در حالی که مقامهای جمهوری اسلامی گزارشی درباره یخ زدن و مرگ یک پناهجوی زن افغان در مسیر عبور از ایران به ترکیه منتشر نکردهاند، استانداری وان ترکیه اعلام کرد که این زن در قسمت ایرانی مرز جان باخته است.
در این اطلاعیه اعلام شده که این زن به همراه دو فرزند خود قصد ورود به ترکیه از مسیر غیر قانونی را داشته است.
بر اساس این گزارش، نیروهای مرزبانی ترکیه در جریان چنین حادثهای قرار نگرفتهاند و اسامی مناطق مطرح شده در اخبار نیز متناقض بوده است.
در این اطلاعیه اعلام شده که این حادثه در روستایی به نام بلسور در داخل مرزهای جمهوری اسلامی ایران رخ داده و افراد بازمانده توسط روستاییان تحویل نظامیان ایران شدهاند. روستای بلسور در استان آذربایجان غربی واقع شده است.
در حالی که مقامهای جمهوری اسلامی محدودیتهای گستردهای را برای واردات دارو و واکسن خارجی اعمال میکنند، وزیر بهداشت، پزشکان را در زمینه تجویز داروی خارجی تهدید کرد. همزمان یک مقام اتحادیه واردکنندگان دارو گفته خودکفایی در تولید دارو در کشور «دروغ است».
بهرام عیناللهی وزیر بهداشت روز یکشنبه ۱۲ دی به خبرنگاران گفت: «پزشکان و به ویژه اعضای هیاتهای علمی که داروهای خارجی تجویز کنند از نظر ما امتیاز کمتری خواهند داشت.»
او با بیان این که از اواخر سال ۹۷ تاکنون حدود ۲۵۰۰ قلم دارو در ایران گران شده، گرانی داروهای خارجی را به دلیل افزایش قیمت دلار «طبیعی» دانست.
همچنین همزمان با تاکید وزیر بهداشت بر تولید واکسن داخلی کرونا، بهرام دارایی رییس سازمان غذا و دارو گفت واردات واکسن خارجی کرونا ممنوع شده است.
به گفته او، قرار شده واکسنسازهای داخلی حداقل ۱۵ میلیون دوز واکسن در ماه به وزارت بهداشت تحویل دهند.
این در حالی است که پیشتر به بهانه تولید داخلی، واکسیناسیون کرونا در ایران با تاخیر صورت گرفت و شرکتهای وابسته به حکومت نیز نتوانستند به تعهدات خود در این زمینه عمل کنند.
اما جلوگیری از واردات دارو در حالی است که برخی از مقامهای صنفی، روند تولید دارو در ایران را زیر سوال بردهاند.
مجتبی بوربور نایب رییس اتحادیه واردکنندگان دارو روز یکشنبه به ایلنا گفت: «ما در واردات ماده اولیه به شدت وابسته به ارز هستیم و امسال هم حدود ۱.۵ میلیارد دلار ارز گرفته است.»
به گفته او، حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد ماده اولیهای وارداتی برای دارو از هند و چین وارد ایران میشود.
در حالی که مقامهای جمهوری اسلامی همواره در سالهای اخیر کمبود دارو در ایران را به تحریمهای بینالمللی علیه جمهوری اسلامی مربوط دانستهاند، نایب رییس اتحادیه واردکنندگان دارو گفت: «اثر تحریمها آنقدر نیست که از آن صحبت میشود، ما بیشتر خودتحریمی داریم.»
او با تاکید بر این که اطلاعات دقیقی از میزان واردات دارو به ایران منتشر نمیشود، ادامه داد: «آنچه ما میدانیم این است که سال ۹۹ میزان واردات داروی ساخته شده ۱.۱ میلیارد دلار بود و در سال ۱۴۰۰ ادعا میشود که این رقم به ۷۰۰ میلیون دلار رسیده است.»
بوربور تاکید کرد علت کاهش چشمگیر واردات دارو به ایران «سیاستهای داخلی بوده که جلوی واردات دارو را میگیرند.»
اواخر آذرماه، حیدر محمدی، مدیرکل دارو و مواد تحت کنترل سازمان غذا و داروی وزارت بهداشت، گفته بود درحالی که سومین ماه پاییز رو به پایان است هنوز سهمیه ارزی شش ماه دوم سال برای واردات دارو تخصیص داده نشده است.
