حامد لک، دروازهبان تیم فولاد خوزستان، در واکنش به توهین خفتبار مجری شبکه افق صداوسیمای جمهوری اسلامی به جاویدنامان انقلاب ملی ایرانیان، با انتشار یک استوری نوشت: «چطور میشود این اندازه بیشرف بود؟ با چه خوراکی؟»
لک همچنین با برشمردن مراحل پخش یک برنامه تلویزیونی نوشت: «یک نفر چندین سؤال از همان جنس طرح کرده، یک نفر از بین سؤالها این یکی را انتخاب کرده، یک نفر تایپ کرده، یک نفر با نرمافزارهای گرافیکی کادر چیده برای گزینهها، یک نفر آن کادرها را تنظیم کرده در قسمت پایین قاب، یک نفر به دوربینهای مختلف لبخند زده و خوانده، یک تیم فیلمبرداری کردند، یک نفر آن دوربینها را سوییچ کرده، یک نفر تلاش کرده صدایش واضح باشد، یک تیم بازبینی و تأیید کردند که برود برای پخش.»
یکی از مجریان شبکه افق صداوسیما، نزدیک به سپاه پاسداران، با طرح سوالی چهار گزینهای در مورد نحوه نگهداری پیکرهای معترضان کشتهشده در انقلاب ملی ایرانیان، با لودگی و لحنی طعنهآمیز به این موضوع پرداخته بود. پس از این اتفاق، مدیر این شبکه، برکنار شد.
والاستریت ژورنال یکشنبه ۱۲ بهمن در گزارشی نوشت اعتراضات سراسری ایران در زمستان امسال، پس از پیوستن گسترده نوجوانان و جوانان، به چالشی بیسابقه علیه موجودیت حکومت جمهوری اسلامی تبدیل شد.
این گزارش که با استناد به گفتوگو با خانوادههای قربانیان و فعالان حقوق بشر تهیه شده، از گستره سرکوبی خونین پرده برمیدارد که هنوز ابعاد کامل آن روشن نشده است.
نوجوانی که هرگز به خانه بازنگشت
پرویز افشاری، پدر سام افشاری، به وال استریت ژورنال گفت آخرین پیامهای پسرش را ۱۷ دی با این مضمون دریافت کرده است: «فردا میخواهم به اعتراضات بروم، ولی به مامان نگو.»
چهار روز بعد، خانواده جسد او را در سردخانهای در شهر کرج یافتند. سام که تازه ۱۷ ساله شده بود، یکی از نوجوانانی بود که در جریان انقلاب ملی ایراانیان به دست نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی جان باختند.
به گفته پدرش، خانواده ابتدا تصور میکردند سام بازداشت شده است. اما مسئولان محلی اعلام کردند نام او در فهرست بازداشتیها نیست. خانواده شروع به جستجو در بیمارستانها کردند. در نهایت یک پزشک به آنها گفت سام با اصابت گلوله به پشت سرش در وضعیت بحرانی بستری شده بود، اما نیروهای امنیتی او و چند بیمار دیگر را با خود بردند.
خانواده سپس به سردخانهها مراجعه کردند و پیکر سام را پس از چهار روز در کاور جسد یافتند؛ با آثار اصابت گلوله دوم، که نیمی از صورتش را متلاشی کرده بود. سام مجروح با شلیک تیر خلاص به قتل رسیده بود.
پیشتر نیز مستنداتی به ایراناینترنشنال رسیده بود که از شلیک «تیر خلاص» به مجروحان در جریان انقلاب ملی ایران حکایت داشت.
بر اساس گزارشهایی از کرج، اهواز و زنجان، نیروهای امنیتی پس از تیراندازی به معترضان، با محاصره بیمارستانها و مراکز درمانی مانع انتقال مجروحان میشدند و برخی زخمیها را از داخل بیمارستان ربوده و هدف شلیک دوباره قرار میدادند.
شاهدان عینی از کرج گفتند ماموران در جریان اعتراضات ۱۹ دی بهطور مستقیم به سوی زخمیها شلیک کردند و اجازه امدادرسانی ندادند. پیامهای رسیده از اهواز نیز حاکی است ماموران به معترضان میگفتند «حکم تیر خلاص» دارند.
مرکز اسناد حقوق بشر ایران هم گزارش داد یک معترض مجروح، سه روز از ترس شلیک تیر خلاص نیروهای امنیتی در کیسه مخصوص حمل اجساد پنهان شد تا سرانجام خانوادهاش او را در کهریزک پیدا کردند.
