آمریکا و کشورهای اروپایی طی بیانیههایی در شورای حکام نسبت به «تشدید تنشهای سیستماتیک هستهای» از سوی ایران هشدار دادند و از جمهوری اسلامی خواستند ضمن همکاری فوری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی، از فرصت موجود برای رسیدن به توافق استفاده کند.
نماینده آمریکا در شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در بیانیهای هشدار داد که ادامه تشدید تنشهای هستهای از سوی ایران، ایالات متحده را از بازگشت به برجام دورتر میکند.
این بیانیه همچنین تاکید کرد که در صورت از سرگیری پایبندی ایران به تمام تعهداتش، آمریکا آماده است تا تمامی تحریمهای مغایر با برجام را لغو کند.
نماینده آمریکا در شورای حکام با اشاره به تلاشهای مبتنی بر حسن نیت آژانس در کمک به حل و فصل نگرانیهای مربوط به برنامه هستهای ایران، از اینکه جمهوری اسلامی به طور کامل به تعهدات خود در ارتباط با امکان بازرسی از تاسیسات خود پایبند نبوده ابراز تاسف کرد.
این بیانیه از مدیرکل آژانس خواست به تلاشهای خود برای نصب دوربینهای جایگزین در تاسیسات کرج ادامه دهد و از او خواست پس از به توافق رسیدن با تهران در این مورد، جزییات را به اطلاع شورای حکام برساند.
ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، نیز در نشست خبری خود گفت که شکست ایران در همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی «نشانه بدی» درباره جدیت جمهوری اسلامی برای به نتیجه رسیدن موفقیتآمیز مذاکرات وین است.
در همین حال، کنت مکنزی، فرماندە ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، به نشریه تایم گفت در صورت شکست مذاکرات اتمی ایران، نیروهایش برای گزینه نظامی آمادهاند.
از سوی دیگر، بریتانیا، فرانسه و آلمان در بیانیهای مشترک در شورای حکام درباره «تشدید تنشهای سیستماتیک هستهای» توسط ایران ابراز نگرانی کردند و گفتند غنیسازی ۲۰ و ۶۰ درصدی اورانیوم توسط ایران توجیه غیرنظامی ندارد.
این بیانیه از ایران خواست فورا دسترسی آژانس را به تاسیسات کرج فراهم کند تا این سازمان بتواند فعالیتهای این سایت را راستیآزمایی کرده و دوربینهای جایگزین را نصب کند.
سه کشور اروپایی همچنین از ایران خواستند درباره محل واحدهای مفقود شده ثبت اطلاعات آژانس توضیح دهد.
این سه کشور در بیانیه خود خاطرنشان کردند: «فعالیتهای تحقیق و توسعه ایران و استفاده گسترده این کشور از سانتریفیوژهای پیشرفته، تواناییهای غنیسازی آنها را به صورت دائم تقویت کرده است. این به آن معناست که تنشآفرینیهای مداوم ایران به صورت برگشتناپذیری ارزشهای ضد گسترش سلاحهای هستهای مندرج در برجام را پایین میآورد.»
این بیانیه با اشاره به اینکه سهکشور اروپایی همچنان معتقدند که امکان احیای برجام و بازگشت طرفین به انجام تعهدات خود وجود دارد، از ایران خواستند از فرصت موجود برای رسیدن به توافق استفاده کند.
اتحادیه اروپا نیز در بیانیهای در شورای حکام نگرانی عمیق خود را از بینتیجه بودن سفر گروسی به تهران، عدم پیشرفت در دسترسی آژانس به تاسیسات کرج و نیز رسیدگی به پرسشهای هستهای باقیمانده اعلام کرد و نوشت: «صریحا از ایران میخواهیم بدون تاخیر بیشتر با آژانس تعامل سازنده داشته باشد»
در همین حال، دفتر نمایندگی دائم روسیه در سازمان های بینالمللی در وین اعلام کرد که نماینده این کشور در شورای حکام گفت که روسیه برای تلاش مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی جهت جلوگیری از ایجاد شرایط بحرانی در تعامل با ایران ارزش قائل است و از قصد او برای ادامه همکاری با این کشور حمایت میکند.
نشست «دادخواهی بدون پشتیبان» با حضور برخی از اعضای انجمن خانوادههای جانباختگان و صاحبنظران در زمینههای نظامی و امنیت هوانوردی برگزار شد و در آن گزارشی ارائه شد که بر عمدی بودن این حمله تاکید میکرد.
انجمن خانوادهها در گزارش خود از دلایل سرنگونی هواپیما با اشاره به باز گذاشتن عمدی فضای پروازی ایران در شب حمله به پایگاه عینالاسد، تاکید کردند که این اقدام با هدف ایجاد سپر انسانی انجام شده بود.
در این گزارش آمده که برخی وسائل الکترونیکی جانباختگان به صورت سیستماتیک تخریب شدهاند و تخریب آنها ارتباطی به سرنگونی نداشته است.
بنابر این گزارش، مقامهای سپاه پاسداران مطمئن شده بودند که در پرواز هواپیمای اوکراینی هیچ فردی با پاسپورت آمریکایی سوار نشده باشد.
در بند دیگری از گزارش با اشاره به این که اپراتور پدافند فردی با تجربه در زمینه شناخت موشکهای کوتاهبرد بوده، اشتباه گرفتن هواپیمای مسافربری با موشک بیپایه اعلام شده است.
در این گزارش با اشاره به این که سایر پروازهایی که زودتر از هواپیمای اوکراینی حرکت کرده بودند در مسیر مشابه با سرعت مشابه حرکت کرده بودند این ادعا که هواپیمای اوکراینی تنها پروازی بوده که اشتباها به عنوان «هدف متخاصم» شناسایی شده، زیر سوال رفته است.
درخواست از جامعه جامعه جهانی برای اقدام قاطع
اسماعیلیون در این نشست واکنشهای بینالمللی به ایران درباره سرنگونی هواپیما را آسانگیرانه خواند و گفت ما خواهان واکنشی قاطع به ایران هستیم.
او از کانادا و جامعه بینالمللی خواست کلیت سپاه پاسداران را به عنوان گروه تروریستی به رسمیت بشناسد.
سخنگوی انجمن خانوادههای جانباختگان با اشاره به کارشکنی ایران گفت: «ما خواهان انتشار کامل محتوای جعبه سیاه هواپیما و محتوای جعبه سیاه سامانه تور ام ۱ هستیم.»
در این نشست جواد سلیمانی، مسئول کمیته حقیقیاب انجمن خانوادههای جانباختگان، نیز با اشاره به اظهارات جواد ظریف، وزیر خارجه پیشین جمهوری اسلامی که گفته بود امکان دارد حمله به هواپیما عمدی باشد و همچنین اشاره به اظهارات یک مقام بلندپایه بر عمدی بودن این حمله تاکید کرد.
او در پاسخ به سوالی درباره این که چه کسی را مسئول حمله میداند، گفت که از نظر او علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی مسئول اصلی حمله است.