فرسنگها جلوتر از فوتبال ایران؛ جاودانگی علیرضا فغانی در تاریخ جامهای جهانی
علیرضا فغانی با قضاوت دیدار فرانسه و سنگال در جام جهانی ۲۰۲۶، به رکوردی تاریخی در داوری فوتبال جهان دست یافت؛ داور ۴۸ ساله که به نمایندگی از استرالیا در فهرست بینالمللی فیفا حضور دارد، برای چهارمین دوره متوالی در جام جهانی حاضر شد و به رکورددار حضور در ادوار جام جهانی تبدیل شد.
فغانی پیش از این در جامهای جهانی ۲۰۱۴، ۲۰۱۸ و ۲۰۲۲ نیز در جمع داوران منتخب فیفا قرار داشت و حالا با حضور در این دوره، نام خود را در تاریخ این رقابتها ماندگار کرده است.
فغانی در جام جهانی ۲۰۱۸ چهار مسابقه از جمله دیدار ردهبندی را سوت زد و در جام جهانی ۲۰۲۲ نیز قضاوت دو مسابقه مرحله گروهی را بر عهده داشت. او در جام جهانی ۲۰۱۴ در جمع داوران حاضر در تورنمنت بود اما به عنوان داور وسط مسابقهای را قضاوت نکرد. با احتساب دیدار فرانسه و سنگال در جام جهانی ۲۰۲۶، شمار مسابقات جام جهانی که فغانی به عنوان داور وسط قضاوت کرده به هفت بازی رسیده است؛ آماری که او را در میان باتجربهترین داوران تاریخ این رقابتها قرار میدهد.
کارنامه حرفهای فغانی با قضاوت مهمترین مسابقات فوتبال جهان تکمیل شده است. او فینال جام ملتهای آسیا ۲۰۱۵، فینال لیگ قهرمانان آسیا ۲۰۱۴، فینال المپیک ۲۰۱۶ میان برزیل و آلمان، فینال جام باشگاههای جهان ۲۰۱۵ و دیدار ردهبندی جام جهانی ۲۰۱۸ بین بلژیک و انگلیس را قضاوت کرده است.
همچنین فیفا در سال ۲۰۲۵ قضاوت فینال جام جهانی باشگاهها میان پاریسنژرمن و چلسی را نیز به او سپرد که یکی دیگر از افتخارات بزرگ دوران داوری او به شمار میرود.
فغانی که از سال ۲۰۰۸ در فهرست بینالمللی فیفا قرار داشت، در سال ۲۰۱۹ به همراه خانواده خود به استرالیا مهاجرت کرد و فعالیت حرفهایاش را در لیگ این کشور ادامه داد. پس از مهاجرت، نام او در سال ۲۰۲۰ از فهرست داوران بینالمللی ایران خارج شد؛ تصمیمی که در آن زمان با واکنشها و انتقادهای زیادی همراه شد. او از سال ۲۰۲۳ به صورت رسمی به عنوان نماینده استرالیا در فهرست داوران فیفا فعالیت میکند.
نام فغانی تابستان گذشته نیز به دلیل اتفاقی غیرفنی در صدر اخبار قرار گرفت. او پس از قضاوت فینال جام جهانی باشگاههای ۲۰۲۵، در مراسم اهدای مدال با دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا، دست داد و مقابل دوربینها عکس یادگاری گرفت. این اتفاق واکنشهای گستردهای در ایران به دنبال داشت و برخی رسانههای نزدیک به حکومت از او انتقاد کردند.
فغانی همچنین به کشتار مردم ایران در دیماه سال گذشته اعتراض کرد، اعتراضی که منجر به توقیف اموال از سوی جمهوری اسلامی شد
بامداد سهشنبه از ساعت ۰۴:۳۰، تیم ملی فوتبال آرژانتین در نخستین گام برای دفاع از عنوان قهرمانی، در ورزشگاه شهر کانزاس سیتی به مصاف الجزایر میرود.
