وزیر دفاع آمریکا: تاکید جمهوری اسلامی بر ادامه برنامه هستهای مصرف داخلی دارد
پیت هگست، وزیر دفاع ایالات متحده، با اشاره به ادامه لفاظیهای مقامهای ارشد جمهوری اسلامی علیه آمریکا و اسرائیل گفت اظهارات تهران مبنی بر تکمیل برنامه هستهای خود «مصرف داخلی» دارد و برای «حفظ آبروی» حکومت مطرح میشود.
هگست پنجشنبه پنجم تیر در نشستی خبری به جزییات حمله اخیر آمریکا به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی پرداخت و از مواضع دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، در این خصوص تمجید کرد: «ترامپ شرایطی مهیا کرد که جنگ به پایان برسد و تجهیزات هستهای [حکومت ایران] نابود شدند.»
هگست بار دیگر بر موفقیتآمیز بودن حمله آمریکا و نابودی تاسیسات اتمی حکومت ایران در جریان این کارزار تاکید کرد و گزارشهای سیانان و نیویورکتایمز درباره ناکام ماندن این عملیات را نادرست خواند.
او گفت: «مطرح کردن این اطلاعات غلط، ناکافی و تحریفشده صرفا بهدلیل دشمنی با ترامپ است. آنها نمیخواهند او به موفقیتی دست پیدا کند. گزارش اسرائیل نابودی را تایید کرده. آژانس بین المللی تایید کرده سایتها بهشدت آسیب دیدهاند. وزارت خارجه [آمریکا] تایید کرده تجهیزات بهشدت آسیب دیدند.»
او با اشاره به سخنان اخیر مقامهای جمهوری اسلامی در مورد ادامه برنامه هستهای جمهوری اسلامی افزود: «بسیاری از این سخنان صرفا جنبه مصرف داخلی دارد و برای دلگرم کردن حامیان حکومت ایران بیان میشود... کار ما این است که آماده باشیم.»
هگست: هیچ شواهدی دال بر انتقال اورانیوم از سایتهای هستهای ایران وجود ندارد
وزیر دفاع ایالات متحده در ادامه نشست خبری خود با اشاره به میزان آسیب وارد شده به تاسیسات فردو گفت: «هرکسی که دو چشم و یک مغز داشته باشد، میتواند قدرت، دقت بالا و تاثیرات ویرانگر این حمله را درک کند. اگر میخواهید بدانید در فردو چه اتفاقی افتاده، یک بیل ببرید و زمین را بکنید، چون هرچه رخ داده زیر زمین است.»
هگست اضافه کرد هیچگونه اطلاعاتی در دست نیست که نشان دهد جمهوری اسلامی پیش از حمله آمریکا، ذخایر اورانیوم با غنای بالا را برای محافظت از برنامه هستهای خود جابهجا کرده باشد.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که در روزهای اخیر، شماری از کارشناسان هشدار دادهاند حکومت ایران ممکن است ذخایر اورانیوم با غنای نزدیک به سطح تسلیحاتی خود را پیش از حمله آمریکا از تاسیسات فردو خارج و به مکانهایی منتقل کرده باشد که برای اسرائیل، ایالات متحده و آژانس بینالمللی انرژی اتمی ناشناختهاند.
کارشناسان در این زمینه به تصاویر ماهوارهای شرکت مکسار استناد کردهاند که از «فعالیتهای غیرمعمول» در فردو در روزهای ۳۰ و ۳۱ خرداد حکایت دارد؛ از جمله صف طولانی خودروها در برابر ورودی این تاسیسات.
روزنامه فایننشال تایمز پنجم تیر گزارش داد کشورهای اروپایی بر این باورند که با وجود حملات آمریکا، بخش عمده ذخایر اورانیوم جمهوری اسلامی همچنان دستنخورده باقی مانده است.
