در ادامه تحولات در لبنان، روز یکشنبه پس از شلیکهایی از سوی حزبالله لبنان به شمال اسرائیل، ارتش اسرائیل زیرساختهای این گروه مسلح تحت حمایت جمهوری اسلامی در حومه جنوبی بیروت را هدف قرار داد و موجب واکنش تهران شد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، یکشنبه ۱۷ خرداد در بیانیهای مشترک با یسرائیل کاتس، وزیر دفاع این کشور گفت که حمله به حومه جنوبی بیروت که به «ضاحیه» معروف است، در پاسخ به شلیک حزبالله به سوی خاک اسرائیل انجام شده است.
بهجز دو حمله، اسرائیل پس از آتشبسی که آمریکا در ۲۷ فروردین اعلام کرد، بمباران حومه جنوبی بیروت را متوقف کرده بود.
با این حال، این آتشبس نتوانسته است درگیریها میان اسرائیل و حزبالله در جنوب لبنان را متوقف کند.
رسانههای دولتی لبنان یکشنبه در آمار اولیه از کشته شدن دو نفر و زخمی شدن ۱۱ نفر خبر دادند و کمی بعد تعداد زخمیها را چند نفر بیشتر اعلام کردند.
رویترز نتوانست بهطور مستقل تایید کند که چه چیزی هدف قرار گرفته یا اینکه کشتهشدگان از اعضای حزبالله بودهاند یا نه.
منابع امنیتی لبنان گفتند افرادی که در هفتههای اخیر به ضاحیه بازگشته بودند، اکنون بار دیگر در حال فرار هستند، زیرا بیم آن دارند که تشدید تازه درگیریها باعث شود این منطقه بهطور گسترده هدف حملات قرار گیرد.
ارتش اسرائیل پیشتر اعلام کرده بود که دو پرتابه را که از لبنان وارد حریم اسرائیل شده بودند رهگیری کرده است.
این موضوع پس از به صدا درآمدن آژیرهای هشدار در مناطق ییفتاح و راموت نفتالی اعلام شد.
حزبالله چندین عملیات علیه نیروهای اسرائیلی در لبنان را اعلام کرد، اما مسئولیت شلیکهای فرامرزی را بر عهده نگرفت.
اسرائیل هفته گذشته گفته بود اگر حزبالله به شمال اسرائیل شلیک کند، حومه جنوبی بیروت را هدف قرار خواهد داد.
حزبالله در آن زمان اعلام کرده بود که به یک آتشبس «جزئی» پایبند نخواهد بود و خواهان توقف کامل درگیریها است.
این گروه در ۱۳ خرداد به یک موضع اسرائیلی در آن سوی مرز راکت شلیک کرد، اما اسرائیل در آن زمان ضاحیه را هدف قرار نداد.
تحولات لحظهبهلحظه از درگیریها در لبنان و حملات جمهوری اسلامی را در بلاگ ایراناینترنشنال دنبال کنید.
به گفته این منابع، در ساعات گذشته، فرماندهان ارشد سپاه درخواست رسمی خود برای صدور مجوز آغاز حملات موشکی به اسرائیل را به دفتر مجتبی خامنهای، رهبر جدید جمهوری اسلامی، ارسال کردهاند.
هر دو منبع تایید کردند که با وجود این درخواست، هنوز مجتبی خامنهای یا دفتر او پاسخی به این درخواست ندادهاند و مشخص نیست که آیا با این حمله موافقت خواهد شد یا خیر.
این آمادهباش موشکی در حالی طرح شده است که پیش از این، علی عبداللهی، فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا، بهطور رسمی به ساکنان شمال اسرائیل هشدار داده بود که در صورت حمله به بیروت، این مناطق «آماج حملات موشکی» قرار خواهند گرفت.
همزمان، ارتش اسرائیل در بیانیه کوتاهی در شبکههای اجتماعی اعلام کرد که خود را برای حملات موشکی احتمالی و متقابل در ساعتهای آینده آماده میکند.
در پی صدور این هشدار تخلیه از سوی سپاه، با میانجیگری و فشار مستقیم دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اسرائیل بهطور موقت از حمله گسترده به بیروت خودداری کرد و تنشها برای مدتی کاهش یافت، اما حملات یکشنبه ۱۷ خرداد جنگندههای اسرائیل به ضاحیه، بار دیگر احتمال یک درگیری مستقیم را افزایش داده است.
ابراهیم رضایی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس، اسرائیل را به حملات تلافیجویانه تهدید کرد و گفت: «امشب باید منتظر پاسخ در آسمان اراضی اشغالی بود.»
