دونالد ترامپ در شبکه تروث سوشال نوشت جمهوری اسلامی شب گذشته یک بالگرد پیشرفته آپاچی ارتش آمریکا را هنگام گشتزنی بر فراز تنگه هرمز سرنگون کرده است.او گفت دو خلبان این بالگرد سالم و بدون جراحت هستند. ترامپ تاکید کرد که «ایالات متحده ناگزیر باید به این حمله پاسخ دهد.»
با گذشت ۱۰۰ روز از آغاز حملات دوباره اسرائیل به جنوب لبنان، تلفات انسانی و خسارتهای اقتصادی ناشی از این جنگ همچنان رو به افزایش است؛ آن هم در شرایطی که پس از آغاز مذاکرات مستقیم لبنان و اسرائیل با میانجیگری آمریکا، آتشبس اعلام شده بود.
بر اساس گزارش سهشنبه ۱۹ خرداد العربیه، شمار کشتهشدگان درگیریهای اسرائیل و حزبالله لبنان از ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ تاکنون به سه هزار و ۶۳۷ نفر و شمار زخمیها به ۱۱ هزار و ۱۸۸ نفر رسیده است.
از سوی دیگر، با وجود تلاش آمریکا برای جلوگیری از تشدید تنشها، اسرائیل حمله اخیر جمهوری اسلامی به این کشور را اقدامی برای تغییر معادلات بازدارندگی در جبهه شمالی تلقی کرد و به آن پاسخ داد، زیرا از نگاه اسرائیل، بیپاسخ ماندن حمله تهران میتوانست آزادی عمل این کشور را در مقابله با حزبالله، محدود کند.
۴۷ کشته در نیروهای مسلح لبنان
میشل منسه، وزیر دفاع لبنان، در نشست اخیر هیات دولت این کشور اعلام کرد ۴۷ نفر از نیروهای مسلح و امنیتی لبنان در جریان درگیریها با اسرائیل کشته شدهاند که ۲۹ نفر از آنان عضو ارتش لبنان بودهاند.
العربیه نوشت هزینههای جنگ تنها به نهادهای دولتی محدود نشده و حزبالله نیز با افزایش تلفات در میان نیروهای خود روبهرو شده است.
افزون بر این، بسیاری از ساکنان مناطق شیعهنشین و حامی این گروه، خانههای خود را از دست داده یا از روستاهایشان آواره شدهاند.
به نوشته این رسانه، همین موضوع باعث شده برخی از ساکنان این مناطق نسبت به ادامه درگیریها اعتراض کنند و از اینکه به گفته آنها، زندگی و داراییهایشان «فدای ایران» شده است، ابراز نارضایتی کنند.
استفاده از نیروهای زیر ۱۸ سال
منابع امنیتی به العربیه و الحدث گفتند حزبالله در جریان جنگ جاری از نیروهای زیر ۱۸ سال استفاده کرده و آنها را برای جنگ به جنوب لبنان فرستاده است.
این منابع احتمال دادند تلفات گسترده حزبالله در ماههای گذشته، دلیل اصلی اتکای این گروه به نیروهای کمسنوسالتر باشد.
به گفته این منابع، حزبالله در جنگی که از آن با عنوان «حمایت از جمهوری اسلامی ایران» یاد شده و همچنین در درگیریهای سال ۲۰۲۴ مرتبط با جنگ غزه، هزاران نفر از نیروهای خود را از دست داده است.
آنها گفتند حزبالله شمار زیادی از فرماندهان، مسئولان میدانی و نیروهای باتجربه و آموزشدیده خود را از دست داده و همین مساله، باعث شده که این گروه به نیروهای جوانتر متکی شود.
اورشلیمپست ۱۴ فروردین گزارش داد شماری از نیروهای یگان رضوان حزبالله که بهتازگی بهدست ارتش اسرائیل در جنوب لبنان اسیر شدهاند، از وضعیت بد روحی در میان اعضای این گروه خبر میدهند.
