بولتون به ایران اینترنشنال: تلاش برای توافق نشان ضعف است و جمهوری اسلامی باید سقوط کند

سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت خارجه ایران، روز پنجشنبه ۲۶ اسفند گفت: پول دریافت شده از بریتانیا «در اختیار قطعی و کامل ایران» است و «نحوه صرف» این مبلغ نیز «کاملا تابع تصمیم جمهوری اسلامی ایران» است.

خطیب‌زاده به گزارشی خاص اشاره نکرد و فقط اتهام‌هایی را به «رسانه‌های انگلیسی» نسبت داد.

یک روز پیشتر روزنامه گاردین گزارش داده بود که پول پرداخت شده لندن بابت آزادی نازنین زاغری، با نظارت دولت سوییس صرف موارد بشردوستانه خواهد شد.

لیز تراس، وزیر خارجه بریتانیا، نیز روز چهارشنبه در بیانیه‌ای اعلام کرده بود بدهی این کشور به ایران پرداخت شده و «این منابع منحصرا صرف خرید اقلام بشردوستانه خواهد شد».

مقام‌های جمهوری اسلامی، از جمله وزیر خارجه، و همچنین خبرگزاری دولتی ایرنا گفته‌اند بدهی لندن به تهران به بانک مرکزی ایران واریز شد؛ با این حال گاردین گزارش داد که این پول به بانک سامان واریز شد و هزینه‌کرد آن با نظارت سوییس است.

گاردین در گزارش مفصل خود که روز چهارشنبه منتشر شد، با اشاره به موانع تحریمی برای تسویه بدهی لندن به تهران، گزارش داد که مذاکرات مخفیانه بین مقام‌های بریتانیا و جمهوری اسلامی در عمان جریان داشت.

بنابر این گزارش، لارا هیکی رییس وقت میز عراق در وزارت خارجه بریتانیا، مسئول مذاکره با مقام‌های جمهوری اسلامی بود. روز چهارشنبه تصویری از او در هواپیمای حامل نازنین زاغری و انوشه آشوری نیز منتشر شد.

به گزارش گاردین، در مذاکرات عمان سرانجام توافق شد که این پول ابتدا به عنوان اعتبار از سوی بریتانیا به آمریکا پرداخت شود، و سپس با استفاده از کانال بشردوستانه سوییس به بانک سامان انتقال یابد.

سازوکار تبادل مالی از طریق سوییس برای صادرات کالاهای بشردوستانه به ایران، از سال ۹۸ و با موافقت دولت ترامپ اجرایی شد.

به گزارش گاردین، سفارت سوییس به عنوان حافظ منافع آمریکا در ایران، موظف به نظارت برای اطمینان از صرف این پول برای اهداف صرفا بشردوستانه، مانند غذا و دارو شده‌ است.

موضوع سود

سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت خارجه ایران، در سخنان روز پنجشنبه‌اش همچنین گفت که پول پرداخت شده به ایران «حدود ۳۹۰ میلیون پوند است» و شامل «اصل و فرع بدهی تا روز آخر» می‌شود.

رسانه‌های نزدیک به سپاه پاسداران نیز در دو روز اخیر بارها گفته‌اند بریتانیا بدهی قبلی خود را «به اضافه سود آن در این مدت» به ایران پرداخت.

با این حال به گزارش گاردین، مقدار مبلغی که باید به ایران پرداخت می‌شد قبلا در دادگاه تعیین شده بود و بر اساس حکم نهایی دادگاه، به دلیل مساله تحریم هیچ سودی به اصل پول تعلق نگرفت.

نازنین زاغری پیش از این گفته بود: «کشور من مرا در ازای مبلغ هنگفتی که مطالبات سیاسی خودش است به حراج گذاشت.»

بدهی بریتانیا به ایران به قراردادی بازمی‌گردد که بین حکومت محمدرضا شاه پهلوی و دولت بریتانیا برای تحویل تانک‌های مدل چیفتن به ایران امضا و پول آن داده شد، اما با وقوع انقلاب ۵۷ در ایران، اجرای قرارداد به تعلیق رفت.

رویترز خبر داد که گزارش محرمانه جدید آژانس روز چهارشنبه ۲۵ اسفند در اختیار اعضای این نهاد قرار گرفت و این خبرگزاری نسخه‌ای از آن را دیده است.

