ژنرال استیون وایتینگ با اشاره به عملیاتهای اخیر گفت حکومت ایران با وجود برخورداری از توان نظامی متوسط، داراییهای فضایی و دفاع موشکی را اهدافی باارزش میداند و آنها را هدف حمله قرار میدهد.
فرمانده ستاد فرماندهی فضایی ایالات متحده میگوید تحولات مرتبط با ایران و جنگ اوکراین نشان داده است که فضا دیگر تنها بستری برای پشتیبانی از عملیات نظامی نیست، بلکه به یکی از حوزههای اصلی نبرد تبدیل شده است.
به گزارش وبسایت «نشنال دیفنس»، وایتینگ چهارشنبه ۲۱ مرداد در سمپوزیوم دفاع فضایی و موشکی در هانتسویل ایالت آلاباما گفت عملیاتهای جاری در خارج از آمریکا نشان دادهاند که دشمنان بیش از هر زمان دیگری داراییهای فضایی و سامانههای دفاع موشکی را هدف قرار میدهند.
او با اشاره به ایران گفت: «[حکومت] ایران، بهعنوان یک قدرت نظامی متوسط، شلیک به این اهداف را انتخاب میکند.» وایتینگ افزود هنگامی که مهمات هزینه زیادی دارند، نیروهای مهاجم در انتخاب هدف دقت میکنند و ارزشمندترین داراییها را نشانه میگیرند.
این فرمانده آمریکایی جزئیاتی درباره زمان، مکان یا ماهیت حملات منتسب به ایران ارائه نکرد. او همچنین مشخص نکرد منظورش حمله مستقیم به ماهوارهها بوده است یا تجهیزات زمینی و سامانههای ارتباطی و دفاع موشکی مرتبط با عملیات فضایی.
وایتینگ جنگهای مرتبط با ایران و اوکراین را نشانهای از افزایش اهمیت فضا در نبردهای معاصر دانست. او گفت این درگیریها بر واقعیتی که مقامهای نظامی آمریکا از مدتی پیش به آن اذعان دارند، تاکید کردهاند: فضا یک حوزه جنگی است و نیروهای نظامی باید برای حفظ ارتباطات خود بجنگند.
به گفته او، دشمنان آمریکا در حال آزمایش شبکهها، ایجاد اختلال در سیگنالها و مختل کردن فرستنده-گیرندهها هستند. او افزود ماهوارههایی که قابلیت مانور ندارند، اهدافی ثابت و قابل پیشبینیاند و بقا در محیط کنونی به چابکی و تابآوری عملیاتی وابسته است.
فرمانده ستاد فرماندهی فضایی آمریکا از سامانههای اخلالگر، حملات سایبری، تسلیحات ضدماهوارهای صعود مستقیم و هممدار و لیزرهای پرانرژی بهعنوان بخشی از تهدیدهای موجود نام برد. او همچنین درباره احتمال استقرار سلاح هستهای ضدماهوارهای در مدار هشدار داد.
وایتینگ در بخش دیگری از سخنانش چین را بزرگترین تهدید فضایی برای آمریکا خواند. به گفته او، پکن مجموعهای از تواناییهای ضدفضایی را توسعه داده است که میتوانند با مختل کردن یا نابودی ماهوارهها، نیروهای آمریکایی را از ارتباطات و اطلاعات ضروری محروم کنند.
او گفت زرادخانه چین شامل موشکهای ضدماهوارهای، لیزرهای زمینی، تجهیزات اخلالگر، سامانههای هممدار مانورپذیر و ماهوارههای دومنظوره است. به گفته وایتینگ، این تواناییها تهدیدهایی احتمالی برای آینده نیستند و هماکنون وجود دارند.
فرمانده فضایی آمریکا همچنین از تلاش چین برای ایجاد سامانه هدفگیری فضایی در منطقه اقیانوس آرام خبر داد؛ سامانهای که میتواند اهداف را شناسایی و ردیابی کند و اطلاعات لازم را برای حملات دوربرد در اختیار نیروهای چینی قرار دهد.
او سوختگیری دو ماهواره چینی در مدار طی سال گذشته را نیز نشانه توسعه توانایی مانور و پشتیبانی فضایی پکن دانست و هشدار داد چنین قابلیتی ممکن است برای چین برتری عملیاتی و لجستیکی ایجاد کند.
