اکسیوس: هنوز مشخص نیست که توافق نهایی میان آمریکا و جمهوری اسلامی حاصل خواهد شد یا نه
اکسیوس گزارش داد استیو ویتکاف و جرد کوشنر، نمایندگان دونالد ترامپ، پنجشنبه برای رایزنی با گروهی از کارشناسان فنی که ممکن است در مذاکرات هستهای با ایران نقش داشته باشند، به آزمایشگاه ملی اوک ریج در ایالت تنسی سفر کردند.
بر اساس این گزارش، کاخ سفید در تلاش است با ایران به یک یادداشت تفاهم برای پایان دادن به جنگ و آغاز مذاکرات جامع هستهای دست پیدا کند و در صورت آغاز این گفتوگوها، تیمی از متخصصان را آماده نگه دارد.
به گفته مقامهای آمریکایی و منابع منطقهای درگیر در میانجیگری، واشنگتن و تهران همچنان بر سر چند بند این یادداشت تفاهم اختلاف دارند. با این حال، منابع یادشده مذاکرات را در مرحله نهایی توصیف کردهاند، هرچند هنوز مشخص نیست که توافق نهایی حاصل خواهد شد یا نه.
یک مقام آمریکایی به اکسیوس گفت: «این نشست در اوک ریج به معنای قطعی بودن توافق نیست، اما نشان میدهد مذاکرات وارد مرحلهای بسیار جدی شده و شانس دستیابی به توافق بالاست، بنابراین میخواهیم آماده باشیم.»
این دو مقام آمریکایی نیز گفتند تیمی متشکل از حدود ۱۰۰ کارشناس اخیراً تشکیل شده است تا در صورت دستیابی به توافق اولیه، در مذاکرات هستهای مشارکت کند.
سفر ویتکاف و کوشنر نیز با هدف دیدار با اعضای این تیم و بررسی مقدمات احتمالی اجرای توافق انجام شده است.
رضایی در گفتوگویی با سیانان که جمعه ۱۵ خرداد منتشر شد، هشدار داد که در صورت ازسرگیری درگیریها از سوی آمریکا، واشینگتن وارد «راهرویی تاریک» خواهد شد.
او همچنین در واکنش به سخنان دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، درباره دیدار احتمالی با مجتبی خامنهای گفت: «چنین چیزی اتفاق نخواهد افتاد. اکنون ما در مرحله نخست مذاکرات قرار داریم و آقای ترامپ مذاکرات را به بنبست کشانده است. چنین دیداری رخ نخواهد داد.»
رضایی گفت جمهوری اسلامی خواستار آزادسازی ۱۲ میلیارد دلار از داراییهای مسدودشده ایران بلافاصله پس از امضای یک توافق موقت با آمریکا شده و همچنین خواهان آزادسازی ۱۲ میلیارد دلار دیگر در مرحله بعدی است.
مقامهای آمریکایی نگران هستند که هرگونه آزادسازی داراییها در شرایط کنونی، یکی از مهمترین اهرمهای فشار بر جمهوری اسلامی را از بین ببرد. دونالد ترامپ تاکید کرده است که هر توافقی باید بهمراتب قویتر از توافق هستهای سال ۲۰۱۵ باشد و نباید چنین به نظر برسد که آمریکا در حال تحویل «پالتهای پول نقد» به تهران است؛ عبارتی که او بارها برای انتقاد از تصمیم باراک اوباما در پرداخت پول نقد به جمهوری اسلامی به کار برده است.
با این حال محسن رضایی در مصاحبه با سیانان این مطالبه را اقدامی برای اعتمادسازی توصیف کرد و گفت که آزادسازی احتمالی این منابع مالی از سوی دولت ترامپ میتواند افق تازهای برای آینده روابط تهران و واشینگتن ایجاد کند.
رضایی گفت: «اگر ترامپ بخواهد با ما به توافق برسد، این ۲۴ میلیارد دلار آزمون اعتمادی است که میخواهیم از ترامپ بگیریم؛ آزمونی که آمریکا باید از آن عبور کند تا مسیر باز شود. این پول، پول به خود ماست نه پول آمریکا.»
او همچنین هشدار داد که اگر آمریکا درگیری را از سر بگیرد، جمهوری اسلامی «جنگ را گسترش خواهد داد» و دامنه عملیات نظامی ممکن است از خلیج فارس به اقیانوس هند، تنگه بابالمندب، دریای سرخ و دریای مدیترانه کشیده شود.
با این حال رضایی افزود: «احتمال وقوع جنگ پایین است.»
رضایی در بخش دیگری از اینگفتوگو تاکید کرد که ایران و عمان بر تنگه هرمز حاکمیت دارند و بنابراین آن را بهطور مشترک مدیریت خواهند کرد.
او از بهکار بردن واژه «عوارض عبور» برای هزینههای احتمالی عبور کشتیها خودداری کرد و گفت جمهوری اسلامی صرفا هزینه نگهداری دریافت خواهد کرد، زیرا نباید به تنهایی بار مدیریت این آبراه را بر دوش بکشد.
رضایی در عین حال نسبت به دوام هرگونه توافق هستهای با ترامپ ابراز تردید کرد و به خروج او از توافق هستهای سال ۲۰۱۵ و آنچه «راهبرد ابهام» ترامپ در مذاکرات خواند، اشاره کرد و گفت در صورت شکست مذاکرات، جمهوری اسلامی برای مقابله با هرگونه تهاجم آمریکا آماده است.
رضایی افزود: «آنگاه جهان تواناییهای واقعی ما را خواهد شناخت، زیرا قدرت زمینی ما چندین برابر قدرت موشکی ماست.»
او همچنین جنگ کنونی را نخستین پیروزی ایران بر دشمنانش در طول ۴۷ سال عمر جمهوری اسلامی توصیف کرد و گفت: «این نخستین بار است که ایران از جنگها پیروز بیرون آمده است، در حالی که در جنگهای گذشته همواره شکست خورده بود.»
