ویتکاف: شاهزاده رضا پهلوی فرد قدرتمندی است و به ایران اهمیت میدهد
استیو ویتکاف، نماینده ویژه دولت آمریکا، از دیدار خود با شاهزاده رضا پهلوی خبر داد و او را «فردی قدرتمند» خواند که «به کشورش اهمیت میدهد».
استیو ویتکاف، نماینده ویژه دولت آمریکا، از دیدار خود با شاهزاده رضا پهلوی خبر داد و او را «فردی قدرتمند» خواند که «به کشورش اهمیت میدهد».
او شامگاه شنبه دوم اسفند در مصاحبه با شبکه فاکسنیوز گفت به دستور دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، با شاهزاده رضا پهلوی ملاقات کرده است.
ویتکاف با تمجید از سیاستهای ترامپ افزود او «پذیرای ایدههای تازه و شیوههای جدید تفکر است» و «تعصبی نسبت به ایدههای خودش ندارد».
به گفته ویتکاف، واشینگتن در نهایت در ارتباط با پرونده جمهوری اسلامی طبق «سیاستهای ترامپ» تصمیمگیری خواهد کرد.
پیشتر در ۲۵ دی، رییسجمهوری آمریکا در سخنانی شاهزاده رضا پهلوی را «فردی خوب» توصیف کرده و گفته بود اگر مردم ایران رهبری او را بپذیرند، «برای من کاملا قابل قبول خواهد بود».
معترضان در جریان انقلاب ملی ایرانیان با حضور گسترده خود در مناطق گوناگون کشور، شعارهای مختلفی از جمله «این آخرین نبرده، پهلوی برمیگرده»، «جاوید شاه»، «مرگ بر دیکتاتور» و «امسال سال خونه، سیدعلی سرنگونه» سردادهاند.
حسین آقایی، عضو تحریریه ایراناینترنشنال، درباره دیدار ویتکاف و شاهزاده رضا پهلوی گفت: «در نگاه نخست، این دیدار ممکن است بهعنوان تلاشی برای افزایش فشار و تهدید علیه جمهوری اسلامی با هدف گرفتن امتیاز بیشتر تعبیر شود، اما در سطحی فراتر، نشانهای از مشروعیتزدایی از این حکومت است.»
«ترامپ کنجکاو است بداند چرا تهران با وجود فشارها تسلیم نشده»
ویتکاف در ادامه مصاحبه با فاکسنیوز، به مذاکرات اخیر خود با نمایندگان جمهوری اسلامی پرداخت و گفت ترامپ خطوط قرمز مشخصی برای این گفتوگوها تعیین کرده که شامل «غنیسازی صفر» و «بازگشت» ذخایر اورانیوم غنیشده جمهوری اسلامی است.
او اضافه کرد: «آنها میگویند برنامهشان صرفا غیرنظامی است، اما در عین حال تا سطحی بسیار فراتر از نیاز یک برنامه هستهای غیرنظامی غنیسازی کردهاند. این میزان به ۶۰ درصد رسیده است. احتمالا تنها یک هفته با در اختیار داشتن مواد لازم برای ساخت بمب در مقیاس صنعتی فاصله دارند. این واقعا خطرناک است.»
ویتکاف همچنین با اشاره به گمانهزنیها درباره حمله احتمالی آمریکا به ایران گفت ترامپ «کنجکاو» است بداند که چرا جمهوری اسلامی با وجود افزایش فشارهای ایالات متحده از مواضع عقبنشینی نکرده است.
او ادامه داد: «رییسجمهور [ترامپ] امروز صبح این سوال را از من پرسید. نمیخواهم از واژه کلافه استفاده کنم، چون او میداند گزینههای زیادی دارد، اما کنجکاو است بداند چرا آنها با وجود استقرار گسترده توان دریایی و نظامی آمریکا در منطقه تسلیم نشدهاند.»