وایتینگ در پایان گفت همکاری آمریکا با متحدان، شرکتهای تجاری و مراکز دانشگاهی، واشینگتن را در موقعیت بهتری قرار داده است. با این حال، سخنان او نشان میدهد که مقامهای نظامی آمریکا، از ایران تا چین و روسیه، با طیفی روبهگسترش از تهدیدها علیه زیرساختهای فضایی و ارتباطی خود روبهرو هستند.
این مقامها چهارشنبه ۲۱ مرداد گفتند ایرانیها همچنین دقیقا میدانستند ترامپ در کجای آنکارا اقامت دارد و حتی از طبقه ساختمانی که او در آن حضور داشت اطلاع داشتند.
بهنوشته نیویورکتایمز این اطلاعات به اندازهای معتبر ارزیابی شد که ترامپ و اعضای ارشد دولت او را به اجرای یک عملیات فریب فوقالعاده برای خارج کردن او از ترکیه واداشت.
ترامپ ۱۷ تیر ماه و پس از پایان نشست ناتو در آنکارا مقابل دوربینها سوار هواپیمای قدیمیتر ایرفورس وان شد و گفت به جای پرواز با هواپیمای ایرفورس وان جدید، «به یاد گذشتهها» با ایرفورس وان قدیمی به بریتانیا خواهد رفت و از آنجا با هواپیمای اهدایی قطر که به آمریکا بازخواهد گشت.
با این حال یک ماه پس از آن فاش شد که رییسجمهوری آمریکا پس از آنکه مقابل دوربینها سوار هواپیمای ایرفورس وان قدیمی شد مخفیانه درون یک کانتینر حمل غذای فرودگاهی از این هواپیما خارج شد و با یک جت نظامی ترکیه را ترک کرد.
او سپس در انگلیس، بار دیگر در مقابل دوربینها از هواپیمای ایرفورس وان قدیمی پیاده شد و از آنجا با هواپیمای اهدایی قطر که اکنون بهعنوان ایرفورس وان جدید به کار گرفته شده، به آمریکا بازگشت.
ترامپ شامگاه سهشنبه در واکنش به گزارشها درباره خروج مخفیانه از ترکیه به خبرنگاران گفت: «سرویس مخفی و ارتش میخواستند با پروازی دیگر، با هواپیمایی دیگر بروم که به همان اندازه امن بود، اما میخواستند این کار را انجام دهم، بنابراین انجامش دادم. من هرچه آنها بگویند انجام میدهم.»
با این حال او گفت: «فکر میکنم در واقع هواپیمایی که من با آن پرواز کردم بیشتر در معرض خطر بود. فکر میکنم خطر برای آن بیشتر بود، چون احتمالا همان هواپیمایی بود که آنها بیشتر احتمال داشت سراغش بروند.»
روزنامه واشینگتنپست شامگاه دوشنبه در گزارشی اختصاصی نوشت تهدید جمهوری اسلامی برای کشتن دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ماه گذشته دستگاههای امنیتی این کشور را به اجرای یک عملیات فریب کمسابقه واداشت.
بهنوشته واشینگتنپست، در جریان این عملیات ترامپ در برابر دوربینها سوار هواپیمای قدیمی «ایرفورس وان» شد، اما دقایقی بعد مخفیانه از آن خارج و با هواپیمای نظامی کوچکتری به بریتانیا منتقل شد.
در تمام این مدت، خبرنگاران و حتی شماری از کارکنان کاخ سفید تصور میکردند رییسجمهوری در همان ایرفورس وان قدیمی همراه آنهاست و تنها سوار هواپیمای ایرفورس وان جدید که یک بویینگ اهداشده از قطر است نشده، روایتی که کاخ سفید نیز بعدا آن را تکرار کرد.
ترامپ سهشنبه درباره تهدیدی که باعث این تصمیم شد به خبرنگاران گفت: «فکر میکنم تهدیدی وجود داشت. واقعا خیلی دربارهاش سوال نکردم. من تهدیدهای زیادی دریافت میکنم.»
رییسجمهوری آمریکا افزود از تهدیدهای جمهوری اسلامی علیه جانش شگفتزده نشده است.
از زمان کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه به دستور ترامپ، مقامهای ارشد جمهوری اسلامی آشکارا رییسجمهوری آمریکا را به قتل تهدید کردهاند.