کمبود دارو در ایران به حدی رسیده که به تازگی همشهریآنلاین گزارش داد که حداقل هزینه یک هفته درمان هر کودک دارای سرطان به ۸ میلیون تومان افزایش یافته و برخی خانوادهها به دلیل ناتوانی در تهیه دارو، از درمان کودکان خود صرفنظر میکنند.
پیشتر همایون سامهیح نجفآبادی، عضو کمیسیون بهداشت مجلس در گفتوگو با وبسایت «دیدهبان ایران» با بیان این که واردات دارو با ارز ۴۲۰۰ تومانی در سال آینده متوقف میشود، گفته است: «در سال آینده، قیمت دارو به نسبت سال ۱۴۰۰ بسیار گرانتر خواهد بود.»
افشارفتحاللهی، رییس سازمان منطقه آزاد قشم، اعلام کرد که طرح اختصاص سهمیه بنزین و امکان فروش آن توسط شهروندان، پس از اجرای آزمایشی در این جزیره و جزیره قشم، در کل کشور اجرا خواهد شد.
به گفته فتحاللهی، در این طرح به هر کد ملی ۱۵ لیتر بنزین اختصاص پیدا خواهد کرد و افراد میتوانند آن را بفروشند که قیمت هر لیتر بنزین بین ۱۵۰۰ تا ۳۰۰۰ تومان خواهد بود.
او گفت که درباره نحوه فروش سهمیه اطلاع دقیقی ندارد و وزارت نفت و دیگر دستگاهها باید در اینباره توضیح دهند.
پیش از این رسانههای ایران تصویر نامه محرمانه محسن رضایی، معاون اقتصادی ابراهیم رئیسی، که در آن خواستار آمادهسازی زیرساختها برای اجرای سراسری این طرح شده بود.
اختصاص ماهانه ۱۵لیتر به هر شهروند ایرانی به این معناست که یک خانوار سه نفره دارای یک خودرو که در حال حاضر ۶۰لیتر سهمیه بنزین دریافت میکند، با طرح جدید، در هرماه ۴۵لیتر یا معادل ریالی آن یارانه بنزین دریافت خواهد کرد.
مقامات اعلام کردهاند که در این طرح افراد می توانند در یک اپلیکیشن سهمیه بنزین را بفروشند. برخی رسانهها این طرح را مقدمه افزایش قیمت بنزین دانسته اند.
با این حال ابراهیم رئیسی و مقامات دولت اعلام کردهاند که دولت برای گران کردن بنزین برنامهای ندارد.
شماری از زنان و مردان ایرانی با هشتگ «بگذارید حرف بزنیم LetUsTalk و انتشار عکس با حجاب اجباری در کنار عکس جدید و با پوشش انتخابی و آزادشان، به فارسی و انگلیسی درباره حجاب اجباری و تاثیر ایدئولوژی مذهبی نوشتند.
مسیح علینژاد، روزنامهنگار و فعال حقوق بشر که این کارزار به ابتکار او راهاندازی شده، با انتشار عکسی از کودکی خود که روسری به سر داشت در کنار عکسی از خود بدون حجاب اسلامی، در توییتی نوشت: «همراه شوید، عکسهای کودکی سرکوب شدهتان را با تجربهتان منتشر کنید.»
او تاکید کرد: «در ایران به ما گفتند از ۷سالگی حجاب نداشته باشی، شلاق،زندان، باتوم و اخراج از همه جا. در غرب به ما میگویند هیس! اعتراض شما باعث «اسلام هراسی» میشود. سکوت نکن، حرف بزن ما حق داریم از ایدئولوژی اسلامیستها بترسیم.»
یک کاربر توییتر در این کارزار با انتشار عکسی قدیمی از حجاب اجباری خود در کنار عکس جدیدی از خود نوشت: «این دختربچه غمگینی که میبینید منِ واقعی نیست؛ چیزیست که حکومت اسلامی دوستش داره. منِ واقعی، رها و آزاده که هر کاری که دلش میخواد انجام بده و هر چیزی که دلش میخواد بپوشه. چیزی که باعث شد نتونم بیشتر از این در سرزمین مادریم، جایی داشته باشم.»
اعظم بهرامی، دیگر کاربر زن توئیتر نیز نوشت: «من بارها به خاطر کتاب بردن، ترانه خواندن برای همکلاسیهایم، رنگ کفش و جوراب، عدم تبعیت از قانون اجباری چادر در مدرسمان سرزنش و توبیخ شدم. برای من حجاب هرگز پوشش ساده مو نبود. ایدئولوژی و بودجه هنگفت و هدررفت سرمایه حضور نیمی از جمعیت ایران بود.»
