وبسایت «انصاف نیوز» با انتشار تصاویری از دروس ارائه شده در رشته ادبیات در دانشگاه تهران، نوشت که قرار است سعید حدادیان، مداح حکومتی، در این دانشگاه در مقطع کارشناسی ارشد، درس تخصصی «تحلیل متون نظم پایداری» تدریس کند
همزمان با اخراج تعداد زیادی از اساتید دانشگاهها به دلیل حمایت از اعتراضهای ضد حکومتی، تعدادی از وابستگان حکومت از جمله مجریهای صدا و سیما نیز بهتازگی بهعنوان مدرس دانشگاه انتخاب شدند
علی شریف زارچی، استاد اخراجشده از دانشگاه صنعتی شریف در توییتی اعلام کرد با رای اکثریت نمایندگان ۸۷ کشور به عنوان عضو کمیته علمی بینالمللی المپیاد جهانی کامپیوتر انتخاب و سپس با رای اعضای کمیته رییس آن شد.
این استاد دانشگاه شریف، که در جریان موج اخیر اخراج اساتید معترض و منتقد از دانشگاه شریف اخراج شد، اشاره کرد این کمیته بالاترین مرجع علمی المپیاد جهانی کامپیوتر است.
روزنامه کیهان پیشتر در مطلبی نوشته بود شریفی زارچی علاوه بر اخراج باید به دلیل دمیدن در آتش اعتراضات سال گذشته، «بازداشت و محاکمه شود».
این در حالیست که کارزار دانشجویان دانشگاه شریف در مخالفت با اخراج این استاد دانشگاه، که در جریان خیزش انقلابی از سوی نهادهای امنیتی احضار شده بود، از ۱۴ هزار امضا گذشته.
همزمان با ادامه موج اخراج استادان معترض به حکومت از دانشگاهها در آستانه سالروز آغاز خیزش انقلابی در ۲۵ شهریور، برخی از مسوولان حکومت به اظهارات ضدونقیضی درباره دلیل اخراج اساتید منتقد پرداختند.
رییس دانشگاه تهران اخیرا مدعی شد برخی استادان دانشگاه به دلیل «مشکلات اخلاقی و داشتن شاکی» از کار منع شدهاند. محمد مقیمی گفت در دو سال گذشته «حتی یک مورد اخراج استاد نداشتهایم» و در عین حال افزود :«در این دو سال اخیر شاهد دو مورد بودهایم که امیدوارم با رای نهادهای قضایی، تکلیف این افراد روشن شود.»
به گفته تقی آزاد ارمكی، جامعهشناس و استاد دانشگاه، در مصاحبهای با روزنامه اعتماد درباره اخراج اساتید، برخی افراد و جريانات نزديك به هسته سخت قدرت به دنبال جايگزينی «شبهعلم» به جای «علم»، «كارگزار» به جای «عالم» و «مقلد» به جای «محقق» هستند.
روز یکشنبه، بهروز چمنآرا، عضو هیات علمی گروه زبان و ادبیات کردی دانشگاه کردستان، هم از اخراج خود به دلیلی که «رد صلاحیت عمومی» عنوان شده، خبر داد.
وی در نامهای خطاب به ریاست دانشگاه کردستان، که در توییتر نیز منتشر کرده، نوشت: «باعث تاسف عمیق است که نه وزارت عتف و نه دانشگاه کردستان هیچ واکنش مشخصی نه به این اخبار جهتدار در فرایند امنیتیسازی دانشگاهها و نه به تضییع مکرر حقوق اعضای هیات علمی و استقلال دانشگاهی خود نشان دادهاند.»
حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه ایران، خیزش انقلابی مردم و جنگ اوکراین را عوامل تاخیر در توافق احیای برجام خواند و گفت که از سال گذشته سندی معروف به «سند سپتامبر» بین ایران و طرفهای مقابل برای احیای برجام آماده است.
امیرعبداللهیان در مصاحبهای با روزنامه اطلاعات اعلام کرد که سلطان عمان نیز «ابتکاری را روی میز گذاشت» که گفتوگوهای غیرمستقیم با آمریکا درباره آن ادامه دارد.