پس از کشته شدن علی خامنهای، دیکتاتور پیشین ایران و شمار زیادی از فرماندهان نیروهای مسلح جمهوری اسلامی در حمله ۹ اسفند ۱۴۰۴ بیلبوردها و نقاشیهای دیواری از ترامپ در تهران نصب میشوند که او را در حالی نشان میدهند که در تابوت خوابیده یا در دریایی از خون غرق شده است.
شورای سردبیری والاستریت ژورنال، شامگاه سهشنبه در سرمقالهای این تهدیدها را جدی قلمداد کرد و نوشت روحانیون حکومتی نیز برچسبهایی به ترامپ میزنند که بر اساس فقه شیعه مستلزم خشونت علیه اوست: «محارب با خدا»، «مهدورالدم»، «مفسد فیالارض» و «کافر حربی». حکومت ایران در مقاطعی حتی برای سر ترامپ جایزه تعیین کرده است. دو آیتالله فتوایی علیه ترامپ صادر کردند که یادآور فتوای صادرشده علیه سلمان رشدی است؛ فتوایی که از دهه ۱۹۸۰ تاکنون نویسنده را تعقیب کرده است. رشدی در نتیجه همین تهدید در سال ۲۰۲۲ هدف حمله با چاقو قرار گرفت و تا آستانه مرگ پیش رفت.
ترامپ در جریان کارزار انتخاباتی سال ۲۰۲۴ در باتلر پنسیلوانیا در اثر اصابت گلوله یک فرد مسلح از ناحیه گوش زخمی شد و اواخر همان سال نیز مرد مسلح دیگری در زمین گلف او در فلوریدا قصد هدف قرار دادنش را داشت. این دو سوءقصد ارتباطی با تهدیدهای حکومت ایران نداشتند اما ترامپ پیش از این نیز هدف توطئههای جمهوری اسلامی قرار گرفته است.
هیات منصفه یک دادگاه فدرال در نیویورک ۱۶ اسفند ۱۴۰۴ آصف مرچند شهروند ۴۷ ساله پاکستانی را به اتهام طراحی نقشهای برای ترور رییسجمهوری آمریکا، مجرم شناخت. دادستانها اعلام کردند آصف مرچنت، ۴۷ ساله، از عوامل آموزشدیده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، به اتهام «استخدام قاتل برای انجام قتل» و «تلاش برای انجام اقدام تروریستی فرامرزی» محکوم شد.
بر اساس اعلام وزارت دادگستری آمریکا، مرچنت در دادگاه گفته است که سپاه پاسداران در سال ۲۰۲۳ او را به آمریکا فرستاد تا افرادی را برای ماندن در این کشور و همکاری احتمالی شناسایی کند.
او همچنین گفته است سال بعد با ماموریتی دیگر به آمریکا بازگشت؛ ماموریت جذب افرادی برای ترور یکی از سه چهره سیاسی در آمریکا، سرقت اسناد و سازماندهی یک تجمع اعتراضی.
شورای سردبیری والاستریت ژورنال در ادامه یادداشت خود افزود: «اگر حکومت ایران پس از سال ۲۰۲۸ نیز باقی بماند، ترامپ را نیز تعقیب خواهد کرد هرچند خوشبختانه سرویس مخفی آمریکا نیز همچنان از او محافظت خواهد کرد.»
انتصاب او همزمان با پنج انتصاب دیگر در سطوح عالی ستاد کل نیروهای مسلح و سپاه پاسداران اعلام شد.
رد این مسیر را میتوان از سوریه دنبال کرد؛ زمانی که حیدری هنوز جانشین فرمانده نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی بود.
اسفند ۱۳۹۴، حیدری از تیمهای آماده اعزام به سوریه بازدید و آنها را بدرقه کرد. چند ماه بعد، حضور نیروهای ارتش، از جمله تکاوران تیپ ۶۵ نوهد، در سوریه علنی شد.
این نخستین بار بود که حضور نیروهای ارتش جمهوری اسلامی در جنگ سوریه به این شکل آشکار میشد؛ میدانی که تا آن زمان حضور نظامی حکومت ایران در آن بیش از همه با نیروی قدس سپاه پاسداران و نیروهای نیابتی شناخته میشد.
آبان ۱۳۹۵، چند ماه پس از علنیشدن حضور نیروهای ارتش در سوریه، فرماندهی نیروی زمینی به حیدری سپرده شد.
