رییسجمهوری آمریکا گفت پیامش به ایران این است که از مرزها عبور نکند و جنگ را تشدید نکند. جو بایدن گفت معتقد است حماس باید به طور کامل از بین برود، اما باید مسیری هم برای تشکیل دولتی فلسطینی وجود داشته باشد.
روزنامه نیویورکتایمز هم به نقل از منبعی نزدیک به حکومت ایران نوشت جمهوری اسلامی هنوز تصمیم برای ایجاد جبههای جدید در جنگ با اسرائیل نگرفته.
بایدن افزود اعزام نیروهای آمریکایی به جنگ خاورمیانه ضرورتی ندارد چرا که اسرائیل «یکی از بهترین نیروهای جنگنده» را دارد و گفت آمریکا میتواند مراقب جنگ اسرائیل و اوکراین باشد و همچنان دفاع بینالمللی را هم حفظ کند.
او همچنین اضافه کرد به دلیل افزایش ناآرامی در خاورمیانه خطر تروریسم در آمریکا افزایش یافته و اعضای حماس را «مشتی بزدل» توصیف کرد که در غزه «پشت شهروندان پنهان میشوند».
رییسجمهوری آمریکا در پاسخ به پرسش خبرنگاری مبنی بر اینکه آیا معتقد است حماس باید کاملا محو شود گفت «بله» و افزود نابودی حماس و حزبالله «نیازی ضروری»ست.
در همین حال، آسوشیتدپرس به نقل از مقامی ارشد در دولت آمریکا گزارش داد جو بایدن در حال بررسی سفر به اسرائیل در روزهای آینده است اما هنوز تصمیم نهایی گرفته نشده.
پیشتر، فرانسه سعی کرد به ایران درباره تشدید تنشها به دلیل نقش این کشور در حمایت از حماس هشدار دهد. روز یکشنبه دفتر امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه اعلام کرد او در تماس تلفنی به ابراهیم رئیسی درباره هرگونه گسترش یا تشدید درگیری حماس و اسرائیل، به ویژه مداخله حزبالله لبنان هشدار داده است.
در مقابل اما رئیسی در این تماس گفت در صورت ادامه حملات اسرائیل برای «جبران شکست» ابعاد تحولات گسترش خواهد یافت.
همزمان خبرگزاری ایرنا گزارش داد که نمایندگی دائم جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد درباره حمایت از حمله حماس به اسرائیل گفته است اگر «اسرائیل قصد حمله به ایران، منافع و اتباع آن را نداشته باشد، ایران در این درگیری مداخله نخواهد کرد. جبهه مقاومت توانایی دفاع از خود را دارد.»
اما پس از آن، ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، نقلقول نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل را «روایت و برداشت ناقص و غیردقیق برخی مراکز رسانهای و خبری» از پاسخ این نمایندگی به سوال یکی از رسانهها خواند.
دبیرکل سازمان ملل خواهان آزادی گروگانها و دسترسی بشردوستانه شد؛ گذرگاه رفح باز میشود
همزمان با انتشار خبرها درباره باز شدن قریبالوقوع گذرگاه مرزی رفح، دبیرکل سازمان ملل از حماس خواست گروگانها را بدون شرط آزاد کند و از اسرائیل نیز خواست اجازه دسترسی بشردوستانه به غزه را صادر کند، چرا که به گفته او این موارد «نباید به عنوان ابزار چانهزنی به کار گرفته شوند».
سخنان گوترش در حالی مطرح شد که آسوشیتدپرس به نقل از کادر درمان در نوار غزه گزارش داد بیمارستانهای این منطقه مملو از مجروح است و احتمال مرگ هزاران نفر به دلیل کمبود سوخت و دارو وجود دارد.
شبکه آی۲۴هم گزارش داد گذرگاه مرزی رفح بامداد دوشنبه برای خروج اتباع خارجی و ورود کمکها بازگشایی میشود. پیشتر، آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، پس از دیدار با رییسجمهوری مصر وعده داده بود گذرگاه رفح باز خواهد بود.