بنابر این گزارش، آژانس در بازه زمانی ششم تا نهم مارس [۱۵ تا ۱۸ اسفند] تایید کرده که ایران مقدار ۲/۱ کیلوگرم از اورانیوم ۶۰ درصد غنی‌شده خود را تبدیل به ۱/۷ کیلوگرم اورانیوم با فرم دیگری با همین میزان غنا و مناسب برای اهداف کوچک پرتوافکنی کرده است.

به نوشته رویترز، آژانس دریافته است که این مقادیر از حالت «یو‌ اف ۶» به حالتی تبدیل شده که بازیابی، رقیق‌سازی و حمل آن به خارج از ایران سخت‌تر شده است.

بر اساس توافق برجام، ایران باید بخشی از ذخایر اورانیوم خود را به خارج از کشور منتقل کند و میزان مجاز اورانیوم غنی‌شده‌ای که می‌تواند در اختیار داشته باشد ۲۰۲ کیلوگرم اورانیوم با حداکثر غنای ۳/۶۷ درصد است.

رویترز با اشاره به اینکه بعید به نظر می‌رسد این اقدام ایران منجر به از بین رفتن مذاکرات وین شود، نوشت با این حال چنین اقدامی مذاکرات درباره انتقال ذخایر اورانیوم ایران را دشوارتر خواهد کرد.

سه‌شنبه گذشته سه کشور اروپایی طرف برجام در بیانیه‌ای مشترک از ایران خواسته بودند دست به چنین اقدامی نزند.

یریتانیا، آلمان و فرانسه در این بیانیه تاکید کرده بودند: «ما قویا از ایران می‌خواهیم از هرگونه تشدید تنش جدید بپرهیزد و به ویژه ایران را فرامی‌خوانیم که فورا تمامی فعالیت‌های مربوط به تبدیل اورانیوم بسیار غنی‌شده را که در اجرای بازگشت به محدودیت‌های برجام موثر است متوقف کند.»

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تخمین می‌زند که ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی ایران به ۳۲ کیلوگرم رسیده و در حال نزدیک شدن به میزان مورد نیاز برای ساخت بمب اتم است.

بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی، روز ۱۳ آبان گفته بود که ذخایر اورانیوم ۲۰ درصد ایران به ۲۱۰ کیلوگرم و ذخایر اورانیوم ۶۰ درصد به ۲۵ کیلوگرم رسیده است.

بنابر این بیانیه که روز پنجشنبه ۲۶ اسفند منتشر شد، در حالی که قرار است شورای حقوق بشر سازمان ملل به زودی درباره‌ تجدید ماموریت گزارشگر ویژه‌ حقوق بشر ایران تصمیم‌گیری کند، مجلس شورای اسلامی طرح محدودتر کردن و حتی قطع کامل دسترسی به خدمات ارتباطی در ایران را در دستور کار دارد.

از چند ماه پیش مقام‌های جمهوری اسلامی به دنبال تصویب طرح محدودتر کردن اینترنت، موسوم به طرح صیانت، هستند.

۵۵ سازمان حقوق بشری با اشاره به اینکه «خطر تصویب طرح صیانت قریب‌الوقوع و محتمل است»، ابراز نگرانی کرده‌اند که این طرح «به عنوان ابزاری برای اختفای دیگر موارد نقض فاحش حقوق بشر در ایران استفاده شود».

این سازمان‌ها از اعضای جامعه‌ جهانی، از جمله دولت‌هایی که به صورت دوجانبه و چندجانبه مشغول مذاکره با جمهوری اسلامی هستند و همچنین کشورهای عضو شورای حقوق بشر سازمان ملل، خواسته‌اند که از مقامات ایران بخواهند که به تعهدات حقوق بشری‌‌شان عمل کنند.

مرکز عبدالرحمن برومند، مرکز حقوق بشر در ایران، جامعه حفاظت از اینترنت روسیه، مرکز اسناد حقوق بشر ایران، عدالت برای ایران، شبکه حقوق بشر کردستان و اتحاد برای ایران از جمله نهادهای امضا کننده این بیانیه هستند.

کانال تلگرامی «دستان باز» این تصاویر را روز چهارشنبه ۲۵ اسفند منتشر کرد. این کانال یک روز پیشتر ایجاده شده است.

