بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، میگوید از طریق طرح اشغال شهر غزه که در کابینه این کشور به تصویب رسید، اسرائیل قصد دارد به توافق جامعی با حماس برسد که به آزادی همه ۵۰ گروگان باقیمانده در غزه، چه زنده و چه مرده، منجر شود.
نتانیاهو شامگاه یکشنبه ۱۹ مرداد در یک کنفرانس خبری با رسانههای اسرائیلی در اورشلیم گفت: «در مورد هدف ما در این طرح، میخواهیم همه گروگانها را آزاد کنیم. وقتی میگویم "همه"، منظورم زنده و مرده است.»
نتانیاهو در همین روز یک نشست خبری با خبرنگاران خارجی برگزار و از طرح اسرائیل برای تصرف غزه دفاع کرد.
وقتی در دومین نشست خبری نتانیاهو در روز یکشنبه بار دیگر از او پرسیده شد که آیا اسرائیل پس از آغاز عملیات، در صورتی که حماس پیشنهاد یک توافق جزئی برای آزادی گروگانها بدهد، با آن موافقت خواهد کرد، نتانیاهو گفت: «ما به دنبال یک توافق هستیم، نه توافق جزئی، برای آزادی کامل همه ۲۰ گروگان زنده باقیمانده، با هدف شکست حماس.»
او ادامه داد: «درباره توافقهای جزئی صحبت کردیم، برای توافقهای جزئی صبر کردیم، و در این مدت همیشه گمراه شدیم. [حماس] کمی اینجا، کمی آنجا [گروگانها را] تحویل داد و بسیاری را نزد خود نگه داشت و اصلا مشخص نبود که آیا هرگز آنها را میبینیم یا نه. من میخواهم همه را ببینم، و باور دارم که یک پیروزی قاطع راه رسیدن به این هدف است.»
در پاسخ به اینکه آیا او نگران است که مخالفت علنی سپهبد ایال زمیر، رییس ستاد ارتش اسرائیل، با این طرح بر موفقیت عملیاتی تاثیر بگذارد، نتانیاهوگفت: «من ارتش، فرماندهانش و همه نهادهای امنیتی را تشویق میکنم: هر چه در ذهن دارید بگویید. میخواهم آن را بشنوم، و بسیاری اوقات قانع میشوم. گاهی هم قانع نمیشوم، و در نهایت من تصمیم میگیرم.»
او اضافه کرد: «آنچه ما تصمیم میگیریم، همان اجرا میشود. این تصمیم است. این همان طریقی است که دموکراسی کار میکند.»
نخستوزیر اسرائیل: هرگز سیاست گرسنگی در غزه را اتخاذ نکردیم
در ادامه این کنفرانس خبری، نتانیاهو گفت که هرچند در غزه «کمبود» مواد غذایی وجود داشته، اما اسرائیل هرگز سیاست گرسنگی دادن به مردم غزه را اتخاذ نکرده و باعث گرسنگی در این منطقه نشده است.
او گفت ایده «شهر بشردوستانه» که از سوی یسرائیل کاتز وزیر دفاع اسرائیل مطرح شده، همان چیزی است که اسرائیل در حال حاضر انجام میدهد: «اینکه مناطقی وجود داشته باشد که در آن به جمعیت اجازه دهیم از مناطق جنگی خارج شوند و کمکهای انسانی دریافت کنند.»
نتانیاهو افزود که به طور منظم از هر دو جناح چپ و راست مورد انتقاد قرار میگیرد و این موضوع روی او تاثیری ندارد.
او با اشاره به حماس تاکید کرد: «من قصد ندارم اینجا متوقف شوم. قصد ندارم این هیولاها را در جای خود باقی بگذارم.»
نخستوزیر اسرائیل تاکید کرد که تصمیم کابینه برای تصرف شهر غزه در هفته گذشته «اولین گام» در مسیر شکست نظامی حماس است.
او اضافه کرد: «قصد ندارم بقیه مراحل را توضیح دهم»، زیرا مراحل بعدی در جلسه کابینه امنیتی مورد بحث قرار گرفته است.
