در حالی که رییس جمهور و وزیر خارجه اوکراین، حملات روسیه به شهر خارکف را وحشیانه و مصداق جنایت جنگی توصیف میکنند، کرملین استفاده از بمبهای خوشهای و بمبهای خلا در این حملات را رد کرد.
ولودیمر زلنسکی، رییس جمهور اوکراین، در یک سخنرانی، حملات به خارکف، دومین شهر این کشور را « تروریسم دولتی» خواند.
او همچنین در سخنرانی ویدیویی در پارلمان اروپا گفت که «روسیه کودکان اوکراینی را هدف قرار میدهد.»
رییس جمهور اوکراین همچنین با اشاره به درخواست این کشور برای عضویت در اتحادیه اروپا گفت: «ما در حال جنگایم تا عضو برابری در اروپا باشیم و اتحادیه اروپا باید ثابت کند که با ماست.»
روز سه شنبه فیلمهایی از انفجارهای مهیب در میدان اصلی این شهر منتشر شد.
در همین حال دیمیترو کولبا، وزیر خارجه اوکراین، اعلام کرد که روسیه از طریق «گلولهباران کورکورانه» شهرهایی مانند خارکف مرتکب جنایات جنگی شده و خواستار تحریمهای بینالمللی بیشتری علیه این کشور شد.
دبیر کل عفو بین الملل نیز روسیه را به استفاده از بمب خوشهای در حمله به مراکز غیر نظامی از جمله یک مهدکودک متهم کرده بود.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین این اتهام و همچنین استفاده روسیه از بمب های خلا و دیگر جنایات جنگی را رد کرد.
کریم خان،دادستان دیوان کیفری بینالمللی لاهه اعلام کرده که تحقیق درباره وقوع جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت در اوکراین را آغاز میکند.
او گفت: «برمبنای تحقیقات قبلی در کریمه و دنباس، متقاعد شدهام زمینه تحقیق درباره جنایات جنگی و جنایات علیه بشریت هم پیشتر (حمله۲۰۱۴ روسیه) و هم در رویداد فعلی وجود دارد.»
رییس جمهور اوکراین همچنین خواستار معرفی اوکراین به عنوان منطقه پرواز ممنوع شده اما آمریکا و بریتانیا این درخواست را رد کرده اند.
این گزارشها در حالی منتشر شده که دور نخست مذاکرات بین هیاتهای اوکراین و روسیه شامگاه دوشنبه پایان یافت و رییس هیات روسیه از توافق برای ادامه مذاکرات در مکانی در مرز لهستان و بلاروس خبر داد.
میخائیل پودولیاک، مشاور رییس جمهوری اوکراین، برخورد طرف روسی را همچنان «به شدت مغرضانه» توصیف کرد و مذاکرات را مشکل خواند.
سخنگوی کرملین نیز اعلام کرد که برای ارزیابی نتایج مذاکرات با اوکراین خیلی زود است و در حال حاضر برنامهای برای صحبت پوتین با زلنسکی وجود ندارد.
بوریس جانسون، نخست وزیر بریتانیا، نیز گفت که دیگر نمیتوان پوتین را یک طرف گفتوگوی قابل اتکا دانست اما باید خود اوکراینیها در اینباره تصمیم بگیرند.
لاوروف: کشورهای غربی نباید در هیچ یک از کشورهای شوروی سابق پایگاه نظامی ایجاد کنند
روز سه شنبه همچنین سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، اعلام کرد که مسکو تمام اقدامات ممکن را برای جلوگیری از استقرار سلاحهای اتمی در اوکراین انجام میدهد.
او تاکید کرد که کشورهای غربی نباید در هیچ یک از کشورهای اتحاد جماهیر شوروی سابق پایگاه نظامی ایجاد کنند.
وزیر خارجه روسیه همچنین گفت که اروپا با ارسال سلاحهای مرگبار به اوکراین، دچار یک «جنون روسهراسی» شده است.
لاوروف و همچنین سرگئی شایگو وزیر دفاع روسیه تاکید کردند که حمله به اوکراین تا زمانی که اهداف روسیه تامین شوند، ادامه خواهد داشت.
در جریان پخش سخنرانی لاوروف در نشست خلع سلاح در ژنو بسیاری از دیپلماتهای غربی در اقدامی اعتراضی، سالن را ترک کردند.
نوع فرمان پوتین برای بسیاری کشورها روشن نیست. گاردین در گزارشی به توضیح درباره این فرمان پرداخته است.
پوتین درباره سلاحهای هستهای چه گفت؟
ولادیمیر پوتین روز یکشنبه ۸ اسفندماه، سرگئی شویگو، وزیر دفاع روسیه و والری گراسیموف، رییس ستاد ارتش این کشور را به دیداری عمومی فراخواند و به این دو فرمان داد تا «نیروهای بازدارنده ارتش روسیه را در حالت خاص آمادهباش قرار دهد».