مشارکت متحدان حزبالله در نبردها
منابع امنیتی همچنین از حضور برخی گروههای همپیمان حزبالله در نبردهای جنوب لبنان خبر دادند.
به گفته آنها، نیروهایی از حماس و متحدان سوری، در کنار نیروهای حزبالله در برخی جبههها حضور داشتهاند. موضوعی که به گفته این منابع، نشاندهنده تلاش برای جبران کمبود نیروهای باتجربه در صفوف حزبالله است.
علی الامین، سردبیر وبسایت «جنوبیه»، نیز به العربیه گفت حزبالله بهدلیل از دست دادن بخش بزرگی از نیروهای حرفهای خود، بیش از گذشته به نیروهای نسل جوان وابسته شده است.
او افزود حزبالله در جنگ اخیر حدود سه هزار و ۵۰۰ نیروی خود را از دست داده، بدون آن که این آمار بهطور رسمی در اطلاعیههای ترحیم این گروه اعلام شده باشد.
الامین همچنین گفت بخش عمده نیروهای حزبالله نه در نبردهای مستقیم، بلکه در نتیجه فروریختن ساختمانها و محلهای استقرارشان پس از حملات اسرائیل، کشته شدهاند.
به گفته او، تنها شمار محدودی از نیروهای این گروه در درگیریهای مستقیم، بهویژه در نبردهای شهرهای الخیام و بنت جبیل، جان خود را از دست دادهاند.
در حالی که مذاکرات مستقیم دیپلماتیک در واشینگتن برای تثبیت آتشبس ادامه دارد، حملات هوایی و توپخانهای اسرائیل به مناطق مختلف استانهای صور، نبطیه، صیدا و الزهرانی همچنان ادامه یافته و عملیات تخریب خانهها نیز متوقف نشده است.
العربیه در پایان گزارش خود نوشت برآورد میشود خسارتهای مستقیم و غیرمستقیم جنگ در لبنان از سال ۲۰۲۴ تاکنون به بیش از ۲۵ تا ۲۶ میلیارد دلار رسیده باشد.
«کیسیانای»، رسانه رسمی کره شمالی، سهشنبه ۱۹ خرداد گزارش داد این توافق «فصل تازهای» در روابط پکن و پیونگیانگ است.
بر اساس این گزارش، شی در دیدار با رهبر کره شمالی بر عزم پکن برای تقویت روابط دوجانبه تاکید کرد. دو طرف همچنین توافق کردند از طریق تبادل هیاتهای بلندپایه، ارتباطات راهبردی خود را گسترش دهند.
رهبر کره شمالی نیز حمایت کامل خود را از سیاست «چین واحد» اعلام کرد. اصلی که پکن بر مبنای آن تایوان را بخشی جداییناپذیر از قلمرو خود میداند.
چین بارها تهدید کرده در صورت لزوم، برای الحاق این جزیره به سرزمین خود به زور متوسل خواهد شد. دولت تایپه ادعاهای حاکمیتی چین را رد میکند.
کره شمالی تنها متحد چین به شمار میرود که با پکن پیمان رسمی دفاع متقابل دارد. توافقی که دو کشور را در صورت بروز تهدیدات امنیتی، به حمایت نظامی از یکدیگر متعهد میکند.
این نخستین سفر شی به کره شمالی در هفت سال گذشته است. او آخرین بار در ژوئن ۲۰۱۹ به پیونگیانگ سفر کرده بود.
بازدید شی از برج دوستی چین و کره
شینهوا، خبرگزاری رسمی چین، گزارش داد شی در ادامه برنامههای خود در ۱۹ خرداد، از برج دوستی چین و کره در پیونگیانگ، یادبود سربازان چینی کشتهشده در جنگ کره، بازدید کرد.
پیشتر در ۱۸ خرداد، رهبران کره شمالی و چین به همراه همسران خود و مقامهای ارشد دو کشور، در مراسم اجرای ترانههای چینی و کرهای شرکت کردند.
همچنین کیم به مناسبت شصتوپنجمین سالگرد پیمان دوستی دو کشور، ضیافتی رسمی برای شی و هیات همراه او برگزار کرد.