حیدری بعدها نه تنها از این حضور دفاع کرد، بلکه جزییاتی از نقش نیروهای تحت فرمان خود در سوریه ارائه داد. او سال ۱۳۹۹ گفت توپخانه نیروی زمینی ارتش در این کشور حضور داشته و در «نبرد با داعش» عملیات انجام داده است.
به این ترتیب، حضور ارتش در سوریه تنها به اعزام تکاوران محدود نبود و بخشی از توان رزمی نیروی زمینی نیز وارد این جنگ شده بود.
ماموریتهای برونمرزی نیروهای تحت فرمان حیدری به سوریه محدود نماند.
او بعدها تایید کرد نیروی زمینی ارتش در جریان «مقابله با داعش» وارد اقلیم کردستان عراق شده و در آن سوی مرز ایران قرارگاهی ایجاد کرده بود؛ اقدامی که به گفته حیدری، با هدف «مقابله با داعش پیش از رسیدن این گروه به مرزهای ایران» انجام شد.
تیرماه سال جاری نیز رسانهها در ایران گزارشی درباره ۱۱ عملیات تیپ ۶۵ نوهد در مناطق سلیمانیه و اربیل منتشر کردند؛ گزارشی که در آن از کشتهشدن هشت فرمانده میانی گروههای مخالف جمهوری اسلامی و انهدام سه مقر آنها به دست تکاوران ارتش خبر داده شد.
با این حال، روشنترین سند درباره جایگاه حمایت از نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در کارنامه حیدری، نه این گزارشها، بلکه اعلام رسمی خود ارتش است.
حیدری و نشان درجه یک فتح
سال ۱۴۰۰، علی خامنهای، رهبر کشتهشده جمهوری اسلامی، نشان درجه یک فتح را به حیدری اعطا کرد. روابط عمومی ارتش در تشریح دلایل اعطای این نشان، صراحتا «پشتیبانی از نیروهای جبهه مقاومت» را در کارنامه فرمانده نیروی زمینی ذکر کرد؛ اصطلاحی که جمهوری اسلامی برای نیروهای نیابتی و همپیمانان خود در منطقه به کار میبرد.
نشان فتح از نشانهای نظامی جمهوری اسلامی است که فرمانده کل نیروهای مسلح آن را به فرماندهان و نیروهایی با عملکرد برجسته نظامی اعطا میکند.
قاسم سلیمانی، فرمانده کشتهشده نیروی قدس سپاه پاسداران، نیز پیشتر درجات مختلف این نشان را دریافت کرده بود.
به این ترتیب، حمایت از نیروهای نیابتی دیگر صرفا نتیجهای نبود که از حضور نیروهای ارتش در سوریه یا عراق گرفته شود؛ خود ارتش آن را بهعنوان بخشی از کارنامه حیدری ثبت کرده بود و فرمانده کل قوا نیز برای همین مجموعه عملکرد به او نشان درجه یک فتح داده بود.
چابکسازی نیروی زمینی چه شد؟
اما در همان دورهای که حمایت از نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی به بخش برجستهای از کارنامه حیدری تبدیل شد، طرح چابکسازی بخشی از نیروی زمینی به اهداف خود نرسید.
«طرح ثامن» با ایجاد تیپهای مستقل قرار بود تحرک، انعطافپذیری و سرعت عمل نیروی زمینی را افزایش دهد. با این حال، پژوهشی تخصصی که سال ۱۴۰۰ منتشر شد، نشان داد دستکم در تیپهای مستقل زرهی، این اهداف محقق نشده است.
پژوهشگران به مشکلاتی از جمله فرسودگی تجهیزات، کمبود نیروی متخصص و کاستیهای پشتیبانی اشاره کردند و نتیجه گرفتند پاسخگویی، انعطافپذیری و سرعت عمل مورد انتظار در این تیپها به دست نیامده است.
در نتیجه، تصویری دوگانه از بخشی از دوره فرماندهی حیدری شکل گرفت: در داخل، چابکسازی تیپهای مستقل زرهی به نتیجه مورد انتظار نرسید؛ در خارج از مرزها، حمایت از نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی چنان در کارنامه فرمانده نیروی زمینی برجسته شد که در شمار دلایل اعطای نشان فتح به او قرار گرفت.
این کارنامه مانعی برای ادامه مسیر حیدری در سلسلهمراتب نظامی نبود.
آذر ۱۴۰۴، پس از حدود ۹ سال فرماندهی نیروی زمینی، او به جانشینی قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا رسید؛ قرارگاهی که خود حیدری بعدها آن را، پس از فرمانده کل قوا، بالاترین رده طراحی و هدایت جنگ و عملیات توصیف کرد.