روزنامه اسرائیلهیوم دوم اسفند از بروز تنش در مذاکرات ژنو و «توبیخ هیات ایرانی» از سوی آمریکا خبر داد و نوشت واشینگتن در این جلسه تهران را به نقض تعهد اولیه برای گفتوگو درباره موشکها و نیروهای نیابتیاش متهم کرد.
پایگاه خبری اکسیوس نیز دوم اسفند به نقل از لیندزی گراهام، سناتور جمهوریخواه، گزارش داد برخی اطرافیان ترامپ به او توصیه کردهاند جمهوری اسلامی را هدف قرار ندهد.
گراهام در عین حال تاکید کرد پس از سفر اخیر خود به منطقه، به این نتیجه رسیده که اکنون فرصت «ایجاد یک تغییر تاریخی در ایران» فراهم شده است.
آکسیوس در گزارشی که بامداد یکشنبه سوم اسفند، انتشار یافت، نوشت که گراهام، سناتور جمهوریخواه، به این رسانه گفته است: «نگرانیها درباره عملیاتهای نظامی بزرگ در خاورمیانه را با توجه به درگیریهای گذشته درک میکنم. با این حال، به نظر میرسد صداهایی که علیه درگیر شدن هشدار میدهند، پیامدهای مهار نکردن شر را نادیده میگیرند.»
او در این گفتوگو بر موضع اخیر خود درباره ایران تاکید کرده و افزوده است که پس از سفر اخیر خود به منطقه، به این نتیجه رسیده که اکنون فرصت «ایجاد یک تغییر تاریخی در ایران» فراهم است.
گراهام وضعیت فعلی در دولت آمریکا و در میان اطرافیان رییسجمهوری این کشور را اینطور ارزیابی کرد: «از نظر من صداهای مخالف درگیر شدن و آنهایی که از خطرات مرتبط با اقدام قاطع قاطع علیه حکومت ایران میگویند، بهطور فزایندهای بلندتر شدهاند. زمان نشان خواهد داد که این وضعیت چگونه پیش خواهد رفت.»
اکسیوس همچنین نوشت در حالی که دو ناو هواپیمابر و صدها جنگنده برای آنچه میتواند یک عملیات نظامی بزرگ باشد در حال آمادهسازی در منطقه هستند، اما تیم رییسجمهوری ایالات متحده همزمان در مذاکره با ایران نوعی انعطاف محدود از خود نشان میدهد.
دلایل مخالفت با حمله تا حدی روشن است، اما هویت مخالفان نه!
اکسیوس نوشته است که «برخی مشاوران ترامپ و برخی افراد حلقه نزدیک به او» درباره «خردمندانه بودن حمله» تردید دارند و به او توصیه میکنند از تهدید نظامی صرفا برای امتیازگیری از جمهوری اسلامی استفاده کند، اما به هویت این مشاوران و نزدیکان اشاره نشده است.
ژاپنتایمز نیز در گزارشی که شامگاه شنبه دوم اسفند منتشر شد نوشت که هرچند به نظر میرسد ترامپ، به «جنگ با جمهوری اسلامی» تمایل دارد اما مشاورانش درباره نگرانیهای اقتصادی رایدهندگان به او هشدار میدهند.
این رسانه به نقل از یک مقام ارشد کاخ سفید و بدون اشاره به هویت او نوشت که با وجود لفاظیهای جنگطلبانه ترامپ، هنوز «حمایت یکپارچهای» در داخل دولت برای پیشبرد حمله به ایران وجود ندارد.
این منبع مهمترین دلیل این مخالفتها را نگرانی بابت پایگاه رای جمهوریخوان در انتخاباتهای پیشِ رو در ایالات متحده خواند و نوشت: «دستیاران ترامپ همچنین به ضرورت اجتناب از ارسال پیامی حاکی از بیتوجهی به رایدهندگان مردد که بیشتر نگران اقتصاد هستند، توجه دارند.»