همزمان، ارتش اسرائیل اعلام کرد در پی حمله هفته گذشته به این کشور، گره شبهنظامی حماس ۱۵۵ گروگان در اختیار دارد، که به خانوادههایشان اطلاع داده شده.
یک سخنگوی ارشد نیروهای دفاعی اسرائیل گفت ارتش تلاش میکند برای بازگرداندن آنان به خانه «هر آنچه» در توان دارد، انجام دهد و خطاب به گروگانها گفت: «میدانم که برای شما هر ثانیه به اندازه ابدیت طول میکشد.»
دانیل هاگاری افزود: «ما طبق قوانین بینالمللی عمل میکنیم تا حداقل آسیب را به شهروندان وارد کنیم. این را به دنیا تاکید میکنم، تفاوت ما با دشمنانمان در همین است.»
در همین حال، محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان فلسطین، ضمن محکوم کردن کشتار شهروندان از سوی هر دو طرف جنگ گفت:«حماس فلسطینیها را نمایندگی نمیکند.»
وی این سخنان را در تماسی در روز یکشنبه با نیکلاس مادورو، رییسجمهوری ونزوئلا، بیان کرد و در آن تشکیلات خودگردان فلسطین را «تنها نماینده مشروع مردم فلسطین» عنوان کرد.
به گزارش خبرگزاری فلسطینی وفا، وابسته به تشکیلات خودگردان، عباس همچنین خواستار آزادی غیرنظامیان و بازداشتشدگان از سوی هر دو طرف جنگ شد.
اعلام آمادگی اسرائیل برای جنگ در «چند جبهه»؛ حملات هوایی جدید به مواضع حزبالله
در حالی که رییس ستاد کل ارتش اسرائیل گفت نیروهای نظامی این کشور به زودی وارد غزه میشوند تا حماس را نابود کنند، سخنگوی ارتش اسرائیل هم اعلام کرد این کشور آماده است در صورت نیاز، در دو یا چند جبهه بجنگد.
هرزی هالوی، رییس ستادکل ارتش اسرائیل، روز یکشنبه خطاب به نظامیان اسرائیل با بیان اینکه مسئولیت ما ورود به غزه است افزود: «همهجا به آنها حمله کنید، هر فرمانده و هر عاملی، زیرساخت ها را نابود کنید».
همزمان نیز سخنگوی ارتش این کشور گفت: «بیش از ۶۰۰ هزار ساکن غزه به سمت جنوب نقل مکان کردهاند و تخلیه ادامه دارد». او اشاره کرد که حزبالله لبنان در مرز خود با اسرائیل تشدید تنش میکند تا از ضدحمله اسرائیل به غزه جلوگیری شود.
شامگاه یکشنبه ارتش اسرائیل از انجام حملات هوایی جدید علیه اهداف متعلق به حزبالله لبنان خبر داد. این حملات پس از آن انجام شد که حزبالله دستکم شش موشک هدایتشونده ضد تانک را به سمت یک شهرک اسرائیلی و تعدادی از پستهای نظامی در مرز لبنان شلیک کرد.
اسحاق هرتزوگ، رییسجمهور اسرائیل، در گفتوگو با شبکه سیانان گفت که «تروریستهای حماس در حمله به اسرائیل جزوه و دفترچههای حاوی دستورالعمل نفوذ به مناطق غیرنظامی و شکنجه و گروگانگیری افراد» به همراه داشتند.
فرانسه۲۴ نوشت ایران در حال ارسال تجهیزات و تسلیحات به سوریه است و ممکن است دامنه جنگ به لبنان و سوریه نیز کشیده شود.
همچنین در ادامه حملات به غزه، ارتش اسرائیل اعلام کرد که یک فرمانده ارشد حماس را هدف قرار داده و او را کشته است ارتش اسرائیل اشاره کرد او رییس منطقه جنوبی امنیت ملی این گروه بوده است.