آیا فرمان پوتین در علوم نظامی معنای خاصی دارد؟
گرچه تهدید دیپلماتیک چنین فرمانی آشکار است؛ جملهبندی پوتین، برای متخصصان هستهای و وزرای دفاع در جهان روشن نیست. چرا که متوجه نمیشوند عبارت «حالت خاص آمادهباش» دقیقا به چه معناست. اما در وضعیت فعلی، توافقنظر بر این قرار گرفته که این تهدید، گرچه از حد عادی فراتر رفته است، همچنان تهدیدی در سطح پایین است.
پاول پادویک، صاحبنظر پیشگام در زمینه نیروهای هستهای روسیه، در واکنش به فرمان پوتین، در توییترش نوشت که فرمان پوتین، «بهاحتمال زیاد» به این معناست که «سیستم فرماندهی و کنترل هستهای فرمانی دریافته است که از آن بهعنوان فرمان ابتدایی یاد میشود.» این یعنی دکمه این سیستم زده شده است و در صورت صدور «فرمان پرتاب»، فرمان اجرا میشود.
پادویک همچنین نوشت که سلاحهای هستهای، در صورتی که دسترسی به شخص رییسجمهور ممکن نباشد، تنها در صورتی که انفجاری هستهای در قلمرو روسیه تشخیص داده شود پرتاب میشود.
پادویک و دیگر متخصصان، از جمله جیمز اکتون، کارشناس هستهای، گفت که فرمان پوتین میتواند تغییرات عملیاتی بیشتری به دنبال داشته باشد؛ این بدان معناست که بر حسب چنین فرمانی، زیردریاییهای مجهز به تسلیحات هستهای به دریا اعزام خواهد شد و یا طیف وسیعی از انواع تسلیحات اتمی در سراسر قلمرو روسیه پخش خواهد شد که میتواند مورداستفاده قرار گیرد. بهگفته پادویک، البته این سناریو لزوما اجرا نخواهد شد، چرا که جملهبندی پوتین در فرمان صادره، عامدانه مبهم بوده است.
دولتهای غربی درباره فرمان پوتین چه نظری دارند؟
بن والاس، وزیر دفاع بریتانیا، روز دوشنبه ۹ اسفندماه، در مصاحبه با شبکه بیبیسی گفت گفت که دولت بریتانیا از فرمان پوتین سر در نمیآورد، چرا که «چنین اصطلاحی در علوم نظامی روسیه وجود ندارد.» او گفت که این فرمان بهمنظور ارعاب غرب و بهمنزله یادآوری برای جهان است که روسیه «نیروهای بازدارنده» دارد وهمچنین بهانهای به دست میدهد تا با حرف زدن درباره فرمان پوتین، به عدم موفقیت ارتش روسیه در جنگ اوکراین توجهی نشود.
وزیر دفاع بریتانیا همچنین هشدار داد که روسیه از نظر تئوری، میتواند در جنگ با اوکراین از سلاح اتمی «تاکتیکی» استفاده کند ولی دست زدن به چنین اقدامی، با توجه به گفته پوتین که مردم اوکراین را با مردم روسیه «یکی» خطاب کرده، در تناقض خواهد بود.
سباستین بریکسیویلیامز از اتاق فکر «بیسیک» میگوید که توسل روسیه به سلاح هستهای میتواند از هر جهت بهبدی بمباران اتمی هیروشیما و ناگاساکی در جنگ جهانی دوم باشد. او افزود «بیشتر افراد بر این باورند که چیزی بهاسم سلاح هستهای غیراستراتژیک وجود ندارد.»
آیا روسیه توضیحی درباره فرمان پوتین داده است؟
بنا بر اعلام کرملین در روز دوشنبه ۹ اسفندماه، بیانیه صادرشده درباره فرمان پوتین، در درجه اول نوعی بیانیه صادره در زمان دیپلماسی پرمخاطره بوده است. دیمیتری پسکوف، سخنگوی کاخ کرملین، گفت که این تصمیم در واکنش به هشدارهای گوناگون غرب مبنی بر امکان «برخورد و درگیری بین ناتو و روسیه» صادر شد. پسکوف افزود که تکتک صادرکنندگان ایندست بیانیهها را نام نمیبرد اما وزیر دفاع بریتانیا یکی از آنهاست.
متیو هریس، یک متخصص هستهای عضو اتاق فکر «روسی» گفت که بیانیههای روسیه، هشدارهایی از جنس متفاوتی در برداشته و در درجه اول، برای برای ارعاب صادر شده بوده است؛ یعنی «ما میتوانیم به شما صدمه بزنیم و جنگیدن با ما خطرناک است». هریس افزود همچنین این بیانیهها بهمنزله یادآوری برای غرب، که بهشکل روبهافزایشی به اوکراین اسلحه میفرستد، بوده که پایش را از حدش فراتر نگذارد.
هریس افزود که ممکن است روسیه در تدارک تشدید حملات در اوکراین باشد و فرمان پوتین هشدار «خودت را کنار بکش» برای غرب بوده است.