آموس یادلین، رییس پیشین اطلاعات نظامی ارتش اسرائیل که در زمره افرادی است که تقابل میان آمریکا و جمهوری اسلامی را «قریبالوقوع» میداند، به تایمز اسرائیل گفت که هرچند رییسجمهوری ایالات متحده «بسیار مصمم» اما «بسیاری با حمله مخالفند.»
او افزود: «دقیقا روشن نیست که پنتاگون میخواهد با این حمله به چه چیزی دست یابد. یک ابرقدرت ظرف چند روز به جنگی وارد نمیشود. یک مسیر دیپلماتیک وجود دارد که باید تا پایان طی شود.»
کرت میلز، مدیر اجرایی مجله «امریکن کانسرواتیو» که یک ملیگرای محافظهکار و مخالف مداخلهگری نظامی گسترده آمریکا در جهان است، شنبه دوم اسفند به واشینگتنپست گفت که هرچند آنهایی که در ماه ژوئن (جنگ ۱۲روزه اسرائیل و آمریکا علیه جمهوری اسلامی) مخالف جنگ بودند، «هنوز هم مخالفاند»، اما مخالفت «بسیار شدید» هم در جناح راست دیده نمیشود زیرا مردم میبینند که ترامپ از تمام کارزارهای نظامی جان سالم به در برده و هزینه سیاسی و اقتصادی چندانی به کشور تحمیل نشده است، بنابراین سیاست کلی این است که «فعلا هشدار زودهنگام ندهید».
اسرائیل هیوم در گزارشی که شنبه دوم اسفند انتشار یافت، این مجادله را سبب عمیقتر شدن شکافها خواند و افزود که هیات مذاکرهکننده جمهوری اسلامی به آمریکا گفتهاند تنها در صورت دستیابی به توافق هستهای و رفع تحریمها حاضرند درباره دیگر مسائل مد نظر واشینگتن مذاکره کنند.
این رسانه همچنین نوشت که جمهوری اسلامی پس از مذاکرات ژنو از طریق عمان، در پاسخ به نارضایتی مذاکرهکنندگان آمریکایی، پیام دیگری به ایالات متحده فرستاد و از آمادگی خود برای «انعطاف بیشتر در برنامه هستهای» خبر داد، مشروط بر اینکه اجازه داشته باشد تاسیسات غنیسازی اورانیوم و سانتریفیوژها را در خاک ایران حفظ کند.
دور دوم مذاکرات تهران و واشینگتن در ژنو با میانجیگری عمان ۲۸ بهمن پایان یافت. نیویورکتایمز ۲۹ بهمن به نقل از «سه مقام ایرانی مطلع از مذاکرات ژنو»، مفاد توافق ارائه شده از سوی جمهوری اسلامی در این جلسه را شامل ارائه مشوقهای مالی و فرصتهای سرمایهگذاری و تجاری برای آمریکا از جمله در صنایع مرتبط با نفت و انرژی، آمادگی برای تعلیق غنیسازی سه تا پنج ساله و سپس پیوستن یه یک کنسرسیوم منطقهای برای غنیسازی در سطح غیرنظامی، رقیق کردن ذخایر اورانیوم در داخل و در حضور بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در مقابلِ لغو تحریمهای مالی و بانکی و پایان ممنوعیت فروش نفت اعلام کرد.
همزمان با انتشار این گزارش در اسرائیلهیوم، خبرگزاری رویترز به نقل از عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، نوشت که تهران طی دو تا سه روز آینده پیشنویس پیشنهاد هستهای متقابل خود را برای بررسی در اختیار مقامهای عالی حکومت ایران میگذارد تا پس از دریافت پاسخ مثبت از سوی آنها به مذاکرهکنندگان آمریکایی تحویل شود.
عراقچی همچنین افزود که احتمال دارد حدود یک هفته دیگر گفتوگوها میان جمهوری اسلامی و آمریکا از سر گرفته شود.