اکنون همان فرمانده که نشان فتح را از خامنهای پدر دریافت کرد، از انتخابهای خامنهای پسر در بازآرایی تازه راس نیروهای مسلح است.
حیدری از بدرقه نیروهای اعزامی به سوریه به فرماندهی نیروی زمینی، سپس به قرارگاه خاتم و در نهایت به جانشینی ستاد کل رسیده است.
حمایت از نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی اکنون با ارتقای حیدری به یکی از بالاترین سطوح فرماندهی نیروهای مسلح پیوند خورده است؛ جایی که حوزه مسئولیت او دیگر به نیروی زمینی ارتش محدود نیست.
تحلیلگران درباره میزان دخالت مستقیم تهران و دلایل ازسرگیری فعالیت حوثیها پس از آنکه این گروه تا حد زیادی از جنگ ایران دور مانده بود، اختلاف نظر دارند.
با این حال، چه تهران مستقیما حوثیها را هدایت کند و چه از تصمیمهای مستقل آنها سود ببرد، ازسرگیری حملات این گروه فشار بیشتری بر رقبای جمهوری اسلامی، بهویژه عربستان سعودی، وارد میکند.
حوثیها ۲۰ مرداد کشتی باری «تهامه» با پرچم تانزانیا را در تنگه بابالمندب با موشک هدف قرار دادند.
به گفته مقامهای یمنی، در این حمله چهار تن از خدمه کشتی و دو عضو نیروهای مقاومت ملی همسو با دولت یمن کشته شدند.
شبکه المسیره، وابسته به حوثیها، سپس اعلام کرد این گروه کشتی دیگری را نیز در بابالمندب هدف قرار داده که حامل «تجهیزات نظامی» عربستان سعودی بوده است.
حوثیها جنگ خود را دنبال میکنند
به نظر میرسد بازگشت حوثیها به عملیات تهاجمی، پیش از هر چیز ریشه در محاسبات خود این گروه در داخل یمن داشته باشد.
کامران بخاری، پژوهشگر ارشد شورای سیاستگذاری خاورمیانه و تحلیلگر راهبردی، «محور مقاومت» جمهوری اسلامی را به یک مجموعه تجاری تشبیه کرد که برخی گروههای آن مانند شرکتهای زیرمجموعه تحت کنترل تهران عمل میکنند، در حالی که حوثیها بیشتر به یک مجموعه مستقل تحت همان برند شباهت دارند.
بخاری به ایراناینترنشنال گفت: «آنها هر وقت تشخیص دهند ورود به یک درگیری و مشارکت در آن به نفعشان است، وارد عمل میشوند. اینطور نیست که ایران بگوید بپر و آنها بپرسند چقدر؟»
برای ماهها، به نظر میرسید حوثیها تا زمانی که مسیر جنگ ایران نامشخص بود، ترجیح میدادند از آن دور بمانند.
این محاسبه پس از رویارویی بر سر یک هواپیمای ایرانی که عازم مناطق تحت کنترل حوثیها بود، تغییر کرد.
پس از آنکه این هواپیما برای فرود در یمن تلاش کرد، عربستان سعودی فرودگاه را هدف قرار داد؛ رخدادی که به آغاز دور تازهای از حملات میان حوثیها و ریاض انجامید.
تشدید تنشها همزمان با افزایش فعالیت نیروهای حکومتی مورد حمایت عربستان سعودی و جداییطلبان جنوب یمن مورد حمایت امارات متحده عربی صورت گرفته است.
بخاری درباره محاسبات کنونی حوثیها گفت: «چیزی که میخواهم بگویم این است که همه اینها داخلی است. هیچ ارتباطی با ایران ندارد.»
با این حال، این مناقشه در شرایطی جریان دارد که جنگ ایران معادلات منطقه را تغییر داده است.
اقدامات جمهوری اسلامی در تنگه هرمز پیشتر فشار بر عربستان سعودی و دیگر کشورهای خلیج فارس را افزایش داده است.
ازسرگیری فعالیت حوثیها در بابالمندب نیز ریاض را با تهدیدهایی در دو آبراه حیاتی روبهرو کرده است.
ریاض همچنین در تلاش است سازوکار امنیتی گستردهتری برای خود ایجاد کند. پیمان دفاعی عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه که بهتازگی امضا شده، میتواند در مقابله با این تهدیدها حمایت منطقهای بیشتری برای ریاض فراهم کند.