شبکه سیانان به نقل از ارتش اسرائیل روز یکشنبه گزارش داد که تعداد کشتهشدگان حمله حماس اکنون به بیش از ۱۴۰۰ نفر رسیده است. در سوی دیگر وزارت بهداشت غزه اعلام کرد شمار کشتهشدگان فلسطینی به دو هزار و ۶۷۰ نفر و تعداد زخمیها به ۹۶۰۰ نفر رسیده است. وزارت بهداشت حماس هم از افزایش شمار قربانیان حملات اسرائیل به نوار غزه خبر داد و گفت تاکنون دو هزار و ۳۲۹ فلسطینی در این حملات کشته و ۹ هزار و ۴۲ نفر دیگر زخمی شدهاند.
سیانان اما در گزارشی اعلام کرد تحلیل ویدیوها از فستیوال موسیقی در اسرائیل، که مورد حمله حماس قرار گرفت، نشان میدهد تعداد کشتهها ممکن است بیش از آن باشد که تاکنون مشخص شده.
ادامه درگیریها میان حماس، اسرائیل و حزبالله
وزیر دفاع اسرائیل اعلام کرد که این کشور هیچ علاقهای به جنگ در جبهه شمالی خود ندارد و اگر حزب الله لبنان خود را مهار کند، اسرائیل به وضعیت کنونی مرزها احترام میگذارد.
به گفته سخنگوی ارشد ارتش اسرائیل،این کشور برای تامین امنیت خود در هر جای خاورمیانه دست به عملیات میزنیم.او تاکید کرد ارتش اسرائیل «در تمامی عرصهها از آمادگی بالایی برخوردار است».
جاشوا زارکا، رییس امور استراتژیک وزارت خارجه اسرائیل تایید کرد جمهوری اسلامی با ارسال تسلیحات به سوریه قصد دارد جبهه جدیدی از جنگ علیه اسرائیل به وجود آورد.
زارکا در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت اسرائیل میکوشد مانع از این اقدام جمهوری اسلامی شود.
بنا بر گزارشها، این تسلیحات از طریق خاک سوریه در اختیار گروههای شبهنظامی متحد جمهوری اسلامی در منطقه قرار میگیرند.
شلومو کارهی، وزیر اطلاعات اسرائیل شبکه الجزیره را به طرفداری از حماس متهم کرد و خواهان تعطیلی دفتر این شبکه در اسرائیل شد.
کارهی افزود پوشش الجزیره از جنگ حماس و اسرائیل باعث به خطر افتادن جان سربازان اسرائیلی میشود.
نیویورک تایمز به نقل از مقامهای ارتش اسرائیل گزارش داد حمله زمینی اسرائیل به غزه، به دلیل ابری بودن هوا و برخی عوامل دیگر، به مدت چند روز به تعویق افتاده است.
واکنشهای بینالمللی به جنگ حماس و اسرائیل
شورای اروپا در بیانیهای ضمن محکوم کردن حماس و «حملات تروریستی وحشیانه» آن، بر حق اسرائیل برای دفاع از خود مطابق قوانین بینالمللی و بشردوستانه تاکید کرد.
این بیانیه پس از آن صادر میشود که جوزپ بورل گفت سخنان رییس کمیسیون اروپا مبنی بر حمایت بدون قید و شرط از اسرائیل موضع اتحادیه اروپا نیست
در این حال وانگ یی، وزیر خارجه چین خواهان توقف «مجازات جمعی» مردم نوار غزه از سوی اسرائیل شد و گفت اقدامات اسرائیل در غزه «از حوزه دفاع از خود» فراتر رفته است.
دفتر رییسجمهوری فرانسه ضمن اشاره به تماس مقامهای این کشور با مقامهای ایران و سایر «بازیگران منطقهای»، اعلام کرد که از جمهوری اسلامی و حزبالله لبنان خواسته وارد این جنگ نشوند.