این در حالی است که دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، ۱۰ تا ۱۵ روز برای حصول توافق با جمهوری اسلامی در نظر گرفته و به آنها پیام داده است که در غیر این صورت «با اتفاقهایی بسیار بد» روبهرو خواهند شد.
در اسرائیل درباره حمله چه میگویند؟
در حالی که مذاکرات ادامه دارد، مقامهای آمریکایی و اسرائیلی از احتمال استفاده از گزینه نظامی سخن میگویند. مایک هاکبی، سفیر آمریکا در اسرائیل، شنبه دوم اسفند در گفتوگو با رسانه نیوزمکس به جمهوری اسلامی هشدار داد که باید ترامپ را «هم در مذاکره و هم در استفاده از زور» جدی بگیرد. او افزود: «شاید جنگ تنها راهی باشد که ایران میزان جدیت آمریکا را درک کند.»
او تاکید کرد ترامپ خواهان «توقف غنیسازی اورانیوم، کنار گذاشتن برنامه موشکهای بالستیک و پایان جاهطلبیهای هستهای ایران» است و در عین حال از «مسیر خروج دیپلماتیک» سخن گفت. هاکبی همچنین به استقرار گسترده نیروهای نظامی آمریکا در منطقه اشاره کرد و آن را بزرگترین تمرکز نظامی از سال ۲۰۰۳ تا کنون توصیف کرد.
از سوی دیگر، به گزارش اسرائیلهیوم، مقامها در این کشور برآورد میکنند که ایران تلاش خواهد کرد با ارائه پیشنهادهای بیشتر در موضوع هستهای، زمان بخرد، اما نخواهد توانست شکافها با آمریکا را پر کند.
یک منبع اسرائیلی به این رسانه گفت: «فنر در حالت فشرده قرار دارد و آمادگی نیروهای آمریکا برای یک حمله کامل بالا است، اما در روزهای آینده دستور آغاز عملیات صادر نخواهد شد.»
ترامپ و خطر ریزش رای در انتخابات میاندورهای در صورت جنگ با ایران
داخل آمریکا، محاسبات سیاسی نیز بر تصمیمگیری درباره ایران سایه انداخته است. ژاپنتایمز در گزارشی که شامگاه شنبه ۲ اسفند منتشر شد نوشت که هرچند به نظر میرسد ترامپ، به «جنگ با جمهوری اسلامی» تمایل دارد اما مشاورانش درباره نگرانیهای اقتصادی رایدهندگان به او هشدار میدهند.
یک مقام ارشد کاخ سفید به این رسانه گفت که با وجود لفاظیهای جنگطلبانه ترامپ، هنوز «حمایت یکپارچهای» در داخل دولت برای پیشبرد حمله به ایران وجود ندارد.
این مقام که به دلیل نداشتن مجوز برای صحبت با رسانهها نخواست نامش فاش شود، افزود دستیاران ترامپ همچنین به ضرورت اجتناب از ارسال «پیامی حاکی از بیتوجهی» به رایدهندگان مردد که بیشتر نگران اقتصاد هستند، توجه دارند.
این رسانه به نقل از فردی که در جلسهای با حضور مشاوران ترامپ و استراتژیستهای جمهوریخواه در کاخ سفید حضور داشته، نوشت که مشاوران کاخ سفید و مسئولان کارزار انتخاباتی جمهوریخواهان میخواهند ترامپ بر اقتصاد متمرکز بماند.
به گفته او این نکته در نشست توجیهی خصوصی که هفته گذشته با حضور شمار زیادی از وزرای کابینه و بدون حضور ترامپ برگزار شد، بهعنوان مهمترین موضوع انتخاباتی مورد تاکید قرار گرفت.
یک مقام دوم کاخ سفید، در پاسخ به پرسشهای مربوط به این گزارش، گفت دستور کار سیاست خارجی ترامپ «بهطور مستقیم به دستاوردهایی برای مردم آمریکا تبدیل شده است.»
