مک‌دونالد، استارباکس، کوکاکولا و پپسی فعالیت‌های خود را در روسیه تعلیق کردند

بایدن روز سه‌شنبه ۱۷ اسفند در نطق تلویزیونی خود تاکید کرد که هم دموکرات‌ها و هم جمهوری‌خواهان با ممنوعیت واردات نفت و گاز روسیه موافق‌اند.

رییس جمهوری آمریکا با تاکید بر اینکه «ما در هدف خود برای تحت فشار قرار دادن پوتین متحد می‌مانیم»، افزود درک می‌کنیم بسیاری از متحدان ممکن است نتوانند در ممنوعیت واردات نفت و گاز روسیه به ما بپیوندند.

جو بایدن بخشی از اظهارات خود را به توضیح دلایل این ممنوعیت و پیامدهای ناشی از آن از جمله افزایش قیمت سوخت در ایالات متحده اختصاص داد و گفت: جنگ پوتین به خانواده‌های آمریکایی در پمپ بنزین‌ها آسیب می‌رساند.

در پی این سخنان کاخ سفید اعلام کرد بایدن فرمان اجرایی ممنوعیت واردات نفت، گاز مایع طبیعی و زغال سنگ روسیه به آمریکا را امضا خواهد کرد.

این فرمان اجرایی آمریکایی‌ها را از تامین مالی یا کمک کردن به شرکت‌های خارجی که برای تولید انرژی در روسیه سرمایه‌گذاری می‌کنند، منع می کند.

کاخ سفید افزود دستور اجرایی بایدن سرمایه‌گذاری جدید ایالات متحده در بخش انرژی روسیه را ممنوع می‌کند.

همزمان با آمریکا، بریتانیا نیز واردات نفت روسیه را ممنوع اعلام کرد.

کمیسیون اروپا هم گفت امسال واردات گاز از روسیه به اتحادیه اروپا به یک‌سوم میزان فعلی کاهش می‌یابد و وابستگی این اتحادیه به گاز روسیه پیش از سال ۲۰۳۰ میلادی به طور کامل قطع خواهد شد.

با این حال، وزیر خارجه آلمان تصمیم برلین مبنی بر عدم ممنوعیت واردات نفت روسیه را توجیه کرد و گفت که این اقدام آلمان را در هرج و مرج فرو خواهد برد.

روسیه دومین صادرکننده نفت خام و نخستین صادرکننده گاز طبیعی در جهان است و میزان صادرات نفت خام این کشور بین چهار تا پنج میلیون بشکه در روز است.

با وجودی که در دو هفته اخیر بخش‌های مختلف سیاسی و اقتصادی روسیه به دلیل حمله به اوکراین هدف تحریم‌های گسترده قرار گرفت، اما بخش انرژی این کشور عمدتا مشمول تحریم‌ها نشده بود.

از آغاز حمله روسیه به اوکراین، فشارها در آمریکا بر دولت بایدن برای ممنوعیت واردات نفت روسیه افزایش یافته و شماری از سناتورها از هر دو حزب آمریکا نیز طرحی برای این ممنوعیت ارائه کردند.

مجلس نمایندگان نیز از چنین اقدامی حمایت کرد و روز دوشنبه نانسی پلوسی، رییس این مجلس، در نامه‌ای اعلام کرد که مجلس نمایندگان در حال بررسی تصویب قوانینی برای ممنوعیت واردات نفت روسیه است و به دنبال آن است که با تصویب قوانین قدرتمند، روسیه را بیش از پیش در اقتصاد جهانی منزوی می‌کند.

دولت بایدن ابتدا در برابر پیشنهاد ممنوعیت واردات نفت روسیه مقاومت نشان داد و بر اساس گفته‌های جن ساکی، سخنگوی کاخ سفید، چنین اقدامی را موجب افزایش بهای سوخت در آمریکا به ویژه در شرایطی که نرخ تورم بالا رفته است دانست.

با این حال مقام‌های دولت بایدن سپس به این ممنوعیت روی خوش بیشتری نشان دادند و گزارش‌هایی درباره تلاش این دولت برای استفاده از نفت ونزوئلا و عربستان سعودی منتشر شد.

با قوت گرفتن احتمال ممنوعیت نفت روسیه، و همچنین با شرط و شروط جدید روسیه درباره برجام، بازار جهانی نفت دچار تلاطمی شدید شد.