یک منبع بلندپایه جمهوری اسلامی اول تیر به خبرگزاری رویترز گفت بخش عمدهای از اورانیوم با غنای ۶۰ درصد پیش از حمله آمریکا به مکانی نامعلوم منتقل شده است.
ترامپ: اورانیوم غنیشده از سایتهای ایران خارج نشده است
در راستای اظهارات وزیر دفاع آمریکا، ترامپ پنجم فروردین در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت «هیچ چیزی» از تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی منتقل نشده است.
ترامپ افزود: «ماشینها و وانتهایی که در محل دیده شدند، متعلق به کارگران بتنریزی بودند که در تلاش بودند دهانه ورودیها را بپوشانند.»
او تاکید کرد: «هیچ چیزی از تاسیسات خارج نشده است. جابهجایی آنها بیش از حد زمانبر، بیش از حد خطرناک، بسیار سنگین و دشوار است.»
رییس ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا: این عملیات حاصل ۱۵ سال مطالعه بود
دن کین، رییس ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا، در نشست خبری در پنتاگون اعلام کرد عملیات «چکش نیمه شب» علیه تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی نتیجه ۱۵ سال مطالعه، نظارت و برنامهریزی بود.
او گفت: «دلیل استفاده از [بمبافکنهای] بی۲ این بود که میدانستیم بمبهای ۳۰ تنیاش از چه کارایی برخوردار هستند... تمام بمبها بهدرستی عمل کردند. نتیجه همان بود که باید میبود.»
کین با اشاره به جزییات این عملیات در تاسیسات فردو افزود: «تصمیم گرفتیم ورودی کانالها را بهعنوان نقطه اصلی اصابت بمبها انتخاب کنیم؛ همانجایی که ایران پیش از حمله [با لایههای بتنی] پوشانده بود. بمب نخست برای تخریب این پوشش بتنی به کار رفت و بمبهای دوم تا پنجم با هدف نفوذ هرچه بیشتر به درون سایت طراحی شده بودند. بمب ششم نیز برای جبران احتمالی عملکرد ناقص بمبهای قبلی در نظر گرفته شده بود.»
علی خامنهای رهبر جمهوری اسلامی، در نخستین پیام خود پس از اعلام آتشبس میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، بار دیگر از تلاش حکومت ایران برای «نابودی» اسرائیل در این جنگ گفت. سپاه پاسداران نیز در بیانیهای جداگانه مجددا اسرائیل را به «نابودی» تهدید کرد.
خامنهای پنجشنبه پنجم تیر در سومین پیام ویدیویی خود درباره جنگ ۱۲ روزه میان جمهوری اسلامی و اسرائیل گفت آمریکا بهصورت مستقیم وارد جنگ با حکومت ایران شد، زیرا احساس کرد در صورت عدم مداخله، اسرائیل «بهکلی نابود خواهد شد».
او افزود: «اینجا هم جمهوری اسلامی پیروز شد و سیلی سختی به گونه آمریکا نواخت.»
رهبر جمهوری اسلامی بدون اشاره به آتشبس و ضمن رد درخواست تسلیم حکومت گفت «با آن همه هیاهو و ادعا»، اسرائیل «زیر ضربات جمهوری اسلامی تقریبا از پا درآمد و لِه شد».
خامنهای در ادامه پیام ویدیویی خود، به حمله موشکی جمهوری اسلامی به پایگاه آمریکایی العدید در قطر اشاره کرد و گفت: «در آینده هم این حادثه قابل تکرار است؛ در صورتی که تعرضی صورت بگیرد، هزینه دشمن قطعا هزینه بالایی خواهد بود.»
او اضافه کرد: «آمریکاییها در حمله به تاسیسات هستهای نتوانستند کار مهمی انجام دهند.»
رهبر جمهوری اسلامی از آغاز جنگ با اسرائیل به یک پناهگاه زیرزمینی منتقل شده و با وجود برقراری آتشبس میان دو طرف، همچنان این مخفیگاه را ترک نکرده است.