این مسابقه که در قالب گروه J رقابتها برگزار میشود، آغازگر ششمین و به احتمال زیاد آخرین جام جهانی لیونل مسی، فوقستاره ۳۸ ساله دنیای فوتبال، است.
آرژانتین و الجزایر پیش از این هرگز در جام جهانی با هم بازی نکردهاند و تنها رویارویی آنها به یک بازی دوستانه در سال ۲۰۰۷ در نیوکمپ بارسلونا برمیگردد؛ مسابقهای جذاب که با برتری ۴ بر ۳ آلبیسلسته همراه بود و لیونل مسی نوجوان در آن دیدار موفق شد دو گل به ثمر برساند.
حالا پس از سالها، مسی به عنوان فاتح جام جهانی ۲۰۲۲ قطر و قهرمان امالاس با اینتر میامی، بار دیگر برابر این رقیب آفریقایی میایستد.
او که با ۸ گل بهترین گلزن آرژانتین در دور مقدماتی بود، اگرچه سرعت سالهای جوانی را ندارد، اما همچنان با هوش بالا و ضربات آخر بینقصش، امید اول تیم لیونل اسکالونی است.
آرژانتین پس از باخت غافلگیرکننده یک بر صفر مقابل کامرون در جام جهانی ۱۹۹۰، در هر شش مسابقه بعدی خود برابر تیمهای آفریقایی با پیروزی از زمین خارج شده است.
ابرکامپیوتر اوپتا نیز پس از ۲۵ هزار بار شبیهسازی این مسابقه، شانس برد یاران مسی را ۶۸.۲ درصد تخمین زده است، در حالی که برای پیروزی الجزایر شانس ۱۳.۲ درصدی و برای تساوی احتمال ۱۸.۶ درصدی در نظر گرفته شده است.
لیونل اسکالونی، سرمربی ۴۷ ساله آرژانتین، که آمار برد نزدیک به ۷۰ درصد را با این تیم دارد، تیمی با رختکنی متحد و حول محور مسی ساخته است.
او در این جام جهانی اسکلت اصلی تیم قهرمان ۲۰۲۲، نظیر انزو فرناندز و الکسیس مکآلیستر، را حفظ کرده و در کنار آنها جوانانی مانند تیاگو آلمادا و نیکو پاز را برای طراوت بخشیدن به تیم اضافه کرده است.
در سوی دیگر، الجزایر با هدایت ولادیمیر پتکوویچ، با وجود خط زدن نامهای بزرگی چون بغداد بونجاح و اسماعیل بنناصر، تیمی خطرناک است.
آنها با کاپیتانی ریاض محرز باانگیزه و تکیه بر سرعت محمد عموره، مهاجم ۱۰ گله دور مقدماتی از ولفسبورگ، به دنبال شگفتیسازی هستند.
نکته جالب در ترکیب الجزایر، حضور لوکا زیدان، فرزند زینالدین زیدان، در دروازه این تیم است که جذابیتی دوچندان به این مسابقه میبخشد.
در دیگر دیدار این گروه نیز از ساعت ۰۷:۳۰ بامداد سهشنبه، اتریش و اردن رودرروی هم قرار خواهند گرفت.
علیرضا فغانی امشب ساعت ۲۲:۳۰ با قضاوت در دیدار فرانسه و سنگال، به نخستین داور تاریخ فوتبال تبدیل میشود که در چهار دوره جام جهانی سوت زده است.
بر اساس اعلام فیفا، فغانی به عنوان داور وسط این مسابقه از گروه I انتخاب شده است و دو کمکداور استرالیایی نیز او را در این بازی همراهی خواهند کرد.
او که در سه دوره گذشته (۲۰۱۴، ۲۰۱۸ و ۲۰۲۲) به عنوان نماینده ایران در جام جهانی حضور داشت، این بار با پرچم استرالیا در این تورنمنت بزرگ سوت میزند.
این داور باسابقه پس از مهاجرت به استرالیا و حذف از فهرست داوران بینالمللی ایران، اکنون به عنوان نماینده رسمی فدراسیون فوتبال استرالیا در مسابقات فیفا قضاوت میکند.