همچنین به گفته رییس یکی از بیمارستانهای زنجان، دستکم ۱۴ پیکر با آثار اصابت گلوله به سر و نشانههای تیر خلاص به این مرکز منتقل شدند.
آیندهای که با گلوله متوقف شد
افشاری به والاستریت ژورنال گفت: «پسرم میتوانست آینده این کشور را بسازد. این حکومت بچههایی را میکشد که فقط آزادی میخواهند.»
سام عاشق شنا کردن بود و در کرج زبان انگلیسی و آلمانی میخواند و قصد داشت برای ادامه تحصیل در رشته فناوری اطلاعات به آلمان نزد پدرش برود. به گفته پدرش تماسهای ویدیویی واتساپ میان آنها گاهی هفتهای سه بار انجام میشد و سام تنها فرزند او بود.
او افزود: «پسرم فقط آزادی میخواست. این حکومت به جای گوش دادن، با گلوله پاسخ او را داد.»
نسلی که به خیابان آمد
بر اساس دادههای سازمان ملل، حدود ۴۲ درصد جمعیت ایران زیر ۳۰ سال سن دارند. این نسل نخستین گروهی است که با دسترسی گسترده به اینترنت و شبکههای اجتماعی رشد کرده و بیش از هر زمان دیگری با جهان خارج ارتباط داشته است.
این ویژگی، به نوشته والاستریت ژورنال نسل زد ایران را به گروهی بدل کرده است که دیگر محدودیتهای اجتماعی و بنبست اقتصادی را نمیپذیرد.
والاستریت ژورنال گزارش داد اعتراضات ابتدا با مشارکت بازاریان و در واکنش به سقوط شدید ارزش پول ملی آغاز شد و مقامهای جمهوری اسلامی با وعده اصلاحات اقتصادی کوشیدند آن را مهار کنند.
اما اعتراضات، پس از ورود گسترده نسل زد، از مطالبات اقتصادی فراتر رفت، شعارها تغییر کرد و به انقلابی ضدحکومتی تبدیل شد، حاکمیت در پاسخ با سرکوبی سریع و گسترده واکنش نشان داد.
قطع اینترنت و پنهانسازی ابعاد جنایت
بهنوشته والاستریت ژورنال، در شب ناپدید شدن سام اینترنت در بیشتر مناطق ایران قطع شد. برای هفتهها ارتباطات بهشدت محدود بود و انتقال اطلاعات با دشواری انجام میشد. بسیاری از گزارشها تنها از طریق استارلینک یا سیمکارتهای خارجی به بیرون از کشور منتقل شد.
شورای سردبیری ایراناینترنشنال پیشتر اعلام کرد: «بزرگترین کشتار تاریخ معاصر ایران» که در جریان آن، دستکم دستکم ۳۶ هزار و ۵۰۰ شهروند ایرانی در ۱۸ و ۱۹ دی عمدتا به دست نیروهای سپاه پاسداران و بسیج به قتل رسیدند، «با دستور شخص علی خامنهای» صورت گرفت.
این در حالی است که مقامهای جمهوری اسلامی اعلام کردند بیش از ۳۱۰۰ نفر کشته شدهاند و بدون ارائه مدرک، این مرگها را به «اقدامات تروریستی» نسبت دادند.
به گفته سازمان «فعالان حقوق بشر در ایران» دستکم ۱۲۴ نفر از جانباختگان زیر ۱۸ سال بودهاند. این در حالی است که بر اساس گزارش والاستریت ژورنال برآورد گروههای دیگر نشان میدهد حدود نیمی از قربانیان متعلق به نسل زد بودهاند.
روایت سه نوجوان دیگر
خانواده سه نوجوان دیگر نیز داستانهایی مشابه روایت کردهاند. یکی از آنها، پسر ۱۶ سالهای از کرمانشاه است که به خانوادهاش گفت «به کتابخانه میرود»، اما هرگز بازنگشت.
دیگری، ربین مرادی، بازیکن ۱۷ ساله فوتبال است که هنگام ترک زمین بازی با خانوادهاش تماس گرفت و گفت قصد دارد در راه بازگشت به اعتراضات بپیوندد. جسد او چهار روز بعد در سردخانه کهریزک تهران پیدا شد.
نوجوان دیگری به نام امیرعلی حیدری، چند روز مانده به تولد ۱۸ سالگیاش، در کرمانشاه در اعتراضها شرکت کرد. به گفته یک خویشاوند پس از گریز از کشور که شاهد قتل امیرعلی بوده است، نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی ابتدا به سینه او شلیک کردند و سپس با قنداق تفنگ امیرعلی را تا سر حد مرگ زدند.