اگر چه این کانال تلگرامی به طور علنی خود را به هیچ کشوری منتسب نکرده، اما برخی رسانه‌های اسرائیلی با اشاره به اینکه وبسایت نور نیوز، وابسته به شورای عالی امنیت ملی ایران، خبر این هک را منتشر کرده گفته‌اند این گروه وابسته به جمهوری اسلامی است.

در این کانال تلگرامی تصاویری خصوصی از داوید برنه‌عا، از جمله شکلک درآوردن او در یک تماس ویدیویی، و همچنین تصویر کارت شناسایی، بلیط هواپیما و مدارک مالیاتی همسر او منتشر شده است.

دفتر نخست وزیری اسرائیل از طرف موساد اعلام کرد هیچ‌گونه هکی انجام نشده و این تصاویر قدیمی هستند.

کانال تلگرامی «دستان باز» همچنین تصاویری از خانه‌ای در شهر «هود هشارون» منتشر کرده و مدعی شده این تصاویر مربوط به منزل مسکونی برنه‌عا است.

این کانال همچنین با ادعای اینکه این مدارک در عملیات اطلاعاتی که هشت سال به درازا کشید به دست آمده، وعده داد تصاویر و اطلاعات بیشتری درباره رییس موساد منتشر خواهد کرد.

پرایس در نشست خبری خود با اشاره به اینکه دستیابی به یک توافق احتمالی نزدیک است، گفت: «فکر می‌کنیم مسائل باقی‌مانده قابل حل‌وفصل هستند.»

سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در همین حال در پاسخ به پرسشی درباره گزارش آکسیوس مبنی بر اینکه دولت بایدن در حال بررسی خارج کردن سپاه پاسداران از فهرست سازمان‌های تروریستی است از اظهارنظر خودداری کرد.

وبسایت خبری اکسیوس به نقل از سه مقام اسرائیلی و دو منبع آمریکایی گزارش داد که دولت بایدن در ازای تعهد ایران به کاهش تنش‌ها در منطقه، در حال بررسی حذف سپاه پاسداران از فهرست سازمان‌های تروریستی است.

این مقام‌ها به آکسیوس گفتند: حذف نام سپاه پاسداران از فهرست سازمان‌های تروریستی به طور مستقیم با مذاکرات احیای برجام مرتبط نیست و هر تصمیمی درباره این موضوع به شکل تفاهم دوجانبه جداگانه بین آمریکا و ایران خواهد بود.

در همین حال رویترز با استناد به گزارش جدید آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره ایران گزارش داد که در فاصله ۱۵ تا ۱۸ اسفند، ایران ۲/۱ کیلوگرم از اورانیوم ۶۰ درصد غنی‌سازی شده خود را از حالت یو‌ اف ۶ به حالتی تبدیل کرده که بازیابی، رقیق‌سازی و حمل آن به خارج از ایران سخت‌تر است.

به گزارش رویترز، گزارش جدید آژانس احتمالا در روند مذاکرات احیای برجام اختلال ایجاد نمی‌کند، اما اجرای توافق هسته‌ای احتمالی را در آینده با پیچیدگی همراه خواهد کرد.

در همین حال حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه ایران، در گفت‌وگو با همتای بریتانیایی خود، لیز تراس گفت: «اگر همه خطوط قرمز ما در مذاکرات احیای برجام رعایت شود برای توافق نهایی آماده‌ایم.»

در همین حال، واشینگتن فری‌بیکن گزارش داد که توافق جدید هسته‌ای آمریکا با ایران، به روسیه اجازه می‌دهد تا ۱۰ میلیارد دلار پول نقد از قرارداد توسعه نیروگاه اتمی بوشهر دریافت کند.

روسیه پیشتر اعلام کرده بود تحریم‌های جدید غرب علیه روسیه به دلیل جنگ اوکراین نباید منافع مسکو در توافق هسته‌ای احتمالی با ایران را محدود کند، که این امر به وقفه در مذاکرات وین منجر شد.

با این حال، وزیر خارجه روسیه روز سه‌شنبه اعلام کرد که کشورش در ارتباط با شروط خود در ارتباط با توافق احتمالی هسته‌ای تضمین‌های کتبی را دریافت کرده است.