معماری فریب؛ سیستم پروپاگاندای جمهوری اسلامی چگونه کار میکند؟
محسن صالحی
ایراناینترنشنال
سیستم پروپاگاندای جمهوری اسلامی ایران و در رأس آن صداوسیما، با تمام توان برای مقابله با انقلاب ملی ایرانیان به میدان آمده است.
ایراناینترنشنال
سیستم پروپاگاندای جمهوری اسلامی ایران و در رأس آن صداوسیما، با تمام توان برای مقابله با انقلاب ملی ایرانیان به میدان آمده است.
در روزهایی که رژیم با قطع گسترده اینترنت، صدای شهروند-خبرنگاران و رسانههای مستقل را در گلو خفه کرده، تلاش میکند با تکیه بر انحصار مطلق رسانهای، روایت خود را به افکار عمومی تحمیل کند. اما این ماشین تخریب ذهنی از چه تکنیکهایی بهره میبرد؟
۱. انحصار مطلق حکومتی و خفقان دیجیتال
نخستین فراخوان شاهزاده رضا پهلوی و حماسه شامگاه ۱۸ دی که با حضور میلیونی ایرانیان همراه بود، باعث شد رژیم از ترس گسترش اعتراضات، اینترنت را قطع کند.
در این فضا، جریان اطلاعرسانی داخل کشور به انحصار صداوسیما و خبرگزاریهای امنیتی مانند تسنیم و فارس درآمد.
هدف: ایجاد یک چرخه اطلاعاتی بسته که در آن هیچ روایتی جز روایت حکومت اجازه حیات ندارد.
۲. لولوخورخورهسازی؛ فرافکنی سیستماتیک
«تروریستهای مسلح وابسته به آمریکا و اسرائیل» پرتکرارترین کلمات این روزهای پروپاگاندای جمهوری اسلامی است. هر سیستم تبلیغاتی برای بقا به یک «دشمن خارجی» نیاز دارد تا ناکامی و ناکارآمدیهای ساختاری، فساد و خشم عمومی را به عوامل بیرونی نسبت دهد.
رژیم با هیولاسازی از قدرتهای جهانی، تلاش میکند اعتراضات معیشتی، اجتماعی و سیاسی مردم را از محتوا تهی کرده و آن را به پروژههای امنیتی بیگانه تقلیل دهد و از پاسخگویی در قبال مطالبات ملی شانه خالی کند.
۳. گروگانگیری احساسات مذهبی
دستگاه تبلیغاتی رژیم برای تهییج بدنه وفادار و مذهبی خود، بهطور مداوم سناریوی «هتک حرمت» را بازنشر میکند. اتهاماتی نظیر آتش زدن مساجد یا توهین به قرآن، با هدف تحریک «غیرت دینی» جامعه هدف مطرح میشود.
این در حالی است که پیشینه این حکومت در انجام «عملیات فریب» (False Flag) نشان میدهد این آتشسوزیها حتی میتواند بهدست نیروهای نفوذی خود رژیم برای بدنام کردن معترضان و ایجاد شکاف میان اقشار مختلف مردم سازماندهی شده باشد.
برای مشروعیت بخشیدن به سرکوب خشن، پروپاگاندا باید چهرهای غیرانسانی از معترضان بسازد. با انتشار گزارشهای جعلی مبنی بر اینکه معترضان کودکان بیگناهی چون «رومینا» را کشتهاند یا مأموران را زنده زنده سوزاندهاند، قصد دارند ماهیت مدنی و آزادیخواهانه جنبش را به «تروریسم وحشیانه» تغییر دهند.
این تاکتیک با هدف ایجاد وحشت در دل طبقه متوسط و توجیه شلیک مستقیم به جوانان در خیابان طراحی شده است.
۵. مهندسی ضد تظاهرات؛ نمایش مشروعیت
رژیم برای بازسازی روحیه نیروهای خود، «راهپیماییهای فرمایشی» سازماندهی میکند.
این تجمعات که با جابهجایی اتوبوسی کارمندان، نظامیها و جیرهبگیران صورت میگیرد، صرفا برای تولید «سند تصویری» بهمنظور مصرف بینالمللی و فریب افکار عمومی جهان است.
نمایشی از رضایت مصنوعی که هیچ پیوندی با واقعیت کف خیابان ندارد.