این دو منبع به ایراناینترنشنال گفتند سپاه پاسداران نگران است که سکوت در برابر حملات اسرائیل به ضاحیه، این کشور را به تشدید حملات علیه حزبالله ترغیب کند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، حملات یکشنبه را پاسخی به موشکهایی خواند که که حزبالله بامداد یکشنبه به سوی شمال اسرائیل شلیک کرد. ارتش اسرائیل اعلام کرد این موشکها رهگیری شدند.
یکی از این دو منبع در گفتوگو با ایراناینترنشنال تاکید کرد فرماندهان نظامی جمهوری اسلامی معتقدند که عمل نکردن به خطوط قرمز اعلامشده از سوی حکومت، روحیه بدنه متزلزل حزبالله را به شدت تضعیف میکند و جایگاه جمهوری اسلامی را در میان گروههای نیابتیاش به خطر میاندازد.
شبکه خبری الحدث، متعلق به عربستان سعودی، عصر یکشنبه به نقل از منابع آگاه نوشت که پس از حمله به ضاحیه، اعضای حزبالله غافلگیر شدند، زیرا پیشتر جمهوری اسلامی به آنها اطمینان داده بود که این منطقه هدف قرار نخواهد گرفت.
به گزارش الحدث، دولت لبنان به حزبالله توصیه کرده بود که نسبت به توافق پیشنهادی واشینگتن رویکردی مثبت داشته باشد، اما حزبالله این پیشنهاد را نپذیرفته است.
همچنین الحدث اعلام کرد مذاکرات میان حماس و اسرائیل در قاهره به دلیل شروط مطرحشده از سوی اسرائیل با بنبست مواجه شده و روند آن پیچیده شده است.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی و مذاکرهکننده ارشد تهران، با انتشار پستی در شبکه اجتماعی ایکس تهدید کرد که حملات اسرائیل به جنوب لبنان و «چراغ سبز امروز آمریکا» به اسرائیل، پایگاهها و داراییهای آمریکا و اسرائیل در منطقه را به «اهداف مشروع» برای جمهوری اسلامی تبدیل میکند.
رسانه اکسیوس در گزارشی که شامگاه یکشنبه ۱۷ خرداد منتشر شد، به نقل از یک مقام آمریکایی و دو منبع آگاه دیگر نوشت که اسرائیل پیش از حملات یکشنبه دولت ترامپ را در جریان قرار داده بود.
این مقام آمریکایی به آکسیوس گفت: «ایالات متحده از حق اسرائیل برای دفاع از خود حمایت میکند و در کنار دولت قانونی لبنان در فراهم کردن آیندهای بهتر برای شهروندانش ایستاده است.» او افزود حزبالله «باید بیدرنگ شلیک را متوقف کند و اجازه دهد این توافقها اجرا شوند.»
ارتش اسرائیل شنبه ۱۶ خرداد اعلام کرد که در طول آخر هفته «حدود ۱۵۰ زیرساخت سازمان تروریستی حزبالله» را در جنوب لبنان مورد حمله قرار داد.
بر اساس اعلام ارتش اسرائیل، این اهداف شامل «انبارهای تسلیحات، مراکز فرماندهی، سکوهای پرتاب و زیرساختهای دیگر» بود.
ارتش اسرائیل شنبه ۱۵ خرداد در اطلاعیهای نوشت: «این زیرساختها توسط تروریستهای این سازمان برای پیشبرد و اجرای طرحهای تروریستی علیه نیروهای ارتش اسرائیل مورد استفاده قرار میگرفتند.»
وزارت بهداشت لبنان شامگاه یکشنبه از افزایش شمار زخمیهای حمله اسرائیل به ضاحیه خبر داد و اعلام کرد تعداد مجروحان این حمله به ۲۰ نفر رسیده است. پیشتر خبرگزاری ملی لبنان گزارش داده بود که در این حمله، دستکم دو نفر کشته و ۱۱ نفر زخمی شدند.
این خبرگزاری یکشنبه ۱۷ خرداد در گزارشی نوشت که متن تهیهشده از سوی آمریکا را مشاهده کرده است. این متن پیش از نشست فصلی این هفته شورای حکام، نهاد ناظر هستهای سازمان ملل، میان ۳۵ کشور عضو توزیع شده است.
در پیشنویس آمریکا آمده است ایران باید «اطلاعات دقیق درباره حسابرسی مواد هستهای و تاسیسات هستهای تحت پادمان در ایران» را در اختیار آژانس قرار دهد و «تمام دسترسیهایی را که برای راستیآزمایی این اطلاعات لازم دارد» فراهم کند. در این متن، هر دو اقدام «ضروری و فوری» توصیف شده و آمده است که باید «بیدرنگ» انجام شوند.
