حمله روسیه به اوکراین؛ دوراهی صعب‌وسنگلاخ برای چین

مقام‌های آمریکایی روز دوشنبه با اعمال تحریم‌های جدید گفتند که این تحریم‌ها علیه بانک مرکزی روسیه و سایر منابع کلیدی ثروت، احتمالا تورم روسیه را افزایش داده، قدرت خرید را پایین آورده و سرمایه‌گذاری‌ها را کاهش می‌دهد.

روسیه چهار روز پس از حمله به اوکراین که بزرگ‌ترین حمله به یک کشور اروپایی از زمان جنگ جهانی دوم محسوب می‌شود، با انزوای اقتصادی عمیق‌ مواجه شده‌ است.

وزارت خزانه‌داری آمریکا روز دوشنبه در بیانیه‌ای اعلام کرد تحریم‌هایی را علیه صندوق سرمایه‌گذاری مستقیم روسیه نیز روسیه نیز اعمال کرده است.

کارشناسان، تحریم بانک مرکزی روسیه را به منزله تشدید قابل توجه فشارهای اقتصادی غرب علیه مسکو توصیف می‌کنند

یک مقام ارشد آمریکایی در این باره به رویترز گفت تحریم بانک مرکزی روسیه، دارایی‌های این بانک در آمریکا را «مسدود» می‌کند و این اقدام مانع از دستیابی روسیه به صدها میلیارد دلار دارایی‌اش می‌شود.

آمریکا و اروپا دسترسی به سیستم ارتباطات بانکی سوییفت را هم برای برخی بانک‌های روسی ممنوع کرده‌اند.

علاوه بر این اتحادیه اروپا حریم هوایی خود را هم به روی تمام خطوط هوایی روسیه بسته است. در نخستین روز اعمال این تحریم‌ها، سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه مجبور به لغو سفر خود به ژنو در روز دوشنبه شد.

وزارت خزانه داری آمریکا در کنار تحریم‌های جدید، مجوز کلی صادر کرد که بر اساس آن برخی از معاملات مرتبط با انرژی تا ۲۴ ژوئن صادر می‌شود

دولت بایدن این نگرانی را دارد که تحریم‌هایش قیمت‌های گاز و انرژی را افزایش دهد.

مقام‌های آمریکا هشدار داده‌اند که این کشور در اعمال تحریم‌های بیشتر علیه روسیه تردید نخواهد کرد و مشارکت بلاروس با روسیه در جنگ علیه اوکراین را هم زیر نظر دارد.

به نوشته این وبسایت خبری، نماینده آمریکا در سازمان ملل متحد به همتای اسرائیلی خود، گیلعاد اردان گفته موافقت نکردن اسرائیل با محکوم کردن روسیه در شورای امنیت موجب ناخرسندی ایالات متحده شده و دولت بایدن از این موضوع عصبانی است. «والا» این خبر را به نقل از مقام‌های اسرائیلی که نامشان فاش نشد، منتشر کرده است.

این در حالی است که وزارت خارجه اسرائیل به والا گفته متحدان اسرائیل شرایط این کشور را درک می‌کنند.

پیشتر نیز نخست‌وزیر، نفتالی بنت گفته بود ایالات متحده موضع‌گیری اسرائیل در این بحران را درک می‌کند. نمایندگی ایالات متحده در سازمان ملل از واکنش به این خبر خودداری کرده است.

نفتالی بنت شب گذشته در نشست ویژه کابینه سیاسی–امنیتی اسرائیل گفت که اورشلیم به‌صورت روزانه با روسیه و ایالات متحده در ارتباط است و تا کنون توانسته «با موفقیت» موازنه را بین دو قدرت جهانی حفظ کند. او گفت اروپا و آمریکا موضع اسرائیل را درک می‌کنند و موضع‌گیری اورشلیم درباره این بحران تاکنون به روابط این کشور با دیگر کشورها آسیبی نزده است.

همچنین، در این نشست از وزیران خواسته شد همچنان از اظهارنظر عمومی درباره حمله روسیه به اوکراین خودداری کنند.

سفارت روسیه در اسرائیل، عصر یکشنبه با انتشار پستی، به‌صورت غیرمستقیم از اعتراضات مردمی در اسرائیل به حمله نظامی روسیه به اوکراین انتقاد کرد.