آکسیوس به نقل از دو منبع مطلع دیپلماتیک نوشت که جمهوری اسلامی روز شنبه ۲۲ مهر پیامی به اسرائیل فرستاده و تاکید کرده که خواهان تشدید بیشتر جنگ حماس با آن کشور نیست، اما در صورت ادامه عملیات اسرائیل در غزه، در این درگیری مداخله میکند.
آکسیوس اشاره کرد که این پیام در دیدار حسین امیرعبداللهیان و هماهنگکننده ویژه سازمان ملل متحد در امور خاورمیانه در بیروت، به اسرائیل منتقل شده و در آن در زمینه عملیات زمینی اسرائیل در نوار غزه هشدار داده شده است.
حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی شامگاه شنبه ۲۲ مهر در دیدار با اسماعیل هنیه، رییس دفتر سیاسی حماس در دوحه گفت اگر اسرائیل به حملات خود به نوار غزه دامه دهد، «هر احتمالی در منطقه وارد است».
پس از این دیدار، حماس اعلام کرد که دو طرف توافق کردند تا همکاری خود برای دستیابی به «اهداف حماس» را ادامه دهند.
وزیر دفاع آمریکا اعلام کرد با هدف جلوگیری از حملات به اسرائیل، دستور اعزام دومین ناو هواپیمابر این کشور را به شرق مدیترانه صادر کرده است.ناو «آیزنهاور» قرار است به همراه سه کشتی جنگی دیگر آمریکا، به ناو «فورد» در آبهای بینالمللی در سواحل اسرائیل بپیوندد.
آمریکا که در آغاز درگیری حماس و اسرائیل چند کشتی و هواپیمای نظامی خود را برای حمایت از اسرائیل به شرق مدیترانه اعزام کرده بود، روز جمعه ۲۱ مهر نیز چند جنگنده اف-۱۵ خود را به خاورمیانه فرستاد.
خیز رجب طیب اردوغان برای بهبود روابط اسرائیل و حماس در حالی است که او پیشتر تلاشی ناموفق در راستای میانجیگری میان روسیه و اوکراین داشت.
پولیتیکو در گزارشی به جایگاه و اثر ترکیه در تنشهای منطقهای پرداخت و نوشت رییسجمهوری ترکیه از تلاش برای میانجیگری در جنگ اوکراین ناامید شده و پس از کشتار تکاندهنده حماس در اسرائیل، به دنبال فرصتی دیگر برای ایفای نقش صلحطلبانه است.
قدرتهای جهانی از جمله آمریکا و کشورهای خلیج فارس در پشت صحنه به دنبال جلوگیری از گسترش درگیری اسرائیل و حماس هستند. ترکیه هم درگیر دیپلماسی پیچیده خود است.
اردوغان پس از گفتوگو با آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد و ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه اعلام کرد در حال مذاکره با رهبران منطقه در راستای تلاش برای چگونگی مصالحه و پایان جنگ است.
او همچنین با اسحاق هرتزوگ، رییسجمهوری اسرائیل، محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان فلسطین و رهبران مصر، لبنان و قطر صحبت کرد.
تلویزیون دولتی ترکیه شامگاه ۱۹ مهر اعلام کرد این کشور روند مذاکره برای آزادی گروگانهای اسرائیلی را با حماس آغاز کرده است.
ماموریت غیرممکن رجبطیب اردوغان؟
دلایل مختلفی برای جدی گرفتن اقدامات رعدآسای دیپلماتیک از سوی اردوغان وجود دارد.
اردوغان مدتهاست با اقداماتی مانند ایجاد روابط اقتصادی در سراسر منطقه و اعزام نیروهای ترکیه به شمال سوریه، در تلاش است تا نام این کشور را بهعنوان یک قدرت بزرگ در خاورمیانه مطرح کند.
او اخیرا روابط خود را با اسرائیل بهبود بخشیده است؛ مخصوصا با اولین ملاقات حضوری با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل که ماه گذشته در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک رخ داد.