این متن از ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت سازمان ملل خودداری کرده است؛ اقدامی که برخی دیپلماتها گفته بودند در دست بررسی است. چنین اقدامی میتوانست در ادامه قطعنامه ۱۲ ژوئن ۲۰۲۵ باشد که ایران را ناقض تعهداتش در زمینه منع اشاعه اعلام کرده بود.
نمایندگی آمریکا در آژانس بینالمللی انرژی اتمی از اظهار نظر خودداری کرد.
خبرگزاری رویترز تاکید کرده است هرچند توزیع یک پیشنویس تضمین نمیکند که این متن بهطور رسمی به شورای حکام ارائه شود تا سپس درباره آن رایگیری صورت گیرد، اما نشانهای از قصد برای انجام این کار است.
همزمان با انتشار این گزارش، دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، در گفتوگو با انبیسی نیوز هشدار داد که اگر مذاکرات واشینگتن و تهران به توافق منجر نشود، آمریکا توان نظامی حکومت ایران را بهحدی تضعیف میکند که نیروهای آمریکایی بتوانند در شرایطی امن، اورانیوم با غنای بالا را از ایران خارج کنند. او تاکید کرد آنها «تا تکمیل کار» در منطقه خواهند ماند.
ترامپ همچنین گفت دو طرف به امضای یک پیمان «بسیار نزدیک» هستند، اما او از حکومت ایران میخواهد در کنار گذاشتن جاهطلبیهای هستهای خود فراتر برود.
رویترز احتمال داده است که متن تهیهشده از سوی آمریکا خطر پیچیدهتر کردن مذاکرات جاری به میانجیگری پاکستان را در پی دارد زیرا جمهوری اسلامی معمولا در واکنش به قطعنامههایی که در آژانس بینالمللی انرژی اتمی علیه آن صادر میشود، با تشدید فعالیتهای هستهای یا کاهش همکاریهای خود دست به اقدام تلافیجویانه زده است.
شورای حکام یکی از ارکان اصلی تصمیمگیری در آژانس بینالمللی انرژی اتمی و متشکل از ۳۵ کشور عضو است که درباره مسائل مهم آژانس، از جمله پرونده هستهای کشورها، قطعنامهها و ارجاع احتمالی پروندهها به شورای امنیت سازمان ملل متحد تصمیمگیری میکند.
قطعنامههای پیشین شورای حکام آژانس درباره ایران که از سوی آمریکا، بریتانیا، فرانسه و آلمان ارائه شده بودند، با اکثریت قاطع تصویب شدهاند. یکی از این قطعنامهها که در آبان ۱۴۰۴ تصویب شد، از ایران خواسته بود «بیدرنگ» آژانس را از وضعیت ذخایر اورانیوم غنیشده و تاسیسات آسیبدیده خود مطلع کند. جمهوری اسلامی هنوز به این خواسته آژانس پاسخ نداده است.
سه قطعنامه دیگر این نهاد که ۲۹ آبان ۱۴۰۴، ۲۲ خرداد ۱۴۰۴، یک آذر ۱۴۰۳ تصویب شده بود محتوایی مشابه داشت. در قطعنامه خرداد ۱۴۰۴ تاکید شده بود که تهران با انباشت اورانیوم با غنای بالا و محدود کردن دسترسی بازرسان، تعهدات پادمانی خود را نقض کرده و باید فورا همکاری با آژانس را از سر بگیرد.
قطعنامه آذر ۱۴۰۳ نیز ضمن درخواست از تهران مبنی بر همکاری فوری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی، از رافائل گروسی، مدیرکل این نهاد میخواست که گزارشی جامع از روند برنامه هستهای جمهوری اسلامی تهیه کند.
جمهوری اسلامی پس از تصویب این قطعنامهها با انتشار بیانیههایی جداگانه، آنها را «غیرقانونی» خوانده بود.
رسانههای حکومتی در ایران ۲۹ آبان ۱۴۰۴ گزارش دادند جمهوری اسلامی، روسیه، بلاروس، چین، کوبا، نیکاراگوئه، ونزوئلا و زیمبابوه، همزمان با نشست شورای حکام، بیانیهای مشترک صادر کردند. در این بیانیه حملات آمریکا و اسرائیل به سایتهای اتمی حکومت ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه محکوم شده بود.
