روزنامهنگار و پژوهشگر
بالاخره زمان خداحافظی لئونل مسی از تیم ملی فوتبال آرژانتین فرا رسید؛ همان لحظهای که خیلی از ما، آنهایی که سالها دوستش داشتیم و هنوز هم دوستش داریم، میدانستیم روزی خواهد رسید، اما ترجیح میدادیم به آن فکر نکنیم.
برای عاشقان فوتبال، خداحافظی فقط رفتن یک بازیکن نیست. با رفتن بعضی بازیکنان، انگار تکهای از یک دوران هم تمام میشود؛ دورانی که خودت در آن زندگی کردهای، بزرگ شدهای، شادی کردهای، حرص خوردهای، فریاد زدهای و گاهی حتی گریه کردهای.
اسطورههای فوتبال ناخواسته تبدیل میشوند به نشانههای تقویم زندگی ما. کافی است نامشان را بشنوی تا ناگهان به سالها قبل برگردی و به یاد بیاوری آن روزها کجا بودی و چه کسی بودی.
من هنوز خداحافظی احمدرضا عابدزاده را به یاد دارم. فوتبالیستی که از جام ملتهای ۱۹۸۸ و روزهای حضورش در تام اصفهان شناختم و بعدها تمام لحظههای تلخ و شیرینش را در تیم ملی و پرسپولیس دنبال کردم. هنوز وقتی آن روزهای آخر را به یاد میآورم، چیزی درونم تکان میخورد.
یا علی کریمی؛ وقتی ناگهان پس از شکست پرسپولیس مقابل سپاهان در فینال جام حذفی خداحافظی کرد. هنوز یادم هست آن روز ساعتها با بغض در خیابانهای نیویورک قدم میزدم. برای کسی که فوتبال را فقط یک مسابقه نمیبیند، چنین لحظههایی شاید برای دیگران قابل توضیح نباشد.
حتی سالها پیشتر، وقتی اریک کانتونای بزرگ به دلیل مسائل انضباطی از حضور در ترکیب منچستریونایتد محروم شده بود، من که شیفته بازی و شخصیت شورشیاش بودم، روزها را میشمردم تا دوران محرومیتش تمام شود و دوباره او را با یقه بالا زده در زمین ببینم.
اما قصه مسی متفاوت بود.
او در این سالها چند بار ما را تا آستانه وداع برد؛ وداعهایی که هر بار تلخ بود، اما انگار هنوز امیدی باقی میماند که این داستان تمام نشده باشد.
یکی از تلخترین آنها برای من، فینال کوپا آمریکای ۲۰۱۶ مقابل شیلی بود.
آن شب در ورزشگاه متلایف نیویورک بودم. آمده بودم تا بالاخره قهرمانی آرژانتین و مسی را از نزدیک ببینم؛ قهرمانی بازیکنی که همه افتخارات ممکن را در فوتبال باشگاهی به دست آورده بود، اما هنوز نتوانسته بود جام بزرگی را با تیم ملی کشورش بالای سر ببرد.
اما به جای جشن، شاهد یکی از تلخترین شبهای دوران فوتبال مسی شدم. مسی پنالتیاش را از دست داد و در پایان، این بازیکنان شیلی بودند که مقابل چشمان او جام را بالای سر بردند. کمی بعد خبر آمد که مسی از تیم ملی خداحافظی کرده است. آن شب تصور اینکه قصه او و آرژانتین همینجا تمام شده باشد، سخت بود.
خوشبختانه تمام نشد. مسی برگشت. دوباره شکست خورد، دوباره ایستاد، دوباره تلاش کرد و سرانجام جامهایی را که سالها از او گریخته بودند، یکی پس از دیگری به دست آورد. و آن تصویر ماندگار هم بالاخره ساخته شد: لئونل مسی با پیراهن آرژانتین و جام جهانی در دست.
سالها بعد، وقتی آرژانتین بار دیگر به فینال رسید و همان ورزشگاه متلایف دوباره میزبان مسی شد، خاطره آن شب تلخ هنوز گوشه ذهنم بود. با خودم میگفتم این ورزشگاه برای مسی خوشیمن نیست.
و باز هم نبود. جام جهانی دوم برای مسی به دست نیامد.
اما شاید دیگر چیزی برای اثبات کردن باقی نمانده بود. نه برای فوتبال، نه برای آرژانتین و نه برای میلیونها نفری که نزدیک به دو دهه هر بار شماره ۱۰ آرژانتین صاحب توپ میشد، منتظر اتفاقی بودند که فقط او میتوانست رقم بزند.
حالا همه آن لحظهها تبدیل به خاطره شدهاند و مسی گفته است دیگر لباس تیم ملی آرژانتین را نخواهد پوشید. شاید خیلی از ما تصور میکردیم هنوز یک کوپا آمریکای دیگر باقی مانده باشد؛ چند بازی دیگر، چند دریبل دیگر، چند پاس غیرممکن دیگر و چند بار دیگر دیدن آن پیراهن آبیوسفید بر تن شماره ۱۰.
اما پایان، بالاخره باید جایی از راه برسد. خداحافظی اسطورههایی مانند مسی برای عاشقان فوتبال تلخ است، چون فقط با یک فوتبالیست خداحافظی نمیکنیم؛ با بخشی از زندگی خودمان خداحافظی میکنیم.
همانطور که خداحافظی عابدزاده هیچوقت از خاطره من پاک نشد. همانطور که تلخی رفتن ناگهانی علی کریمی هرگز کاملاً کهنه نشد. همانطور که نسلهای قبلتر با رفتن پله، کرویف یا بکنباوئر چیزی از جوانی خودشان را بدرقه کردند. حالا نوبت ماست.