نتانیاهو گفت: «به محض اینکه مرکز ثقل را فرو بریزید، آخرین دژ واقعی باقیمانده برای حماس در غزه، حماس فرو میپاشد و فکر میکنم خود حماس هم همین را باور دارد.»
نتانیاهو یکشنبه ۱۹ مرداد در نشستی خبری، پنج اصل از طرح مدنظرش برای آینده غزه را اعلام کرد. از مهمترین مؤلفههای این طرح این است که نه حماس و نه تشکیلات خودگردان فلسطین مسئولیتی در اداره غزه نخواهند داشت.
از سوی دیگر، طاهر النونو، مشاور رسانهای دفتر سیاسی حماس، در گفتوگو با خبرگزاری فرانسه این طرح را محکوم و نتانیاهو را به «دروغگویی، فریبکاری و تلاش برای گمراه کردن مردم» متهم کرد.
از نظر حماس این طرح شکلی «تحریفشده و پنهانکارانه» برای تصرف غزه است.
نخستوزیر اسرائیل گفت طرح عملیات نظامی جدید در غزه با هدف مقابله با دو پایگاه باقیمانده حماس شامل شهر غزه و کمپهای مرکز این منطقه تدوین شدهاند.
او افزود انتظار دارد طرح حمله به غزه «نسبتا سریع» نهایی شود و یادآوری کرد حماس هنوز هزاران «تروریست مسلح» دارد و میخواهد باز هم تهاجم مرگبار هفتم اکتبر را تکرار کند.
نتانیاهو با دفاع از طرح خود، پایان جنگ را منوط به حذف حماس دانست و اضافه کرد: «هیچ کشوری اجازه نمیدهد تروریستهای نسلکش کنارشان زندگی کند... ما نمیخواهیم غزه را اشغال کنیم. میخواهیم آن را از حماس نجات دهیم.»
کابینه امنیتی اسرائیل ۱۷ مرداد طرح پیشنهادی نتانیاهو برای تصرف کامل غزه را تصویب کرد.
بر اساس این طرح، ارتش اسرائیل ماموریت خواهد داشت تا کنترل شهر غزه را که محل سکونت حدود ۸۰۰ هزار نفر از فلسطینیان است، به دست گیرد.
نتانیاهو در ادامه نشست خبری خود اعلام کرد اسرائیل باید از نظر امنیتی «دست بالا» را در غزه داشته باشد، زیرا این بهترین راه پایان دادن به جنگ است.
او تاکید کرد: «من نمیخواهم جنگ را طولانی کنم. میخواهم آن را تمام کنم. اما برخی میگویند باید تسلیم حماس شویم. اگر این کار را کنیم، هفتم اکتبر باز هم تکرار خواهد شد.»
نتانیاهو ادامه داد: «ما به غیرنظامیان اجازه میدهیم به مناطق امن بروند... ما نمیخواهیم در غزه بمانیم.»
«ساکنان غزه میخواهند که این منطقه را از دست حماس آزاد کنیم»
نخستوزیر اسرائیل در پاسخ به انتقادهای گسترده به طرح تصرف غزه گفت: «ما میخواهیم جنگ را تمام کنیم؛ عملیات در شهر غزه و تخریب زیرساخت حماس راه پایان جنگ است.»
هزاران نفر از شهروندان اسرائیلی ۱۸ مرداد در خیابانهای تلآویو گرد هم آمدند تا مخالفت خود را با طرح نتانیاهو برای گسترش جنگ در غزه اعلام کنند.
معترضان خواستار پایان فوری جنگ و آزادی تمام گروگانهای باقیمانده در این باریکه شدند.
همچنین کمیته وزارتی عربی-اسلامی متشکل از ۲۰ کشور ۱۸ مرداد در بیانیهای، تصمیم اسرائیل برای تصرف و اعمال کنترل کامل بر غزه را بهشدت محکوم کرد.