روسیه آمریکا را به تضعیف همکاری متهم کرد
رویتر نوشت در حالی که حملات دو جنگ اخیر تاسیسات غنیسازی اورانیوم را نابود کرد یا بهشدت به آنها آسیب رساند، گمان میرود بخش زیادی از اورانیوم غنیشده جمهوری اسلامی سالم مانده باشد.
ترامپ در ماههای گذشته بارها گفته است که اورانیوم با غنای بالای تهران باید از این کشور خارج شود، بهویژه آنچه از بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده تا سطح خلوص ۶۰ درصد باقی مانده است.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی پیش از جنگ ۱۲روزه برآورد کرده بود تهران هنگام آغاز حمله اسرائیل این مقدار اورانیوم را در اختیار داشت؛ مقداری که طبق معیار آژانس در صورت غنیسازی بیشتر و رسیدن به سطح ۹۰ درصد، برای ساخت ۱۰ سلاح هستهای کافی خواهد بود.
سفیر روسیه در آژانس بینالمللی انرژی اتمی جمعه ۱۵ خرداد به خبرنگاران گفت صدور قطعنامه علیه حکومت ایران واکنش آنها را بر میانگیزد.
او همچنین با اشاره به اینکه آژانس تا پیش از آغاز جنگ ۱۲روزه به تاسیسات ایران دسترسی داشت، ایالات متحده را به «تضعیف همکاری» جمهوری اسلامی با آژانس متهم کرد.
روسیه و چین در دو سال گذشته با تمام قطعنامههای شورای حکام علیه جمهوری اسلامی مخالفت کرده و به آنها رای منفی دادهاند.
جلسه رایگیری شورای حکام آژانس قرار است سهشنبه ۱۸ خرداد برگزار شود.
ترامپ در گفتوگو با برنامه «میت دِ پرِس» شبکه انبیسی نیوز که عصر یکشنبه ۱۷ خرداد پخش شد، بهتفصیل درباره وضعیت مذاکرات برای پایان دادن به جنگ ایران و تاثیر این جنگ بر اقتصاد آمریکا و جهان صحبت کرد. او گفت اگر مذاکرات جاری به توافق میان دو کشور منجر شود، آمریکا برای جمعآوری و نابودی اورانیوم با غنای بالا با جمهوری اسلامی همکاری خواهد کرد، در غیر اینصورت حمله نظامی در دستور کار قرار خواهد گرفت.
رییسجمهوری آمریکا در این مصاحبه درباره وضعیت مذاکرات برای توقف دائمی درگیری و رویکردش به یک توافق احتمالی، گفت به دنبال آن است که نیروهای آمریکایی را تا «تکمیل» کار در منطقه نگه دارد و افزود: «من آنها را در خطر نمیدانم.»
ترامپ همچنین گفت دو طرف به امضای یک پیمان «بسیار نزدیک» هستند، اما او از حکومت ایران میخواهد در کنار گذاشتن جاهطلبیهای هستهای خود فراتر برود.
نکته دیگر در این مصاحبه، تاکید ترامپ بر ادامه حضور نیروهای آمریکایی در اطراف ایران بود. او بار دیگر بر «نابودی کامل» توان نظامی جمهوری اسلامی تاکید کرد و افزود با این حال حکومت ایران هنوز «تعدادی موشک و پهپاد» در اختیار دارد؛ چیزی حدود به گفته او «۲۱ یا ۲۲ درصد» ذخایر موشکی پیش از جنگ، اما این به آن معنا نیست که «۵۰ هزار نیروی آمریکایی مستقر در منطقه بهزودی به خانه باز میگردند».
ترامپ نگه داشتن نیروهای نظامی آمریکا در منطقه را برای آمریکا «کمهزینه» خواند و افزود: «به نظر من بازگرداندن آنها بیاحتیاطی است، چون شاید از آنها برای وادار کردن ایران به عقبنشینی در مذاکرات استفاده کنیم.»
او در این بخش از گفتوگوها بار دیگر استفاده مجدد از فشار نظامی علیه جمهوری اسلامی را «بعید» ارزیابی و بلافاصله تاکید کرد که نیروهای آمریکایی را تا «به سرانجام رسیدن کار» در منطقه نگه میدارد.
انبیسی دو روز پیش بخشهای کوتاهی از این گفتوگو را منتشر کرده بود و نسخه کامل آن یکشنبه ۱۷ خرداد پخش شد.