وزیر خارجه ایران در این مصاحبه با اشاره به اعتراضاتی که بعد از کشته شدن مهسا امینی در ایران رخ داد، گفت «واقعا در چند قدمی توافق بودیم» و شاید اگراعتراضات رخ نمیداد، «گامهای نهایی را برداشته بودیم».
این دیپلمات ارشد جمهوری اسلامی در گفت که از سال گذشته سندی معروف به «سند سپتامبر» بین ایران و طرفهای مقابل برجام آماده است.
او اعتراضات سراسری در ایران و جنگ اوکراین را دلیل به تعویق افتادن توافق بین ایران و غرب دانست و گفت «طرفهای مقابل هم به دنبال این بودند که از این فرصتها استفاده تا شروطی را به ما تحمیل کنند، اما واقعا به هیچ وجه از خطوط قرمز عبور نکردیم».
امیرعبدالهیان توضیح بیشتری درباره جزییات این سند نداد، اما برخی رسانههای ایران ضمن انعکاس این مصاحبه از آن به عنوان جانشین برجام نام بردهاند.
مذاکرات برای احیای برجام که از دولت حسن روحانی آغاز شده بود، در دولت ابراهیم رئیسی ادامه یافت.
پس از خیزش انقلابی مردم مقامات آمریکا اعلام کردند که مذاکرات احیای برجام دیگر در اولویت دولت بایدن قرار ندارد. با این حال گزارشهایی درباره توافق غیررسمی بین ایران و آمریکا با میانجیگری قطر منتشر شده است.
مبادله زندانیان و آزادسازی داراییهای ایران و در مقابل کاهش سطح غنیسازی ایران از جمله مفاد این توافق غیررسمی گزارش شده است.
وزیر خارجه ایران با اشاره به طرح سلطان عمان «طرح و ابتکاری را روی میز گذاشت» گفت «اکنون روی میز دو سند داریم» که یک سند در مورد آزادسازی پولهای ایران و سند دیگر درباره آزادی زندانیان است.
امیر عبداللهیان تاکید کرد: «برجام از روی میز برداشته نشده است. هنوز به نقطهای نرسیدهایم که بگوییم برجام در دستور کار مذاکره ما نیست و از دستور کار خارج شده است.»
دولت کره جنوبی پیشتر اعلام کرده که داراییهای ایران در این کشور آزاد شده و قرار است که به بانکهای اروپایی منتقل شود. این پول ها قرار است که به قطر منتقل شده و ایران تنها مجاز به خرید کالای غیرتحریمی از این پولها است.
بر اساس گزارشها، قرار است که پس از انتقال کامل این پول مبادله زندانیان بین ایران و آمریکا انجام شود.
محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست وزیر قطر، سوم شهریور ابراز امیدواری کرده بود که توافق اخیر بین ایران و آمریکا برای مبادله زندانیان، به گفتوگوی گستردهتر بر سر احیای برجام منجر شود.
در دومین روز از کنفرانس «عدالت در دوران گذار؛ چالشها و راهکارها»، شرکتکنندگان به بررسی جنبههای گوناگون دوران گذار ادامه دادند و به ویژه بر عدالت اقتصادی و عدالت محیط زیستی و همچنین مبارزه با اطلاعات نادرست در دوران گذار تاکید کردند.
دومین و آخرین روز از کنفرانس «عدالت در دوران گذار؛ چالشها و راهکارها» روز یکشنبه ۱۲ شهریور از سوی سازمان حقوق بشر ایران در اسلو، پایتخت نروژ برگزار شد.
کامبیز غفوری، روزنامهنگار و از اعضای سازمان حقوقبشر ایران، درباره این کنفرانس به ایران اینترنشنال گفت که این سازمان فقط از کارشناسان ایرانی دعوت نکرده و کارشناسان بینالمللی به ویژه کسانی که ناظر گذار کشورهای خود از حکومتی دیکتاتوری به دموکراسی بودهاند، به این کنفرانس دعوت شدند.
در مجموع ۲۲ نفر برای سخنرانی در کنفرانس دوروزه امسال دعوت شدند و این نشست، سومین کنفرانس سالانه است که سازمان حقوق بشر ایران درباره برقراری عدالت در دوران گذار برگزار کرده است.
