نخستوزیر اسرائیل میگوید کدی که در جریان سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد روی لباسش نصب کرده بود، تاکنون بیش از یک میلیون بار توسط کاربران اینترنتی اسکن شده است؛ بهگفته دفتر نخستوزیری اسرائیل، حدود ۳۰ درصد از این بازدیدها از ایران و نوار غزه صورت گرفتهاند.
به نوشته روزنامه اورشلیمپست، بنیامین نتانیاهو در جریان سخنرانی روز جمعه خود در نیویورک، نشان کوچکی بر سینه داشت که روی آن یک کد QR «کیوآر» قرار داشت و به ویدیویی درباره «جنایات حماس در حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳» لینک داده میشد.
این کد بخشی از کمپین گستردهای بود که اسرائیل در حاشیه نشست سالانه سازمان ملل برای جلب توجه افکار عمومی بینالمللی به وقایع هفتم اکتبر به راه انداخته است.
بر اساس اعلام دفتر نتانیاهو، تمامی اعضای هیات همراه او نیز همین نشان را به لباس خود وصل کرده بودند. هدف از این اقدام، زنده نگهداشتن موضوع گروگانهای اسرائیلی و روایت تلآویو از وقایع روز حمله حماس عنوان شده است.
این کمپین تنها به سازمان ملل محدود نمانده و پیش از سخنرانی، دولت اسرائیل با استفاده از کامیونهای دارای بلندگو، پیامهایی صوتی را در اطراف نوار غزه پخش کرده است.
نتانیاهو همچنین دستور داده بود نسخهای از سخنرانیاش با دوبله عربی منتشر شود تا مخاطبان عربزبان منطقه به آن دسترسی مستقیم داشته باشند.
به گزارش اورشلیمپست، دهها تابلوی دیجیتال و نمایشگر تبلیغاتی با پیامهایی چون «۷ اکتبر را به یاد داشته باشید» در اطراف مقر سازمان ملل در منهتن نیویورک نصب شده بودند.
این پیامها بخشی از تلاش اسرائیل برای هدایت فضای دیپلماسی عمومی در خلال نشست مجمع عمومی سازمان ملل ارزیابی شده است.
رسانههای آمریکایی از جمله فاکسنیوز نیز در گزارشهای جداگانهای، از گستردگی این کارزار تصویری و تاثیر آن در شکلدهی به افکار عمومی خبر دادهاند.
به گفته مقامهای اسرائیلی، کد «کیوآر» نصبشده روی لباس نخستوزیر و هیات همراه، کاربران را به سایتی هدایت میکرد که در آن، ویدیوها و اسناد گرافیکی درباره حملات حماس قرار داشت.
این کمپین آنلاین از سوی دفتر نخستوزیری اسرائیل طراحی شده و بخشی از راهبرد بزرگتری برای «متمرکزسازی و اعتبارسنجی اطلاعات» عنوان شده که دولت اسرائیل برای ارتباط با مخاطبان جهانی در نظر گرفته است.
مدیریت اطلاعات نظامی اسرائیل شنبه پنجم مهر اطلاعات تازهای درباره عملیات کشته شدن نصرالله منتشر کرد و گفت او آن زمان نمیدانست «هدف بعدی فهرست حذف» اسرائیل پس از عملیات موسوم به پیجرها خواهد بود.
بر اساس این گزارش، نصرالله کوشیده بود توانمندیهای حزبالله را بازسازی و ضدحملاتی علیه اسرائیل طراحی کند، اما «همه این تلاشها بهسرعت ناکام ماند».
دبیرکل پیشین حزبالله ششم مهر سال ۱۴۰۳ در حمله هوایی ارتش اسرائیل به ضاحیه در حومه جنوبی بیروت کشته شد.
ارتش اسرائیل در سالگرد این حمله از گردآوری «اطلاعاتی دقیق» طی سالها خبر داد که محل دقیق پناهگاه مخفی نصرالله را آشکار کرد.
به گفته مدیریت اطلاعات نظامی اسرائیل، این پناهگاه با فناوری ایرانی و در «نهایت محرمانگی» ساخته شده بود و تنها افراد معدودی در حلقههای نزدیک حزبالله از آن اطلاع داشتند.
بر اساس این روایت، هواپیماهای جنگنده اسرائیلی ۸۳ بمب سنگرشکن را بر مرکز فرماندهی زیرزمینی حزبالله در بیروت فرود آوردند و نصرالله به همراه چند فرمانده ارشد این گروه جان خود را از دست داد.