۶. قطبیسازی احساسی؛ دوگانه حق و باطل
پروپاگاندای رژیم، جهان را به دو اردوگاه تقسیم میکند، «جبهه حق» (حاکمیت) و «جبهه باطل» (هر کسی که معترض است).
این تقسیمبندی مانع از هرگونه دیالوگ یا راهحل میانه میشود.
آنها انقلاب ملی ایرانیان را نه یک مطالبه مردمی برای زندگی بهتر، بلکه یک جنگ وجودی بین «مؤمنان به نظام» و «مفسدان فیالارض» قاببندی میکنند تا کشتار مخالفان را امری مقدس جلوه دهند.
۷. مرعوبسازی سیستماتیک؛ «ما زیادیم و دشمن کم است»
یکی از تکنیکهای اصلی رژیم، القای حس اقلیت بودن به معترضان است. آنها با استفاده از نماهای بسته دوربین و تکرار این جمله که «ملت همین چند هزار نفر حامی نظام هستند»، سعی میکنند اکثریت معترض را دچار «مارپیچ سکوت» کنند.
رژیم میخواهد این تصور را ایجاد کند که مخالفان تنها گروهی اندک و فریبخوردهاند تا اراده اکثریت را برای تغییر، فلج کند.
۸. سادهسازی فریبکارانه
پروپاگاندای رژیم عمدا پیچیدگیهای اجتماعی، شکاف نسلها و بحرانهای اجتماعی و اقتصادی را نادیده میگیرد و تمام مسائل را به سادهترین شکل ممکن به «توطئه دشمن» تقلیل میدهد تا از ریشهیابی مشکلات فرار کند.
۹. قدرت تکرار؛ بمباران پیام
در ساختار پروپاگاندا، تکرار ابزار تبدیل دروغ به واقعیت است. پیامهای واحد و دیکتهشده، به صورت هماهنگ در تمامی شبکههای سراسری و استانی، رسانههای حکومتی و پیامکهای تلفنی تکرار میشوند.
رژیم امیدوار است با بمباران مداوم ذهن مخاطب، مقاومت ذهنی او را شکسته و روایت جعلی خود را به عنوان «واقعیت» در حافظهها ثبت کند.
۱۰. پروپاگاندای خاکستری و نفوذ در صفوف (ضد اطلاعات)
رژیم تنها به رسانههای رسمی بسنده نمیکند، بلکه با استفاده از ارتش سایبری، اقدام به پخش «اخبار ضد و نقیض» میکند. هدف از این تاکتیک، ایجاد سردرگمی، پخش شایعات ناامیدکننده و تفرقهافکنی میان مردم است.
جمهوری اسلامی میخواهد با آلوده کردن فضای اطلاعاتی، قدرت تشخیص حقیقت را از جامعه سلب کند.
ماشین جنگ روانی در برابر سد حقیقت
رژیم با تمام توان سیستم پروپاگاندای خود در حال جااندازی روایتی جعلی از انقلاب ملی ایرانیان و کشتار جوانان وطن است؛ روایتی که در آن «تروریستهای وابسته» را عامل قتلعام معرفی میکند. اما تاریخ ثابت کرده است وقتی جامعهای از «دروغ بزرگ» عبور میکند، دیگر هیچ پروپاگاندایی قادر به بازسازی مشروعیتِ از دست رفته نخواهد بود.
باید هوشیار بود که تا زمان تداوم قطع اینترنت و خاموش ماندن صدای شاهدان عینی، هرگونه ادعایی از سوی صداوسیما و خبرگزاریهای حکومتی، فاقد وجاهت و مشروعیت است.
تا زمانی که رسانههای آزاد و نهادهای بینالمللی اجازه تحقیق مستقل در داخل ایران را نداشته باشند، این ادعاها تنها بخشی از «ماشین جنگ روانی» رژیم برای ایجاد تردید و فرار از مسئولیت جنایت تلقی میشود.
در نهایت در نبرد میان «روایت قدرت» و «حقیقتِ خیابان»، این صدای لرزانِ استبداد رژیم است که در برابر آگاهیِ جمعی ایرانیان رنگ میبازد.
بر اساس گزارشها و ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال، ایرانیان مقیم تعدادی از شهرهای جهان از جمله رم ایتالیا، سادبری انگلستان و بلفاست ایرلند، دوشنبه ۲۲ دی روی در ورودی سفارت یا کنسولگری جمهوری اسلامی در این شهرها، پرچم شیر و خورشید نصب کردند.