هالی داگرس، پژوهشگر موسسه واشینگتن، در این ارتباط به وال استریت ژورنال گفت: «جوانان ایرانی میدانند ممکن است با گلوله روبهرو شوند، اما باور دارند آیندهشان ارزش جنگیدن دارد. آنها میخواهند بخشی از جهان باشند، آزادانه خودشان را بیان کنند و با کرامت زندگی کنند.»
گزارش والاستریت ژورنال تاکید میکند که ابعاد کامل این سرکوب خونین هنوز روشن نشده است و با وجود محدودیتهای ارتباطی، روایتها بهتدریج از داخل ایران بیرون میآید. آنچه تاکنون آشکار شده، تصویری است از نسلی که برای آیندهای متفاوت به خیابان آمد و با سرکوبی بیسابقه روبهرو شد.
کارزار همبستگی ایرانیان خارج از کشور با هدف بازتاب صدای انقلاب ملی ایران و جلب حمایت بینالمللی، در سراسر جهان ادامه دارد.
ایرانیان یکشنبه ۱۲ بهمن در شهرهایی اروپا دست به تظاهرات زدند.
همچنین ایرانیان مقیم آدلاید استرالیا یکشنبه راهپیمایی گستردهای برگزار کردند. آنها مقابل پارلمان ایالت استرالیای جنوبی سرود «ای ایران» را خواندند.
در داخل ایران، به گزارش کانال تلگرامی دانشجویان پیشرو، دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی شیراز، یکشنبه ۱۲ بهمن در اعتراض به بازداشت اعضای کادر درمان و در واکنش به مرگ مشکوک دو دانشجوی دانشگاه علوم پزشکی تهران تجمع کردند.
رضا رئیسکرمی، رییس دانشگاه علوم پزشکی تهران، صبح ۱۲ بهمن در گفتوگو با خبرگزاری ایلنا از درگذشت دو دانشجوی رشته پزشکی در کوی دانشگاه علوم پزشکی تهران در شب گذشته خبر داد و گفت: «دانشگاه علوم پزشکی تهران در اینباره بیانیهای صادر کرده است، اما در حال حاضر علت دقیق حادثه مشخص نیست و موضوع در دست بررسی قرار دارد.»
همزمان، مطهره گونهای، زندانی سیاسی پیشین، در مطلبی در شبکه اجتماعی ایکس نام این دو دانشجو را فرهاد سالاری و عرفان طاهرخانی اعلام کرد و نوشت: «چه جانهایی، چه جوانهایی، چه زندگیهایی… همهمان در بهت و ناباوری فرو رفتیم، آنقدر که این دو رفیق پرانرژی بودند.»
دستکم ۳۲ نفر از اعضای کادر درمان بازداشتشدهاند
بر اساس گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال دستکم ۳۲ نفر از اعضای کادر درمان بازداشتشدهاند و از وضعیت پرونده آنان اطلاعی در دست نیست.
بر پایه این گزارشها، پزشکانی که در شهرهایی چون قزوین، رشت، تبریز، مشهد و گرگان به درمان مجروحان پرداختهاند، بازداشت یا ناپدید شدهاند و خانوادههایشان تحت فشار قرار گرفتهاند تا درباره وضعیت آنها سکوت کنند.
خامنهای: اگر جنگ شود، این بار منطقهای خواهد بود
علی خامنهای، دیکتاتور تهران، یکشنبه درباره احتمال جنگ گفت که اگر آمریکا علیه جمهوری اسلامی جنگ کند « این بار جنگ، منطقهای خواهد بود.»
خامنهای گفت: «اینکه گاهی صحبت جنگ میکنند و از هواپیما و ناو و اینها صحبت میکنند، حرف جدیدی نیست. در گذشته هم آمریکاییها بارها در حرفهایشان تهدید میکردند و میگفتند همه گزینهها روی میز است؛ ازجمله گزینه جنگ.»
او افزود: «ملت ایران را از این چیزها نباید ترساند، مردم ایران با این تهدیدات، تحت تاثیر قرار نمیگیرند. ما شروعکننده نیستیم و نمیخواهیم به کشوری حمله کنیم اما ملت ایران در مقابل کسی که حمله و اذیت کند، مشت محکمی به او خواهد زد.»
دیکتاتور تهران تهدید کرد: «البته آمریکاییها بدانند اگر جنگی راه بیندازند، اینبار جنگ منطقهای خواهد بود.»
