واکنش‌ها به اتوبوس‌خوابی؛ جدید نیست اما پیگیری می‌کنیم

این مقام کاخ سفید با اشاره به ادامه مذاکرات وین گفت که آمریکا با متحدان اروپایی خود و روسیه همکاری «نزدیک» و «سازنده» دارد.

همزمان در روز چهارشنبه، کاخ سفید و کرملین اعلام کرده بودند که جو بایدن، رییس‌جمهوری آمریکا، روز پنج‌شنبه با همتای روسی خود ولادیمیر پوتین گفت‌وگوی تلفنی خواهد داشت و دو طرف در این گفت‌وگو طیف گسترده‌ای از موضوعات، از جمله تعاملات دیپلماتیک پیش‌رو را بررسی می‌کنند.

تماس روسای جمهوری آمریکا و روسیه در حالی صورت خواهد گرفت که روز چهارشنبه وزیران خارجه آمریکا، بریتانیا، فرانسه و آلمان در تماسی تلفنی درباره نگرانی‌ها درباره برنامه هسته‌ای ایران در شرایطی که فرصت برای احیای برجام رو به پایان است، گفت‌وگو کردند.

پیشتر نیز در نیمه آذر ماه، بایدن و پوتین در تماس ویدیویی علاوه بر موضوعات مختلف بین‌المللی درباره ایران نیز گفت‌وگوی مفصلی داشتند و درباره نگرانی‌ها از اقدامات ایران در پیشبرد برنامه‌های هسته‌ای و تهدیدی که برای صلح و امنیت منطقه ایجاد می‌کند، صحبت کردند.

در دیدار مجازی پیشین، پوتین در گفت‌وگو با جو بایدن تاکید کرده بود که توافق‌های مربوط به برنامه هسته‌ای ایران باید به همان گونه‌ای که از ابتدا در مورد آنها توافق شده بود به اجرا درآیند.

به گفته جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی کاخ سفید، روسیه پیشتر نیز در سال‌های ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵ برای تهیه برجام همکاری نزدیکی با آمریکا داشت و اکنون نیز دو کشور به تماس‌های نزدیک خود برای اطمینان از عدم دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای ادامه می‌دهند.

از سوی دیگر، روسای جمهوری آمریکا و روسیه قصد دارند در تماس پنج‌شنبه خود درباره تنش‌های کنونی روسیه و اوکراین گفت‌وگو کنند.

کاخ سفید در بیانیه‌ای با اشاره به ادامه تلاش‌های دولت بایدن برای تعامل دیپلماتیک گسترده با متحدان اروپایی واشینگتن و ناتو برای یافتن رویکردی مشترک برای مقابله با افزایش حضور نظامی روسیه در نزدیکی مرزهای اوکراین، خاطرنشان کرد که مقام‌های آمریکایی در همین راستا رایزنی‌های گسترده‌ای با همتایان اروپایی خود انجام داده‌اند.

کاخ سفید نیز در بیانیه‌ای اعلام کرد که جو بایدن، رییس‌جمهوری آمریکا، با همتای روسی خود، ولادیمیر پوتین، پنج‌شنبه، ۳۰ دسامبر، ۹ دی، گفت‌وگوی تلفنی خواهند داشت و گسترده‌ای از موضوعات، از جمله تعاملات دیپلماتیک پیش‌رو را بررسی می‌کنند.

بیانیه کاخ سفید با اشاره به ادامه تلاش‌های دولت بایدن برای تعامل دیپلماتیک گسترده با متحدان اروپایی واشینگتن و ناتو برای یافتن رویکردی مشترک برای مقابله با افزایش حضور نظامی روسیه در نزدیکی مرزهای اوکراین، خاطرنشان کرد که مقام‌های آمریکایی در همین راستا رایزنی‌های گسترده‌ای با همتایان اروپایی خود انجام داده‌اند.

پیشتر نیز در روز چهارشنبه سخنگوی کرملین به خبرگزاری رویترز گفت که رییس‌جمهوری روسیه قصد دارد «اواخر عصر پنجشنبه» با همتای آمریکایی خود گفت‌وگوی تلفنی داشته باشد.

الهی متولد ۱۳ آذر ۱۳۱۳ در تهران بود و خبرنگاری از سال ۱۳۳۱ در آخرین سال دبیرستان آغاز کرد و رده‌های مختلف تا بنیانگذاری کیهان ورزشی و سردبیری آن و استادی روزنامه‌نگاری و مدیریت گروه روزنامه‌نگاری دانشکده علوم ارتباطات اجتماعی در دهه پنجاه را طی کرد.