او افزود: «تمام اقدامات رییسجمهوری، اصل "اول آمریکا" را در اولویت قرار میدهد؛ چه از طریق افزایش امنیت در جهان و از طریق دستاوردهای اقتصادی داخلی.»
گادفری، استراتژیست جمهوریخواه، نیز گفت رایدهندگان مستقل که نقشی تعیینکننده در تعیین نتیجه انتخاباتهای پیشِ رو در آمریکا دارند، نحوه برخورد ترامپ با ایران را بهدقت زیر نظر خواهند داشت.
او تاکید کرد که این گروه، در کنار پایگاه سنتی رایدهندگان به ترامپ در انتظار ارائه استدلال از سوی رییسجمهور درباره هر تصمیم در قبال ایراناند.
به گزارش شبکه فرانس۲۴، مسعود پزشکیان روز شنبه در سخنانی که بهطور زنده از تلویزیون حکومتی ایران پخش شد، گفت: «قدرتهای جهانی صف کشیدهاند تا ما را وادار کنند سر خم کنیم… اما با وجود همه مشکلاتی که برای ما ایجاد میکنند، ما سر خم نخواهیم کرد.» این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که مذاکرات هستهای میان تهران و واشینگتن ادامه دارد و آمریکا نیروهای نظامی خود را در منطقه تقویت کرده است.
همزمان رسانههای داخلی و رسانههای فارسیزبان خارج از کشور گزارش دادند که دانشجویان در چند دانشگاه تهران، از جمله دانشگاه صنعتی شریف، در مراسم چهلم کشتهشدگان اعتراضات اخیر، شعارهای ضدحکومتی سر دادهاند. ویدیوهایی که خبرگزاری فرانسه مکانیابی کرده، درگیریهایی را در میان جمعیت نشان میدهد و صدای شعار «بیشرف» به گوش میرسد. شبکه ایراناینترنشنال نیز تصاویری از تجمع گسترده در دانشگاه شریف منتشر کرده که در آن شعارهای اعتراضی علیه حکومت شنیده میشود.
به نوشته فرانس۲۴، ایرانیان این هفته به مناسبت چهلم کشتهشدگان روزهای اوج اعتراضات در ۱۸ و ۱۹ دی ماه، مطابق سنت سوگواری شیعیان، بار دیگر تجمع کردند. خبرگزاری حکومتی فارس گزارش داد مراسمی که قرار بود «نشستی آرام و بیصدا» باشد، با شعارهایی از جمله «مرگ بر دیکتاتور» - اشاره به رهبر جمهوری اسلامی - مختل شد. ویدیوی منتشرشده از سوی فارس دو گروه را نشان میدهد که هر دو تصاویر یادبود در دست دارند؛ گروهی با پرچم جمهوری اسلامی ایران شعار میدهد و گروهی دیگر با چهرههای پوشیده توسط افرادی با لباس رسمی کنترل میشود.
این اعتراضات در حالی ادامه دارد که ناآرامیها نخست در دی ماه و در پی فشارهای اقتصادی آغاز شد و سپس به اعتراضات گسترده ضدحکومتی تبدیل شد؛ اعتراضاتی که با سرکوب شدید نیروهای امنیتی مواجه شد. مقامهای جمهوری اسلامی مرگ بیش از ۳ هزار نفر را تایید کرده و مدعیاند خشونتها ناشی از «اقدامات تروریستی» با تحریک دشمنان ایران بوده است. در مقابل، نهادهای حقوق بشری شمار کشتهشدگان را دهها هزار نفر اعلام کردهاند.
فرانس۲۴ در پایان گزارش خود یادآور شده است که این تحولات در حالی رخ میدهد که دولت آمریکا همزمان با پیشبرد مذاکرات هستهای، گزینه اقدام نظامی را نیز مطرح کرده و دونالد ترامپ پیشتر در واکنش به سرکوب اعتراضات، تهران را به حمله نظامی تهدید کرده بود.
