناب می‌کند. اما اقدام علیه رژیم دست‌نشانده پوتین در بلاروس محدویت‌های کمتری دارد. یک روز قطع انرژی در مینسک می‌تواند هشداری باشد برای دیکتاتور این کشور، الکساندر لوکاشنکو، که در فکر پیوستن به اقدام‌های نظامی کرملین است.

انتظار بدترین ها را داشته باشید

یکی دیگر از فرماندهان ارشد سابق ارتش آمریکا درباره الکساندر دورنیکوف، فرمانده جدید نیروهای نظامی روسیه به نویسنده مقاله نیویورک تایمز گفت دورنیکوف هیچ ابایی از اعمال خشونت و رفتار وحشیانه ندارد. او در حلب نیز همین کارها را انجام داد. یکی از ویژگی‌های بارز استفاده اسد از سلاح‌های شیمیایی این است که او در ابتدا با احتیاط از این سلاح‌ها استفاده کرد و با گذشت زمان جسورتر شد.

این افسر سابق هشدار داد وجود دورنیکوف می‌تواند یک قتل عام دیگر مانند سربرنیتسا را رقم بزند که در آن صرب‌ها بیش از ۸ هزار مرد و پسر مسلمان را به قتل رساندند.

بر اساس این تحلیل، آمریکا باید خود را برای یک جنگ طولانی‌مدت آماده کرده و اطمینان حاصل کند که می‌تواند تسلیحات مورد نیاز اوکراین را دست‌کم برای یک سال تهیه کند. نیروهای اوکراینی را در سیستم‌های رزمی پیشرفته غربی آموزش دهد و خود را برای جدا کردن روسیه از اقتصاد جهانی برای یک دهه آماده کند.

به باور نویسنده مقاله نیویورک تایمز شاید نتوانیم پوتین را از استفاده از سلاح‌های شیمیایی بازداریم، اما می‌توانیم از اشتباه مهلکی که یک دهه پیش در مورد بشار اسد در سوریه مرتکب شدیم، اجتناب کنیم.

جان کربی افزود که اقدامات نیروهای روسیه در شرق اوکراین شامل استقرار نیروهای بیشتر، توانمندسازی و افزایش قابلیت فرماندهی و کنترل در دونباس است.

او گفت که ما مشاهده می‌کنیم که روس‌ها تعداد گردان‌های تاکتیکی خود را در شرق و جنوب اوکراین افزایش داده‌اند و توپخانه، هلی‌کوپتر، و مراکز فرماندهی و کنترل خود در این منطقه را افزایش داده‌اند.

سخنگوی پنتاگون افزود که در مقابل اوکراینی‌ها نیز توپخانه خود را در دونباس تقویت کرده‌اند و ایالات متحده نیز ارسال تجهیزات دفاعی به اوکراین را تسریع کرده است.

کربی اضافه کرد که وزارت دفاع آمریکا در حال حاضر فاصله صدور دستورهای جو بایدن برای ارسال تجهیزات دفاعی به اوکراین و اجرای آن را به ۴۸ ساعت رسانده است.

او گفت که دستور بایدن درباره ارسال تسلیحات در چارچوب کمک ۸۰۰ میلیون دلاری روز ۱۳ آوریل صادر شد و ۱۴ آوریل به دست ما رسید و در روز پانزدهم اولین هواپیمای حامل تجهیزات عازم اوکراین شد.

سخنگوی پنتاگون خاطرنشان کرد که ۱۸ توپ هویتزر ۱۵۵ میلیمتری از جمله تجهیزاتی است که به اوکراین ارسال شده است و افزود که آمریکا تعدادی از نیروهای اوکراینی را خارج از این کشور برای استفاده از توپ هویتزر ۱۵۵ میلیمتری آموزش می‌دهد.

کربی گفت که همراه با آن هویتزرها، ۴۰ هزار گلوله توپ نیز به اوکراین ارسال شده است و شش محموله تجهیزات دفاعی از ۱۳ آوریل تاکنون به اوکراین ارسال شده است.

رییس‌جمهور اوکراین، دوشنبه شب گفت که روسیه حمله جدید خود به منطقه دونباس را آغاز کرده است و بخش عمده‌ای از نیروهای ارتش روسیه توان و امکانات خود را روی حمله به شرق اوکراین متمرکز کرده‌اند.

مقام‌های وزارت دفاع اوکراین نیز گفتند که روسیه یک حمله نظامی جدید را در شرق این کشور، در امتداد کل خط مقدم مناطق دونتسک، لوهانسک و خارکیف آغاز کرده است.

