اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، بازداشت رضا ولیزاده، خبرنگار سابق رادیو فردا، را که سال گذشته و مدتی پس از استعفا از رادیو فردا، برای نگهداری از پدر و مادرش به ایران بازگشته بود، تایید کرد و گفت که برای پیگیری این موضوع با نهادهای ذیربط در تماس است.
بقایی در جریان نشست خبری ۲۱ آبان خود، در پاسخ به سوال خبرنگار شبکه سیبیاس درباره سرنوشت ولیزاده، بدون نام بردن از او گفت «ما از اخبار دیدیم که یک تبعه ایرانی دستگیر شده. اینکه تابعیت دیگری داشته باشد دستکم بنده اطلاعی ندارم.»
سازمان دفاع از جریان آزاد اطلاعات در واکنش به صحبتهای بقایی نوشت که سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی از پاسخگویی شفاف درباره سرنوشت ولیزاده امتناع کرد.
اصغر جهانگیر، سخنگوی قوه قضاییه جمهوری اسلامی، ۱۵ آیان در پاسخ به سوالی درباره خبر بازداشت ولی زاده، گفته بود از این موضوع اطلاعی ندارد و باید پرسوجو کند.
سازمان دفاع از جریان آزاد اطلاعات، ۱۸ آبان در گزارشی نوشت که در ۱۰۰ روز نخست دولت پزشکیان با ۷۸ رسانه و روزنامهنگار برخورد قضایی و امنیتی شده است.
این سازمان در گزارش خود از ولیزاده به عنوان یکی از روزنامهنگارانی که در بازه زمانی هفتم مرداد تا ۱۴ آبان بازداشت موقت را تجربه کردند، نام برد.
ولیزاده ۲۳ مرداد سال جاری در آخرین مطلب خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «در تاریخ ۱۶ اسفند ۱۴۰۲ وارد تهران شدم. پیش از آن مذاکرات نیمه کارهای با سازمان اطلاعات سپاه داشتم. در نهایت با مسئولیت خودم و بدون اماننامه حتی شفاهی پس از ۱۴ سال به کشورم بازگشتم.»
در ادامه، رادیو فردا در گزارشی با بیان اینکه ۲۴ مهر از بازداشت ولیزاده مطلع شده، به نقل از یکی از نزدیکان این روزنامهنگار نوشت: «رضا ولیزاده حدود سه هفته پیش بازداشت شده و با اتهاماتی از جمله همکاری با رسانههای فارسیزبان خارج از کشور روبهرو است.»
سایت حقوقبشری هرانا نیز ۲۴ مهر خبر داد که ولیزاده پس از بازداشت به زندان اوین منتقل شده و از حق داشتن وکیل محروم است.
هرانا به نقل از یک منبع مطلع نزدیک به خانواده این روزنامهنگار نوشت که پرونده قضایی او در شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی ابوالقاسم صلواتی در دست بررسی است.
جمهوری اسلامی از آغاز روی کار آمدن خود همواره روزنامهنگاران، نویسندگان و فعالان مدنی و سیاسی منتقد حکومت را بازداشت، شکنجه و زندانی کرده است.
از زمان آغاز خیزش سراسری ایرانیان علیه جمهوری اسلامی از شهریور ۱۴۰۱ تاکنون، سرکوب روزنامهنگاران از سوی حکومت شدت گرفته و همچنان ادامه دارد.
اعتماد در شماره روز ۲۱ آبان خود در گزارشی به جزییات خودکشی آیناز، دانشآموز پایه دوازدهم پرداخت و به نقل از برادر او نوشت که تاکنون هرچه درباره خواهرش منتشر شده، درست است.
برادر آیناز در مورد این رخداد به اعتماد گفت: «آیناز در مدرسه قبازرد روستای دریس درس میخواند. هرچه تاکنون منتشر شده، درست است. مدیر مدرسه آیناز را اخراج کرده است. ما از او شکایت کردیم.»
یکی از اقوام این دختر نیز به اعتماد گفت: «آن روز مدیر مدرسه آیناز را از کلاس بیرون برده و شروع به فحاشی و تحقیر او جلوی دانشآموزان دیگر کرده است.»
به گفته او، آیناز وقتی به خانه برگشته، در حالی که یونیفرم مدرسه به تن داشته، به زندگی خود پایان داده است.
اعتماد در گزارش خود به واکنش امیرحسین جمشیدی، مدیر آموزش و پرورش شهرستان کازرون نیز اشاره کرد و نوشت که او تا اسم آیناز کریمی را شنیده، گفته است اجازه ندارد تلفنی در مورد این خبر صحبت کند و تماس را قطع کرده است.
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان، روز ۱۷ آبان در گزارشی نوشت که چند روز پیش از آن، در روستای دریس، از توابع شهرستان کازرون، آیناز کریمی، دانشآموز کلاس دوازدهم و «نوجوانی پرامید به آینده»، با خشونت و تهدید مدیر مدرسه به دلیل «رعایت نکردن شئونات» و داشتن لاک ناخن و موهای رنگشده روبهرو شد.
طبق این گزارش، خانم رحیمی، مدیر مدرسه، برای سرکوب این دختر، حتی با برادرش تماس گرفت و او را از مدرسه بیرون کرد و در نتیجه این فشار و بازخواستهای خانواده و بر اساس سنتهای سختگیرانه محلی، در نهایت او به زندگیاش پایان داد.