نیویورکتایمز نیز ۳۱ خرداد نوشت در پی حملات شدید اسرائیل به تهران، خامنهای از پناهگاه خود سه روحانی ارشد را بهعنوان جانشینان احتمالیاش معرفی کرده است.
سپاه پاسداران پنجم تیر در بیانیهای با اشاره به رویارویی نظامی به اسرائیل اعلام کرد: «شروعکننده جنگ ارتش اسرائیل بود، اما پایانش را ما رقم زدیم.»
در این بیانیه آمده است: «متعهد میشویم که برای خروج آمریکا از منطقه و نابودی اسرائیل بهعنوان اهداف راهبردی و ثابتمان، لحظهای از پا ننشینیم.»
این بیانیه در حالی منتشر میشود که سپاه پاسداران چهارم تیر کشته شدن ۳۰ فرمانده نظامی ارشد جمهوری اسلامی را در جنگ با اسرائیل تایید کرد که در این میان، نامهایی چون حسین سلامی، محمد باقری، امیرعلی حاجیزاده و غلامعلی رشید به چشم میخورند.
عبدالرحیم موسوی، رییس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، نیز پنجم تیر گفت: «سران آمریکا از طریق برخی از کشورهای منطقه به التماس افتاده و عملا در برابر اراده جمهوری اسلامی تسلیم شدند.»
او افزود: «بار دیگر به اسرائیل و پشتیبانانش هشدار میدهیم که تحرکات آنها را کاملا رصد میکنیم و در صورت تکرار هرگونه خطای راهبردی، متجاوزان را به سیاهچالههای تاریخ خواهیم فرستاد.»
در جریان جنگ با اسرائیل و پس از آن، جمهوری اسلامی موج جدیدی از سرکوبهای داخلی را آغاز کرده و صدها نفر از شهروندان را با اتهامهایی نظیر «جاسوسی» و «نفوذ» بازداشت کرده و در برخی موارد، احکام اعدام آنها را به اجرا گذاشته است.
اطلاعات اختصاصی رسیده به ایراناینترنشنال حاکی از آن است که علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، از روند مذاکراتی که به توافق آتشبس میان اسرائیل و حکومت ایران انجامید، بیاطلاع بوده است.
بر اساس این اطلاعات، تصمیمگیری در خصوص آتشبس از طریق شورای عالی امنیت ملی و مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، انجام شد.
این منبع که از جزییات این مذاکرات در جلسه شورای عالی امنیت ملی با خبر بود گفت شورا قصد داشت سریعا به پیشنهاد رییسجمهوری آمریکا دونالد ترامپ برای آتشبس پاسخ دهد اما در آن زمان، فرصت و امکان تماس با خامنهای وجود نداشت. از این رو شورا آتشبس را تصویب کرد و بدون اطلاع خامنهای آن را اعلام نمود.
در آخرین ویدیویی هم که از علی خامنهای منتشر شد، او ضمن اشاره به اسرائیل و آمریکا هیچ اشارهای به آتشبس نکرد و در این باره هیچ اظهارنظری نکرد.
ایراناینترنشنال پیشتر به نقل از دو منبع آگاه گزارش داده بود ساعاتی پس از آغاز حملات اسرائیل، خامنهای به همراه خانوادهاش به پناهگاهی زیرزمینی در لویزان واقع در شمال شرق تهران منتقل شده است.
طبق منابع ایراناینترنشنال ارتباط خامنهای در روزهای گذشته به خاطر ترس از حمله به پناهگاهش به شدت محدود بوده است.
نیویورکتایمز نیز ۳۱ خرداد نوشت در پی حملات شدید اسرائیل به تهران، خامنهای از پناهگاه خود سه روحانی ارشد را بهعنوان جانشینان احتمالیاش معرفی کرده است.