در جریان جنگ استقلال الجزایر، الهی بارها به عنوان گزارشگر روزنامه کیهان به این کشور سفر کرد و گزارش‌هایش از جنگ استقلال الجزایر بخشی از کارنامه درخشان روزنامه‌نگاری او است.

او همچنین در فاصله سال‌های ۱۳۳۱ تا ۱۳۵۰ گفت‌وگوهای مطبوعاتی با شماری از چهره‌های برجسته فرهنگ و سیاست ایران از جمله علی اکبر دهخدا، ضیاءالدین طباطبایی، محمد معین، پرویز ناتل خانلری و ساعد مراغه‌ای انجام داد.

الهی در آموزش روزنامه‌نگاری نیز یکی از چند چهره اصلی و تاثیرگذاری است که در شکل‌گیری روزنامه‌نگاری مدرن و آموزش دانشگاهی روزنامه‌نگاری در ایران نقش داشتند.

صدرالدین الهی در سال ۱۳۵۷ و در آستانه انقلاب، برای یک دوره مطالعاتی راهی برکلی کالیفرنیا شد و پس از آن به ناگزیر بیش از چهار دهه در تبعید زندگی کرد اما به روزنامه‌نگاری ادامه داد.

«با سعدی در بازارچه زندگی»، «دوری‌ها و دلگیری‌ها» و «سید ضیا: مرد اول یا مرد دوم کودتا» از جمله کتاب‌هایی است که از صدرالدین الهی منتشر شده است.

ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، روز چهارشنبه هشتم دی ماه گفت که وزیران خارجه ایالات متحده، آلمان، فرانسه و بریتانیا طی گفت‌وگویی «نگرانی‌های مشترک خود را در مورد سرعت تحولات برنامه هسته‌ای ایران، در حالی که زمان برای بازگشت تهران به برجام کوتاه است» مورد بحث و بررسی قرار دادند.

همزمان وزارت خارجه آلمان نیز اعلام کرد که آنالنا بائربوک، وزیر خارجه این کشور، روز چهارشنبه با همتایان خود از آمریکا، بریتانیا و فرانسه درباره مذاکرات وین برای احیای برجام رایزنی کرده است.

در همین حال، میخائیل اولیانوف، مذاکره‌کننده ارشد روسیه در وین، در پایان نشست روز چهارشنبه کشورهای ۴+۱ با آمریکا که بدون حضور نمایندگان ایران برگزار شد، گفت: «روند گفت‌وگوها مفید و مثبت است و حالا بقیه دیپلمات‌ها هم مثل او از این روند رضایت دارند.»

مذاکره‌کننده ارشد روسیه در وین درباره تضمین‌های مورد درخواست ایران برای عدم خروج دولت‌های بعدی آمریکا از برجام، به ایران اینترنشنال گفت که دولت جو بایدن می‌تواند تعهدی سیاسی بدهد که از برجام خارج نمی‌شود ولی قاعدتا نمی‌تواند به جای دولت‌های دیگر تعهد بدهد.

اولیانوف همچنین در مورد درخواست ایران برای ارائه تضمین‌هایی برای بهره‌مندی از منافع برجام و ادامه روابط تجاری و عدم خروج شرکت‌ها از قرارداد تجاری با ایران، گفت که ایالات متحده می‌تواند با یک کارزار عمومی در این کشور و اروپا شرکت‌های طرف قرارداد با ایران را از عدم مجازات و وضع تحریم احتمالی در صورت کار با ایران مطمئن کند.

این در حالی است که یک دیپلمات غربی در گفت‌وگوی اختصاصی با ایران‌اینترنشنال درباره وضعیت کنونی مذاکرات وین برای احیای برجام، گفت سه تضمین درخواستی از سوی مذاکره‌کنندگان جمهوری اسلامی، به سه چالش فعلی گفت‌وگوها تبدیل شده است.

سه تضمین مورد درخواست ایران شامل تضمین عدم خروج آمریکا از برجام در آینده، تضمین خارج نشدن شرکت‌های خارجی از ایران و تضمین برای صادر نشدن تحریم جدیدی علیه ایران است.

علاوه بر نشست عصر چهارشنبه نمایندگان آمریکا و اعضای برجام، به جز ایران، که به منظور تبادل نظر درباره وضعیت جاری در مذاکرات وین انجام شد، میخائیل اولیانوف مذاکره‌کننده ارشد روسیه دیداری جداگانه با رابرت مالی، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران داشت.