حدود یک هفته پیش نیز پایگاه خبری واینت جزییاتی از عملیات منجر به مرگ نصرالله را فاش کرد.
این رسانه نوشت فناوریهای جدید از یک سو و خطای محاسباتی نصرالله از سوی دیگر، زمینه را برای انجام عملیات و فروپاشی فرماندهی حزبالله فراهم آورد.
در نبود نصرالله و با نابودی بخش بزرگی از توان نظامی حزبالله به دست اسرائیل، نفوذ این گروه در عرصه سیاسی لبنان تضعیف شده و دولت دستور خلع سلاح این گروه مورد حمایت تهران را صادر کرده است.
نعیم قاسم بر خودداری از خلع سلاح حزبالله پافشاری کرد
نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله، پنجم مهر در جریان سخنرانی ویدیویی خود در مراسم سالگرد کشته شدن نصرالله در بیروت تاکید کرد این گروه تن به خلع سلاح نخواهد داد.
او افزود: «ما هرگز سلاحهایمان را رها نخواهیم کرد و از آنها دست نخواهیم کشید... ما برای شهادت آمادهایم.»
این گروه تحت حمایت جمهوری اسلامی مجموعهای از مراسم یادبود را برای گرامیداشت مرگ نصرالله سازماندهی کرده است.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، هواداران حزبالله با در دست داشتن پرچم زرد این گروه و نیز پرچمهای لبنان، فلسطین و جمهوری اسلامی در گورستان نزدیک فرودگاه بیروت گرد آمدند و در حالی که ترانههای حزبی و مذهبی از بلندگوها پخش میشد، شعار «مرگ بر آمریکا، مرگ بر اسرائیل» سر دادند.
پیش از سخنرانی قاسم، بسیاری از هواداران حاضر در مراسم سالگرد گفتند که نباید به دولت لبنان اجازه داد حزبالله را خلع سلاح کند.
حزبالله تحت فشار شدیدی برای تحویل سلاحهایش قرار دارد و ارتش لبنان طرحی برای خلع سلاح آن از جنوب این کشور آغاز کرده است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، چهارم مهر در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل، تلاشهای لبنان برای خلع سلاح حزبالله را ستود، اما گفت به «چیزی بیش از کلمات» نیاز دارد.
حزبالله تنها گروه عمده مسلحی بود که پس از جنگ داخلی لبنان اجازه یافت سلاحهای خود را حفظ کند، زیرا با اشغال مستمر اسرائیل در جنوب لبنان میجنگید.
پایگاههای اصلی این گروه در مناطق عمدتا شیعهنشین جنوب و شرق لبنان و نیز جنوب بیروت مستقر هستند.
پس از حمله هفتم اکتبر حماس، حزبالله در حمایت از این گروه شلیک راکت به سوی اسرائیل را آغاز کرد.
بین اسرائیل و حزبالله ماهها تبادل آتش و جنگی تمام عیار شکل گرفت و در نهایت دو طرف بر سر آتشبس توافق کردند.
با وجود این توافق، اسرائیل همچنان به حملات منظم علیه مواضع حزبالله ادامه داده است و هنوز نیروهایش در پنج نقطه مرزی داخل لبنان مستقر هستند.
جوزف عون، رییسجمهوری لبنان، پنجم مهر در بیانیهای اظهار امیدواری کرد که «سالگرد دردناک» کشته شدن نصرالله به «نقطه اتحاد» بدل شود.
او خواهان تقویت این باور شد که نجات لبنان در داشتن یک دولت واحد، یک ارتش واحد و نهادهای قانون اساسی است که «از حاکمیت محافظت میکنند و کرامت را پاس میدارند».
لاریجانی وعده بازسازی خانههای لبنان را داد
علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، پنجم مهر در مراسم سالمرگ نصرالله شرکت کرد.
لاریجانی در جریان دومین سفر رسمی خود به بیروت از زمان تصدی سمت دبیری شورای عالی امنیت ملی، با نواف سلام، نخستوزیر و نبیه بری، رییس مجلس لبنان دیدار و گفتوگو کرد.
او از مشارکت جمهوری اسلامی در بازسازی خانههایی که در جنگ اخیر حزبالله و اسرائیل تخریب شدهاند، خبر داد و افزود: «تلاشهای خوبی در منطقه میشود و ما هم کار را دنبال میکنیم که بازسازی خانههایی که خراب شدند، انجام شود.»
