سایت حقوق بشری هرانا گزارش داد که از آغاز جنگ میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، دستکم ۸۲۳ شهروند با اتهامات سیاسی یا امنیتی در ایران بازداشت شدهاند. همزمان فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران خواستار توقف فشار بر اهالی مطبوعات در رابطه با جنگ شد.
هرانا در گزارشی در خصوص بازداشتها و برخورد با شهروندان از سوی نهادهای امنیتی و انتظامی جمهوری اسلامی نوشت در ۱۲ روز اخیر، ۲۸۶ شهروند به دلیل فعالیت در فضای مجازی و انتشار پستهایی در زمینه حمله اسرائیل به ایران، بازداشت شدهاند.
طبق این گزارش، تعداد افرادی که به دلایل امنیتی و با اتهاماتی از جمله «جاسوسی، فعالیتهای مسلحانه، تروریسم، تصویربرداری از مراکز حساس و همکاری با اسرائیل»، از سوی ماموران انتظامی و امنیتی بازداشت شدهاند، به ۵۳۷ تن رسیده است.
همزمان، ستاد خبری وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی در اطلاعیهای از مردم ایران خواست تماسهای تلفنی «از سوی شهروندان اسرائیلی» را که به گفته این نهاد امنیتی با هدف «تخلیه تلفنی و کسب اطلاعات کشور» انجام میشود، گزارش کنند.
از سوی دیگر، نمایندگان مجلس در روزهای گذشته طرحی دو فوریتی را با هدف تشدید مجازات شهروندانی که با اتهام «جاسوسی» بازداشت میشوند، تایید کردند.
همزمان، علیاصغر جهانگیر، سخنگوی قوه قضاییه جمهوری اسلامی، در این خصوص گفت: «اگر میخواستیم با قانون فعلی جاسوسی بسیاری از افرادی را که در جریان جنگ با اسرائیل دستگیر کردیم محاکمه کنیم، با محدودیت و معذوریت مواجه میشدیم اما مجلس دست ما را باز گذاشت.»
این موضوع با واکنشهای گسترده و اعتراض فعالان مدنی و حقوق بشری مواجه شد و بسیاری در خصوص به راه افتادن موج صدور و اجرای احکام اعدام شهروندان با اتهامات سیاسی و امنیتی در ایران هشدار دادند.
از جمله شیرین عبادی، حقوقدان و برنده جایزه نوبل صلح که در واکنش به بازداشت گسترده شهروندان با اتهاماتی از جمله «جاسوسی، حمایت از اسرائیل، تشویش اذهان عمومی و همکاری اطلاعاتی با موساد»، نوشت: «آیا واقعا این افراد جاسوساند؟»
این حقوقدان با بیان اینکه به جرات میتوان گفت هیچکدام از این افراد جاسوس نیستند، تاکید کرد: «جاسوس واقعی آن کسیست که آدرس پناهگاههای فرماندهان سپاه و مخفیگاه علی خامنهای را به اسرائیل داده است ... اینها نه در خیابانند، نه در شبکههای اجتماعی، بلکه در درون خود ساختار قدرت هستند.»
هشدار درباره فعالیتهای روزنامهنگاران در ایران
فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران چهارشنبه چهارم تیرماه خواستار توقف فشار حکومت ایران به روزنامهنگاران و خبرنگاران و بازداشت یا احضار آنها شد که از زمان آغاز جنگ جمهوری اسلامی و اسرائیل افزایش یافته است.
سازمان عفو بینالملل نیز نسبت به افزایش خطر اعدام و شکنجه پس از بازداشتهای گسترده شهروندان به اتهام «همکاری با اسرائیل» هشدار داد.
این سازمان اعلام کرد: «درخواستهای رسمی برای محاکمه و اعدام فوری افراد بازداشتشده به اتهام همکاری با اسرائیل، نشان میدهد که مقامهای ایرانی چگونه از مجازات اعدام بهعنوان ابزاری برای سرکوب، اعمال قدرت و ایجاد ترس در میان مردم استفاده میکنند.»
طی دو هفته گذشته شماری از زندانیان سیاسی از جمله ادریس عالی، آزاد شجاعی، رسول احمد، مجید مسیبی، محمدامین مهدوی شایسته و مجاهد کورکور، در زندانهای جمهوری اسلامی به دار آویخته شدند.
همچنین نگرانیها درباره خطر اجرای احکام اعدام زندانیان سیاسی محکوم به مرگ که از زندان اوین خارج شدهاند و احمدرضا جلالی، پزشک و پژوهشگر ایرانی-سوئدی، پس از انتقال به مکان نامعلوم، افزایش یافته است.
همزمان با این تحولات، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران اعلام کرد گزارشهای نگرانکنندهای درباره انتقال زندانیان از زندان اوین دریافت کرده است.
مای ساتو با انتشار مطلبی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «از زمان آغاز حملات اسرائیل گزارشهای نگرانکنندهای از بازداشتهای خودسرانه و اعدام فعالان، روزنامهنگاران، کاربران شبکههای اجتماعی و شهروندان افغانستانی از سوی جمهوری اسلامی و برگزاری محاکمه سریع و غیراصولی آنها وجود دارد که اصول دادرسی عادلانه را نقض میکند.»
او در پایان نوشت که این گزارشها در بیانیهای مشترک با کمیته حقیقتیاب سازمان ملل مطرح شده است.