نتانیاهو چند روز پیش در گفتوگو با فاکسنیوز تاکید کرد اسرائیل در پی آن است که کنترل کل غزه را در دست بگیرد، اما قصد الحاق این منطقه به اسرائیل را ندارد.
او در نشست خبری جدید خود گفت مردم غزه از اسرائیل و جهان میخواهند «از دست حماس نجاتشان دهد».
نتانیاهو افزود به ارتش اسرائیل دستور داده تا مقدمات حضور امن خبرنگاران خارجی در نوار غزه را فراهم کند و در آن زمان، رسانهها خواهند دید که «شهروندان غزه خودشان هم با حماس میجنگند».
نخستوزیر اسرائیل ادامه داد: «آنها همچنین خرابی گستردهای خواهند دید. حماس که همه این مناطق را نظامی یا بمبگذاری کرده بود، مسئول این موضوع است.»
«حماس مسئول کمبود غذا در غزه است»
نخستوزیر اسرائیل در بخشی از نشست خبری خود، کمبود مواد غذایی در غزه را تایید کرد، اما دلیل آن را حماس دانست که «غذا را میدزدد و هر که را بخواهد به غذا نزدیک شود، میکشد».
نتانیاهو همچنین حماس را به «سرقت» کامیونهای حامل کمکهای بشردوستانه در ماههای گذشته متهم کرد و افزود: «باوجود دروغهایی که طرح میشود، از آغاز جنگ سیاست ما این بوده که جلوی فاجعه انسانی در غزه را بگیریم.»
هزاران نفر از ساکنان غزه هر روز در اطراف مراکز توزیع غذا تحت مدیریت بنیاد بشردوستانه غزه که با حمایت آمریکا و اسرائیل فعالیت میکند، جمع میشوند.
از زمان آغاز به کار این بنیاد در اوایل خرداد، در جریان توزیع کمکها صدها تن از ساکنان غزه بهدلیل تیراندازی یا ازدحام جمعیت، جان خود را از دست دادهاند یا زخمی شدهاند.
نتانیاهو گفت از کشورهای مختلف خواسته است تا سازمان ملل را برای توزیع کمکهایی که «هفتهها روی زمین مانده بود»، متقاعد کنند.
او سازمان ملل را متهم کرد که در ماههای گذشته از توزیع هزاران کامیون کمکهای بشردوستانه در نوار غزه خودداری کرده است.
نخستوزیر اسرائیل همچنین از برنامهریزی برای اقداماتی جدید در این زمینه، از جمله مشخص کردن «مسیرهای امن برای کمکهای بشردوستانه»، ساخت چندین مرکز جدید توزیع و ارسال کمکها از طریق آسمان خبر داد.
نتانیاهو گفت این کار از قحطی جلوگیری میکند اما «جلوی کمپین پروپاگاندای جهانی قحطی را نمیگیرد».
او افزود: «اگر سیاست قحطی داشتیم، هیچ کس در این دو سال جنگ در نوار غزه زنده نمیماند.»
یک مقام اتحادیه اروپا ۱۶ مرداد هشدار داد با وجود اقدامات صورتگرفته برای ارسال کمکهای بشردوستانه به نوار غزه، وضعیت انسانی در این منطقه همچنان «بسیار وخیم» است.
«در صورت تشکیل کشور فلسطین، جمهوری اسلامی بر آن مسلط میشود»
نخستوزیر اسرائیل در ادامه نشست خبری خود، به تصمیم شماری از کشورهایی اروپایی برای به رسمیت شناختن کشور فلسطین واکنش نشان داد.
او گفت بعضی فکر میکنند همه مشکل این است که کشور مستقل فلسطین تشکیل نشده، اما بارها به فلسطینیان تشکیل یک کشور پیشنهاد شد و آنها «نپذیرفتند».
نتانیاهو افزود دلیل این موضوع این است که «فلسطینیان بهدنبال کشور خودشان نیستند و هدفشان نابود کردن کشور ماست».