او انقلاب ملی ایرانیان را «فتنه شبیه کودتا» خواند.
عزل مدیر شبکه افق پس از توهین مجری به کشتهشدگان انقلاب ملی ایرانیان
مدیر شبکه افق صداوسیمای جمهوری اسلامی، نزدیک به سپاه پاسداران، پس از توهین یکی از مجریان این شبکه به نحوه نگهداری پیکر کشتهشدگان انقلاب ملی ایرانیان عزل شد.
پیشتر ویدیو پخششده از شبکه افق، وابسته به سپاه پاسداران، نشان میداد که مجری با لحنی تمسخرآمیز و حرکاتی اغراقشده، نگهداری پیکر کشتهشدگان در «کانتینر» و «یخچال» را به یک سوال تبدیل کرده است.
احضار و تهدید خانواده خبرنگاران ایرانی خارج از کشور از سوی نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی
دادبان، یک مرکز مشاوره و آموزش حقوقی ویژه کنشگران، گزارش داد نهادهای اطلاعاتی و امنیتی جمهوری اسلامی در روزهای اخیر اقدام به احضار و تهدید اعضای خانواده شماری از خبرنگاران، روزنامهنگاران و فعالان سیاسی و حقوق بشری ایرانی خارج از کشور کردهاند.
بنا بر اطلاعات رسیده به دادبان، نهادهای امنیتی، از جمله وزارت اطلاعات و اطلاعات سپاه، به این افراد گفتهاند از رابطه خانوادگی خود برای پایان دادن به فعالیت این فعالان و روزنامهنگاران استفاده کنند.
یک منبع مطلع در این زمینه به دادبان گفت که ماموران اطلاعاتی و امنیتی به ویژه به پدر و مادرها گفتهاند که در تماس با فرزندان خود میبایست آنها را وادار به توقف فعالیت و حتی ترغیب به بازگشت به ایران یا همکاری با نهادهای امنیتی کنند؛ در غیر این صورت، محدودیتهای جدی برای خانواده آنها در ایران ایجاد خواهد شد.
به گفته این منبع مطلع، ماموران اطلاعاتی و امنیتی به خانوادهها گفتهاند که در صورت تداوم فعالیت عضو خانواده آنها، محدودیتهایی از جمله توقیف گذرنامه و ممنوعیت خروج از کشور علیه خانواده آنها در ایران اعمال خواهد شد.
قالیباف: ارتش کشورهای اروپایی «گروه تروریستی» محسوب میشوند
محمد باقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، در واکنش به تروریستی اعلام شدن سپاه پاسداران از سوی اتحادیه اروپا گفت: «طبق قانون اقدام متقابل، ارتش کشورهای اروپایی گروه تروریستی محسوب میشوند و عواقب این اقدام به عهده اتحادیه اروپا خواهد بود.»
قالیباف یکشنبه در نطق پیش از دستور خود در مجلس گفت: «اروپاییها با تلاش برای ضربه زدن به سپاه که خود بزرگترین مانع در برابر گسترش تروریسم به اروپا بود، به پای خود شلیک کردند و یک بار دیگر با اطاعت کورکورانه از آمریکاییها، علیه منافع مردمشان تصمیم گرفتند.»
او همچنین گفت کمیسیون امنیت ملی مجلس درباره اخراج وابستگان نظامی کشورهای عضو اتحادیه اروپا رایزنی و این موضوع را با وزارت خارجه جمهوری اسلامی پیگیری خواهد کرد.
سپاه پاسداران که پس از انقلاب ا برای حفاظت از جمهوری اسلامی تاسیس شد، بخشهای وسیعی از اقتصاد و نیروهای مسلح ایران را در کنترل خود دارد.
۹ بهمن، وزیران امور خارجه کشورهای عضو اتحادیه اروپا توافق کردند که سپاه پاسداران را در کنار گروههایی چون دولت اسلامی (داعش) و القاعده در فهرست سازمانهای تروریستی این اتحادیه قرار دهند. این اقدام تغییر رویکرد اروپا نسبت به جمهوری اسلامی را نشان میدهد.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «سرکوب نمیتواند بدون پاسخ بماند. هر رژیمی که هزاران نفر از مردم خود را میکشد، در واقع در مسیر نابودی خود گام برمیدارد.»
در حالی که پیشتر آمریکا، کانادا و استرالیا، سپاه پاسداران را یک گروه تروریستی اعلام کردهاند، هنوز بریتانیا دست به چنین اقدامی نزده است.