غفوری همچنین درباره سه پنلی که در روز دوم برگزار شد نیز اضافه کرد که در دوران گذار فقط «عدالت سیاسی و قضایی» مطرح نیست، بلکه سازمان حقوق بشر ایران تلاش کرده که در این کنفرانس درباره «عدالت محیط زیستی»، «عدالت اقتصادی» و «مسئله اطلاعات نادرست» نیز گفتوگو شود.
در دومین روز کنفرانس، سرجان درمانوویچ، وزیر خارجه پیشین مونتهنگرو نیز انواع شکلهای گذار از حکومتهای دیکتاتوری را بررسی کرد.
او گفت که وقتی از گذار به دموکراسی صحبت میشود یک «تصویر حماسی» از اروپای شرقی به ذهن میآید، اما گاهی گذار به دموکراسی بسیار سختتر و دشوارتر است.
وزیر خارجه پیشین مونتهنگرو به عملکرد فعالان مختلف در این عرصه اشاره کرد و گفت که شیوه گذار به عملکرد این فعالان بستگی دارد و شکل رژیم جدید نیز ناشی از این عملکرد است؛ به همین دلیل است که برخی از گذارها به رژیم دیکتاتوری منجر میشوند و برخی به دموکراسی.
در پنل اول به نام پنل «عدالت محیط زیستی»، نیکآهنگ کوثر، روزنامهنگار و تحلیلگر حوزه آب و محیط زیست سخنرانی و به «غارت» منابع محیط زیست در دوران جمهوری اسلامی اشاره کرد.
او در این زمینه به ایران اینترنشنال گفت: «اگر در دوران گذار ما نتوانیم منابع طبیعی، به ویژه منابع آب را درست مدیریت کنیم، منابع غذایی هم دچار مشکل خواهد شد و این بیثباتی ایجاد خواهد کرد.»
همچنین در این پنل، سام خسرویفرد، تحلیلگر و متخصص محیط زیست گفت که برخورداری از آب و محیط زیست سالم، بخشی از حقوق بشر است.
او تاکید کرد که در شرایط گذار، به دلیل «خلاء قدرت»، محیط زیست بیشتر آسیب میبیند.
حسین رئیسی، وکیل حقوقبشر و استاد دپارتمان حقوق و پژوهشهای حقوقی دانشگاه کارلرتون اتاوا کانادا، نیز گفت: «کشورها برای عقبنماندن از یکدیگر، سرعت توسعه را افزایش دادهاند و در جاهایی که توسعه پایدار و همهجانبه در نظر گرفته نشود، افرادی آسیب میبینند.»
او افزودعد الت محیط زیستی یعنی شهروندان کمبرخوردار که در این مسیر آسیب میبینند، باید بهنوعی خسارتشان جبران شود.
به گفته رئیسی، مساله دادخواهی در بحث عدالت محیط زیستی حائز اهمیت فراوان است و «دادخواهی محیطزیستی معمولا دادخواهی جمعی است».
در پنل عدالت اقتصادی نیز شیرین عبادی، حقوقدان و برنده جایزه نوبل صلح به بررسی نهادهای مجری و ناظر مدیریت ثروتهای ملی در دوران گذار پرداخت.
این حقوقدان از جمله به موضوع مصادره اموال مردم در ابتدای دوران انقلاب که منجر به فرار سرمایهها از کشور شد، پرداخت و گفت: «اختلاسهای کلا هرگز بهاندازه خروج سرمایه به اقتصاد کشور صدمه نمیزنند. پس از جمهوری اسلامی و در دوران گذار باید از خروج سرمایه از ایران جلوگیری کرد.»
فرهاد ثابتان، استاد اقتصاد نیز در این پنل گفت حقوق اقتصادی و حقوق مدنی و اجتماعی مجموعه درهم تنیدهای از حقوق انسانی است که مستلزم قانونگذاری عادلانه از طرف دولت و اجرا و تنفیذ آن از طرف نهادهای قضایی و دولتی است.
او افزود: «اقتصاد ایران در عدالت انتقالی، مانند بیماری است که با عوارض حاد و شوکهای بیامانی مواجه شده که اکنون به اتاق اورژانس رسیده و نیازمند درمان اضطراری است.»