ستاد کل ارتش اوکراین نیز اعلام کرد که نیروهای روسیه حملات خود را در مناطق لوهانسک و دونتسک، که هر دو بخشی از منطقه دونباس هستند، و همچنین منطقه زاپوریژیا افزایش داده‌اند.

اولکسی دانیلوف، دبیر شورای امنیت ملی اوکراین، گفت که از صبح دوشنبه، در امتداد کل خط مقدم مناطق دونتسک، لوهانسک و خارکیف، نیروهای روسیه تلاش کردند از خطوط دفاعی ما عبور کنند.

دبیر شورای امنیت ملی اوکراین گفت که ارتش ما در حال مقاومت است و آنها فقط از دو شهر، شهر کرمینا و یک شهر کوچک دیگر، عبور کردند.

اعلام آغاز حمله جدید روسیه به شرق اوکراین همزمان با سخنان جان کربی، سخنگوی پنتاگون، صورت گرفت که در کنفرانس خبری روز دوشنبه خود گفت که روسیه در حال آماده‌سازی شرایط برای انجام یک عملیات تهاجمی گسترده در منطقه دونباس است.

منطقه دونباس در شرق اوکراین مرکز صنعتی این کشور است و از هشت سال پیش جدایی‌طلبان مورد حمایت مسکو بخش‌هایی از منطقه دونباس را تصرف کرده و با نیروهای اوکراینی می‌جنگند.

روسیه در چند هفته گذشته به ویژه پس از اواخر ماه مارس که در پی ناکامی در اشغال کی‌یف، پایتخت اوکراین، نیروهای خود را از اطراف پایتخت اوکراین عقب کشید عنوان کرده است که هدف اصلیش از جنگ اوکراین تصرف منطقه دونباس بوده است.

مقام‌های آمریکایی پیشتر اعلام کرده بودند که نیروهای روسیه پس از عقب‌نشینی از اطراف کی‌یف در حال انتقال به شرق اوکراین هستند و روسیه درصدد است با تجدید سازمان این نیروها و تقویت نیروهای زمینی خود یک حمله همه جانبه به شرق اوکراین را آغاز کند.

در همین حال وزارت دفاع روسیه نیز در بیانیه‌ای اعلام کرد که روز دوشنبه یک حمله گسترده را در اوکراین به اجرا گذاشته است.

در بیانیه وزارت دفاع روسیه آمده است که این حملات در مناطق خارکیف، زاپوریژیا، دونتسک، دنیپروپتروفسک و بندر میکولائیف انجام شده است و در جریان آن تاکنون دست‌کم ۱۶ مرکز و تاسیسات نظامی اوکراین هدف قرار گرفته شده‌اند که شامل پست فرماندهی، یک انبار سوخت و سه انبار مهمات بوده است.

نیروهای روسیه همچنین روز دوشنبه بار دیگر شهر لویو در غرب اوکراین و نزدیکی مرز لهستان را مورد حمله موشکی روسیه قرار گرفت و مقام‌های این شهر گفتند که در اثر این حمله موشکی روسیه دست‌کم ۷ نفر کشته و ۱۱ نفر زخمی شدند.

به گفته مقام‌های اوکراین، با آغاز حملات روسیه به شرق اوکراین و منطقه دونباس و در امتداد جبهه‌ای به طور نزدیک به ۴۸۰ کیلومتر، جنگ در اوکراین وارد مرحله جدید و تعیین کننده‌ای شده است.

در همین حال سخنگوی پنتاگون گفت که ایالات متحده تجهیزات دفاعی جدیدی را پس از دستور اخیر جو بایدن به اوکراین ارسال کرده است و به زودی ۱۸ هویتزر ۱۵۵ میلیمتری را نیز به نیروهای اوکراینی تحویل می‌دهد و نیروهای اوکراین را برای استفاده از آن در خارج از این کشور آموزش می‌دهد.

جان کربی همچنین گفت که پنتاگون فاصله عملی کردن دستورات جو بایدن برای ارسال تجهیزات دفاعی به اوکراین را به کمتر از ۴۸ ساعت رسانده است.

از سوی دیگر به دنبال دعوت ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهور اوکراین، از جو بایدن رییس‌جمهور آمریکا و امانوئل مکرون رییس‌جمهور فرانسه برای سفر به کی‌یف، جن ساکی سخنگوی کاخ سفید روز دوشنبه گفت که هیچ برنامه‌ای برای سفر جو بایدن به کی‌یف وجود ندارد.