به توصیه کارشناسان اگر با کسی یا کسانی روبهرو میشوید که از جملهها و عبارتهایی نشاندهنده افسردگی یا تمایل به پایان زندگی استفاده میکنند، از آنان بخواهید با پزشک متخصص معتمد، نهادهایی که در این زمینه فعالیت میکنند یا فردی مورد اعتماد درباره نگرانیهایشان صحبت کنند. اگر به خودکشی فکر میکنید، در ایران با اورژانس اجتماعی با شماره تلفن ۱۲۳ تماس بگیرید.
اعتماد در گزارش روز دوشنبه خود به نقل از یکی از منابع محلی نوشت که مدیر مدرسه آیناز را به خاطر «عدم رعایت موارد انضباطی» تهدید به اخراج از مدرسه کرده بود: «یکی میگوید لاک زده، دیگری میگوید موهایش را رنگ کرده. این که مدیر مدرسه دقیقا بر سر چه موردی میخواسته او را اخراج کند، هنوز مشخص نیست. این را هم شنیدیم که آیناز آن روز به مسوولان مدرسه گفته خودش را میکشد.»
یکی از اقوام نزدیک آیناز نیز در مورد روز خودکشی او به اعتماد گفت: «مدرسه آیناز در روستای دریس بود اما خانواده ساکن روستای طالقانی بودند. آن روز مدیر مدرسه به خاطر موارد انضباطی به آیناز فحاشی کرده و حرفهای نامربوط زده است. این را همکلاسیهای آیناز به ما گفتهاند.»
این منبع آگاه افزود: «دوستانش گفتهاند آیناز از فحاشی و تهدید مدیر مدرسه خیلی ناراحت شده بود.»
به گفته این منبع، وقتی او به خانه برگشته، ناهار نخورده و در حالی که یونیفرم مدرسه به تن داشته، در انبار خانه به زندگی خود خاتمه داده: «خانواده او وقتی به آنجا رفتهاند، متوجه شدهاند آیناز خودکشی کرده است.»
به گفته این فرد نزدیک به خانواده کریمی، آیناز فرزند هفتم و آخر خانواده بوده و چه از نظر مالی و چه خانوادگی، هیچ مشکل نداشته است.
مسئول مدرسه، مسئول چنین رخدادهایی است
سارا گلستانی، روانشناس، در مورد خودکشی آیناز کریمی و آرزو خاوری، دو دانشآموز نوجوان در روزهای گذشته، به اعتماد گفت: «این خودکشیها در این سن با این موضوع در بافت اجتماعی که امروز وجود دارد به معنای ابراز خشم است. این نوع خودکشیها دقیقا پیام دارند. خودکشی آن هم بلافاصله در واکنش به موضوعی، قطعا مفهومش این است که آن فرد میخواهد بگوید کاری میکنم یادت نرود با من چه کار کردی!»
این روانشناس با بیان این که هر کسی در اعتراض به موضوعی خودکشی را انتخاب کند، درست نیست، گفت: «آن دسته از افراد که زمینه روانی برای انتخاب خودکشی داشته باشند برای ابراز خشم و اعتراض چنین اقدامی را انجام میدهند.»
گلستانی خاطرنشان کرد: «این بدین معنا نیست که این افراد در زندگی خود هیچ مشکلی نداشتهاند اما ماجرا این است که اینها نوجوان هستند و نوجوان یعنی پر از هیاهو و هیجان. بنابراین وقتی مسوولان مدرسه با نوجوان طرف هستند باید در برخورد خیلی بااحتیاط رفتار کنند.»
او در پایان با تاکید بر این که این دو دانشآموز از منظر حقوقی کودک بودند و نیاز به مراقبت داشتند، گفت: «مسئول و معلم مدرسهای که این موضوع را متوجه نیست در حالی که کارش این است که با این دانشآموزان ارتباط داشته باشد و هدایتشان کند، مسئول چنین اتفاقاتی است.»
طی ماههای گذشته گزارشهای بسیاری درباره افزایش فشارها به دانشآموزان برای تحمیل حجاب اجباری و رفتار خشن مدیران مدارس با آنها منتشر شده است.
علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورش، مهر امسال در یک سخنرانی برای دانشآموزان به مناسب بازگشایی مدارس گفت که اولویت این وزارتخانه برپایی نماز و برنامههای دینی است.
محمدحسین پورثانی، معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزش و پرورش، روز ششم اردیبهشت امسال با بیان این که ۱۶ طرح «عفاف و حجاب» در مدارس در حال اجراست، گفت: «جمهوری اسلامی میخواهد دختر ایرانی کنشگر باشد.»
همانزمان ویدیوهایی به ایراناینترنشنال رسید که نشان میدادند دانشآموزان مدرسه دخترانه «کمالی دهقان» در شهرک رازی کرج، در اعتراض به رفتار خشن مدیر این مدرسه و فشارهای او در مورد حجاب اجباری، از رفتن به سر کلاس خودداری کرده و با درآوردن مقنعه، در حیاط مدرسه تجمع کردند.
پیش از آن، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، بر ضرورت رعایت حجاب اجباری تاکید کرد و از دستگاههای حکومتی خواست در این زمینه فعالانهتر عمل کنند.