وضعیت مذاکرات
ترامپ درباره وضعیت کنونی مذاکراتی که با میانجیگری پاکستان در جریان است، گفت: «ما چند نکته داریم که به نظر نمیرسد نکات بزرگی باشند. آنها [مذاکرهکنندگان ایرانی] پذیرفتهاند که سلاح هستهای نخواهند داشت. ما بندی در آن گذاشته بودیم که [آنها] سلاح هستهای تولید نخواهند کرد. همه از آن بسیار خوشحال بودند، جز من.»
ترامپ تاکید کرد او خواهان افزودن بندی دیگر است تا اطمینان حاصل شود ایران نمیتواند توافق را دور بزند.
او گفت: «حرف من این است؛ اگر آنها [حکومت ایران] سلاح هستهای تولید نکنند، اما آن را بخرند یا به شکل دیگری به دست بیاورند چه؟ بنابراین میخواهم عبارت "اگر بخرند یا به هر شکلی به دست بیاورند" هم به متن توافق اضافه شود. بنابراین آنها نه حق دارند سلاح هستهای تولید کنند و نه حق دارند آن را بخرند یا به هر شکل دیگری به دست بیاورند.»
او افزود ایرانیها در برابر این خواسته «کمی» مقاومت کردند و «و بعد دیگر مقاومت نکردند.»
این صحبتها در حالی انتشار یافت که تشدید حملات ارتش اسرائیل به مواضع حزبالله در جنوب بیروت خشم مقامهای جمهوری اسلامی را برانگیخته و تهدیدهایی مبنی بر پاسخ قاطع جمهوری اسلامی به این حملات مطرح شده است.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، پس از حملات اسرائیل به ضاحیه در ایکس نوشت: «نه به آتشبس پایبندند، نه به گفتگو باور دارند، و با محاصره دریایی و نقض توافقات درباره لبنان نشان دادند که فقط زبان قدرت میفهمند.»
او افزود که محاصره دریایی علیه جمهوری اسلامی و «چراغ سبز امروز آمریکا» به اسرائیل، پایگاهها و داراییهای آمریکا و اسرائیل در منطقه را «به اهداف مشروع تبدیل میکند. در بخش دیگری از این پیام تاکید شده است: «دست نیروهای مسلح ما مثل همیشه باز است.»
سرنوشت اورانیوم غنیشده
ترامپ درباره سرنوشت اورانیوم با غنای بالای جمهوری اسلامی گفت: «اگر به توافق برسیم و روابطمان دوستانه شود، همه با هم میرویم. تجهیزات آمریکایی را میبریم، آن را خارج و نابود میکنیم؛ چه در همان محل باشد، چه آن را به جای دیگری منتقل کنیم.»
ترامپ در ادامه تاکید کرد که رفتن به سراغ اورانیوم با غنای بالا حتمی است؛ «چه با آنها [حکومت ایران] چه بدون آنها» و افزود: «اما در هر صورت کسی به طرف ما تیراندازی نخواهد کرد؛ اگر به توافق نرسیم آنها را بهشدت از کار میاندازیم، در هر حالت امنیت خواهیم داشت.»
او به کریستن وُلکر، مجری «میت د پرس»، گفت: «میدانید، ما روی آن [محل نگهداری اورانیوم با غنای بالا در ایران] و همه اطراف آن دوربین داریم. اگر کسی آنجا راه برود، حتی اگر شما آنجا قدم بزنید، دوربینها آنقدر دقیقاند که میتوانم اسم کوچکتان را نشانی که روی کت شماست، بخوانم.»
دونالد ترامپ سه روز پیش از پخش این مصاحبه در جمع خبرنگاران در کاخ سفید گفت که در آغاز جنگ سناریوی اعزام نیروهای ویژه به داخل ایران برای تصرف ذخایر اورانیوم غنیشده را بررسی کرده بود، اما از بیم تبدیل شدن آن به یک بحران مشابه عملیات ناموفق گروگانگیری دوران جیمی کارتر، از اجرای آن صرفنظر کرد.
او ۱۴ خرداد توضیح داد که اجرای چنین ماموریتی مستلزم حضور چند هفتهای نیروهای آمریکایی در یک منطقه جنگی، انتقال تجهیزات سنگین، عملیات حفاری و ایجاد زیرساختهای گسترده برای انتقال مواد هستهای بود.
«رهبری جدید ایران منطقیتر و بسیار باهوش است»
رییسجمهوری آمریکا در بخشی از این مصاحبه برداشت خود را نسبت به رهبران کنوی جمهوری اسلامی و شخص مجتبی خامنهای که جانشین پدرش شده است، شرح داد. او رهبری جدید ایران را «منطقیتر، بسیار باهوش» میبیند.