به گزارش آسوشیتدپرس، اکنون اعضای لشکر ژنرال سهیل الحسن در میان صدها جنگجوی سوری آموزش دیده توسط روسیه هستند که بنا بر گزارش‌ها برای جنگ در کنار نیروهای روسی در اوکراین ثبت نام کرده‌اند.

سربازان سوری، شبه‌نظامیان سابق و جنگجویان با تجربه‌ای که سال‌ها در صحرای سوریه علیه گروه داعش می‌جنگیدند، در میان این نیروها هستند.

به نظر می‌رسد تاکنون تنها تعداد کمی برای آموزش نظامی پیش از اعزام به خط مقدم وارد روسیه شده‌اند.

اگرچه مقام‌های کرملین در اوایل جنگ با ادعای تقاضای بیش از ۱۶ هزار نفر از خاورمیانه برای شرکت در جنگ علیه اوکراین به خود می‌بالیدند، مقام‌های آمریکایی و فعالان ناظر بر امور سوریه می‌گویند هنوز تعداد قابل توجهی از جنگجویان منطقه به جنگ اوکراین نپیوسته‌اند.

با این حال، تحلیلگران می‌گویند این وضعیت می‌تواند تغییر کند زیرا روسیه در حال آماده شدن برای مرحله بعدی جنگ و آغاز یک حمله تمام عیار در شرق اوکراین است.

تحلیلگران بر این باورند که جنگجویان سوری احتمالا در هفته‌های آینده به جبهه‌های جنگ اعزام خواهند شد؛ به ویژه پس از اینکه پوتین ژنرال الکساندر دورنیکوف را که فرماندهی ارتش روسیه در سوریه را برعهده داشت، به عنوان فرمانده جدید جنگ در اوکراین معرفی کرده است.

اگرچه برخی در مورد موثر بودن جنگجویان سوری در این جنگ تردید دارند، اما می‌توان از این نیروها در صورت نیاز برای تامین نیروهای بیشتر در محاصره شهرها و یا جبران تلفات استفاده کرد.

دورنیکوف بر استراتژی محاصره و بمباران بی‌رحمانه شهرهای تحت کنترل مخالفان در سوریه برای تسلیم آنها نظارت داشت و از این رو به خوبی با نیروهای شبه نظامی گوناگون در سوریه که توسط روسیه آموزش دیده‌اند، آشنا است.

ناظران بر امور سوریه و فعالان می‌گویند روس‌ها به طور فعال در سوریه برای جنگ اوکراین نیرو جذب می‌کنند، به ویژه از میان رزمندگانی که توسط روسیه آموزش دیده‌اند.

رامی عبدالرحمن، رئیس یک نهاد نظارتی حقوق بشری در امور سوریه در بریتانیا، گزارش داد تاکنون حدود ۴۰ هزار نفر برای شرکت در جنگ اوکراین ثبت نام کرده‌اند که از این تعداد ۲۲ هزار نفر در ارتش روسیه و حدود ۱۸ هزار نفر در یک شرکت پیمانکار خصوصی روسی به نام گروه واگنر ثبت‌نام کرده‌اند.

به گفته عبدالرحمن نیروهایی از لشکر ۵ نیروهای بعث، که شاخه مسلح حزب حاکم بعث در سوریه است به صورت داوطلبانه به این جنگجویان پیوسته‌اند. نیروهای تیپ قدس فلسطین متشکل از پناهندگان فلسطینی در سوریه نیز در میان این نیروها دیده می‌شوند. همه این نیروها در کنار ارتش روسیه در جنگ سوریه جنگیده‌اند.

مقام‌های سوری و فلسطینی در سوریه گزارش‌ها مبنی بر اعزام جنگجویان به اوکراین را کم‌رنگ جلوه می‌دهند. دولت سوریه احتمالا در مورد اعزام انبوه نیروهای سوری به اوکراین احتیاط می‌کند زیرا تمایلی به این ندارد که فرصت انتقاد را برای مخالفانش فراهم کند.

پیشتر سخنگوی وزارت دفاع روسیه با اعلام ضرب‌الاجل برای نیروهای اوکراینی مدافع شهر ماریوپل، تاکید کرده بود که اگر نیروهای اوکراینی در ماریوپل سلاح‌هایشان را زمین بگذارند، جانشان در امان خواهد بود اما در صورت ادامه مقاومت نابود خواهند شد.