سفارتهای جمهوری اسلامی در استرالیا، استونی، بریتانیا، سوئد و نروژ، از دیگر سفارتخانههایی بودند که هدف اقدام معترضان ایرانی قرار گرفتند.
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی با احضار سفیر بریتانیا در تهران به جایگزینی پرچم جمهوری اسلامی با پرچم شیر و خورشید در ساختمان سفارت ایران در لندن، اعتراض کرد.
شاهزاده رضا پهلوی در پیامی خطاب به ایرانیان خارج از کشور گفت: «در خارج از ایران، تمامی سفارتخانهها و کنسولگریهای ایران متعلق به ملت ایران است و زمان آن رسیده که به جای پرچم ننگین جمهوری اسلامی با پرچم ملی ایران مزین شوند.»
از آغاز انقلاب ملی ایرانیان، پرچم شیر و خورشید به نمادی برجسته در میان معترضان بدل شده و شمار زیادی از شهروندان داخل کشور آن را در تجمعها و اعتراضات ضدحکومتی همراه خود دارند.
تداوم قطع اینترنت در ایران
نتبلاکس، نهاد مستقل پایش وضعیت اینترنت، صبح دوشنبه ۲۲ دی اعلام کرد قطع سراسری اینترنت در ایران از مرز ۸۴ ساعت عبور کرده است.
این نهاد راهکارهایی را برای مبارزه با سانسور در شرایط کنونی پیشنهاد کرد: «رادیوی موج کوتاه و رادیوی آماتوری، استفاده از دکلهای تلفن همراه در نواحی مرزی، ترمینالهای استارلینک و ارتباط مستقیم ماهواره به تلفن همراه.»
مهدی صارمیفر، روزنامهنگار علم و تکنولوژی، گفت هدف جمهوری اسلامی از قطع اینترنت و خطوط مخابراتی این است که اخبار سرکوب مردم در ایران به بیرون درز نکند و همچنین کانالهای ارتباطی معترضان با یکدیگر قطع شود.
قطع اینترنت در ایران موجی از اعتراضها را در سراسر جهان به دنبال داشته است.
بسیاری از فوتبالیستهای ایرانی شاغل در خارج کشور، با انتشار استوریهایی در اینستاگرام، از قطع ارتباط ایران با جهان بیرون ابراز نگرانی کردند.
علیرضا جهانبخش، کاپیتان تیم ملی فوتبال، با انتشار استوری اینستاگرامی نوشت: «اینترنت ایران قطع شده اما صداها هنوز شنیده میشود.»
مهدی قایدی، سردار آزمون و محمد قربانی، سه ملیپوش شاغل در لیگ امارات نیز استوری مشابهی منتشر کردند.
فرهاد مجیدی، کاپیتان و سرمربی پیشین استقلال، نیز در اعتراض به قطع کامل اینترنت از سوی جمهوری اسلامی برای سرکوب انقلاب ملی ایرانیان، با انتشار یک استوری در اینستاگرام، نوشت: «اینترنت ایران قطع شده اما صداها هنوز شنیده میشود.»
جمعآوری دیشهای ماهواره از خانهها
گزارشها از ایران حاکی از اقدام ماموران حکومت به جمعآوری دیشهای ماهواره از خانههای شهروندان در مناطقی از تهران است.
همزمان، یک شهروند در پیامی به ایراناینترنشنال هشدار داد مردم در خانههای خود را به روی افراد ناشناس باز نکنند، چرا که به گفته او، برخی از این افراد با معرفی خود به عنوان «مامور آب و برق» مراجعه میکنند و با همین بهانه اقدام به جمعآوری دیشهای ماهواره میکنند.
مهدی یحیینژاد، کارشناس فناوریهای اینترنتی نیز در شبکه ایکس نوشت: «نیروهای امنیتی به صورت سیستماتیک در حال گشتزنی در محلهها و مناطق تجاری هستند و تصاویر دوربینهای امنیتی خصوصی را ضبط میکنند. مردم هرگونه فایل مهم را فورا به شکل امن آرشیو کنند و حافظه فلشهای دوربین را پاک کنند.»
گسترش واکنشهای بینالمللی به کشتن معترضان در ایران
اتحادیه اروپا دوشنبه اعلام کرد در حال بررسی اعمال تحریمهای تازه علیه جمهوری اسلامی بهدلیل سرکوب انقلاب ملی مردم علیه حکومت است.