نیویورکتایمز افزود این اقدام بیسابقه تصویری نادر از وضعیت بحرانی در راس نظام جمهوری اسلامی ترسیم میکند؛ وضعیتی که به گفته ناظران، بیانکننده نگرانی عمیق رهبر ۸۶ ساله جمهوری اسلامی از احتمال کشته شدن و نیاز به تضمین انتقال فوری قدرت است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، دوم تیرماه از توافق «قطعی» میان جمهوری اسلامی و اسرائیل برای برقراری «آتشبس کامل و جامع» خبر داد و گفت دو طرف پس از ۱۲ روز با توقف درگیریها موافقت کردند.
سپاه پاسداران چهارم تیر کشته شدن ۳۰ فرمانده نظامی ارشد جمهوری اسلامی را در جنگ با اسرائیل تایید کرد که در این میان، نامهایی چون حسین سلامی، محمد باقری، امیرعلی حاجیزاده و غلامعلی رشید به چشم میخورند.
خامنهای پنجم تیر در سومین پیام ویدیویی خود از زمان حمله اسرائیل، از مکانی نامعلوم گفت: «با آن همه هیاهو و ادعا، اسرائیل زیر ضربات جمهوری اسلامی تقریبا از پا درآمد و لِه شد.»
او افزود: «آمریکاییها در حمله به تاسیسات هستهای نتوانستند کار مهمی انجام دهند.»
این سخنان در حالی مطرح میشوند که بر اساس برخی گزارشهای اطلاعاتی، تاسیسات هستهای فردو، نطنز و اصفهان که جمهوری اسلامی بهصورت مستقیم و غیرمستقیم میلیاردها دلار برای آنها هزینه کرده بود، نابود شدهاند.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، چهارم تیر در مصاحبه با شبکه الجزیره پس از چندبار طفره رفتن از پاسخ درباره میزان آسیب به تاسیسات اتمی حکومت ایران، سرانجام تایید کرد این تاسیسات در حملات اخیر آمریکا و اسرائیل «به شدت آسیب دیدهاند».
نمایندگان مجلس شورای اسلامی طرح قطع همکاری تهران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی را به تصویب رساندند و با تایید شورای نگهبان، محمدباقر قالیباف، رییس مجلس، آن را ابلاغ کرد. این اقدام برای عدم همکاری با آژانس، در سطح بینالمللی واکنشها و مخالفتهایی را به دنبال داشته است.
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، درباره این روند هشدار داد.
رافائل گروسی در واکنش به این اقدام اعلام کرد که جامعه بینالمللی نمیتواند پایان همکاری تهران بر سر تاسیسات هستهای را بپذیرد.
گروسیخواستارازسرگیریبازرسیهاشد
مدیرکل آژانس پنجشنبه پنجم تیر گفت که آژانس به ذخایر اورانیوم ۶۰ درصد ایران دسترسی ندارد و خبر داد در نامهای به عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، خواستار بازدید آژانس از تاسیسات اتمی در ایران شده اما عراقچی هنوز به این نامه پاسخ نداده است.
این درخواست در حالی مطرح میشود که جمهوری اسلامی اعلام کرده است اورانیوم غنیشده خود را پیش از حملات آمریکا جابهجا کرده است.
مدیرکل آژانس بر این اساس تاکید کرد که بازرسان باید ذخایر ایران را مجددا بررسی و ارزیابی کنند.
او چهارشنبه به شبکه فرانس-۲ گفت که ایران باید به سرعت همکاری با بازرسان بینالمللی را از سر گیرد و اعلام کرد آژانس از زمان شروع درگیریها بر فعالیتهای تهران نظارت نداشته است.
گروسی افزود: «تهران بر اساس پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی)، ملزم به همکاری با آژانس است.»