سفارت روسیه در پست خود نوشت که امیدوار است اسرائیل موضع دیپلماتیک و هوشمندانه‌ای اتخاذ کرده و دلایل روسیه برای «انجام عملیات نظامی ویژه» در اوکراین را درک کند.

در این میان، رسانه‌های اسرائیلی می‌گویند ولودمیر زلنسکی، رییس جمهور اوکراین در تماس تلفنی با نفتالی بنت، از اسرائیل درخواست کمک نظامی کرده است.

بر اساس گزارش کانال ۱۱ تلویزیون اسرائیل، اورشلیم این درخواست را «با ادب دیپلماتیک» رد کرده است.

پیشتر گفته شده بود زلنسکی در این تماس تلفنی خواهان میانجیگری اسرائیل بین اوکراین و روسیه شده بود.

تنها دو روز پس از این تماس تلفنی، بنت تلفنی با ولادیمیر پوتین، رییس جمهوری روسیه صحبت کرد. بر اساس بیانیه کرملین، بنت در این گفت‌‌وگو پیشنهاد میانجی‌گری اسرائیل را مطرح کرد.

در همین حال، موزه یادبود قربانیان هولوکاست در اورشلیم، ید و شم، استفاده تبلیغاتی روسیه از موضوع یهودی‌ستیزی در حمله به اوکراین را محکوم کرد. دنی دایان، مدیر این موزه با اشاره به تبلیغات پوتین در این زمینه که برای «نازی زدایی» به اوکراین حمله کرده، این صحبت‌ها را پروپاگاندا توصیف کرد و گفت هرگونه استفاده ابزاری از این موضوع و مقایسه رخدادهای امروز با رخدادها و تفکرات قبل و در زمان هولوکاست را محکوم می‌کند.

ید و شم همچنین حمله روسیه به اوکراین را محکوم کرده و برای سلامت غیرنظامیان ابراز نگرانی کرده است.

در همین حال وزارت کشور اوکراین با تایید کشته شدن ۱۴ کودک در جریان حملات روسیه، گزارش داد که ۱۱۶ کودک اوکراینی نیز در اثر حمله نیروهای روسیه مجروح شده‌اند.

ویکتور لیاشکو، وزیر بهداشت اوکراین، گفت: نیروهای روسیه در حمله به اوکراین، بیمارستان‌ها، آمبولانس‌ها، مراکز آموزشی، یتیم‌خانه‌ها و مردم غیرنظامی را هدف قرار می‌دهند.

لیاشکو با تاکید براینکه تیراندازی به پزشکان جنایت علیه بشریت است، افزود که کادر پزشکی اوکراین هر روز در حال انجام وظیفه بر اثر حملات نیروهای روسیه کشته می‌شوند.

وزیر بهداشت اوکراین گفت: من از سازمان بهداشت جهانی می‌خواهم که از همه اهرم‌های خود استفاده کند و هرگونه همکاری و تبادل اطلاعات با دولت روسیه را به عنوان دشمن بشریت، را متوقف کند.

لیاشکو از دیگر آژانس‌های سازمان ملل که در امور بشردوستانه فعالیت دارند نیز خواست دفاتر منطقه‌ای خود را از مسکو منتقل کنند و افزود که روسیه نمی‌تواند همزمان جنگی خونین به راه بیاندازد و از طرفی سیاست‌های بشردوستانه اروپا را تحت تاثیر قرار دهد.

دادستان کل اوکراین نیز با انتشار نقاشی یک کودک اوکراینی با نوشته‌ای به این مضمون که «ما به صلح نیاز داریم»، گفت که آلیسا هلانس، کودک هفت ساله، یکی از شش نفری بوده که در حمله موشکی نیروهای روسیه به یک مهد کودک در شهر اوختیرکا، در شمال شرقی اوکراین، کشته شدند.

دمیترو کولبا، وزیر خارجه اوکراین، نیز در توییتی نوشت: ما بر تحریم کامل نفت و گاز روسیه اصرار داریم. خرید نفت و گاز از روسیه اکنون به معنای پرداخت هزینه قتل مردان، زنان و کودکان اوکراینی است.

از سوی دیگر ستاد کل نیروهای مسلح اوکراین در بیانیه‌ای گفت که روز یکشنبه زمان سختی برای ارتش اوکراین بود و نیروهای روسی همچنان به گلوله‌باران تقریبا در همه جهات ادامه می‌دهند.