این شرایط ممکن است حوثیها را ترغیب کند پیش از تقویت این سازوکار، فشار بر ریاض را افزایش دهند.
بخاری گفت: «حوثیها میخواهند پیش از آنکه این شبکه شکل بگیرد، از سعودیها امتیاز بگیرند.»
به گفته او، هدف نهایی حوثیها همچنان تبدیل شدن به قدرت سیاسی و نظامی مسلط در یمن و وادار کردن ریاض به پذیرش این واقعیت است که نمیتوان آنها را بهسادگی حذف کرد.
جمهوری اسلامی سود میبرد
پیگیری اهداف مستقل حوثیها به این معنا نیست که تهران صرفا نظارهگر است.
فاطمه الاسرار، متخصص امور یمن و ایران، معتقد است فشار تازه حوثیها بیش از پیش با راهبرد گستردهتر جمهوری اسلامی علیه آمریکا پیوند خورده است.
الاسرار به ایراناینترنشنال گفت: «البته که آنها [جمهوری اسلامی] حوثیها را امتداد خود میدانند. دیگر این موضوع را پنهان نمیکنند.»
او در این زمینه به مواضع مقامهای جمهوری اسلامی اشاره کرد که فشار در تنگه هرمز و بابالمندب را به یکدیگر مرتبط میکنند.
الاسرار گفت تهران خستگی فزاینده آمریکا از جنگ ایران را از نزدیک دنبال میکند و انتخابات میاندورهای آتی را فرصتی برای تشدید فشار بر واشینگتن میبیند.
او افزود: «آنها بسیار شفاف و حسابشده عمل میکنند و از حوثیها در این جبهه بهره میگیرند تا از موقعیت موجود بیشترین بهره را ببرند.»
روزنامه سعودی الشرقالاوسط در گزارشی تازه، از احتمال نقش عملیاتی مستقیمتر جمهوری اسلامی خبر داد.
این روزنامه ۲۰ مرداد به نقل از منابع امنیتی یمن گزارش داد افسران سپاه پاسداران در بخشهایی از حملات حوثیها نقش نظارتی دارند و یک مقام حکومت ایران به نام علی محمد رضایی نیز بر اتاق عملیاتی مسئول امور نظامی و امنیتی در مناطق تحت کنترل حوثیها نظارت میکند.
بر اساس این گزارش، افسران جمهوری اسلامی همچنین در ایجاد پایگاههای جدید پرتاب موشک و پهپاد نقش داشتهاند.
ایراناینترنشنال نتوانسته است این اطلاعات را بهطور مستقل تایید کند.
این تحولات به کجا خواهد انجامید؟
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پیشتر هشدار داد واشینگتن تهران را مسئول ازسرگیری حملات حوثیها خواهد دانست.
او این گروه را عامل و نیروی نیابتی جمهوری اسلامی توصیف کرد و تهران و حوثیها را به مجازات نظامی تهدید کرد.
تام شارپ، فرمانده بازنشسته نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا که ۲۷ سال خدمت کرده و فرماندهی چهار ناو جنگی را بر عهده داشته است، به ایراناینترنشنال گفت تردید دارد ترامپ بخواهد کارزار نظامی گسترده دیگری علیه حوثیها آغاز کند.
شارپ گفت: «او قطعا نمیخواهد همزمان درگیر یک جبهه دیگر شود.»
به گفته شارپ، بابالمندب اهمیت راهبردی تنگه هرمز را ندارد، زیرا کشتیها میتوانند از مسیرهای جایگزین استفاده کنند؛ هرچند این مسیرها به میزان قابل توجهی طولانیتر و پرهزینهترند.
دادههای شرکت اطلاعات کشتیرانی کپلر نشان میدهد شمار کشتیهای ردیابیشده در تنگه هرمز ۲۰ مرداد به هشت فروند کاهش یافت که پایینترین میزان روزانه از ۱۴ مرداد بود و از میانگین حدود ۱۲ کشتی در ۱۰ روز گذشته نیز کمتر محسوب میشد.
در مقابل، شمار کشتیهایی که ۲۰ مرداد از تنگه بابالمندب در جنوب دریای سرخ عبور کردند به ۳۰ فروند رسید؛ رقمی بالاتر از میانگین ۲۵ کشتی در ۱۰ روز گذشته.