او همچنین گفت که مجتبی خامنهای جای پدرش را گرفته و «بخشی از» روند تایید توافق است. ترامپ بار دیگر تاکید کرد که آماده گفتوگوی مستقیم با رهبر جدید جمهوری اسلامی است.
ترامپ گفت: «اگر او بخواهد، من این کار را میکنم، اما مستقیم با او صحبت نکردهام.»
رییسجمهوری آمریکا مجتبی خامنهای را، که از زمان آغاز جنگ در انظار عمومی دیده نشده است، به شکلی مثبت با پدرش مقایسه کرد.
او گفت: «جوانتر است. به نظرم منطقیتر است. زخمی است، بهشدت زخمی شده است. بنابراین نوعی شجاعت در او هست. خیلیها اگر تا این حد زخمی شده بودند، درباره این صحبت نمیکردند که، میدانید، "وضعمان با آمریکا چطور است؟" چیزهای دیگری در ذهنشان بود. بنابراین نوعی شجاعت در او هست. اما او بسیار جدی زخمی شده است.»
ترامپ از اینکه بهطور قطعی بگوید آیا محل دقیق رهبر جمهوری اسلامی را میداند یا آیا آن محل در ایران است، خودداری کرد. او گفت: «نمیخواهم بگویم میدانم او کجاست یا نه. اما احتمال زیادی وجود دارد که بدانم.»
داراییهایی که قرار نیست بیدرنگ آزاد شوند
ترامپ در جریان این گفتوگو روسای جمهوری پیشین آمریکا از جمله باراک اوباما را مقصر اصلی توسعه برنامه هستهای جمهوری اسلامی و حرکت آنها به سوی تولید سلاح هستهای خواند و همتایان پیشین خود را بابت کاهش تحریمهای بینالمللی و آزادسازی داراییهای مسدودشده جمهوری اسلامی سرزنش کرد.
او تاکید کرد که هر توافق جدیدی با جمهوری اسلامی «بلافاصله» به آزادسازی هیچیک از داراییهای آنها منجر نخواهد شد.
ترامپ گفت آزادسازی داراییهای مسدودشده «بعدتر» انجام میشود: «اگر رفتارشان خوب باشد، اگر کارشان را خوب انجام دهند، صحبت درباره این موضوع را شروع میکنیم.»
ولکر از ترامپ پرسید چرا هنگام لغو برجام در نخستین دوره ریاستجمهوریاش، برای رسیدن به یک توافق جدید با حکومت ایران مذاکره نکرد. ترامپ پاسخ داد که چنین توافقهایی ممکن است «سالها» طول بکشد. او افزود: «آنها آن زمان آماده نبودند. انجام این کارها سالها زمان میبرد. این افراد ۴۷ سال است که در حال جنگ بودهاند. آنها آمریکاییها را کشتهاند، پاها و دستهایشان را قطع کردهاند و صورتهایشان بهشدت و بهطرز وحشتناکی آسیب دیده است.»
توصیه به مردم آمریکا در قبال جنگ ایران: صبور باشید
ترامپ در واکنش به اظهارات وُلکر که جنگ ایران را در افکار عمومی آمریکا «نامحبوب» خواند گفت که آمریکاییها باید «در قبال ایران صبورتر» باشند و افزود بخشی از چالش در تدوین سریع یک طرح صلح این است که چنین طرحی مستلزم چرخشی کامل در موضع دیرینه تهران در قبال آمریکا است.
او مذاکرهکنندگان جمهوری اسلامی را «قدرتمند و مغرور» خواند و ادامه داد: «. چیزهایی هست که هرگز فکر نمیکردند انجام دهند، اما حالا ناچارند انجام دهند و این کمی زمانبر است. داریم درباره ۴۷ سال صحبت میکنیم، در این ۴۷ سال آنها هر کاری میخواستند کردند و از آن قسر در رفتند.
در همین حال، ترامپ از اقتصاد آمریکا تمجید کرد و گفت ناچار شده است میان مقابله با جمهوری اسلامی و افزایش قیمتهای ناشی از آن در آمریکا دست به انتخاب بزند. او به ارزان بودن قیمت کود کشاورزی و بنزین پیش از آغاز جنگ ایران اشاره کرد و افزود: «میتوانستم قیمتها را همانطور نگه دارم، اما دیدم باید تغییر مسیر بدهم. کشاورزان بهتر از هر کس دیگری این را درک خواهند کرد. بنزین گرانتر خواهد شد، کود کمی گرانتر خواهد شد اما من یک سلاح هستهای را از دست افراد بسیار خطرناک خارج خواهم کرد.»