برای من، به عنوان کسی که بخش بزرگی از زندگیاش را با فوتبال زندگی کرده، یک خوشبختی بزرگ باقی میماند: اینکه در زمانهای زندگی کردم که فرصت تماشای دو عجوبه را داشتم؛ دیهگو آرماندو مارادونا و لئونل مسی.
یکی فوتبال را در کودکی و نوجوانیام به چیزی شبیه جادو تبدیل کرد و دیگری سالهای طولانی بزرگسالیام را با جادویی دیگر همراه ساخت.
شاید به همین دلیل است که خداحافظی مسی فقط خداحافظی با یک بازیکن نیست؛ پایان یک دوره شگفتانگیز دیگر از زندگی ماست.
نمیدانم فوتبال آینده چه چیزی برای نسلهای بعد کنار گذاشته است. شاید عجوبهای دیگر از راه برسد. شاید پسری جایی در روساریو، بوئنوسآیرس، ریودوژانیرو یا گوشهای دیگر از جهان همین حالا با توپی زیر پایش رؤیایی را آغاز کرده باشد که ما هنوز از آن خبر نداریم.
فوتبال همیشه راهی برای غافلگیر کردن ما پیدا کرده است. اما بعضیها تکرار نمیشوند. مارادونا تکرار نشد. مسی هم تکرار نخواهد شد.
و ما میمانیم با تمام آن شبها، گلها، دریبلها، شکستها، اشکها و جامهایی که بخشی از خاطرات زندگیمان شدند. سالها بعد، وقتی دوباره تصاویرشان را ببینیم، احتمالاً فقط مسی را به یاد نخواهیم آورد؛ خودمان را هم به یاد خواهیم آورد، در روزگاری که جوانتر بودیم و هنوز منتظر بودیم شماره ۱۰ توپ را بگیرد و معجزهای اتفاق بیفتد.
ممنون برای همه آن معجزهها. ممنون برای همه خاطراتی که ساختی. خداحافظ، لئوی بزرگ.
و سلام بر فوتبال؛ که بعد از رفتن اسطورههایش هم ادامه پیدا میکند، همچون زندگی.
این باشگاه که در پایتخت صربستان فعالیت میکند، تصاویری را در شبکههای اجتماعی خود منتشر کرد که هوادارانش را در جریان بازی پنجشنبه لیگ اروپا مقابل ویکتوریا پلژن در حال در دست داشتن بنرهایی با این نوشته نشان میداد: «ژنرال، شکوه و سپاس ابدی.»
همچنین گزارش شد که در جریان مسابقه نام ملادیچ از سوی هواداران شعار داده شده است.
ملادیچ ۸۴ ساله، ساعاتی پیش از این مسابقه در روز پنجشنبه درگذشت. او که به «قصاب بوسنی» معروف بود، مسوول مرگبارترین کشتار اروپا از زمان جنگ جهانی دوم شناخته شد؛ کشتاری که در آن در سال ۱۹۹۵، هشت هزار مرد و پسر مسلمان در شهر سربرنیتسا در بوسنی کشته شدند.
هنگامی که حکم حبس ابد ملادیچ در سال ۲۰۱۷ تایید شد، آلفونس اوری، قاضی رییس جلسه، گفت جنایتهای او «در شمار شنیعترین جنایتهای شناختهشده برای بشریت» قرار دارند.
ملادیچ در دوران حبس در لاهه هلند درگذشت؛ شهری که محکومان دادگاههای بینالمللی جنایتهای جنگی در آن نگهداری میشوند.
یوفا، نهاد حاکم بر فوتبال اروپا، روز جمعه در بیانیهای به اتلتیک اعلام کرد که علیه باشگاه صربستانی در سه مورد پرونده انضباطی باز کرده است: «رفتار نژادپرستانه و/یا تبعیضآمیز»، «انتقال پیامی نامناسب برای یک رویداد ورزشی» و «رفتار نامناسب تیم».
مرکز یادبود سربرنیتسا که یاد قربانیان نسلکشی سال ۱۹۹۵ را گرامی میدارد، پس از مسابقه با یوفا تماس گرفت و اعلام کرد که موضوع این بنرها را نمیتوان «به رفتار هواداران تقلیل داد».
در بیانیه این مرکز که در رسانههای بوسنی پوشش داده شده و اتلتیک نیز اصالت آن را تایید کرده، آمده است: «باشگاهی که آگاهانه از کانالهای ارتباطی رسمی خود برای انتشار پیامهایی در تجلیل از فردی استفاده میکند که بهطور قانونی به نسلکشی محکوم شده است، نمیتواند چنین رفتاری را صرفا به رفتار هواداران تقلیل دهد.»
در ادامه این بیانیه آمده است: «این دیگر فقط مساله هواداران نیست، بلکه مساله رویکرد نهادی باشگاه به ارزشهایی است که یوفا فوتبال اروپا را بر پایه آنها بنا کرده است.»
برای دریافت اظهارنظر با مرکز یادبود سربرنیتسا و باشگاه ستاره سرخ بلگراد تماس گرفته شده است.
ستاره سرخ بلگراد مسابقه پنجشنبه در جمهوری چک را پنج بر یک واگذار کرد و در نتیجه از حضور در لیگ اروپا این فصل بازماند و به لیگ کنفرانس، سومین سطح رقابتهای باشگاهی اروپا، رفت.
ستاره سرخ پرافتخارترین باشگاه صربستان است و در مجموع دوران یوگسلاوی سابق، صربستان و مونتهنگرو و صربستان امروزی، رکورد ۳۷ قهرمانی لیگ داخلی را در اختیار دارد. این باشگاه همچنین در سال ۱۹۹۱ قهرمان جام باشگاههای اروپا شد.