بر اساس دادههای کپلر، پیش از آغاز درگیریهای جمهوری اسلامی با آمریکا و اسرائیل در ۹ اسفند ۱۴۰۴، روزانه معمولا حدود ۱۳۰ کشتی از تنگه هرمز عبور میکردند.
با این حال، جمهوری اسلامی همچنان میتواند از این وضعیت سود ببرد.
افزایش حملات حوثیها میتواند کشتیرانی را با اختلال بیشتری روبهرو کند و آمریکا و شرکایش را ناچار سازد بخشی از منابع خود را به یک آبراه راهبردی دیگر اختصاص دهند.
شارپ درباره واکنش احتمالی تهران گفت: «فکر میکنم از این وضعیت خشنود خواهند بود. اگر این موضوع باعث شود بخشی از منابع آمریکا از خلیج عمان به جای دیگری منتقل شود، به نفع ایران است.»
زاکانی چهارشنبه ۲۱ مرداد در مصاحبهای ویدیویی با خبرگزاری دانشجو، وابسته به بسیج، اعلام کرد مجتبی خامنهای یکی از اهداف حملات آمریکا و اسرائیل در نخستین روز جنگ بود و بر اثر اصابت موشک به محل سکونتش مجروح شد.
او افزود: «در ساختمانی که آسیب دید، موشک مستقیم به طبقه ایشان خورد. قصد داشتند ایشان را شهید کنند. یکی از اهداف حمله خود ایشان بود.»
به گفته شهردار تهران، زهرا حداد عادل که معلم بود، صبح روز حمله بهدلیل «سردرد» تصمیم گرفت با تاخیر راهی مدرسه شود و در نتیجه، هنگام حمله در خانه بود و جان باخت.
مجتبی خامنهای از زمان انتصاب بهعنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی، در هیچ مراسم یا مکانی عمومی حاضر نشده و هیچ پیام صوتی یا تصویری منتشر نکرده است.
پیامهای منتسب به او تنها بهصورت مکتوب منتشر میشوند.
روایتهای متفاوت از روز حمله
اظهارات زاکانی با گزارشهای قبلی درباره محل کشته شدن زهرا حداد عادل تفاوت دارد.
پیشتر اعلام شده بود او در حمله به بیت رهبری، همراه با شماری از اعضای خانواده علی خامنهای، از جمله مصباحالهدی باقری کنی و بشری خامنهای، کشته شده است.
محسن قمی، معاون ارتباطات بینالملل دفتر رهبر جمهوری اسلامی، نیز پیشتر روایت متفاوتی از چگونگی جان به در بردن مجتبی خامنهای مطرح کرده بود.
او گفته بود مجتبی خامنهای هنگام حمله در همان ساختمانی حضور داشت که دیگر ساکنان آن کشته شدند، اما چند دقیقه پیش از اصابت موشک به حیاط رفته بود.
زاکانی: انتصاب رضایی پیامی به آمریکاست
شهردار تهران در بخش دیگری از مصاحبه خود اعلام کرد انتصاب محسن رضایی به سمت دبیری شورای عالی امنیت ملی، حامل «پیامی خاص» برای آمریکاست.
زاکانی با تکرار مواضع علی خامنهای، دیکتاتور پیشین ایران، گفت انتصاب رضایی نشان میدهد «دوران بزندررو تمام شده است».
به گفته او، در دوران حکمرانی ۳۷ ساله علی خامنهای، «نظام اسلامی در سراسر جهان و مقاومت در منطقه» گسترش یافت و «انقلاب» نیز در دوره رهبری مجتبی خامنهای «بارورتر و بزرگتر» خواهد شد.
«محور مقاومت» عنوانی است که مقامها و رسانههای جمهوری اسلامی برای گروههای مسلح مورد حمایت تهران در منطقه، نظیر حماس، جهاد اسلامی، حزبالله، حشد شعبی و حوثیهای یمن، استفاده میکنند.
افزایش نفوذ چهرههای تندرو
سیانان ۲۰ مرداد گزارش داد انتصاب شش چهره تندرو در سمتهای ارشد نظامی و امنیتی از سوی مجتبی خامنهای، از حرکت حکومت به سوی سیاست خارجی تهاجمیتر و تشدید فضای امنیتی در داخل ایران حکایت دارد.