او بار دیگر وعده داد که با پایان جنگ آمریکاییها شاهد کاهش فشار خواهند بود: «وقتی کار را به سرانجام برسانیم، چیزهایی خواهید دید که هرگز شبیه آن را ندیدهاید. نفت پایین خواهد آمد. اما نکته اصلی این است که ما نمیتوانیم اجازه دهیم ایران سلاح هستهای داشته باشد. نمیشود چنین کاری کرد. و ما هم چنین کاری نخواهیم کرد.»
خشم ترامپ از پرسشهای چالشبرانگیز درباره انتخابات
بخش عمده این مصاحبه ۵۰ دقیقهای بر انتخابات میاندورهای آمریکا و پرداخت پول از سوی دولت به افرادی اختصاص داشت که در جریان حمله ششم ژانویه به کنگره آمریکا به حمله به پلیس متهم شدهاند.
ترامپ از ایجاد صندوقی به نام «مقابله با استفاده ابزاری از دستگاه حکومت» دفاع کرد و گفت معترضانی که روز ششم ژانویه ۲۰۲۱، همزمان با آماده شدن کنگره برای تایید پیروزی انتخاباتی جو بایدن، وارد ساختمان کنگره شدند، ناعادلانه هدف پیگرد دادستانها قرار گرفتهاند و شایسته دریافت غرامتاند.
وقتی خبرنگار از او پرسید آیا کسانی که آن روز به ماموران پلیس حمله کردند باید از محل پول مالیاتدهندگان غرامت دریافت کنند، ترامپ گفت: «مایل نیستم چنین چیزی بگویم، اما باید موضوع را بررسی کنم.»
ترامپ همچنین انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۰ را «کثیف» خواند و بحث را به انتخابات سهشنبه گذشته در کالیفرنیا کشاند؛ جایی که شمارش آرا تا آخر هفته همچنان ادامه دارد. او در حالی در نتایج انتخابات این ایالت تردید ایجاد کرد که یک دادستان فدرال روز جمعه در شبکههای اجتماعی اعلام کرده بود «چندین تحقیق درباره تقلب انتخاباتی» در کالیفرنیا در جریان است.
او گفت: «به نظر شما درست است که انتخاباتی برگزار کنند و پنج روز بعد هنوز حتی به انتخاب برنده نزدیک هم نشده باشند؟»
بر اساس نظام رایگیری پستی در کالیفرنیا، اعلام برنده در رقابتهای نزدیک اغلب چند روز زمان میبرد. طبق قوانین این ایالت، برگههای رای که در روز انتخابات یا پیش از آن مهر پست خورده باشند و ظرف هفت روز پس از انتخابات دریافت شوند، واجد شرایط شمارش هستند.
انبیسی نوشت ترامپ حدود ۵۰ دقیقه پس از آغاز مصاحبه، در حالی که در جریان پرسشهای چالشی درباره دخالت در انتخابات و انتقادهایش از رسانهها آشکارا خشمگین شده بود، گفتوگو را پایان داد.
به گزارش پایگاه خبری تایمز اسرائیل در یکشنبه ۱۷ خرداد، این مقام پیشین موساد در مصاحبه با کانال ۱۲ اسرائیل اعلام کرد طرح سرنگونی جمهوری اسلامی در صورت ادامه جنگ میتوانست به نتیجه برسد، اما تصمیم آمریکا برای توقف درگیریها مانع اجرای کامل آن شد.
او که در این گزارش با نام مستعار «الف» معرفی شده، گفت: «ما تا انتهای مسیر پیش نرفتیم؛ در میانه راه متوقف شدیم. این یک طرح چندمرحلهای است که در طول زمان آماده شده و فعلا متوقف شده است.»
به گفته او، اسرائیل این جنگ را با «یک شریک راهبردی» آغاز کرد، اما این شریک در مقطعی تصمیم به توقف درگیریها گرفت.
«الف» افزود «استفاده از شرکای کُرد» بخشی از این طرح چندمرحلهای به شمار میرفت و هدف آن جایگزینی حکومت ایران بود.
بر اساس گزارش کانال ۱۲، «الف» نزدیک به ۳۰ سال در موساد فعالیت کرد و تا ردههای عالی این سازمان پیش رفت. او سال گذشته پس از آنکه دریافت برای ریاست موساد در نظر گرفته نمیشود، بازنشسته شد.