رییسجمهوری لبنان ۲۲ مرداد در سفر پیشین لاریجانی به بیروت، خواستار عدم دخالت تهران در امور داخلی این کشور شده بود.
پیش از آن نیز وزارت خارجه لبنان اظهارات مقامهای جمهوری اسلامی را در مخالفت با خلع سلاح حزبالله محکوم کرده بود.
این مقام حماس شنبه پنجم مهر در مصاحبه با خبرگزاری رویترز گفت طرح ترامپ هنوز در اختیار این گروه قرار نگرفته است.
او خواست بهدلیل حساسیت موضوع هویتش مخفی بماند.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشوند که پیشتر روزنامه هاآرتص به نقل از منابع آگاه گزارش داد حماس موافقت اصولی خود را با آزادی گروگانهای اسرائیلی در ازای آزادی صدها زندانی فلسطینی و خروج تدریجی نیروهای اسرائیلی از غزه در چارچوب طرح ترامپ اعلام کرده است.
به گزارش هاآرتص، از دیگر مفاد طرح ترامپ میتوان به پایان حاکمیت حماس بر غزه و همچنین تعهد اسرائیل به عدم الحاق این منطقه و اخراج نکردن فلسطینیان ساکن آن اشاره کرد.
رییسجمهوری آمریکا بامداد پنجم مهر گفت: «به نظر میرسد بر سر غزه به توافق رسیدهایم.»
او همچنین از ادامه گفتوگوهای فشرده با کشورهای خاورمیانه درباره غزه خبر داد.
با این حال، ترامپ به جزییات این طرح اشارهای نکرد و زمانبندی مشخصی برای اجرای آن ارائه نداد.
اسرائیل نیز تاکنون بهصورت رسمی در خصوص طرح آتشبس ترامپ موضعگیری نکرده است.
رییسجمهوری ایالات متحده قرار است دوشنبه هفتم مهر با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در کاخ سفید دیدار کند.
برخی تحلیلگران بر این باورند که این نشست میتواند نقشی تعیینکننده در فرآیند تصمیمگیری درباره آینده غزه ایفا کند
روزنامه فایننشالتایمز چهارم مهر گزارش داد تونی بلر، نخستوزیر پیشین بریتانیا، به دنبال ایفای «نقش رهبری» در اداره غزه پس از پایان مناقشه کنونی است.
تحولات اخیر در حالی رقم میخورد که ارتش اسرائیل همچنان به پیشروی خود در شهر غزه ادامه میدهد.
ارتش اسرائیل پنجم مهر اعلام کرد جنگندههای این کشور طی شبانهروز گذشته ۱۲۰ هدف را در سراسر نوار غزه بمباران کردهاند.
افیخای ادرعی، سخنگوی عربزبان ارتش اسرائیل، بار دیگر از ساکنان شهر غزه خواست برای در امان ماندن از درگیریها، این منطقه را ترک کنند.
در سوی دیگر، منابع فلسطینی از کشته شدن ۷۴ نفر در نوار غزه در ۲۴ ساعت گذشته خبر دادند.
برنامه جهانی غذای سازمان ملل برآورد کرده است از زمان آغاز عملیات زمینی اسرائیل در شهر غزه در حدود دو هفته پیش، بین ۳۵۰ تا ۴۰۰ هزار نفر از فلسطینیان آواره شدهاند، در حالی که همچنان صدها هزار نفر در این شهر باقی ماندهاند.
ترامپ شنبه پنجم مهر در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «مذاکرات فشردهای به مدت چهار روز در جریان بود و تا زمانی که به توافقی موفقیتآمیز برسیم، ادامه خواهد یافت.»
او افزود که همه کشورهای منطقه در این گفتوگوها مشارکت دارند.
طرح صلح ۲۱ بندی
به گزارش خبرگزاری رویترز، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه، اعلام کرد ترامپ طرح صلح ۲۱ بندی برای خاورمیانه را به رهبران کشورهای منطقه ارائه کرده است.
ترامپ که وعده پایان سریع جنگ غزه را داده بود، هشت ماه پس از آغاز دوره دوم ریاستجمهوریاش همچنان به راهحلی قطعی در مورد این جنگ دست نیافته است.
حضور دوباره او در کاخ سفید با آتشبس دو ماهه میان اسرائیل و حماس آغاز شد که در ۲۸ اسفند پایان یافت.