نیروهای اوکراینی در یک کارخانه بزرگ فولاد به مساحت بیش از ۱۱ کیلومتر مربع حضور دارند و تونل‌ها و موقعیت این کارخانه تاکنون به مدافعان اوکراینی امکان داده که پنهان شوند و مقاومت کنند.

ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهور اوکراین، یکشنبه شب گفت که اوکراینی‌ها حاضر نیستند برای پایان دادن به جنگ، مناطق شرقی کشورشان را به روسیه تسلیم کنند و ارتش اوکراین آماده است با نیروی روسیه در منطقه دونباس بجنگد.

زلنسکی تاکید کرد هیچ تضمینی وجود ندارد که اگر روسیه بتواند دونباس را تصرف کند باردیگر برای تصرف کی‌یف تلاش نکند و به همین دلیل برای ما بسیار مهم است که اجازه ندهیم روسیه مواضع خود را در شرق اوکراین تثبیت کند زیرا این نبرد می‌تواند بر روند کل جنگ تاثیر بگذارد.

دنیس شمیهال، نخست‌وزیر اوکراین، تاکید کرد که نیروهای اوکراینی برای دفاع از ماریوپل تا انتها مبارزه می‌کنند. او گفت اوکراین آماده است از طریق دیپلماسی به جنگ پایان دهد اما هرگز قصد تسلیم شدن ندارد.

دیمیترو کولبا، وزیر خارجه اوکراین، نیز با اشاره به شدت حملات نیروهای روسیه به شهر بندری و محاصره شده ماریوپل گفت: وضعیت در ماریوپل هم از نظر نظامی وخیم است و هم دلخراش. این شهر دیگر وجود ندارد.

کولبا افزود که نیروهای روسیه باقی مانده نیروهای ارتش اوکراین و گروهی بزرگ از غیرنظامیان را در ماریوپل محاصره کرده‌اند.

او گفت که نیروهای اوکراینی‌ها در ماریوپل به مبارزه خود ادامه می‌دهند اما از رفتار ارتش روسیه مشخص است که تصمیم دارند ماریوپل را به هر قیمتی با خاک یکسان کنند.

وزیر خارجه اوکراین خاطرنشان کرد که اخیرا هیچ‌گونه ارتباط در سطح وزارت خارجه بین روسیه و اوکراین وجود نداشته و وضعیت ماریوپل ممکن است خط قرمز در مذاکرات باشد.

از سوی دیگر پترو آندریوشچنکو، دستیار شهردار ماریوپل، گفت که نیروهای روسیه ضمن آغاز صدور برگه تردد برای رفت‌وآمد در داخل این شهر محاصره شده، اعلام کردند که از روز دوشنبه گذرگاه‌های ورودی و خروجی ماریوپل بسته خواهد شد.

او افزود که مقام‌های روسی تهدید کرده‌اند که ساکنان ماریوپل باید برگه تردد دریافت کنند و بدون آن نه فقط تردد بین محلات شهر را ممنوع می‌کنند بلکه از هفته آینده حضور ساکنان ماریوپل در خیابان بدون مجوز تردد غیرممکن است.

در همین حال و با وجود آنکه پیشتر جو بایدن و مقام‌های دولت او اعزام نیرو به اوکراین را رد کرده‌‌اند کریس کونز‌، سناتور دموکرات، گفت ایالات متحده باید این موضوع را بررسی کند که چه زمانی احتمال دارد به اوکراین نیرو اعزام کند.

این سناتور دموکرات آمریکا روز یکشنبه تاکید کرد که ایالات متحده و متحدان غربی باید کمک‌ها و قابلیت‌های دفاعی بیشتری برای مقابله با تهاجم روسیه به اوکراین ارسال کنند.

کونز افزود که ولادیمیر پوتین نشان داده که چقدر می‌تواند وحشی باشد و اگر اجازه یابد که به کشتار غیرنظامیان، ارتکاب جنایات جنگی در سراسر اوکراین ادامه دهد این نگرانی وجود دارد که اوکراین را به سوریه دیگری تبدیل کند.

این سناتور دموکرات گفت: مردم آمریکا از پیامد فاجعه تهاجم روسیه به اوکراین در امان نخواهند بود، تاریخ قرن بیست و یکم به این موضوع مرتبط است که ما چقدر ما از آزادی در اوکراین دفاع می‌کنیم. پوتین فقط زمانی به تهاجم علیه اوکراین پایان می‌دهد که او را متوقف کنیم.