صبح دوشنبه و شروع هفته در بازارهای جهانی، بهای نفت به بالاترین میزان طی ۱۴ سال گذشته رسید و هر بشکه نفت خام دریای برنت، با افزایش ۱۰ دلاری، به نزدیک ۱۴۰ دلار رسید. این قیمت البته در ساعات بعد اندکی کاهش یافت.

وزارت دفاع روسیه اعلام کرده بود که از صبح سه‌شنبه ۱۷ اسفند گلوله‌باران در شهرهای کی‌یف، چرنیهف، سومی، خارکیف و ماریوپل را متوقف می‌کند تا گذرگاه‌های امن برای خروج غیرنظامیان از این شهرها ایجاد شود.

مقام‌های اوکراین تایید کردند که روز سه‌شنبه خروج غیرنظامیان از سومی، در شمال شرق اوکراین، آغاز شده و آنها در حال حرکت به سوی پُلتاوا هستند.

دمیترو ژیویتسک، استاندار سومی، ظهر سه‌شنبه به تلویزیون اوکراین گفت آتش‌بس عمدتا در حال رعایت است و علاوه بر خروج هزار دانشجوی خارجی، شهروندان اوکراینی نیز در کاروان‌های بیست، سی خودرویی در حال خروج از سومی‌اند.

اُلکسی کولبا، استاندار کی‌یف، نیز روز سه‌شنبه گفت تاکنون بیش از ۱۵۰ نفر از شهر ایرپین، در نزدیکی کی‌یف، خارج شده‌اند.

با این حال اندکی پس از آغاز آتش‌بس موقت، وزارت خارجه اوکراین گفت خروج غیرنظامیان از شهر ماریوپل بار دیگر به دلیل گلوله‌باران روسیه متوقف شده است.

اولگ نیکولنکو، سخنگوی وزارت خارجه اوکراین، گفت: «آتش‌بس نقض شد! نیروهای روسیه در حال گلوله‌باران گذرگاه بشردوستانه بین زاپوریژیا و ماریوپل هستند.»

تلاش‌های قبلی برای ایجاد گذرگاه امن و خروج غیرنظامیان از شهر ماریوپل در روزهای شنبه و یکشنبه نیز ناموفق مانده بود و روسیه با رد اتهام نقض آتش‌بس، متقابلا اوکراین را مسئول شکست دالان امن برای خروج غیرنظامیان دانسته بود.

از سوی دیگر روز سه‌شنبه کمیساریای عالی سازمان ملل در امور آوارگان و پناهجویان اعلام کرد شمار کسانی که در دوازده روز گذشته از اوکراین گریخته‌اند به حدود دو میلیون نفر رسیده است.

اکثر این افراد که عمدتا شامل زنان و کودکان‌اند به لهستان رفته‌اند و شماری از آنان نیز رهسپار دیگر کشورهای همسایه شده‌اند.

رهبر اقلیت جمهوری‌خواه سنا،‌ ضمن ابراز نگرانی از برنامه دولت بایدن برای احیای برجام خواستار برگزاری جلسه استماع اکثریت نمایندگان سنا درباره توافق با ایران شد.

میچ مک‌کانل گفت: ماهیت رویکرد دولت بایدن در قبال تهران تاکنون نه تنها جمهوری‌خواهان، بلکه اعضای هر دو حزب را نگران کرده است.

در همین حال، سخنگوی کاخ سفید گفت که آمریکا و روسیه در مذاکرات وین هدف مشترکی دارند و در این مورد، ما و روسیه با هم در حال پیشرفت هستیم و کسی از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای دفاع نمی‌کند.

جن ساکی، سخنگوی کاخ سفید، با اشاره به درخواست روسیه برای دریافت تضمین از آمریکا پیش از توافق احیای برجام، گفت: فکر نمی‌کنم کسی از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای دفاع کند، احتمالا به جز رییس‌جمهور سابق ما که آمریکا را از برجام خارج کرد.

روسیه از آمریکا خواسته تا تضمین کند که در صورت احیای برجام، تحریم‌های اخیر و مرتبط با حمله به اوکراین تاثیری بر روابط تجاری روسیه با ایران نداشته باشد.

سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، در پاسخ به اینکه آیا آمریکا برای رسیدن به توافق هسته‌ای با ایران به روسیه چنین تضمین کتبی خواهد داد، گفت: در این مورد، ما و روسیه با هم در حال پیشرفت هستیم. روسیه یکی از اعضای گروه ۱+۵ است و به نظرم کسی اعتقادی ندارد که دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای به نفع اوست.