اما آیا اردوغان واقعا برای انجام وظیفه سخت میانجیگری میان حماس متخاصم و اسرائیل انتقامجو، موقعیت مناسبی دارد؟
بر اساس گزارش پولیتیکو، بسیاری از ناظران معتقدند حمله حماس به اسرائیل هر گونه چشمانداز کوتاهمدت را برای ثبات در منطقه از بین برد.
اردوغان نیز هشدار داد که این جنگ «در یک یا دو هفته» متوقف نخواهد شد.
یکی از مقامات بلندپایه ترکیه که خواست نامش فاش نشود به پولیتیکو گفت هر گونه نقش میانجیگری در این مرحله «یک ماموریت غیرممکن» است.
به گفته این مقام، پس از حمله تروریستی حماس که منجر به کشته شدن بیش از هزار نفر شد، احتمالا اسرائیل با هر گونه پیشنهاد برای مصالحه با طرف متخاصم مخالفت خواهد کرد.
در همین مورد سلین ناسی، عضو مدعو در موسسه اروپایی دانشکده اقتصاد لندن در گفتوگو با پولیتیکو به مانع دیگری اشاره کرد که در مسیر برقراری صلح میان طرفین وجود دارد: «همدردی آنکارا با حماس.»
ترکیه حماس را تروریست نمیداند؛ حتی اگر آمریکا و اتحادیه اروپا آن را بهعنوان سازمانی تروریستی معرفی کرده باشند.
ناسی گفت سوابق حزب حاکم عدالت و توسعه و اردوغان در فراهم کردن پناهگاه امن برای رهبران حماس، اعتماد اسرائیل را از بین برده است.
او همچنین مدعی شد آنکارا روابط گرمتری با حماس در غزه، نسبت به گروه فتح و محمود عباس حفظ کرده است که بر سرزمینهای کمتر رادیکالیزه و اشغال شده کرانه باختری تسلط دارند.
ناسی ادامه داد: «در دو دهه گذشته، سیاست حزب عدالت و توسعه و دولت ترکیه، به حماس نزدیکتر شده یا از حماس نسبت به فتح، حمایت بیشتری میکند و همین امر انتقاد اسرائیل و آمریکا را در پی داشته است.»
رابطه ناپایدار ترکیه و اسرائیل
پس از به قدرت رسیدن حزب عدالت و توسعه در سال ۲۰۰۲، ترکیه بهطور سنتی روابط سیاسی و نظامی نزدیکی با اسرائیل داشت اما روابط دو کشور در سال ۲۰۱۰ و پس از حمله نظامیان اسرائیلی به کشتی ماوی مرمره قطع شد.
با حمله اسرائیل به این کشتی ترکیهای که قصد شکستن محاصره غزه را داشت، ۱۰ فعال تُرک کشته شدند.
پس از آن حادثه، اردوغان به سیاست ضد اسرائیلی روی آورد و تلآویو را قاتل خواند.
پولیتیکو یادآور شد «آرمان فلسطین» برای ایدئولوژی اسلامگرای اردوغان که زیربنای حکومت دو دههای او در ترکیه است، عزیز شمرده میشود.
با وجود این در سالهای اخیر آنکارا در تلاش برای بهبود روابطش با کشورهای منطقه از جمله اسرائیل بوده است.
قبل از اینکه حماس با حملههای هفته گذشته به اسرائیل منطقه را به سوی بحران سوق دهد، رهبران دو کشور ترکیه و اسرائیل توافق کرده بودند در آینده نزدیک دیدارهای متقابلی ترتیب دهند.
در گزارشها گفته شده بود اردوغان علاقهمند است به مناسبت صدمین سالگرد جمهوری ۲۹ اکتبر ترکیه، در مسجد الاقصی و بیتالمقدس نماز بخواند.