او اضافه کرد: «تقلیل آن به فرهنگ، و ساده کردن آن به پوشاندن موی سر دروغی روشن برای عادی سازی خشونتی سیستماتیک به زنان است.»
همچنین کاربر «نهضت نسوان شرق» با ذکر خاطرهای از دستگیری خواهرش در میدان ونک تهران از سوی ماموران گشت ارشاد نوشت: «بعد از دو ساعت که توی امنیت اخلاقی وزرا نگهش داشتن اومد بیرون و از شدت ناراحتی قرمز شده بود. میگفت به طرز تحقیرآمیزی بهم گفتن شماره شوهرت رو بگیر ببینیم اون تایید میکنه اینجوری بیرون اومدنت رو. انگار خودم شعور ندارم. بعد از دو سال هنوز میگه که اون روز تحقیر شدم.»
این کاربر تاکید کرد: «اینه حقیقت حجاب در ایران. حجاب انتخاب صدها هزار زن مثل من نیست و هزینه این ظلم رو روزانه از اعصاب و روان و جان و تن خودمون میدیم.»
اما مخاطبان این کارزار فقط زنان ایرانی نیستند. علینژاد در توییت دیگری با انتشار عکسهایی از یک مرد و یک زن قربانی مجازات شلاق در ایران، خطاب به مردان ایرانی نوشت: «شرع فقط محدودکننده زن نیست. با استناد به همین قوانین ما با هم شلاق خوردهایم پس با هم از کرامت انسانی له شدهمان حرف بزنیم.»
یکی از کاربران زن توئیتر نیز با بازنشر همین دو عکس، خطاب به مردان نوشت: «وقتی به خاطر شرکت در میهمانی، به خاطر اینکه در خیابان دست معشوقمان را در دست گرفتیم، به خاطر شاد نوشی و شادمانی، به خاطر رپخوانی، به خاطر دهها دلیل کوچک دیگر برای زندگی برای شادی، دستگیر شدیم، شلاق خوردیم،جریمه شدیم، تنها نبودیم. پس بیا حرف بزنیم.»
کاربر «زندگی بهتر» در توییتر نوشت: «من را با یک دختر در پارک گرفتن. موهام را چهار راه زدن و باید تا یک هفته نگهمیداشتم و بعد میرفتم کمیته نشان میدارم و بعد سلمانی. تا یک هفته از خانه بیرون نیومدم. همه عقدهای بودن.»
جمهوری اسلامی در بیش از چهار دهه گذشته، با اعمال قانون تبعیضآمیز حجاب اجباری، آزادی زنان و مردان در پوشش اختیاری را نادیده گرفته و با دستگیری شهروندان عادی و فعالان مدنی و مجازاتهایی همچون زندان و شکنجههایی همچون شلاق، هرگونه مقاومت مدنی در این زمینه را سرکوب کرده است.
دو سال پیش، تعدادی از فعالان مدنی و سیاسی، فعالان حقوق زنان و عدهای از شهروندان معترض، با انتشار نامهای سرگشاده خواهان «آزادی فوری و بدون شرط فعالان مدنی معترض به قانون تبعیضآمیز حجاب اجباری» از جمله یاسمن آریانی، منیره عربشاهی، مژگان کشاورز، فرشته دیدنی، صبا کرد افشارى و راحله احمدی شدند.
مهدی چمران، رییس شورای شهر تهران، موضوع اتوبوس خوابی را «مبحث حاشیهای» خواند و افزود «اگر کسی در اتوبوس خوابش برد نمیتوان کاری کرد.» او در عین حال گفت:« برخی از مردم که از شهرستانها به تهران میآیند و جای خواب ندارند در اتوبوس میخوابند که باید این قضیه ساماندهی شود.»
در ادامه واکنشهای مقامهای شهرداری تهران به اتوبوسخوابی، رییس شورای شهر تهران این موضوع را «مبحث حاشیهای» خواند و معاون شهردار گفت قرار است مددکاران اجتماعی در این اتوبوسها حاضر شوند.
هفته گذشته رسانههای ایران خبر دادند که برخی افراد بی خانمان شبها در بیآرتی میخوابند و «۱۲ تا ۲۵ هزار تومان هزینه یک شب بیآرتی خوابی در تهران است».