علیرضا سلیمی، عضو هیات رییسه مجلس، پیشتر گفت که طرح نمایندگان، ورود بازرسان آژانس به ایران را تنها در صورتی مجاز میداند که امنیت تاسیسات هستهای و فعالیتهای صلحآمیز جمهوری اسلامی بهطور کامل «تضمین شود». موضوعی که تشخیص آن بر عهده شورای عالی امنیت ملی خواهد بود.
این در حالی است که گروسی در ادامه صحبتهای خود گفت: «در طول جنگ، بازرسی امکانپذیر نیست اما اکنون که درگیریها پایان یافته، با توجه به حساسیت این مواد، اعتقاد دارم به نفع همه است که بازرسیها را هرچه زودتر از سر بگیریم.»
کرملین،تصمیمجمهوریاسلامیرانتیجهمستقیمحملاتدانست
سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه نیز پنجشنبه خواستار ادامه همکاری جمهوری اسلامی و آژانس بینالمللی انرژی اتمی شد.
کاخ کرملین هم با اظهار «نگرانی» از تصمیم تهران، «اعتبار از دست رفته» آژانس را مورد انتقاد قرار داد.
همزمان سرگئی ریابکوف، معاون وزیر خارجه روسیه، گفت که احتمال احیای مذاکرات برای توافق هستهای جدید کاهش یافته است.
مسکو تاکید کرد که تصمیم تهران برای تعلیق همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی، نتیجه مستقیم حملات اخیر اسرائیل و آمریکا به تاسیسات هستهای در ایران است.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، در نشستی خبری به خبرنگاران گفت: «چنین تصمیمی نتیجه مستقیم حمله بیدلیلی است که رخ داد. نتیجه مستقیم حملات به تاسیسات هستهای که کاملا بیسابقه بود.»
سخنگوی کرملین همچنین گفت روسیه وضعیت را از نزدیک پیگیری میکند و با تهران نیز در تماس است.
او افزود «تماسهایی» میان واشینگتن و تهران، چه مستقیم و چه از طریق کانالهای دیگر، وجود دارد.
آلمان: راینمایندگانایران «سیگنالاشتباه» است
برلین پنجشنبه از تهران خواست به همکاری با نهاد نظارت هستهای سازمان ملل ادامه دهد و رای نمایندگان ایرانی برای توقف همکاری با آژانس را «سیگنال کاملا اشتباه» خواند.
یوهان وادفول، وزیر خارجه آلمان، به خبرنگاران گفت: «برلین از دولت ایران میخواهد در این مسیر گام برندارد.»
وادفول در نشست خبری مشترک با آنیتا آناند، همتای کانادایی خود، افزود: «ما تمام تلاشهای دیپلماتیک خود را برای یافتن توافقی الزامآور در اسرع وقت به کار میگیریم.»
شوراینگهبانطرحراتاییدکرد
هادی طحان نظیف، سخنگوی شورای نگهبان، پنجشنبه اعلام کرد طرح الزام دولت به تعلیق همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی پس از بررسی اعضای این شورا تایید شده است.
این تایید گام مهمی در اجرایی شدن تصمیم مجلس محسوب میشود.
طرح مجلس در این زمینه، چهارم تیر با ۲۲۱ رای موافق وبدون رای مخالف به تصویب رسید.
پس از جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و جمهوری اسلامی، تصاویر ماهوارهای نشان میدهند برخی حملات از سوی ایران به خطا رفتهاند و تأسیسات هستهای در این کشور آسیب دیدهاند. به نظر میرسد دو دشمن قدیمی اکنون از جنگی سخت و کوتاه بیرون آمدهاند.
به گزارش فایننشال تایمز، پس از پایان دور تازهای از درگیری نظامی میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، دو طرف مشغول ارزیابی تلفات و خسارات واردشده به زیرساختهای دفاعی، اطلاعاتی و هستهای خود هستند.
گزارشهای اولیه حاکی از آن است که هزینه حملات در ایران بسیار بالا بوده است. سامانههای پدافند هوایی این کشور از کار افتاده، بسیاری از فرماندهان ارشد نظامی کشته شدهاند و برنامه هستهایاش دستکم با آسیبهایی جدی مواجه شده است.