قوه قضاییه جمهوری اسلامی چند ماه پیش از توقیف اموال علیرضا فغانی به دلیل مخالفت با سیاستهای حکومت خبر داده بود.
امشب از ساعت ۲۲:۳۰، تیم ملی فوتبال فرانسه در نخستین دیدار خود در جام جهانی ۲۰۲۶، در ورزشگاه رادرفورد نیوجرسی به مصاف سنگال میرود.
فرانسویها که از زمان قرعهکشی، چشم به این مسابقه دوختهاند، به عنوان پرستارهترین تیم جام و یکی از مدعیان اصلی قهرمانی وارد زمین میشوند؛ اما سایه تردیدها و خاطرات تلخ گذشته، این بازی را به آزمونی حیاتی تبدیل کرده است.
برای هواداران فرانسه، نام سنگال یادآور یکی از بزرگترین شگفتیهای تاریخ جام جهانی است؛ جایی که در افتتاحیه جام جهانی ۲۰۰۲، فرانسه، مدافع عنوان قهرمانی، با تمام ستارگانش مغلوب شیرهای ترانگا شد و در نهایت در همان مرحله گروهی حذف شد.
کیلیان امباپه، کاپیتان فرانسه، با هشدار نسبت به تکرار آن سناریو گفت: «اگر در بازی اول با این ذهنیت وارد زمین شویم که قهرمان جام جهانی هستیم، سنگالیها به ما ضربه میزنند و خیلی زود به واقعیت برمیگردیم.»
شاگردان دیدیه دشان پس از پیروزی ناپلئونی برابر ایرلند شمالی و شکست مقابل ساحل عاج، با موجی از انتقادها، بهویژه در کارهای دفاعی، مواجه شدهاند. افت ابراهیم کوناته و تئو هرناندز، در کنار مصدومیت کهنه کمر ویلیام سالیبا، قلب دفاعی فرانسه را با مشکل روبهرو کرده است.
در فاز تهاجمی، دشان با وجود مهرههایی چون امباپه، دمبله، اولیسه، دوئه و شرکی، قدرتمندترین خط حمله مسابقات را در اختیار دارد، اما هماهنگی این ستارگان در سیستم ۴ مهاجمه هنوز به اوج نرسیده است.
لوکاس هرناندز با اشاره به همین موضوع تاکید کرد که کیفیت اسمی در خط حمله کافی نیست و بازی سختی در انتظار آنهاست.
در سوی دیگر، سنگال، تیم شانزدهم رنکینگ فیفا، با تکیه بر بازیکنان باتجربهای چون سادیو مانه، کالیدو کولیبالی، ادوارد مندی و پدیده جوانی مانند ابراهیم امبایه، کاملا آماده خلق شگفتی است.
بنوا چیرو، کارشناس فوتبال، معتقد است این فشارها و انتقادهای اخیر به سود دشان است، چرا که او هرگز دوست ندارد بازیکنانش در باد عنوان مدعی قهرمانی بخوابند.
کسب پیروزی در بازی امشب برای فرانسه، کلید آرامش رختکن و فرار از بحرانهای زودهنگام خواهد بود.
در دیگر بازی این گروه، از ساعت ۰۱:۳۰ بامداد، عراق به مصاف نروژ میرود.
اتفاقات دیدار تیمهای ملی فوتبال ایران و نیوزیلند، از جمله اهتزاز گستردهٔ پرچمهای شیر و خورشید، هو شدن سرود جمهوری اسلامی و تجمع معترضان در بیرون ورزشگاه سوفای لسآنجلس، بازتاب بسیار گستردهای در رسانههای جهان داشته است.
روزنامه سان بریتانیا نوشت هواداران ایرانی با فریادهای کرکننده و هو کردن سرود جمهوری اسلامی، صدای خود را به گوش همه رساندند.