بریتانیا و فرانسه در هفتههای اخیر اعلام کردند آمادهاند تا پیش از اجلاس آینده مجمع عمومی سازمان ملل در ماه سپتامبر، کشور فلسطین را به رسمیت بشناسند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در واکنش به تحولات اخیر گفت واشینگتن چنین سیاستی را دنبال نمیکند و وزارت خارجه اسرائیل هم با انتقاد شدید از موضع لندن و پاریس، این تصمیم را «پاداشی به حماس» توصیف کرد.
نتانیاهو تاکید کرد: «حتی اگر کشور فلسطین تشکیل شود، اسلامگرایان تندرو و جمهوری اسلامی بر آن مسلط خواهند شد.»
او افزود: «ما برای اینکه تصویر خوبی [در عرصه بینالمللی] داشته باشیم، مرتکب خودکشی ملی نخواهیم شد.»
این تظاهرات تنها یک روز پس از آن برگزار شد که دفتر نخستوزیر اعلام کرد کابینه امنیتی تصمیم گرفته است شهر غزه را به تصرف ارتش درآورد و عملیات نظامی را در این منطقه گسترش دهد. این تصمیم با وجود هشدار ارتش درباره خطر جانی برای گروگانها و مخالفت گسترده افکار عمومی اتخاذ شده است.
به گزارش خبرگزاری رویترز، لیشای میران لاوی، همسر یکی از گروگانها، در جمع معترضان گفت این تصمیم «میتواند حکم مرگ عزیزترین افراد ما باشد» و از دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، خواست برای توقف جنگ و آزادی گروگانها مداخله کند. نظرسنجیها نشان میدهد اکثریت قاطع اسرائیلیها پایان فوری جنگ را بهترین راه برای آزادی ۵۰ گروگان باقیمانده – که حدود ۲۰ نفر از آنها هنوز زندهاند – میدانند.
بیشتر گروگانهای آزادشده تاکنون از طریق مذاکرات دیپلماتیک آزاد شدهاند، اما گفتوگوها برای آتشبسی که میتوانست آزادی گروگانهای بیشتری را به همراه داشته باشد، در ماه ژوئیه شکست خورد. منتقدان، از جمله برخی متحدان اروپایی اسرائیل، نسبت به تصمیم دولت برای گسترش جنگ هشدار دادهاند و ارتش نیز آن را پرخطر میداند.
برخی وزرای تندرو ائتلاف حاکم، همچون بزالل اسموتریچ، خواستار اشغال کامل غزه هستند، در حالی که ارتش این اقدام را تهدیدی جدی برای جان گروگانها میداند. نتانیاهو چند روز پیش در گفتوگویی با فاکسنیوز تاکید کرد که قصد دارد کنترل کل غزه را در دست گیرد، اما این سرزمین را برای اسرائیل حفظ نکند.
معترضان در تلآویو با در دست داشتن پرچمهای اسرائیل، تصاویر گروگانها و پلاکاردهایی علیه دولت، بار دیگر بر خواست خود برای آتشبس و آزادی فوری گروگانها تاکید کردند. وزارت بهداشت غزه که تحت کنترل گروه حماس است اعلام کرده که از آغاز جنگ تاکنون بیش از ۶۱ هزار فلسطینی جان باختهاند، از جمله ۳۹ نفر تنها در شبانهروز گذشته.
این اعتراضات در حالی ادامه دارد که دولت اسرائیل قرار است به زودی تصمیم نهایی خود درباره عملیات در شهر غزه را به تصویب کابینه کامل برساند؛ تصمیمی که میتواند مسیر جنگ و سرنوشت گروگانها را تعیین کند.
کمیته وزارتی عربی-اسلامی که کشورهایی مانند مصر، عربستان سعودی، قطر، ترکیه و اردن عضو آن هستند، شنبه ۱۸ مرداد در بیانیهای اعلام کرد طرح اسرائیل «نقض آشکار قوانین بینالمللی و تلاشی برای تثبیت اشغال غیرقانونی و تحمیل وضعیت موجود» است.