به گزارش رسانه رسمی کره شمالی، رییسجمهوری چین در این مراسم روابط پکن و پیونگیانگ را در «آستانه یک نقطه آغاز تاریخی جدید» توصیف کرد.
با این حال، خبرگزاری رویترز گزارش داد رسانههای کره شمالی به طرح احتمالی پرونده هستهای این کشور یا روابط پیونگیانگ با واشینگتن در مذاکرات کیم و شی اشارهای نکردند.
جا یان چونگ، استاد علوم سیاسی دانشگاه ملی سنگاپور، معتقد است عدم پرداختن به این موضوعات نشان میدهد پکن ترجیح داده این سفر در چارچوب تقویت روابط دوجانبه و پیوندهای سنتی میان چین و کره شمالی به تصویر کشیده شود.
روایتهای متفاوت رسانهای در چین و کره شمالی
به گزارش رویترز، تحلیلگران معتقدند با وجود تاکید متقابل پکن و پیونگیانگ بر روابط دوستانه، روایتهای رسمی دو کشور از دیدار رهبرانشان را میتوان نشاندهنده «تفاوت در اولویتها» دانست.
شینهوا در گزارش خود بر موضوعاتی همچون تبادلات سطح بالا، همکاریهای تجاری و کشاورزی و همچنین احیای مسیرهای حملونقل میان دو کشور تمرکز کرد.
در مقابل، خبرگزاری رسمی کره شمالی این دیدار را بیش از هر چیز در قالب «پیمانی میان دو شریک برابر» به تصویر کشید.
لیم اول-چول، استاد دانشگاه کیونگنام کره جنوبی، گفت روایت رسمی پیونگیانگ از دیدار کیم و شی بر «کرامت» حکومت کره شمالی و «روابط ویژه» میان دو کشور تاکید دارد، در حالی که پکن بیشتر بر روابط عملی میان دولتها و ابتکارهای خود برای نظم بینالمللی متمرکز است.
هونگ مین، پژوهشگر ارشد موسسه اتحاد ملی کره، نیز گفت: «کره شمالی عناصری را که میتوانست این کشور را بهعنوان طرفی تابع، وابسته یا بهرهمند نشان دهد، حذف کرد و آن را بهصورت رابطهای میان دو شریک برابر بازنویسی کرد.»
او افزود: «پیونگیانگ نشانههای همبستگی، مانند پیامهای ضدآمریکایی و مواضع مرتبط با تایوان را برجسته کرد.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، صبح سهشنبه ۱۹ خرداد درباره این ماجرا اعلام کرد حال خلبانان بالگرد سقوطکرده «خوب است».
بر اساس بیانیه سنتکام، این حادثه ساعت ۷:۳۳ عصر دوشنبه به وقت شرق آمریکا رخ داد؛ زمانی که بالگرد در حال گشتزنی بر فراز آبهای منطقه بود.
سنتکام اعلام کرد نیروهای آمریکایی ظرف حدود دو ساعت موفق به نجات دو نظامی حاضر در بالگرد شدند و وضعیت سلامت هر دو نفر، پایدار است.
علت این حادثه هنوز مشخص نیست و تحقیقات درباره آن ادامه دارد.
عملیات جستوجو و نجات با هدایت فرماندهی نیروهای دریایی آمریکا در منطقه مرکزی و لشکر ۸۲ هوابرد ارتش آمریکا انجام شده و یگانهایی از نیروی هوایی و نیروی دریایی آمریکا، از جمله ناوگان پنجم آمریکا و گروه عملیاتی ۵۹ نیز در آن مشارکت داشتند.
روزنامه نیویورکتایمز پیش از این به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد یک فروند بالگرد تهاجمی آپاچی ارتش ایالات متحده دوشنبه ۱۸ خرداد در نزدیکی تنگه هرمز سقوط کرد، اما هر دو سرنشین آن از این حادثه جان سالم به در بردند.