سولی اوزل، تحلیلگر سیاسی کهنهکار دانشگاه کادیر هاس در استانبول خاطرنشان کرد دو کشور منافع مشترکی دارند و برای همین به نظر میرسد نتانیاهو و اردوغان «فراموش کردهاند چقدر از یکدیگر متنفرند». برای مثال هر دو کشور در مناقشه باکو و ایروان، از آذربایجان پشتیبانی کردند.
در جریان جنگ سال ۲۰۲۰ و قبل از تصرف برقآسای اخیر منطقه جداییطلب قرهباغ کوهستانی از سوی آذربایجان نیز هر دو کشور به باکو کمک کردند تا سرزمینهای خود را از جداییطلبان باز پس گیرد.
اوزل در گفتوگو با پولیتیکو افزود: «اشتراک منافع بین دو کشور، همانطور که همکاری مستقیم یا غیرمستقیم آنها در قفقاز نشان میدهد، بر نفرتهای شخصی غلبه میکند.»
به گفته او، از طرف دیگر جمهوری اسلامی رقیب مشترک ترکیه و اسرائیل است؛ اگرچه این دو کشور روشهای متفاوتی برای مقابله با این چالش دارند.
او یادآور شد با افزایش هزینههای انسانی جنگ، اردوغان احتمالا موضع سختتری در قبال اسرائیل اتخاذ خواهد کرد.
رییسجمهوری ترکیه روز ۲۰ مهر به انتقاد از محاصره غزه به دست اسرائیل و تصمیم آمریکا برای اعزام ناو هواپیمابر به آن پرداخت.
او گفت: «ما نمیخواهیم درگیریها به منطقه ما سرایت کند. به جای حمایت کورکورانه از یک طرف، از بازیگران تاثیرگذار میخواهیم تا در جهت کاهش تنشها قدم بردارند.»
اوزل درباره نفوذ احتمالی ترکیه بر حماس، به پولیتیکو گفت حماس با «سیگنالهایی که از تهران میآید» هماهنگ خواهد شد.
به گفته سلین ناسی، اسرائیل خواستار حمایت شفاف بینالمللی در طول بحران کنونیاش است.
او گفت: «اسرائیل میخواهد ببیند متحدان و دشمنانش در کجا ایستادهاند؛ درست مانند دولت جورج بوش پس از حادثه ۱۱ سپتامبر.»
از این منظر، نقش و تاثیر ترکیه برای میانجیگری به این بستگی دارد که آیا اسرائیل دولت اردوغان را متحدی قابل اعتماد میبیند یا خیر؟
گاردین در گزارشی به وضعیت رابطه اسرائیل و روسیه پس از حمله اخیر حماس پرداخت.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل مدتهاست خود را دوست پوتین معرفی میکند.
او در خاطراتی که در طول جنگ روسیه علیه اوکراین منتشر شد، بارها رهبر روسیه را به خاطر عقل و به ویژه «نگرش دوستانه» نسبت به مردم یهود تحسین کرد.
پوتین هم در طول سالها خود را متحد وفادار دولت اسرائیل دانسته و روابط فرهنگی و سفر بدون ویزا بین دو کشور را ترویج کرده است.
اما پس از مرگبارترین حمله دهههای اخیر به اسرائیل، به نظر میرسد این دوستی که هر دو طرف تاکید بسیاری بر آن داشتند از بین رفته است.
با گذشت یک هفته از آغاز حمله غافلگیرانه حماس، پوتین هنوز با نتانیاهو تماس نگرفته و کرملین نیز هیچگونه پیام تسلیتی برای این کشور منتشر نکرده است.
انتشار چنین پیامی یک ژست دیپلماتیک است که روسیه هم در موارد مشابه و پس از بروز حوادث مرگبار در خاک یک کشور، به سایر رهبران جهان ارسال کرده است.
پوتین روز جمعه در سخنانی تنها درباره پیامدهای حمله زمینی احتمالی اسرائیل به غزه هشدار داد.