این بیانیه از طرح اسرائیل برای کنترل کامل نظامی بر غزه با عنوان اقدامی در راستای «تشدید خطرناک تنشها» یاد کرد و این کشور را مسئول «نسلکشی و فاجعههای انسانی» در غزه دانست.
کمیته عربی-اسلامی تاکید کرد این رویکرد ادامه تخلفات گستردهای است که شامل «کشتار، گرسنگی دادن عمدی، تلاش برای کوچاندن اجباری و الحاق اراضی فلسطینی» میشود.
این کمیته هشدار داد این اقدامات میتواند مصداق «جنایت علیه بشریت» باشد، هرگونه فرصت برای دستیابی به صلح را از میان ببرد و تلاشهای بینالمللی برای توقف درگیریها را تضعیف کند.
اسرائیل ۱۶ مرداد طرح پیشنهادی بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این کشور، برای تصرف کامل غزه را تصویب کرد.
بر اساس این طرح، ارتش اسرائیل ماموریت خواهد داشت تا کنترل شهر غزه را که محل سکونت حدود ۸۰۰ هزار نفر از فلسطینیان است، به دست گیرد.
کشورهای عربی و اسلامی در بیانیه خود خواهان توقف فوری حملات اسرائیل به غزه از جمله به غیرنظامیان و زیرساختها، ورود فوری و بدون قید و شرط کمکهای بشردوستانه و حمایت از تلاشهای مصر، قطر و آمریکا برای رسیدن به توافق تبادل اسرا و کاهش تنشها شدند.
آنها همچنین بر اجرای طرح عربی-اسلامی بازسازی غزه و مشارکت در کنفرانس بازسازی که بهزودی در قاهره برگزار خواهد شد، تاکید کردند.
این کمیته بار دیگر یادآور شد که صلح عادلانه و پایدار تنها از طریق راهحل دوکشوری محقق میشود.
ویتکاف با نخستوزیر قطر درباره جنگ غزه و آزادی گروگانها دیدار میکند
اکسیوس به نقل از منابع آگاه گزارش داد ویتکاف قرار است ۱۸ مرداد در اسپانیا با محمد بن عبدالرحمن آلثانی، نخستوزیر قطر، دیدار و درباره طرح آتشبس در غزه و آزادی همه گروگانهای باقیمانده نزد حماس گفتوگو کند.
به گفته یک منبع مطلع از مذاکرات، این طرح ظرف دو هفته آینده به اسرائیل و حماس ارائه خواهد شد.
یک مقام اسرائیلی که نخواست نامش فاش شود و در این مذاکرات حضور دارد، به اکسیوس گفت: «اسرائیل با تلاشها برای دستیابی به یک توافق جامع مشکلی ندارد، اما شکاف میان اسرائیل و حماس درباره پایان جنگ بسیار بزرگ است، بنابراین صحبت از یک توافق جامع در این مرحله احتمالا بیفایده خواهد بود.»
همزمان با این تحولات، محمود بسال، سخنگوی آژانس دفاع مدنی تحت کنترل حماس در غزه، اعلام کرد ۱۸ مرداد دستکم ۱۰ نفر در سراسر این منطقه کشته شدند.
به گفته او، دستکم شش نفر در نزدیکی یک مرکز توزیع کمک در مرکز غزه کشته و ۳۰ نفر زخمی شدند.
هزاران نفر از ساکنان غزه هر روز در اطراف مراکز توزیع غذا تحت مدیریت بنیاد بشردوستانه غزه که با حمایت آمریکا و اسرائیل فعالیت میکند، جمع میشوند.
از زمان آغاز به کار این بنیاد در اوایل خرداد تاکنون، در جریان توزیع کمکها صدها تن از ساکنان غزه بهدلیل تیراندازی یا ازدحام جمعیت، جان خود را از دست دادهاند یا زخمی شدهاند.
بنا بر گزارش مدیا لاین (The Media Line) که وبسایت اسرائیلی واینت آن را بازنشر کرده، با وجود نابودی گسترده زیرساختها، ترور رهبران ارشد و محاصره سنگین، حماس همچنان قادر به اداره مناطق تحت کنترل خود، ادامه عملیات نظامی و حتی پرداخت حقوق به نیروهایش است.