رضایی ۲۰ مرداد در دیدار با سفیر چین در تهران تهدید کرد تا زمانی که آمریکا رفتار خود را تغییر ندهد و شروط جمهوری اسلامی را نپذیرد، تنگه هرمز بازگشایی نخواهد شد.
او اضافه کرد: «آمریکا باید جنگ را پایان دهد، پولهای مسدود شده ایران را بپردازد و جنگ در کل منطقه از جمله لبنان و غزه پایان یابد. شروط دیگر تهران نیز از طریق واسطهها به آنها منتقل شده است.»
همزمان با ادامه اقدامات تنشآفرین جمهوری اسلامی، چشمانداز مذاکرات تهران و واشینگتن بر سر بازگشایی تنگه هرمز در هالهای از ابهام قرار دارد و گمانهزنیها در روزهای اخیر درباره احتمال گسترش دامنه و شدت درگیریها در منطقه بالا گرفته است.
بر اساس این گزارش که چهارشنبه ۲۱ مرداد منتشر شد، پهپادها به سه اردوگاه متعلق به گروههای کرد اصابت کردند. این حمله تلفاتی در پی نداشت.
شبکه روداو نیز گزارش داد چهار پهپاد حدود ساعت شش صبح به وقت محلی مناطقی در شهرستانهای سوران، خلیفان و حریر را هدف قرار دادند.
روداو افزود دو پهپاد در خلیفان سقوط کردند، یک پهپاد به خانهای مسکونی در سوران اصابت کرد و پهپاد چهارم پس از سقوط در حریر، موجب آتشسوزی در بوتهزارها و مراتع کوه بنیحریر شد.
همزمان، یک فرمانده ارشد کومله در مصاحبه با روداو اعلام کرد جمهوری اسلامی چندین موشک و پهپاد به مناطقی در دره آلانا، در حدود ۹۰ کیلومتری شمال شرق اربیل، شلیک کرد و مواضع گروههای کومله و حزب دموکرات کردستان ایران را هدف گرفت.
یک مقام امنیتی دولت اقلیم کردستان عراق نیز به روداو گفت دو پهپاد به این منطقه اصابت کردند، اما تلفاتی بر جای نگذاشتند.
حملات تازه به مواضع گروههای کرد در حالی انجام میگیرد که خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، ۲۰ مرداد از گفتوگوی تلفنی عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی و بافل طالبانی، رییس اتحادیه میهنی کردستان عراق، خبر داد.
به گزارش این رسانه حکومتی، دو طرف درباره «ضرورت تقویت هماهنگیها و همکاریهای امنیتی با هدف حفظ امنیت مرزهای مشترک، تامین ثبات در مناطق مرزی و مقابله موثر با تهدیدات» رایزنی کردند.
ادامه حملات به مواضع گروههای کُرد ایرانی
جمهوری اسلامی سهشنبه ۲۰ مرداد نیز دره آلانا را هدف حملات موشکی قرار داد که در این حملات دستکم دو پیشمرگه کومله زخمی شدند.
امجد حسینپناهی، عضو رهبری حزب کومله زحمتکشان کردستان، در مصاحبه با ایراناینترنشنال اعلام کرد جمهوری اسلامی ساعت ۱۳:۲۰ سهشنبه، مقرها و اردوگاههای این حزب را در سه حمله موشکی هدف قرار داد.
حسینپناهی گفت: «با وجود شدت حمله، نیروهای ما بهدلیل آمادگی و اجرای تدابیر امنیتی توانستند از خود محافظت کنند.»
او افزود دو تن در این حملات دچار جراحتهای «بسیار سطحی» شدند.
به گفته حسینپناهی، از آغاز جنگ آمریکا و جمهوری اسلامی در ۹ اسفند ۱۴۰۴، بیش از ۱۰۲ موشک و پهپاد مواضع کومله را هدف قرار دادهاند.
بر اساس آمار روداو، جمهوری اسلامی از ابتدای جنگ بیش از ۹۵۰ حمله موشکی و پهپادی به اقلیم کردستان عراق انجام داده است.
این حملات تا میانه مردادماه دستکم ۳۲ کشته و ۱۵۴ زخمی بر جای گذاشتهاند.
همزمان با ادامه اقدامات تنشآفرین جمهوری اسلامی، چشمانداز مذاکرات تهران و واشینگتن بر سر بازگشایی تنگه هرمز در هالهای از ابهام قرار دارد و گمانهزنیها درباره گسترش دامنه و شدت درگیریها در منطقه بالا گرفته است.