روز جمعه ۲۱ مهر مسکو پیشنویس قطعنامهای را درباره درگیریهای اسرائیل و حماس به شورای امنیت سازمان ملل پیشنهاد کرد و در این متن، خواستار آتشبس بشردوستانه و محکومیت خشونت علیه غیرنظامیان و تمامی اقدامهای تروریستی شد.
رییسجمهوری روسیه پیش از آن و در روز ۱۸ مهر برای اولین بار درباره تهاجم حماس اظهارنظر کرد و گفت که انفجار خشونت بین اسرائیل و فلسطینیها نشان میدهد سیاست آمریکا در خاورمیانه شکست خورده و نیازهای فلسطین در نظر نگرفته نشده است.
بر اساس گزارش گاردین، به نظر میرسد این تغییر لحن نشاندهنده شکاف بزرگ سیاسی در روابط دو کشور باشد که از زمان شروع جنگ در اوکراین ایجاد شده است.
جنگ اوکراین، آغاز تنش علنی بین مسکو و تلآویو
پوتین سالها به دنبال ایجاد روابط قوی با اسرائیل بود و در عین حال از آرمان فلسطین حمایت میکرد. اتحادی که ریشه در دوران شوروی دارد.
اسرائیل نیز کوشیده تا در حمایت از اوکراینیها و حمله نکردن به روسیه تعادل ایجاد کند.
گاردین در ادامه گزارش خود نوشت دیپلماسی ظریف روسیه با اسرائیل زمانی به ثمر نشست که این کشور از شرکت در تحریمهای غرب علیه روسیه امتناع کرد.
این امر باعث ناراحتی کییف شد و اسرائیل را به نادیده گرفتن رنج یهودیان اوکراینی متهم کرد در حالی که در پس پرده این روابط دوستانه، نشانههایی مبنی بر بدتر شدن روابط روسیه و اسرائیل دیده میشود، چرا که پوتین مدعی مبارزه با «نئونازیسم» در اوکراین است اما کشورش را به سمت جمهوری اسلامی بهعنوان دشمن سرسخت اسرائیل سوق میدهد.
پینچاس گلداشمیت به مدت تقریبا ۳۰ سال بهعنوان خاخام ارشد مسکو خدمت کرد تا زمانی که به دلیل اعلام مخالفت با جنگ اوکراین مجبور به فرار از مسکو شد. او در تماسی تلفنی با گاردین از اسرائیل گفت: «روابط گرم میان روسیه و اسرائیل که سالها در دوران پوتین شاهدش بودیم کاهش یافته است. ما اکنون در دنیای متفاوتی هستیم. اسرائیل همیشه مراقب بود که با توجه به جامعه بزرگ یهودی روسیه و نفوذش بر سوریه، رابطه خوبی با مسکو داشته باشد.»
گلداشمیت روز شنبه در مراسم تشییع جنازه یووال بن یاکوف، سرباز اسرائیلی کشته شده در جنگ شرکت کرد. یووال پسر یکی از خاخامهای سابق مسکو بود.
او به گاردین گفت خیلی از اعضای جامعه یهودیان از سخنان پوتین بسیار ناراحتاند چون او برای توجیه حمله به اوکراین، دولت این کشور را با آلمان نازی مقایسه میکند.
گاردین در گزارش خود اضافه کرد تنشها میان دو کشور از تابستان گذشته علنی شد؛ زمانی که مقامات روسیه، اسرائیل را به حمایت از «رژیم نئونازی» کییف متهم کردند.
این دعوا پس از آن شعلهور شد که سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه نظریه توطئه یهودیستیزانه را پیش کشید که ادعا میکرد آدولف هیتلر «خون یهودی دارد». اظهاراتی که اسرائیل آن را «نابخشودنی و ظالمانه» خواند.
کرملین شعبه آژانس یهود یک موسسه خیریه خصوصی وابسته به دولت اسرائیل را که در روسیه فعال بود بست چرا که این آژانس به دهها هزار یهودی روس پس از حمله روسیه به اوکراین برای مهاجرت به اسرائیل کمک کرد.