همچنین آرش سرکوهی، مشاور حقوق بشر در پارلمان آلمان با اشاره به این که عدالت کامل، قابل تحقق نیست، تاکید کرد باید درباره نقش رانت در قدرت و ثروت آگاهسازی کرد.
به گفت او، اموال بزرگ و بنیادهای مصادرهشده، باید پس از دوران گذار مردمی و اجتماعی بشوند و نه دولتی؛ یعنی مردم باید طی پروسهای دموکراتیک اداره این ثروتهای ملی را برعهده بگیرند.
در پنل سوم، «مقابله با اطلاعات نادرست در دوران گذار» کارشناسانی چون مولود حاجیزاده، روزنامهنگار اقتصادی سخنرانی کردند.
رویا کریمیمجد، روزنامهنگار نیز در این پنل با تاکید بر اینکه زیرساخت گذار به دموکراسی براساس اطلاعات درست چیده میشود، اضافه کرد در این مسیر، جامعه نیازمند نهادی است که مبنای خود را بر آموزش بگذارد: آموزش عمومی برای صحتسنجی خبرها.
شهرام القاسی، استاد جامعهشناسی فرهنگ و ارتباطات، در پنل «مقابله با اطلاعات نادرست» گفت: «اگر در گذشته رسانهها ابزار کنترل در دست حکومتها بودند، ظهور رسانههای اجتماعی نشان داد که تکتک «افراد» قدرت دارند؛ اما حالا میدانیم که آنچه در رسانههای اجتماعی هست، بخشی کنترل حکومت است و بخشی قدرت انسانها؛ برای تشخیص اینها، ما نیاز به سواد رسانهای داریم.»
روز شنبه، در اولین روز از این کنفرانس، جاوید رحمان در این نشست با اشاره به ممانعت جمهوری اسلامی از ورودش به ایران گفت اگر فکر میکنند او با این کار، نقض حقوق بشر را دنبال نمیکند، سخت در اشتباهند.
مشروح گزارش روز اول کنفرانس را اینجا بخوانید.
وزرای خارجه ایران و ترکیه در نشست خبری مشترک در تهران خواستار همکاری برای مقابله با گروه پ.ک.ک (حزب کارگران کردستان) شده و همچنین از طرح برگزاری نشست سهجانبه آنکارا، ریاض و تهران خبر دادند.
موضوع کریدور زنگزور نیز یکی از موضوعات مورد مذاکره وزرای خارجه دو کشور بود.
هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، در اولین سفر به تهران در روز یکشنبه ۱۲ شهریور با حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه ایران، دیدار و با او در نشست مطبوعاتی مشترک شرکت کرد.
او در این نشست گفت که در مقابله با پ. ک. ک (حزب کارگران کردستان ترکیه) میخواهیم همکاری بیشتری داشته باشیم.
ایران و ترکیه چندین بار از جمله سال ۱۳۹۹ همزمان به مواضع گروه پ.ک.ک و پژاک حمله کردهاند.
ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، روز ششم شهریور بدون اشاره به جزییات دولت عراق را تهدید کرد که در صورت عدم «خلع سلاح» احزاب کرد ایرانی در اقلیم کردستان تا ۲۸ شهریور، جمهوری اسلامی خود دست به اقداماتی خواهد زد.
سپاه پاسداران تاکنون بارها مواضع احزاب کرد مستقر در اقلیم کردستان عراق را هدف حمله موشکی قرار داده و این حملات پس از آغاز خیزش انقلابی علیه جمهوری اسلامی شدت گرفته که در نتیجه آنها دهها غیرنظامی از جمله زنان و کودکان کشته و زخمی شدند.
ترکیه هم بارها به اقلیم کردستان عراق حمله کرده است.
در این نشست خبری همچنین امیرعبداللهیان گفت که برگزاری نشست سهجانبه اقتصادی با ترکیه و عربستان سعودی با هدف افزایش تبادلات تجاری و تمرکز بر همکاریهای هرچهبیشتر اقتصادی و سرمایهگذاری میان سه طرف در دست اقدام است.
امیرعبداللهیان تاکید کرد: «به پیشنهاد همتای خودم نسبت به مدل مدنظر ترکیه، ایران و آذربایجان در مسیر ایجاد صلح و ثبات در منطقه قفقاز هم اتفاقنظر داریم و گامهای مشترکی بر خواهیم داشت.»