مقام‌های اوکراین و روسیه آمار تعداد نیروهای نظامی کشته شده در جریان حمله روسیه به اوکراین را اعلام نکردند.

این درحالی است که رویترز با اشاره به اعمال تحریم‌های جدید اتحادیه اروپا و آمریکا علیه روسیه، تاکید کرد که انزوای سیاسی و اقتصادی روسیه عمیق‌تر شده است و نیروهای روسیه با مقاومت شدیدی در پایتخت اوکراین و شهرهای دیگر اوکراین مواجه شده‌اند.

در همین خصوص نیویورک‌تایمز گزارش داد حتی در کوچک‌ترین روستاها و شهرهای اوکراین که تاکنون تحت تاثیر جنگ نبوده‌اند،‌ شهروندان با ایجاد پست‌های بازرسی و استحکامات،‌ برای مبارزه با نیروهای روسیه آماده می‌شوند.

گزارش‌ها حاکی است که در پی تحریم‌های جدید علیه مسکو، ارزش روبل روسیه به شدت کاهش یافته است.

همزمان صندوق سرمایه‌گذاری ۱/۳ تریلیون دلاری نروژ، بزرگ‌ترین صندوق سرمایه‌گذاری جهان، اعلام کرد سرمایه‌گذاری خود در روسیه را متوقف خواهد کرد‌.

در همین حال ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهور اوکراین، با مذاکره با روسیه موافقت کرد اما گفت که در مورد نتایج این مذاکرات تردید دارد.

زلنسکی در تماسی تلفنی با نخست‌وزیر بریتانیا گفت که بیست و چهار ساعت آینده برای اوکراین حیاتی است.

بوریس جانسون، نخست‌وزیر بریتانیا، نیز در این تماس وعده داد بریتانیا هر کاری برای رسیدن کمک‌های دفاعی بریتانیا و متحدان به اوکراین انجام خواهد داد.

اعضای شورای امنیت سازمان ملل، روز یکشنبه هشتم آبان‌ماه در چهارمین نشست اضطراری خود طی هفته گذشته با یازده رای موافق با تشکیل نشست اضطراری و ویژه درباره حمله روسیه به اوکراین در مجمع عمومی موافقت کردند.

رای‌گیری روز یکشنبه شورای امنیت به شیوه‌ای برگزار شد که روسیه امکان استفاده از حق وتو را نداشت. بنابر مقررات سازمان ملل، تصویب مسائل با ماهیت نظامنامه‌ای در رای‌گیری‌های شورای امنیت فقط به رای موافق ۹ عضو از ۱۵ عضو این شورا، فارغ از عضویت دائم یا غیر دائم آنها، نیاز دارد.

قطعنامه تشکیل جلسه اضطراری مجمع عمومی سازمان ملل متحد نیز با همین شیوه و در حالی تصویب شد که روسیه رای منفی و چین، هند و امارات متحده عربی به آن رای ممتنع دادند اما یازده عضو شورای امنیت به آن رای موافق دادند.

این اقدام جدیدترین دیپلماسی در سازمان ملل متحد است که تا به‌دنبال وتوی قطعنامه پیشنهادی قبلی از سوی روسیه، تجاوز نیروهای روسی به خاک اوکراین در مجمع عمومی سازمان ملل پیگیری شود که در آن هیچ کشوری حق وتو ندارد.

لیندا توماس گرینفیلد، نماینده دائم آمریکا در سازمان ملل گفت: «روسیه نمی‌تواند صدای ما، مردم اوکراین و منشور سازمان ملل را وتو کند.»

در مقابل واسیلی نبنزیا، نماینده دائم روسیه در سازمان ملل، درباره آرای شورای امنیت در نشست‌های جمعه و یکشنبه گفت: «هرگونه تلاش برای دور زدن موضع روسیه و نادیده گرفتن آن، اساس منشور سازمان ملل را تضعیف می‌کند.»

نشست ویژه اضطراری مجمع عمومی برای بررسی حمله روسیه به اوکراین درحالی روز دوشنبه برگزار می‌شود که قطعنامه‌های مجمع عمومی غیر الزام‌آور هستند اما وزن سیاسی دارند.