خبرگزاری ایسنا روز شنبه یازدهم دیماه ضمن انتشار تصاویری نوشت که اکثر این افراد «روزها یا کارگری میکنند یا دستفروشی یا هرچه که از دستشان برآید» و در بین آنان «معتادان هم حضور دارند اما تعدادشان اندک است.»
در برخی گزارشها اعلام شده بود که این افراد به دلیل کثیف بودن گرمخانهها در آنجا نمیخوابند.
مقامهای شهرداری ابتدا این خبرها را غیرواقعی خواندند و سپس اعلام کردند که شهرداری نیز ۲۰ اتوبوس برای خوابیدن این افراد اختصاص داده است.
این موضوع در جلسه روز یکشنبه شورای شهر تهران نیز مطرح شد و مهدی چمران، رییس شورای شهر تهران، از معاون شهردار پرسید که « آیا واقعا استفاده از اتوبوسها برای بیخانمانها درست است؟.»
محمد امین توکلی زاده، معاون امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران، نیز درباره اتوبوسهای اختصاص داده شده از سوی شهرداری برای این موضوع گفت: «بنا داریم این اتوبوسها کلا جدا از اتوبوسهای حمل و نقل باشد و مددکار هم در این اتوبوسها استقرار پیدا کند.»
چمران پس از جلسه شورای شهر تهران نیز در جمع خبرنگاران موضوع اتوبوس خوابی را «مبحث حاشیهای» خواند و افزود «اگر کسی در اتوبوس خوابش برد نمیتوان کاری کرد.»
او در عین حال گفت:« برخی از مردم که از شهرستانها به تهران میآیند و جای خواب ندارند در اتوبوس میخوابند که باید این قضیه ساماندهی شود.»
پیش از این نیز زهرا شمس احسان، عضو شورای شهر تهران، در واکنش به این گزارش در توییتر نوشت: هر چند اتوبوسخوابی «یک مساله جدید و البته فراگیر نیست» اما در شورای شهر این موضوع را پیگیری خواهد کرد.
با روند تصاعدی اجاره مسکن در تهران گزارشهایی درباره پشتبام خوابی، چادرخوابی و کانکسخوابی منتشر شده است.
نشریه بریتانیایی اسپکتیتر در مقالهای ضمن بررسی وضعیت مذاکرات احیای برجام از آغاز دولت بایدن تاکنون، این مذاکرات را یکی از شکستهای بزرگ سیاست خارجی غرب در سال ۲۰۲۱ دانسته که طول کشیدنش به تقویت موضع ایران منجر شده است.
جیک والیس سیمونز، از سردبیران جویش کرونیکل در این مقاله که با عنوان «واکاوی مذاکرات فاجعهبار جو بایدن با ایران» که روز شنبه یازدهم دیماه منتشر شده، نوشته پس از گفتوگو با تعدادی از منابع دیپلماتیک در طرفهای مختلف مذاکره در هفتههای اخیر، به سختی میتواند از این نتیجهگیری اجتناب کند که روند مذاکرات «به طرز غمانگیزی فاقد کفایت» بوده است.
این مقاله تاکید کرد که نه تنها غرب نتوانسته در مذاکرات از تهران امتیار بگیرد و حتی توقف معنادار پیشرفتهای ایران به سوی بمب اتمی دور از دسترس شده، بلکه مذاکرهکنندگان غربی، درگیر «نزاعهای داخلی، برنامههای رقابتی و تنش» بودهاند.
نویسنده همچنین نوشت که منابع دیپلماتیک، رابرت مالی نماینده ویژه وزارت خارجه آمریکا در امور ایران را که مذاکرات وین را رهبری میکند، به عنوان «مسالمتجوترین مقامی که تا به حال دیدهایم» توصیف کردهاند.
این روزنامهنگار نوشت در واقع مالی [رییس پیشین گروه بینالمللی بحران] در مذاکره، «آن قدر سر خم کرده که به گفته یکی از مقامها، او اکنون از موضع شرمندگی و تقصیر با تهران صحبت میکند.»
اسپکتیتر با انتقاد از رویکرد آمریکا از همان آغاز مذاکرات هستهای احیای برجام، نوشت که واشینگتن با اصرار بر این که این تنها فرصت برای احیای برجام است، هیچ اقدامی برای پشتیبانی از این سیاست خود، نظیر ترک میز مذاکرات یا عواقب تنبیهی انجام نداد و به همین دلیل، جمهوری اسلامی خواستار امتیازات بیشتر شد و به مطالبات خود ادامه داد، زیرا هرگونه احساس واقعی فشار از بین رفته است.