رییسجمهوری آمریکا تاکید کرد: «حماس و اسرائیل کاملا از روند مذاکرات مطلع هستند.»
او گفتوگوها را «الهامبخش و سازنده» توصیف کرد اما جزییات بیشتری ارائه نداد.
تلاشهای دیپلماتیک
بر اساس گزارش رویترز، شیخ عبدالله بن زاید، وزیر خارجه امارات متحده عربی، در دیدار با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک، بر ضرورت پایان فوری جنگ غزه تاکید کرد.
امارات که در سال ۱۳۹۹ در چارچوب «پیمان ابراهیم» با اسرائیل روابط دیپلماتیک برقرار کرد، هشدار داد که الحاق کرانه باختری «خط قرمز» ابوظبی است.
انتقادهای جهانی از ادامه حملات به غزه
مقامهای آمریکایی این هفته از پیشرفت احتمالی در مذاکرات غزه خبر دادند؛ هرچند بمباران اسرائیل در این منطقه ساحلی همچنان ادامه دارد.
انتشار تصاویر کودکان و غیرنظامیان گرسنه فلسطینی موجب خشم گسترده جهانی شده است.
حملات اسرائیل به غزه تاکنون دهها هزار کشته بر جای گذاشته و ساکنان این باریکه را آواره کرده است.
گروههای حقوق بشری، پژوهشگران و کمیته تحقیق سازمان ملل، عملیات اسرائیل را «نسلکشی» توصیف کردهاند.
اسرائیل ضمن رد این اتهامات، اقدامات خود را «دفاع مشروع در برابر حمله هفتم اکتبر حماس» میداند که منجر به کشته شدن هزار و ۲۰۰ نفر در اسرائیل و به گروگان گرفته شدن بیش از ۲۵۰ نفر شد.
این گفتوگوها در شرایطی ادامه مییابد که فشار جامعه جهانی برای توقف جنگ و رساندن کمکهای بشردوستانه به غزه رو به افزایش است.
دستیابی به توافق در این مذاکرات میتواند دستاورد مهمی در سیاست خاورمیانهای دولت ترامپ به شمار آید.
این روزنامه نوشت بلر به عنوان رئیس هیئت نظارتی پیشنهادی موسوم به «سازمان بینالمللی انتقالی غزه» (GITA) مطرح شده است.
این خبر در حالی منتشر میشود که پیشتر روزنامه تایمز اسرائیل از نقش بلر در طراحی یک طرح مورد حمایت آمریکا برای پایان دادن به جنگ اسرائیل و حماس و تشکیل یک نهاد انتقالی حکومتی خبر داده بود. همچنین بلر در نشستی در اواخر ماه اوت که به ریاست ترامپ برگزار شد و بر جنگ غزه و سناریوهای پس از آن تمرکز داشت، حضور داشته است.
فایننشال تایمز در ادامه گزارش خود آورده است که مؤسسه تونی بلر در ماه ژوئیه در پروژهای برای تدوین طرح غزه پس از جنگ مشارکت داشته است. این اندیشکده تأکید کرده که هیچیک از مذاکراتش درباره بازسازی غزه شامل ایده جابجایی اجباری ساکنان این منطقه نبوده است.
در همین حال، روزنامه اسرائیلی هاآرتص نیز روز پنجشنبه گزارش داد که دولت آمریکا علاقهمند است بلر ریاست هیئت مشورتی بینالمللی GITA را بر عهده گیرد. اگرچه خبرگزاری رویترز اعلام کرده هنوز قادر به تأیید مستقل این گزارشها نیست، اما انتشار این اطلاعات نشان میدهد بحث بر سر نقش چهرههای بینالمللی در آینده غزه وارد مرحله جدیتری شده است.
پیش از این نیز اکسیوس گزارش داده بود که دونالد ترامپ به همراه استیو ویتکاف سهشنبه در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل طرحی موسوم به «برنامه ۲۱ مادهای» را برای پایان دادن به جنگ غزه و سازوکار اداره این منطقه پس از حماس به رهبران عرب و مسلمان ارائه کردند. این ابتکار با واکنش مثبت شرکتکنندگان روبهرو شد.
منابع آگاه گفتند او در این نشست تاکید کرده که جنگ باید به سرعت پایان یابد، زیرا ادامه آن باعث افزایش انزوای اسرائیل در سطح بینالمللی میشود. ویتکاف نیز روز چهارشنبه ابراز امیدواری کرد که «در روزهای آینده پیشرفتی حاصل شود.»