ایالات متحده و متحدانش نشست اضطراری مجمع عمومی سازمان ملل را فرصتی برای نشان دادن انزوای روسیه به‌دلیل تهاجم به اوکراین می‌دانند.

باربارا وودوارد، سفیر بریتانیا در سازمان ملل، گفت: «اعضای شورای امنیت ناتوانی دیپلماتیک روسیه را آشکار کرده‌اند و این کشور دوباره منزوی شده است.»

علاوه‌ بر تلاش دیپلماتیک مقام‌های غربی در سازمان ملل، مقام‌های اتحادیه اروپا روز یکشنبه موافقت کردند که حریم هوایی خود را به روی خطوط هوایی روسیه ببندند و صدها میلیون یورو را برای خرید تسلیحات برای اوکراین هزینه کنند.

اتحادیه اروپا همچنین اعلام کرد که رسانه‌های دولتی روسی نیز حق فعالیت در حوزه کشورهای عضو این اتحادیه را نخواهند داشت.

نخستین کمک نظامی اتحادیه اروپا به اوکراین نشان می‌دهد که حمله روسیه به اوکراین، سبب شده تا سیاست امنیتی و دفاعی اروپا پس از جنگ جهانی دوم به گونه‌ای تغییر کند که تا چند هفته پیش غیرقابل تصور بود.

جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، اقدامات این اتحادیه را «لحظه‌ای تعیین‌کننده برای تاریخ اروپا» توصیف کرد و گفت که ۲۷ وزیر خارجه اتحادیه اروپا به حمایت بی‌سابقه از اوکراین چراغ سبز نشان دادند و این اقدامات ظرف چند ساعت اجرایی خواهد شد.

بورل افزود که اتحادیه اروپا نگران است بحران ناشی از حمله روسیه به اوکراین به کشورهای همسایه از جمله مولداوی، گرجستان و بالکان غربی سرایت کند.

بورل گفت اتحادیه اروپا قصد دارد ۴۵۰ میلیون یورو از بودجه این اتحادیه را برای تامین تسلیحات از جمله جنگنده جنگی برای اوکراین و ۵۰ میلیون یورو نیز برای تهیه و ارسال اقلامی مانند تجهیزات پزشکی به اوکراین هزینه کند.

به گفته مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، لهستان موافقت کرده است که به‌عنوان مرکز توزیع و ارسال تسلیحات و تجهیزات به اوکراین عمل کند.

در همین خصوص، وزیران دفاع کشورهای عضو اتحادیه اروپا روز دوشنبه درباره چگونگی تبدیل بودجه این اتحادیه به تجهیزات نظامی و اطمینان از رسیدن آن به نیروهای اوکراینی گفت‌وگو خواهند کرد.

این در حالی است که در اوکراین تحولات سریع در جریان است و تصاویر ماهواره‌ای شرکت مکسار نشان می‌دهد که یک کاروان نظامی روسیه به‌طول بیش از ۳ مایل در جاده‌ای به سمت کی‌یف، پایتخت اوکراین، در حرکت است.

بر اساس این تصاویر، کاروان نیروهای روسی روز یکشنبه در حدود ۶۰ کیلومتری شمال غربی کی‌یف حضور داشت.

در همین حال وزارت کشور اوکراین در بیانیه‌ای اعلام کرد که ۳۵۲ غیرنظامی اوکراینی از جمله ۱۴ کودک، در جریان حمله روسیه کشته شدند و بیش از یک هزار و ۶۰۰ نفر زخمی شدند.

از سوی دیگر الکساندر سوییدلو، شهردار شهر بردیانسک در جنوب اوکراین که دارای یک پایگاه دریایی کوچک است و حدود ۱۰۰ هزار نفر جمعیت است با انتشار پیامی در صفحه فیسبوک خود برای ساکنان این شهر، اعلام کرد که نیروهای روسی وارد این شهر شده و کنترل آن را به‌دست گرفتند.

بنا بر آخرین اعلام گارد مرزی لهستان حدود ۲۲ هزار اوکراینی از روز پنج‌شنبه، ۵ اسفند، از مرز این کشور وارد خاک اوکراین شده‌اند.

در همین حال نیویورک‌تایمز نیز گزارش داد که حتی در کوچک‌ترین روستاها و شهرهای اوکراین که تاکنون تحت تاثیر جنگ نبوده‌اند،‌ شهروندان با ایجاد پست‌های بازرسی و استحکامات،‌ برای مبارزه با نیروهای روسیه آماده می‌شوند.