نویسنده این مقاله، جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی کاخ سفید را «صدای معقولتری» در تیم آمریکا توصیف کرد و ادامه داد اما سالیوان همواره از سوی مالی به حاشیه رانده شده و مالی توانسته نسخه خود از مذاکرات را هنگام گزارش دادن به آنتونی بلینکن وزیر خارجه آمریکا ارائه کند در نتیجه «ابعاد واقعی افتضاح از کاخ سفید پنهان است».
به نوشته نویسنده مقاله، سیاست بریتانیا در قبال ایران «منسجمتر» است و با وجود برخی اختلافات، موضع لندن «قاطعتر» است و اکنون «بریتانیا بیشتر از آمریکا نسبت به اسرائیل همدردی میکند.»
با این حال، او تاکید کرد که دیپلماتهای بریتانیایی همزمان درگیر دو مذاکرهاند: مذاکرات هستهای در وین و مذاکرات جداگانه درباره اتباع خارجی زندانی در تهران که مذاکرات دومی عمدتا از توجه رسانهها دور مانده است.
این روزنامهنگار نوشت هویت سه شهروند دوتابعیتی از جمله نازین زاغری که به اتهام جاسوسی در ایران بازداشت شدهاند رسانهای شده، اما وزارت خارجه بریتانیا درباره سه فرد دیگر نیز مذاکره میکند که هویت آنان فاش نشده و خانوادههای آنان نمیخواستند این کار صورت بگیرد.
او اضافه کرد: «بدتر از آن، تعداد نامعلوم دیگری از بازداشتشدگان دوتابعیتی بریتانیایی وجود دارد که خانوادههایشان حتی از اطلاعدادن به لندن خودداری کردهاند.»
این مقاله با اشاره به این که اگر بدهی چهارصد میلیون پوندی بریتانیا به ایران پرداخت شود، این پول «فقط برای تامین مالی ترور در سراسر منطقه استفاده میشود» اضافه کرد علاوه بر این، در شرایط تحریم، مکانیسمهای بانکی بینالمللی برای پرداخت چنین مبلغی به ایران وجود ندارد.
با این حال، او نوشت مقامهای جمهوری اسلامی پیشتر با چرخش اقتصادی به سمت چین و روسیه اثرات تحریمهای غرب را کاهش دادهاند و اکنون نیز به سوی کشورهای خلیج فارس متمایل شدهاند.
مقاله نوشت مقامهای اسرائیلی به شدت در حال مذاکره با آمریکا هستند تا یک گزینه نظامی معتبر را روی میز بگذارند.
نویسنده با اشاره به این که تاسیسات هستهای ایران در اعماق زمین در چندین مکان در سراسر کشور قرار دارند که بسیاری از آنها در مناطق غیرنظامی است، نوشت که گزینه نظامی به ایران تنها در صورت تهاجم زمینی به سبک حمله به عراق یا به صورت بزرگترین عملیات هوایی از زمان جنگ جهانی دوم موفقیتآمیز است که هر دو این کار فقط از سوی آمریکا قابل انجام است که در شرایط کنونی احتمال آن اندک است.
علاوه بر این، شبهنظامیان نیابتی ایران در سراسر منطقه ممکن است برای حمله به چندین هدف به صورت همزمان فعال شوند و تهران حتی میتواند تنگه هرمز را ببندد.
جیک والیس سیمونز در پایان مقاله خود در پاسخ به این سوال که «آیا روزنهای از امید وجود دارد؟» نوشت به طور سنتی مقامهای آمریکایی تمایل دارند به مذاکرهکنندگان و نمایندگان خود اجازه دهند تا جایی که ممکن است به کار خود ادامه دهند و وقتی شکست خوردند آنان را جایگزین کنند.
او اضافه کرد اکنون این احساس در محافل دیپلماتیک وجود دارد که زمان برای رابرت مالی رو به پایان است. اگر او از کار خود برکنار شود، ممکن است مذاکرات در یک آشفتگی موقت بیفتد و تاخیر در ازسرگیری آن به نفع ایران است.
نویسنده مقاله نتیجهگیری کرد که نبود مالی ممکن است اجازه دهد فرد جدیتری هیات آمریکایی را رهبری کند و «این بهترین چیزی است که در حال حاضر میتوانیم به آن امیدوار باشیم.»