منابع مطلع به اکسیوس گفتند که پیشنهاد آمریکا شامل نسخههای اصلاحشدهای از ایدههایی است که طی شش ماه گذشته توسط جرد کوشنر، داماد ترامپ، و تونی بلر، نخستوزیر پیشین بریتانیا، مطرح شده بود. مهمترین اصول این طرح عبارت است از: «خروج تدریجی اسرائیل از تمامی نوار غزه، ایجاد سازوکار حکمرانی جدید بدون حماس و تامین مالی از سوی کشورهای عربی و اسلامی برای اداره و بازسازی غزه»
پیش از این مایک هاکبی، سفیر آمریکا در اسرائیل، نیز اعلام کرده بود که ایالات متحده با کشورهای عربی خلیج فارس درباره احتمال اینکه این کشورها پس از پایان جنگ کنونی غزه، اداره نوار غزه را بر عهده بگیرند، گفتوگو کرده است.
این موضوع در شرایطی مطرح میشود که تنشها بر سر جنگ غزه وارد دومین سال خود شده و فشارهای بینالمللی برای یافتن راهحل صلح افزایش یافته است.
ترامپ روز سهشنبه در نیویورک با رهبران و مقاماتی از عربستان سعودی، امارات، قطر، مصر، اردن، ترکیه، اندونزی و پاکستان دیدار کرد. محور این گفتوگوها جنگ غزه و آینده روابط اسرائیل و فلسطین بود.
او روز پنجشنبه در جمع خبرنگاران در کاخ سفید گفت: «اجازه نخواهم داد اسرائیل کرانه باختری را الحاق کند.»
این موضع پس از آن مطرح شد که ایتمار بنگویر، وزیر امنیت داخلی اسرائیل، اعلام کرده قصد دارد کابینه اسرائیل را به اعمال حاکمیت بر کرانه باختری ترغیب کند؛ اقدامی که به معنای الحاق عملی سرزمینی است که در جنگ ۱۹۶۷ از اعراب تصرف شد.
شاهزاده فیصل بن فرحان، وزیر خارجه عربستان سعودی، در سخنانی در سازمان ملل تاکید کرد: «کشورهای عرب و مسلمان بهروشنی به رئیسجمهوری [آمریکا] توضیح دادند که الحاق هر بخشی از کرانه باختری نه تنها صلح احتمالی در غزه بلکه هرگونه صلح پایدار را تهدید میکند. من مطمئنم که ترامپ موضع ما را فهمیده و میداند الحاق چه خطراتی دارد.»
او همچنین گفت پایان دادن به جنگ غزه پیششرطی برای پیشبرد موضوع تشکیل کشور فلسطین است.
همزمان، دولت ترامپ طرحی ۲۱ مادهای برای صلح خاورمیانه به رهبران عرب و مسلمان ارائه داده است که بنا بر گفته استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، شامل موضوع غزه نیز میشود، هرچند جزئیات آن هنوز منتشر نشده است.
ترامپ قرار است روز دوشنبه در واشینگتن با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، دیدار کند.
از سوی دیگر، مجمع عمومی سازمان ملل در سپتامبر با اکثریت قاطع یک بیانیه هفتصفحهای را تصویب کرد که راهحل دو کشوری و پایان جنگ غزه را پیگیری میکند؛ بیانیهای که ریشه در کنفرانس بینالمللی ماه ژوئیه به میزبانی عربستان سعودی و فرانسه داشت، اما با تحریم آمریکا و اسرائیل مواجه شد.
جنگ غزه در پی حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ حماس به اسرائیل آغاز شد؛ حملهای که به کشته شدن ۱۲۰۰ نفر، عمدتاً غیرنظامی، و گروگانگیری بیش از ۲۵۰ نفر انجامید.
در مقابل، حملات اسرائیل به غزه تاکنون به گفته مقامات بهداشتی محلی بیش از ۶۵ هزار کشته بر جای گذاشته است.
در چنین شرایطی، همزمانی طرح ۲۱ مادهای آمریکا و بیانیه سازمان ملل – به گفته وزیر خارجه عربستان سعودی – «مکمل یکدیگر» تلقی میشود و میتواند چشماندازی برای باز شدن مسیر دیپلماسی در یکی از پیچیدهترین بحرانهای خاورمیانه فراهم آورد.