روز یکشنبه هشتم اسفند، صفی از اوکراینی‌ها در ایست بازرسی مدیکا در جنوب شرق لهستان، برای بازگشت به کشورشان تشکیل شده بود.

یکی از مردان در صف به آسوشیتدپرس گفت: «باید از سرزمینمان دفاع کنیم، اگر ما دفاع نکنیم، چه کسی خواهد کرد؟»

یکی دیگر گفت که نمی‌توانسته تاب بیاورد که روسیه استقلال، شهر و شهروندان اوکراین را نابود کند و کودکان و سالمندان این کشور را بکشد.

یک زن اوکراینی به نام لسا، ۳۶ ساله و اهل لویو که همراه برادرش در حال بازگشت به اوکراین بود، پیش از ورود به ایست بازرسی به آسوشیتدپرس گفت که می‌ترسد، اما مادر است و می‌خواهد کنار فرزندانش باشد، پس باید برود.

آلینا، مادر دیگری که می‌رفت که کودکانش را از اوکراین خارج کند نیز به این خبرگزاری گفت که اوکراینی‌ها باید فرزندانشان را از اوکراین بیرون ببرند تا مردان مجال جنگیدن داشته باشند.

اتوبوسی آن سوی مرز و در خاک اوکراین، منتظر این افراد است تا آنها را از آنجا به مسیر بعدیشان منتقل کند.

دولت جمهوری چک، که از جنوب‌غرب با لهستان مرز مشترک دارد، اعلام کرد که از خانواده‌های اوکراینی ساکن این کشور که مردهای خانواده‌‌شان تصمیم بگیرند برای دفاع از سرزمینشان به اوکراین بازگردند، حمایت می‌کند.

حدود ۲۰۰ هزار کارگر اوکراینی در جمهوری چک زندگی می‌کنند که اکثر آنان مرد هستند.

در همین حال ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهور اوکراین خود در کی‌یف، پایتخت، مانده است تا روحیه جنگجویان اوکراینی را تقویت کند.

زلنسکی خروج مردان ۱۸ تا ۶۰ ساله از اوکراین را ممنوع کرده است و همزمان دولت اوکراین در دعوت از داوطلبان خارجی برای جنگ در دفاع از اوکراین فراخوان داده است.

رییس جمهور اوکراین گفت که در حال ایجاد یک هنگ خارجی بین‌المللی برای داوطلبان خارج از کشوریم.

دیمترو کولبا، وزیر خارجه اوکراین، نیز در توییتی نوشت: از خارجی‌هایی که مایل به دفاع از اوکراین و نظم جهانی به عنوان بخشی از لژیون بین‌المللی دفاع از اوکراین هستند، دعوت می‌کنم با نمایندگی‌های دیپلماتیک اوکراین در کشورهای خود تماس بگیرید.

وزیر خارجه اوکراین افزود: «ما با هم هیتلر را شکست دادیم و پوتین را نیز شکست خواهیم داد.»

بنا بر گزارش رسانه‌ها، سفارت اوکراین در اسرائیل در فراخوانی اعلام کرده است که هر کس مایل است می‌تواند به ارتش اوکراین بپیوندد و مقابل روسیه بجنگد. این فراخوان پس از مدتی از صفحه فیسبوک سفارت اوکراین حذف شد.

رهبران اسرائیل در مواضع خود درباره حمله روسیه به اوکراین احتیاط به خرج داده‌اند.

صدها هزار نفر با پیشینه روس و اوکراینی و یا هر دو، در اسرائیل زندگی می‌کنند و اسرائیل در پی روابط خوب با هر دو کشور است.

بنابر آمار آژانس پناهندگان سازمان ملل متحد، از زمان حمله روسیه به اوکراین تا یکشنبه هشتم اسفند، دست‌کم ۳۶۸ هزار نفر از اوکراین به لهستان و دیگر کشورهای همسایه پناهنده شده‌اند.

گارد مرزی لهستان شمار افراد وارد شده به این کشور از پنج‌شنبه ۵ اسفند ماه تاکنون را ۱۵۶ هزار تن عنوان کرد و گفت ۲۲ هزار نفر هم «در جهت معکوس» به اوکراین بازگشته‌اند.