کارشناسان میگویند تداوم قدرت حماس نتیجه تصادفی نیست، بلکه حاصل شبکهای است که طی دو دهه گذشته بهطور عمیق در بافت اجتماعی غزه ریشه دوانده است. مایکل میلشتاین، رئیس انجمن مطالعات فلسطین در مرکز موشه دایان، میگوید: «حماس تنها یک گروه نظامی یا حزب سیاسی نیست، بلکه نهادی گسترده است که از طریق آموزش، خیریهها، مساجد، باشگاههای جوانان و انجمنهای زنان پیوندهای اجتماعی مستحکمی ایجاد کرده است.» او تخمین میزند که حماس با وجود از دست دادن ۲۵ تا ۲۷ هزار عضو ــ بیشترشان از شاخه نظامی ــ همچنان به دلیل ساختار مقاوم و قابلیت جایگزینی نیروها، نیروی غالب در غزه است.
احسان عطایا، مسئول روابط عربی و بینالمللی جهاد اسلامی فلسطین، نیز تاکید میکند که قدرت حماس ترکیبی از تعهد ایدئولوژیک و ساختار عملیاتی منسجم است. به گفته او، حماس توانسته در میانه «جنگ نسلکشی» و «کارزار گرسنگی» کنترل سیاسی را حفظ کند و با تکیه بر سازماندهی قوی و دستگاه امنیتی، نظم داخلی را برقرار نگه دارد.
از منظر نظامی، حماس تاکتیکهای خود را تغییر داده و به جای گردانها و تیپهای بزرگ، اکنون به واحدهای کوچک سه تا هفت نفره روی آورده که در میان ویرانههای شهری به جنگ چریکی مشغولاند. فرماندهان میدانی همچنان نقش مهمی در هدایت این حملات ایفا میکنند و ارتباط عملیاتی بین واحدها حفظ شده است.
شبکه گسترده تونلهای زیرزمینی همچنان کلید توان بقا و تحرکات حماس است و امکان جابهجایی نیروها، تسلیحات و رهبران را در سراسر غزه فراهم میکند. از نظر مالی، با وجود محاصره شدید، این گروه به پرداخت بخشی از حقوق اعضا ادامه میدهد، هرچند شکل این پرداختها تغییر کرده و شامل بستههای غذایی، آب و اقلام امدادی ــ که گاه از کمکهای بینالمللی منحرف میشود ــ نیز هست.
براساس تحقیقات بیبیسی که در این گزارش به آن استناد شده، حماس پیش از ۷ اکتبر بیش از ۷۰۰ میلیون دلار پول نقد در مخفیگاههای زیرزمینی ذخیره کرده بود و اکنون بخشی از آن را به صورت محرمانه میان نیروها توزیع میکند. همچنین، این گروه از بازرگانان مالیات میگیرد، برخی کالاها مانند سیگار را با قیمت بالا میفروشد و بخشی از کمکهای بشردوستانه را برای فروش مجدد منحرف میکند.
میلشتاین و عطایا هر دو بر انسجام رهبری حماس تاکید دارند و میگویند برخلاف تصور رایج درباره شکاف میان رهبران داخلی و دفتر سیاسی در تبعید، این دو بخش در تامین مالی و تصمیمگیریهای راهبردی هماهنگ عمل میکنند.
به گفته میلشتاین، استراتژی کنونی حماس «فرسایش توان دشمن» است؛ هدف این گروه پیروزی سریع نیست، بلکه طولانی کردن جنگ و افزایش هزینههای نظامی، اقتصادی و سیاسی برای اسرائیل است تا ادامه آن غیرممکن شود. عطایا نیز این مسیر را تنها گزینه ممکن برای حماس در شرایط فعلی میداند.
میلشتاین در پایان میگوید: «حماس قوی نیست، اما هنوز ایستاده است. همین کافی است تا بفهمیم این گروه تا چه اندازه در واقعیت اجتماعی غزه ریشه دارد.»