نیویورکتایمز نوشت علت دقیق سقوط این بالگرد هنوز مشخص نشده و معلوم نیست که آیا این حادثه در نتیجه شلیک نیروهای جمهوری اسلامی رخ داده، ناشی از نقص فنی بوده یا عوامل دیگری در آن نقش داشتهاند.
یکی از منابع مطلع به این روزنامه گفت تحقیقات برای روشن شدن ابعاد این حادثه همچنان ادامه دارد.
او بهدلیل حساسیت موضوع خواست هویتش افشا نشود.
نیویورکتایمز افزود کاخ سفید تا لحظه انتشار گزارش این روزنامه، درباره سقوط بالگرد آپاچی ارتش آمریکا در نزدیکی تنگه هرمز اطلاعرسانی نکرده بود.
سنتکام نیز به درخواست این رسانه برای اظهار نظر پاسخی نداده بود.
کارزار نظامی آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی که از ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد، پس از حدود ۴۰ روز سرانجام در ۱۹ فروردین با برقراری آتشبس موقت میان طرفهای درگیر متوقف شد.
با این حال، تنشها بهطور کامل فروکش نکرده و درگیریهای پراکنده در منطقه همچنان ادامه دارد. لبنان نیز همچنان صحنه رویارویی حزبالله و اسرائیل است.
شامگاه ۱۷ خرداد، جمهوری اسلامی در حمایت از حزبالله، اسرائیل را هدف قرار داد که با پاسخ متقابل اسرائیل همراه شد. درگیریهای دو طرف تا ظهر ۱۸ خرداد ادامه داشت.
واکنش ترامپ
ترامپ که پیش از بازگشت به واشینگتن در باند فرودگاه بینالمللی جان اف. کندی نیویورک با خبرنگاران گفتوگو میکرد، خبر داد در این حادثه «هیچکس آسیب ندید».
به گفته او، دولت آمریکا ۱۹ خرداد گزارشی درباره این حادثه منتشر خواهد کرد.
این اظهارات در حالی مطرح شد که مذاکرات میان تهران و واشینگتن همچنان ادامه دارد.
جی دی ونس، معاون ترامپ، ۱۸ خرداد در گفتوگو با فاکسنیوز ابراز اطمینان کرد آمریکا و جمهوری اسلامی میتوانند درباره پرونده هستهای به یک توافق بلندمدت برسند.
او تاکید کرد چنین توافقی در راستای منافع آمریکا خواهد بود و واشینگتن صرفنظر از مواضع اسرائیل، روند مذاکرات را ادامه خواهد داد.
نقش بالگردهای آپاچی در عملیات آمریکا در منطقه
سنتکام در عملیاتهای خود در منطقه، از بالگردهای آپاچی، پهپادهای مسلح امکیو-۹ ریپر و جنگندههای اف/ای-۱۸ و اف-۳۵ برای مقابله با اقدامات جمهوری اسلامی در تنگه هرمز استفاده کرده است.
تنگه هرمز گذرگاه باریکی میان ایران و عمان است که حدود یکپنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکند.
جمهوری اسلامی از زمان آغاز جنگ اخیر، تردد کشتیها در این آبراه راهبردی را مختل کرده است. اقدامی که به افزایش بهای جهانی انرژی انجامیده و به نگرانیها درباره امنیت کشتیرانی در منطقه دامن زده است.
به گزارش نیویورکتایمز، نیروهای جمهوری اسلامی از زمان آغاز جنگ اخیر، حدود ۳۰ فروند پهپاد امکیو-۹ ریپر را سرنگون کردهاند. همچنین در این درگیریها، چند جنگنده آمریکایی در اثر آتش دشمن یا آتش خودی ساقط شدهاند.
با این حال، حادثه اخیر نخستین مورد از سقوط یک فروند آپاچی ارتش آمریکا از زمان آغاز این مناقشه به شمار میرود.
بالگردهای آپاچی ایاچ-۶۴ مجهز به موشکهای هلفایر، از جمله قدرتمندترین هواگردهای نظامی حاضر در منطقه به شمار میروند.