این رسانه اشاره کرد مسابقه در میان تدابیر شدید امنیتی مأموران افبیآی و دیگر تیمهای امنیتی برگزار شد؛ امنیتی که به دلیل جنگ چندماههٔ جمهوری اسلامی و آمریکا شدید بود، اما در نهایت با رفتار پرشور ولی مسالمتآمیز تماشاگران، بیش از حد نیاز به نظر میرسید.
سان گزارش داد هزاران تماشاگر در خارج از ورزشگاه تجمع کرده و تیم را «تیم مجتبی» و نمایندهٔ رژیم نامیدند.
این روزنامه به تقابل پرچمها پرداخت و نوشت با وجود ممنوعیت فیفا و تهدید ایران به قطع مسابقه، پرچمهای تاریخی شیر و خورشید در دستان هواداران به اهتزاز درآمد.
روزنامه واشینگتنپست بر شکاف عمیق میان جامعهٔ مهاجران ایرانی در جنوب کالیفرنیا تمرکز کرد.
این روزنامه نوشت صدها ایرانی-آمریکایی در خارج از استادیوم علیه حکومت تهران تظاهرات کردند و تیم ملی را متعلق به دولت دانستند، در حالیکه هزاران هوادار دیگر با صورتهای رنگشده وارد میشدند و میگفتند برای لذت بردن از فوتبال آمدهاند و ورزش را از سیاست جدا میکنند.
این رسانه به درگیریهای لفظی پراکنده اشاره کرد که با مداخلهٔ مأموران پلیس پایان یافت.
واشینگتنپست نوشت این بازی تحت تأثیر جنگ اخیر جمهوری اسلامی با نیروهای آمریکایی و اسرائیلی قرار داشت.
در پایان گزارش، به نقل از مهدی طارمی آمده است که فضای استادیوم مانند بازیهای خانگی بود.
نشریه اتلتیک جزئیات دیگری از تنشهای حقوقی و امنیتی داخل ورزشگاه ارائه داد.
به نوشته این رسانه، دادگاه لسآنجلس صبح روز بازی شکایت یک نهاد ایرانی برای لغو ممنوعیت فیفا را رد کرد و حق را به فیفا داد.
مأموران امنیتی نیز دستور داشتند مانع ورود هرگونه نماد شیر و خورشید شوند و حتی از تماشاگران خواستند تیشرتهای خود را برعکس بپوشند.
با این حال، هواداران پرچمها را مخفیانه وارد کرده و در پاسخ به باز شدن پرچم بزرگ جمهوری اسلامی روی زمین، آنها را برافراشتند.
اتلتیک همچنین به هو شدن سرود جمهوری اسلامی و شادی برخی تماشاگران پس از گل نیوزیلند اشاره کرد.
در بخشی از گزارش آمده است که مأموران پارچهنوشتههای هواداران با عنوان «میناب ۱۶۸» را که یادبود ۱۶۸ کودک کشتهشده در درگیری نظامی بود، جمعآوری کردند که این اقدام باعث بروز درگیری لفظی میان تماشاگران موافق و مخالف رژیم شد.
فدراسیون فوتبال تونس، هروه رنار فرانسوی را بهعنوان سرمربی جدید خود منصوب کرد. این تصمیم پس از اخراج صبری لموشی به دلیل شکست تلخ ۵–۱ برابر سوئد در نخستین بازی جام جهانی گرفته شد.
رنار ۵۷ ساله که پس از جدایی از عربستان بدون تیم بود، در ادامهٔ جام جهانی هدایت تونس را بر عهده میگیرد.
سرمربی نامآشنای فرانسوی با پروازی مستقیم از پاریس به مکزیک سفر میکند تا نخستین تمرین تیم را در کمپ مونتری رهبری کند.
با این جابهجایی، رنار پس از مراکش (۲۰۱۸) و عربستان (۲۰۲۲)، سومین حضور خود در جام جهانی را با سه تیم مختلف تجربه خواهد کرد.
او همراه با کادر فنی اختصاصی خود کارش را آغاز میکند و روز یکشنبه ۲۱ ژوئن در دومین بازی تونس برابر ژاپن، برای نخستینبار روی نیمکت این تیم خواهد نشست.