سخنگوی اتحادیه اروپا، گفت این اتحادیه پس از سرکوب خشونتآمیز معترضان آماده پیشنهاد تحریمهای جدید و شدیدتر علیه ایران است.
سرکوب گسترده و خشونتآمیز مردم معترض در روزهای اخیر با واکنش و محکومیت مقامهای غربی مواجه شده است.
آنتونی آلبانیزی، نخستوزیر استرالیا، گفت: «ما قاطعانه در کنار مردم ایران ایستادهایم؛ مردمی که برای حقوق بشر خود، برای کرامت انسانیشان و برای تغییری که ضروری است، ایستادگی میکنند.»
آلبانیزی افزود: «ما نمیدانیم شمار واقعی کشتهها یا مجروحانی که صرفا بهخاطر ابراز حقوق بنیادین انسانیشان کشته یا زخمی شدهاند، چقدر است. آنچه میدانیم، این است که رژیم [جمهوری اسلامی] سرکوبگری است که نهتنها برای مردم خودش، که در عرصه بینالمللی نیز نقش منفی ایفا کرده است.»
او ادامه داد: «به همین خاطر بود که سفیر ایران را بهدلیل دخالت نهادهای وابسته به آنها در حملات انجامشده در خاک استرالیا اخراج کردم.»
نایجل فاراژ، رییس حزب اصلاح بریتانیا، با اشاره به سرکوب شدید مردم در ایران به دست حکومت گفت که این کشور باید سالها قبل سپاه پاسداران را تروریستی اعلام میکرد و اضافه کرد که از حمله نظامی به سپاه پاسداران برای پیروزی انقلاب کاملا حمایت میکند.
فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، در واکنش به تلاش جمهوری اسلامی برای سرکوب انقلاب ملی ایرانیان اعلام کرد: «من از رهبران ایران میخواهم بهجای تهدید مردم خود، از آنان محافظت کنند.»
مرتس در جریان یک کنفرانس مطبوعاتی در احمدآباد، در شمال هند، «سرکوب تظاهرات» مردم ایران را بهشدت محکوم کرد.
او افزود: «این خشونت نشانه قدرت نیست، بلکه نشانه ضعف است. این وضعیت باید فورا متوقف شود.»
نوربرت روتگن، نماینده پارلمان آلمان، در شبکه ایکس نوشت: «رژیم ملاها در ایران سقوط خواهد کرد و باید هم سقوط کند؛ مساله فقط زمان است. ما در ۲۰۲۲ شاهد اعتراضات گسترده بودیم، اکنون دوباره همان صحنهها تکرار شده است. باید برای سرنگونی ملاها آماده شویم و از روند انقلاب حمایت کنیم.»
سوئیس، هلند، کانادا و ایرلند، دیگر کشورهایی بودند که دوشنبه به سرکوب اعتراضات در ایران واکنش نشان دادند.
کشورهای بیشتری درباره سفر به ایران به شهروندان خود هشدار دادند
وزارت خارجه مالزی به شهروندان این کشور توصیه کرد سفرهای غیرضروری به ایران را به تعویق بیندازند.
این وزارتخانه در اطلاعیهای همچنین تایید کرد همه شهروندان مالزیایی که در سفارت مالزی در تهران ثبتنام کردهاند، در امنیت هستند و این وزارتخانه بهطور فعال با آنان در تماس است تا از وضعیت سلامتیشان اطمینان حاصل کرده و اطلاعات لازم را در اختیارشان قرار دهد.
وزارت خارجه ژاپن هم مجددا از شهروندان خود خواست از سفر به ایران اکیدا خودداری کنند و چنانچه میتوانند فورا این کشور را ترک کنند.
پیشتر نیوزیلند از آن دسته از شهروندان خود که در حال حاضر در ایران هستند، خواست فورا این کشور را ترک کنند.
وزارت امور خارجه و تجارت نیوزیلند اعلام کرد پس از دو هفته اعتراضات مرگبار در ایران، با ۳۹ شهروند نیوزیلندی ثبتشده در این کشور در تماس است.
همچنین حساب ایکس دولت استرالیا برای بهروزرسانی اطلاعات سفر، دوشنبه با صدور هشداری از شهروندان استرالیا خواست فورا ایران را ترک کنند.