شاید نگرانکنندهترین عامل برای اسرائیل، اتکای فزاینده مسکو به جمهوری اسلامی ایران باشد.
روسیه که از بازارهای غربی جدا شده، سرمایهگذاری زیادی برای خرید پهپادهای انتحاری ایران به منظور حمله به شهرهای اوکراین و زیرساختهای غیرنظامی انجام داده است.
پیشتر ایالات متحده هشدار داده بود جمهوری اسلامی به دنبال دستیابی به تعداد زیادی از هلیکوپترهای تهاجمی، هواپیماهای جنگی و سیستمهای دفاع هوایی روسیه است.
در حالی که آمریکا متعهد شد در پی حمله حماس، کمکهای نظامی خود را به اسرائیل ارسال کند، برخی مفسران طرفدار کرملین ابراز امیدواری کردند جنگ اسرائیل و حماس باعث خروج منابع غربی از اوکراین شود.
سرگئی مردان، مجری تلویزیونی وابسته به دولت روسیه نوشت: «این آشفتگی برای روسیه مفید است زیرا وزغ جهانیگرا از اوکراین منحرف و مشغول تلاش برای خاموش کردن آتش ابدی خاورمیانه میشود.»
به نظر میرسد مسکو از اشتباهات نظامی و اطلاعاتی اسرائیل که آن را بهعنوان شاهدی بر ضعف غرب میداند، خوشحال است.
بوریس روژین، کارشناس نظامی نزدیک به نیروهای روسی در حال جنگ در اوکراین در تلگرام نوشت: «ظاهرا ارتش اسرائیل بر پیروزیهای دیرینه تکیه میکند.»
آندری سولداتوف، کارشناس سرویسهای امنیتی روسیه گفت: «چنین اظهاراتی آسیب روانی حاد ارتش روسیه پس از حمله فاجعهبارش علیه اوکراین در ماههای ابتدایی سال ۲۰۲۲ را آشکار میکند.»
سولداتوف گفت: «تحمل از دست دادن احترام جهانی برای ملتی با سنت نظامی افتخارآمیز بسیار سخت است. بنابراین، حمله حماس باعث فرو ریختن بهمن بر سرتان شد. به بیلیاقتی ما خندیدید؟ حالا نوبت ماست تا به شما بخندیم.»
در تلویزیون دولتی روسیه، مفسران دهها هزار یهودی روس را که پس از حمله روسیه به اوکراین برای اجتناب از پیوستن به ارتش به اسرائیل رفتند، مسخره میکنند.
ویاچسلاو ولودین، رییس مجلس روسیه روز ۱۹ مهر در سخنرانی خود در پارلمان گفت روسهایی که از کشور فرار کردند تا طرف اوکراین را بگیرند باید به خیانت متهم و برای کار در معادن فرستاده شوند.
از سوی دیگر به نظر میرسد اوکراین نارضایتیهای قبلیاش از اسرائیل را کنار گذاشته و مشتاق است خلاء دوستی تلآویو با مسکو را پر کند.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین در سخنرانی خود در کنار دبیرکل ناتو، حمله حماس به اسرائیل را به تهاجم روسیه به کشور خود تشبیه کرد.
او گفت مردمش در کنار اسرائیل ایستادهاند زیرا درک میکنند تحمل حملات تروریستی یعنی چه.
زلنسکی تاکید کرد: «تنها تفاوت این است که یک سازمان تروریستی به اسرائیل حمله کرده در حالی که اینجا یک دولت تروریستی اوکراین را هدف تهاجم قرار داده است.»
جنگ حماس و اسرائیل از روز ۱۵ مهر در نوار غزه آغاز شد و اکنون ابعاد گستردهتری یافته و به کرانه باختری و لبنان هم رسیده است.
در پی حملات متقابل، تاکنون هزاران نفر از هر دو سو کشته و هزاران تن دیگر زخمی شدهاند.