فایننشال تایمز نوشت که در سوی دیگر، خسارات واردشده به اسرائیل همچنان در هالهای از ابهام است: «بخشی به دلیل سانسور نظامی در داخل این کشور و بخشی نیز بهسبب نبود تصاویر ماهوارهای مستقل از مناطق هدف قرار گرفته.»
حملات ناموفق ایران، تلفات بالای غیرنظامی در اسرائیل
در نخستین روزهای درگیری، گزارشهایی مبنی بر کشته شدن اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران منتشر شد اما او پس از پایان این درگیری نظامی، در تجمعی در مرکز تهران حضور یافت که به گفته مقامات جمهوری اسلامی، به مناسبت «پیروزی در دفع حملات اسرائیل» برگزار شد.
ظهوری که بهنوعی نشانهای از پیچیدگی روایتها و عدم شفافیت وضعیت میدانی دو طرف تلقی میشود.
تهران گفته است در حملات به اسرائیل موفق به هدف قرار دادن مقر موساد در منطقه گلیلوت، ستاد فرماندهی ارتش اسرائیل در تلآویو و چند مرکز مهم اطلاعاتی و انرژی شده است اما تصاویر ماهوارهای و ویدیوهای در دسترس عموم، عمدتا نشاندهنده خطا در اصابت موشکها و خسارات وارد شده به مناطق مسکونی بودهاند.
برای نمونه، موشکهایی که گفته میشد به سمت پارک فنآوری ارتش اسرائیل در بئرشبع شلیک شده بودند، یک ساختمان مسکونی در نزدیکی آن را هدف قرار دادند.
چهار موشک ایرانی نیز که به سوی مقر موساد پرتاب شده بودند، به ساختمانی در آن سوی اتوبان برخورد کردند. مقامات اسرائیلی اعلام کردند محل اصابت، یک پارکینگ اتوبوس خالی بوده است.
همچنین یکی از موشکها در فاصله ۳۰۰ متری از ساختمان کریا، مرکز فرماندهی ارتش اسرائیل، فرود آمد.
با وجود پیشرفته بودن پدافند اسرائیل، ارتش این کشور اعلام کرده که این سامانهها «غیرقابل نفوذ نیستند».
در مجموع، اسرائیل توانسته است حدود ۹۰ درصد از ۵۵۰ موشک شلیکشده از سوی ایران را رهگیری کند.
با این حال، دستکم ۲۸ نفر در اسرائیل کشته و بیش از هزار و ۴۰۰ نفر (اغلب بهصورت سطحی) مجروح شدند.
هزاران خانه و خودرو نیز آسیب دیده یا ویران شدهاند.
جیم لمسون، تحلیلگر سابق سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) و پژوهشگر مرکز مطالعات منع گسترش تسلیحات هستهای جیمز مارتین معتقد است: «در مورد ایران، مشکل اصلی دقت است.»
به گفته او، موشکهای ایران در آزمایشهای کنترلشده دقتی در چند ده متر دارند اما عملکرد آنها در میدان نبرد بسیار ضعیفتر بوده است.
حملات دقیق اسرائیل، کشته شدن فرماندهان ارشد و آسیب به تأسیسات هستهای
برخلاف حملات پراکنده و غیرمؤثر جمهوری اسلامی، حملات اسرائیل به ایران هم دقیقتر و هم ویرانگرتر بودند.
بنا بر گزارش مقامهای محلی، در تهران حدود ۱۲۰ ساختمان بهطور کامل تخریب و حدود ۵۰۰ ساختمان دیگر بهشدت آسیب دیدند.
برخی از این ساختمانها در اطراف فرودگاه مهرآباد و دانشگاه رجایی قرار داشتهاند.