اولیانوف در توییتی نوشت که مذاکره و هماهنگی نزدیک میان نمایندگان روسیه و آمریکا در مذاکرات وین، پیش‌نیاز مهم در راستای پیشرفت برای احیای برجام است از سوی دیگر علی باقری کنی، مذاکره‌کننده ارشد جمهوری اسلامی ایران در وین، روند مذاکرات وین را «مثبت» خواند و با بیان اینکه «گفت‌وگوها خوب پیش می‌رود»، تاکید کرد که اگر توافق انجام شود، ابتدا آمریکا باید تحریم‌ها را لغو کند.

باقری کنی افزود: «در صورتی که توافق حاصل شود ابتدا آمریکا باید تحریم‌ها را لغو کند و ایران پس از انجام راستی‌آزمایی، اقدامات هسته‌ای را در چارچوب توافق صورت خواهد داد.»

این دیپلمات غربی که نخواست نامش فاش شود، روز چهارشنبه هشتم دی گفت اولین تضمین درخواستی ایران، تضمین برای عدم خروج آمریکا از برجام در آینده است.

او تاکید کرد: «تضمین قانونی در این زمینه امکان ندارد و فقط تعهد شفاهی جو بایدن ممکن است، ولی چون این تعهد نهایتا برای دو سال است، ایران هنوز راضی به پذیرش آن نیست.»

به گفته این دیپلمات، دومین تضمین درخواستی ایران، خارج نشدن شرکت‌های خارجی از این کشور است.

او افزود: «عملی کردن این درخواست هرچند پیچیده است، اما راه‌حل‌هایی برای آن وجود دارد به شرطی که آمریکا اراده کافی داشته باشد.»

سومین تضمین مورد درخواست جمهوری اسلامی در مذاکرات وین نیز به گفته این دیپلمات غربی، تضمین برای صادر نشدن تحریم جدیدی علیه ایران است.

او تاکید کرد: «دادن چنین تضمینی غیرممکن است.»

با این حال، این دیپلمات غربی روند فعلی گفت‌وگوها در وین را در مقایسه با دور قبل «روان‌تر» توصیف کرد و گفت: «گفت‌وگوهای غیرمستقیم ایران و آمریکا شدت و سرعت بیشتری گرفته است.»

او ادامه داد که بحث مربوط به افزودن بندی در توافق نهایی، مبنی بر تعهد ایران برای شرکت در مذاکرات درباره فعالیت‌های موشکی‌اش، در این دور هنوز روز میز قرار نگرفته است.

به گفته این دیپلمات غربی، این موضوعی است که برخی کشورهای غربی به افکار عمومی و نمایندگانشان در پارلمان‌ها یا کنگره قول آن را داده‌اند، اما «ربطی به برجام ندارد».

او با اشاره به مخالفت ایران برای گنجاندن این بند تاکید کرد: «تیم مذاکره‌کننده قبلی در این زمینه خیلی قاطعانه برخورد کرده و انتظار برخوردی مشابه [در صورت طرح دوباره آن] از سوی تیم علی باقری کنی وجود دارد.»

در پایان دور ششم مذاکرات هسته‌ای ایران در وین، منابع مختلفی به ایران‌اینترنشنال گفته بودند آمریکا به دنبال افزودن چنین بندی به توافق احیای برجام است.

به گفته این دیپلمات غربی، مذاکرات وین در سال جدید میلادی، تا رسیدن به نتیجه، بدون وقفه طولانی ادامه پیدا می‌کند و تنها ممکن است مذاکره‌کنندگان چند روز در این میان استراحت کنند.

پیشتر فارن پالسی نوشت که آمریکا دور کنونی مذاکرات وین را که ممکن است تا ژانویه و حتی فوریه سال آینده میلادی به طول بیانجامد، آخرین فرصت برای دستیابی به حل و فصل دیپلماتیک مناقشه هسته‌ای خود با ایران قرار داده است.

همچنین بلومبرگ نیز نوشت مذاکرات وین «به سمت وضعیت بلاتکلیفی» پیش می‌رود و دیپلمات‌های اروپایی و آمریکایی به‌شکل فزاینده‌ای درباره اینکه بتوانند کاهش تحریم‌ها را به‌شکلی که ایران می‌خواهد ارائه کنند، بدبین هستند.