رومان گوفمن، رییس جدید موساد، ۱۲ خرداد در مراسم معارفه خود گفت «تحول راهبردی» اسرائیل در محور ایران، موازنه قدرت را در سراسر منطقه تغییر داده و به «محور شیعه» ضربهای شدید وارد شده است، اما «ماموریت هنوز پایان نیافته است».
او تاکید کرد هسته اصلی موساد در عملیاتهای مخفی میدانی نهفته است و این سازمان به توسعه توانمندیها و روشهای جدید برای غافلگیری و افزایش اثربخشی ادامه خواهد داد.
دیوید بارنئا، رییس پیشین موساد، ۲۵ فروردین اعلام کرده بود ماموریت این سازمان علیه جمهوری اسلامی هنوز به پایان نرسیده است و زمانی خاتمه مییابد که «این رژیم افراطی» تغییر کند.
از طرح تغییر حکومت تا اختلاف با واشینگتن
«الف» در واکنش به گزارش نیویورکتایمز مبنی بر اینکه جان رتکلیف، رییس سازمان سیا و مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، طرح بنیامین نتانیاهو و بارنئا برای سرنگونی جمهوری اسلامی را «مضحک» و «مزخرف» توصیف کرده بودند، از این طرح دفاع کرد.
این مقام پیشین موساد گفت: «این طرح قطعا نه مزخرف بود و نه مضحک. در موساد، تخیل به واقعیت تبدیل میشود.»
او ابراز امیدواری کرد مراحل بعدی این طرح در آینده مجوز اجرا دریافت کند و افزود چنین برنامهای ماهیتی بلندمدت دارد و اجرای آن نیازمند استمرار در همه مراحل است.
«الف» افزود با وجود عدم اجرای کامل این طرح، شرایطی ایجاد شده که در نهایت میتواند به از دست رفتن قدرت جمهوری اسلامی منجر شود: «اینکه حکومت شش ماه دیگر سقوط میکند یا سه سال دیگر، نمیتوانم پیشبینی کنم، اما تردیدی ندارم که این حکومت سقوط خواهد کرد.»
این اظهارات در شرایطی مطرح میشوند که چشمانداز مذاکرات تهران و واشینگتن برای پایان دادن به جنگ، بهدلیل تداوم اختلافات بر سر بحران تنگه هرمز، پرونده هستهای جمهوری اسلامی و مناقشه لبنان با ابهامات جدی روبهرو است.
مقام پیشین موساد در بخش دیگری از مصاحبه خود با ۱۲ اسرائیل، به فعالیتهای موساد در جریان جنگ ۱۲ روزه اشاره کرد و گفت موساد از شبکهای از عوامل عملیاتی در داخل ایران استفاده کرد که با سلاح، تجهیزات دید در شب و توانایی هدایت موشکها فعالیت میکردند.
او این تحول را «انقلابی بزرگ» در موساد خواند و اضافه کرد چنین عملیاتی تا چند سال پیش قابل تصور نبود.
هشتم خرداد، روزنامه یدیعوت آحرونوت گزارش داد موساد از سال ۲۰۲۱ شاخهای ویژه برای عملیات نفوذ، جنگ روانی و تاثیرگذاری بر افکار عمومی در ایران ایجاد کرده و هدف نهایی آن را تضعیف و در نهایت سقوط جمهوری اسلامی در نظر گرفته است.
جذب مخالفان حکومت برای عملیات در ایران
«الف» در ادامه اعلام کرد موساد در سالهای اخیر جذب، آموزش و اعتماد به عوامل بومی در کشورهای متخاصم را افزایش داده و بخشی از عملیاتهایی را که پیشتر تنها به دست ماموران اسرائیلی انجام میشد، به این افراد سپرده است.
به گفته او، بسیاری از ایرانیانی که با موساد همکاری کردهاند، بهدلیل مخالفت با حکومت جذب این سازمان شدهاند.
این مقام پیشین موساد افزود: «بسیاری از آنها از حکومت، از آنچه بر آنها تحمیل میشود و از آنچه بر دختران و همسرانشان میگذرد، نفرت دارند. برای برخی نیز انگیزه انتقام بهدلیل اتفاقاتی است که برای خانوادههایشان رخ داده است.»
الف همچنین احتمال انتقال برخی ایرانیان به اسرائیل برای آموزش را رد نکرد.
او درباره وضعیت مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، گفت اگر اسرائیل از وضعیت دقیق او مطلع نباشد، «بسیار شگفتزده خواهم شد».
مجتبی خامنهای از زمان کشته شدن پدرش، علی خامنهای، در نخستین روز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴، در انظار عمومی حضور نیافته و هیچ تصویر یا ویدیوی تازهای از او منتشر نشده است.