بنا بر اعلام وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در ایران، در جریان این حملات ۶۲۷ نفر کشته و چهار هزار و ۸۷۰ نفر مجروح شدند.
بخشی از این حملات شامل عملیات هدفمند برای کشتن فرماندهان ارشد نظامی و عوامل برنامه هستهای بوده است. در میان کشتهشدگان، نامهایی چون محمد باقری، رییس ستاد کل نیروهای مسلح، حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران و امیرعلی حاجیزاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران، دیده میشود.
در میانه درگیری، اسرائیل دامنه هدفگیری خود را از زیرساختهای هستهای و موشکی به نمادهای حاکمیتی گسترش داد و از جمله صداوسیمای جمهوری اسلامی و زندان اوین را هدف گرفت.
در حالی که آمریکا و اسرائیل تاکید کردند هدف اصلیشان (تخریب توانایی تهران برای تولید سلاح هستهای) تا حد زیادی محقق شده، گزارشهای اولیه نهادهای اطلاعاتی چندان قطعی نبودهاند.
گزارشی مقدماتی از آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا میگوید که برنامه هستهای ایران «کمتر از شش ماه» عقب افتاده است و بمبها اگرچه ورودیها و سیستم تهویه تأسیسات را بستهاند اما سالنهای زیرزمینی غنیسازی را کاملا تخریب نکردهاند.
با این حال، کمیسیون انرژی اتمی اسرائیل چهارشنبه اعلام کرد حمله آمریکا به سایت فُردو باعث نابودی زیرساختهای حیاتی و «از کار افتادن کامل» این مرکز غنیسازی شده است.
تصاویر ماهوارهای از سایت فردو که در عمق نیمکیلومتری زمین قرار دارد، ورودیهای پُر شده با خاک و حفرههایی را نشان میدهند که ممکن است محل اصابت بمبهای هدایتشونده ۳۰ هزار پوندی آمریکا باشند.
همچنین، راههای دسترسی به این سایت آسیب دیدهاند.
تهران اعلام کرده تأسیسات فردو و نطنز از مدتها پیش تخلیه شده بودند و آسیبی جدی ندیدهاند. سرنوشت بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا (که در صورت تصمیم سیاسی میتواند به چند بمب اتمی تبدیل شود)، همچنان نامعلوم است.
در اصفهان نیز تصاویر ماهوارهای حاکی از تخریب چند ساختمان در مرکز تحقیقات هستهای جمهوری اسلامی است.
محمد اسلامی، رییس سازمان انرژی اتمی، سهشنبه وعده داد که زیرساختهای هستهای در ایران بازسازی خواهند شد. تأسیساتی که تهران بر «صلحآمیز بودن» فعالیت آنها تاکید دارد.
به دنبال حملات اسرائیل، سامانههای پدافند هوایی و برنامه موشکهای بالستیک جمهوری اسلامی نیز آسیب جدی دیدهاند.
بهگفته لمسون، بیش از نیمی از انبارهای موشکهای بالستیک در مناطق غربی و مرکزی ایران آسیب دیدهاند. یک مقام نظامی اسرائیلی هم گفته است دستکم ۵۰ درصد از پرتابگرهای موشک بالستیک ایران از بین رفتهاند.
فایننشال تایمز نوشت که یکی از مراکز بزرگ ذخیره و پرتاب موشک در نزدیکی کرمانشاه که بهعنوان پایگاه لجستیکی موشکهای فاتح و ذوالفقار شناخته میشود، نابود شده است.
در تبریز نیز حمله به یک کارخانه ساخت پهپاد وابسته به نیروی هوافضای سپاه پاسداران باعث انفجارهای زنجیرهای و آتشسوزیهای چندساعته شد.
جاستین برانک، کارشناس آکادمی سلطنتی خدمات متحد بریتانیا گفت: «واضح است که شبکه پدافند هوایی ایران بهشدت تضعیف شده، تا حدی که نیروی هوایی اسرائیل میتواند روزانه جنگندههای تاکتیکی و حتی پهپادهای ارتفاع متوسط را وارد آسمان ایران کند.»