سخنگوی کاخ سفید افزود همانطور که آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، روز یکشنبه گفت، از نظر آمریکا تحریم‌های اخیر علیه روسیه ربطی به این هدف مشترک ندارد.

هشدار الکساندر نواک که در فاصله سال‌های ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۰ وزیر انرژی روسیه بود و اکنون معاون نخست‌وزیر این کشور است درحالی بیان شد که رویترز گزارش داد رهبران اتحادیه اروپا این هفته در نشستی توافق خواهند کرد وابستگی اتحادیه اروپا به واردات گاز، نفت و زغال‌سنگ روسیه را کاهش دهند.

با گذشت نزدیک به دو هفته از حمله روسیه به اوکراین و تداوم این حملات، مقام‌های آمریکا نیز از احتمال ممنوعیت واردات نفت از روسیه خبر داده‌اند.

آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، دو روز پیش گفت که ایالات متحده در حال گفت‌وگو با متحدان اروپایی خود برای بررسی چشم‌انداز ممنوعیت واردات نفت روسیه است.

الکساندر نواک، معاون نخست‌وزیر روسیه اما دوشنبه شب در یک پیام ویدیویی که از تلویزیون دولتی روسیه پخش شد، گفت: کاملا واضح است که کنار گذاشتن نفت روسیه عواقب فاجعه باری برای بازار جهانی خواهد داشت ، افزایش قیمت غیرقابل پیش‌بینی خواهد بود و به ۳۰۰ دلار در هر بشکه و حتی بیشتر خواهد رسید.

این در حالی است که صبح دوشنبه قیمت نفت و گاز طبیعی روز به نزدیک ۱۴۰ دلار یعنی بالاترین قیمت نفت در چهارده سال گذشته رسید اما پس از آن باردیگر به حدود ۱۲۵ دلار در هر بشکه کاهش یافت.

معاون نخست وزیر روسیه گفت که روسیه همچنین گزینه قطع عرضه گاز به اروپا از طریق خط لوله نورد استریم۱ را دارد، اما تاکنون از انجام چنین اقدامی خودداری کرده است.

نواک همچنین هشدار داد که روسیه ممکن است در واکنش به تعلیق پروژه نورد استریم۲، تحویل گاز به اروپا از طریق خط لوله فعلی نورد استریم۱ به آلمان را ممنوع کند.

آی‌بی‌ام روز دوشنبه اعلام کرد که علاوه بر تعلیق تمامی فعالیت‌های تجاری خود در روسیه، برای حمایت از پناهجویان اوکراینی ۵۰۰ هزار دلار به سازمان‌های بشردوستانه در کشورهای چک و لهستان کمک می‌کند.

پیشتر نیز مایکروسافت اعلام کرده بود که فروش محصولات جدید و خدمات خود را در روسیه به حالت تعلیق در آورده است و به‌طور فعال به مقامات امنیت سایبری در اوکراین برای دفاع در برابر حملات روسیه کمک می‌کند.

شرکت گوگل نیز اعلام کرد دیگر تبلیغات آنلاین در روسیه را از طریق موتور جستجوی خود، یوتیوب یا دیگر شرکای خود ارائه نمی‌کند و برنامه‌های رسانه‌های دولتی روسیه همچون راشاتودی و اسپوتنیک را نیز از گوگل پلی حذف کرده است.

شرکت اپل نیز در پی حمله روسیه به اوکراین فروش محصولات خود را در روسیه متوقف کرد و دانلود برنامه‌های راشاتودی و اسپوتنیک را نیز فقط در داخل روسیه مجاز اعلام کرد.

این شرکت، نقشه ترافیک اپل موسوم به اپل مپ را نیز در اوکراین «به عنوان یک اقدام ایمنی و احتیاطی برای شهروندان اوکراینی» غیرفعال کرد.

در همین حال دولت روسیه نیز روز گذشته اعلام کرد که خود را برای قطع ارتباط با اینترنت جهانی آماده می‌کند و قرار است تا ۱۱ مارس، بیستم اسفند ماه، سرور همه سایت‌های روسیه به داخل این کشور منتقل شود.

با گذشت دوازده روز از حمله روسیه به اوکراین، بسیاری از شرکت‌های بزرگ فناوری، همچنین فیسبوک، توییتر، نتفلیکس، تیک تاک و شرکت‌های مالی چون مسترکارد، ویزا و پی‌پل نیز فعالیت خود را در روسیه متوقف کرده‌اند و فهرست شرکت‌هایی که فعالیت‌های خود را در این کشور تعلیق یا متوقف کرده‌اند همچنان رو به افزایش است.