این بالگردها در تنگه هرمز مشغول گشتزنی هستند. از جمله ماموریتهای آنها میتوان به مقابله با حملات احتمالی قایقهای کوچک و رهگیری و انهدام پهپادها اشاره کرد.
ارتش ایالات متحده با هدف تشدید فشارها بر جمهوری اسلامی، محاصره دریایی بندرهای جنوبی ایران را از ۲۴ فروردین آغاز کرد. نیروهای آمریکایی تاکنون ۱۳۴ کشتی را در چارچوب این عملیات، وادار به تغییر مسیر کردهاند.
ارتش ایالات متحده همچنین هفت شناور دیگر که هشدارها برای تغییر مسیر را نادیده گرفته بودند، از کار انداخته است.
سنتکام دوشنبه ۱۸ خرداد در بیانیهای در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد این نفتکش با نام «ام/تی ماریوکس» پس از آن هدف قرار گرفت که خدمه آن هنگام عبور از آبهای بینالمللی، از دستورهای نیروهای آمریکایی تبعیت نکردند.
بر اساس این بیانیه، جنگنده اف/ای-۱۸ سوپر هورنت با استفاده از مهمات هدایتشونده دقیق، بخشهای مهندسی و سامانه هدایت نفتکش ماریوکس را هدف قرار داد.
در بیانیه سنتکام آمده است این نفتکش هنگام هدف قرار گرفتن فاقد محموله بود و پس از حمله، دیگر به سوی ایران حرکت نمیکند.
سنتکام همچنین اعلام کرد از زمان آغاز محاصره بندرهای ایران در ۲۴ فروردین، ۱۳۴ کشتی را تغییر مسیر داده، هفت کشتی را بهدلیل تبعیت نکردن از دستورهای آمریکا از کار انداخته و به ۴۲ کشتی مرتبط با کمکهای بشردوستانه اجازه عبور داده است.
وزارت کشتیرانی هند اعلام کرد نفتکش ماریوکس ۲۴ خدمه هندی داشت. این وزارتخانه افزود آتشسوزی در کشتی گزارش شده، اما تمامی خدمه در سلامت هستند.
اوپش کومار شارما، از مقامهای وزارت بنادر و کشتیرانی هند، گفت این وزارتخانه با وزارت خارجه، نیروی دریایی هند و وزارت دفاع برای اطمینان از امنیت خدمه در تماس هستند.
رویترز به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد نفتکش ماریوکس پیشتر نیز از سوی دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا (OFAC) تحریم شده بود.
این منبع همچنین گفت کشتی پس از هشدارهای مکرر نیروی دریایی آمریکا در سه نوبت مسیر خود را تغییر داده بود، اما دوشنبه بار دیگر تلاش کرد با از طریق آبهای سرزمینی عمان از محاصره عبور کند.
دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا که مسئول اجرای تحریمهای واشینگتن است، از بهمن ۱۴۰۳ تاکنون در چارچوب کارزار «فشار حداکثری» علیه شبکههای مالی، پولشویی و دور زدن تحریمهای ایران، حدود هزار فرد، کشتی و هواپیمای مرتبط با جمهوری اسلامی را تحریم کرده است.
سفارت هند در عمان نیز اعلام کرد با مقامهای عمانی درباره عملیات نجات و وضعیت دریانوردان در تماس است. به گفته این منبع، تمامی خدمه با کمک مقامهای عمانی نجات یافتهاند.
آمریکا محاصره بنادر ایران را از فروردین ۱۴۰۵ آغاز کرد. مقامهای آمریکایی گفتهاند این اقدام پس از آن انجام شد که جمهوری اسلامی تردد کشتیها از تنگه هرمز، یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت و گاز جهان، را بهشدت محدود کرد.
به گفته سنتکام، این محدودیتها شامل کشتیهایی میشود که به مقصد ایران یا از مبدا ایران حرکت میکنند و کشتیهایی را که از تنگه هرمز به مقصد کشورهای دیگر عبور میکنند، در بر نمیگیرد.