او افزود: «این وضعیت باعث میشود که هم برنامه دفاع هوایی و هم برنامه هستهای در ایران، در آینده در برابر حملات احتمالی اسرائیل آسیبپذیر باقی بمانند.»
در پی حملات سنگین آمریکا و اسرائیل به زیرساختهای حیاتی ایران و توافق آتشبس میان تهران و تلآویو، غیبت علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در انظار عمومی برای نزدیک به یک هفته، به شایعات گسترده در سطوح مختلف حاکمیت و جامعه دامن زده است.
بهگزارش نیویورکتایمز، در حالیکه مردم ایران و نخبگان سیاسی در انتظار موضعگیری رهبر جمهوری اسلامی در قبال تحولات اخیر هستند، مقامات رسمی هیچ نشانی از سلامت یا حضور او ارائه نکردهاند. مهدی فضائلی، عضو دفتر حفظ و نشر آثار خامنهای، در پاسخ به پرسش تلویزیون دولتی درباره وضعیت رهبر، تنها به لزوم «دعا» و اقدامات امنیتی گسترده برای حفاظت از او اشاره کرد.
بر اساس این گزارش، خامنهای که طبق روال، فرماندهی کل نیروهای مسلح را برعهده دارد و تصمیمگیر نهایی درباره مسائل کلان است، نه درباره حمله موشکی جمهوری اسلامی به پایگاه آمریکا در قطر و نه درباره توافق آتشبس با اسرائیل اظهارنظری نداشته است. غیبت او در میانه بحرانی کمسابقه، موجب تشدید نگرانیها بین حامیان او درباره شرایط جسمانی و میزان نقشآفرینیاش در هدایت کشور شده است.
چهار مقام ارشد جمهوری اسلامی به این روزنامه گفتهاند که در غیاب خامنهای، رقابت میان جناحهای سیاسی برای بهدستگیری قدرت آغاز شده است. بهگفته این منابع، «جناح معتدل» به رهبری مسعود پزشکیان، رئیس دولت جمهوری اسلامی ایران، که خواهان بازگشت به مذاکرات با ایالات متحده است، در حال حاضر دست بالا را دارد. پزشکیان در جلسه هیئت دولت، بدون اشاره مستقیم به رهبر، از ضرورت تغییر در سبک حکمرانی سخن گفت و آن را «فرصتی طلایی» برای اصلاحات توصیف کرد.
در مقابل، سعید جلیلی و جریانی که نیویورکتایمز آن را تندرو نامیده ضمن مخالفت با آتشبس و مذاکره مجدد با غرب، رئیس دولت و وزیر خارجه را به بیکفایتی سیاسی متهم کردهاند. این در حالیست که علی احمدنیا، رئیس ارتباطات دولت، این حملات را «پازل دشمن» توصیف کرده و منتقدان را هدف قرار داده است.
در ادامه گزارش به نقل از فرزند یکی از فرماندهان سپاه آمده است که مقامهای نزدیک به سپاه پاسداران نگران ادامه تهدید ترور خامنهای حتی در دوران آتشبس هستند و تدابیر امنیتی شدید از جمله قطع ارتباطات خارجی اتخاذ شده است. با وجود این، برخی تحلیلگران معتقدند خامنهای ممکن است از محل اختفایش همچنان در تصمیمگیریها نقش ایفا کند.
صنم وکیل، مدیر بخش خاورمیانه در اندیشکده چتمهاوس، با اشاره به وضعیت حساس کنونی هشدار داد: «اگر تا روز عاشورا که امسال در اوایل ژوئیه برگزار میشود، خامنهای در انظار عمومی ظاهر نشود، این نشانهای بدی خواهد بود. او باید خودش را نشان دهد.»