روابط ایران و جمهوری آذربایجان در سالهای اخیر تیره شده است. پس از حمله به سفارت جمهوری آذربایجان در تهران در بهمن ماه سال گذشته، این کشور سفارت خود را تعطیل کرد.
رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، در توییتی حمله به سفارت جمهوری آذربایجان در تهران را «اقدامی شنیع» خوانده و نوشته بود: «ترکیه همواره در کنار کشور دوست و برادر، آذربایجان قرار دارد.»
ایران همچنین با جمهوری آذربایجان و ترکیه بر سر راهاندازی کریدور ترانزیتی زنگزور اختلاف دارد.
وزیر خارجه ایران با اشاره به مذاکرات تهران و باکو و همچنین اختلافات ارمنستان و جمهوری آذربایجان گفت: «ما هرگونه تغییر ژئوپلیتیک در منطقه و محدود کردن مسیرهای تاریخی ترانزیتی موجود در منطقه را هرگز برنخواهیم تافت.»
اردوغان روز ۲۴ خرداد گفته بود که مشکل اصلی راهاندازی کریدور ترانزیتی زنگزور برای اتصال جمهوری آذربایجان از طریق خاک ارمنستان به نخجوان، جمهوری اسلامی ایران است نه ارمنستان.
محمد مقیمی، رییس دانشگاه تهران، درباره تعلیق و اخراج فلهای استادان دانشگاهها، بدون ارائه هیچ سندی گفت از ادامه همکاری برخی از این اساتید به علت «مشکلات اخلاقی و داشتن شاکی» ممانعت شده است.
در حالی که پیشتر وزارت کشور اقدام وزارت علوم در اخراج استادان را «انقلابی» خوانده و از انگیزههای سیاسی این کار پرده برداشته بود، مقیمی روز یکشنبه ۱۲ شهریور به خبرگزاری ایلنا گفت که این اخراجها انگیزه سیاسی ندارد.
او اقدام استادانی را که در روزهای اخیر در شبکههای اجتماعی از تعلیق، اخراج یا قطع همکاریشان با دانشگاه خبر دادهاند، «اوج بیاخلاقی در فضای مجازی» خواند.
رییس دانشگاه تهران اخراجها را به استادان حقالتدریس محدود کرد و گفت: «در خصوص همکاری و ارتباط با اساتید حقالتدریس نیز گروههای آموزشی در هر ترم به تناسب نیاز و عملکرد فرد متقاضی تصمیمگیری میکنند و اگر گروه تصمیم بگیرد که در آن ترم به خدمات استاد حقالتدریس نیاز ندارد، آنگاه ادعای فرد متقاضی مبنی بر اخراجش از دانشگاه بسیار مضحک خواهد بود.»
او با این ادعا که در دو سال اخیر در دانشگاه تهران حتی یک مورد اخراج استاد نداشته است، افزود اگر طرح دعوایی از طرف استاد، دانشجو و کارمندی اقامه شود، نهادها و هیاتهای مربوطه رسیدگی لازم را به عمل میآورند و عمده آنها حلوفصل میشود، ولی موارد لاینحل به نهادهای قضایی ارجاع میشوند.
مقیمی گفت: «ممکن است فرد مورد نظر تا زمان صدور رای قضایی به حالت تعلیق درمیآید که بسیار محدود است؛ در این دو سال اخیر شاهد دو مورد بودهایم که امیدوارم با رای نهادهای قضایی، تکلیف این افراد روشن شود.»
این اظهارات رییس دانشگاه تهران و حمله او به رسانهها و استادان حذفشده، سه روز پس از انتشار گزارش جدید روزنامه اعتماد در این باره است.
روزنامه اعتماد روز نهم شهریور با اشاره به موج دوم «خالصسازی» دانشگاهها، نام ۵۲ نفر دیگر از استادان اخراجی، بازنشسته اجباری یا تعلیق و منفصل از تدریس را منتشر کرد.
بر اساس گزارش این روزنامه، این افراد از شهریور ۱۴۰۰ و آغاز دولت ابراهیم رئیسی تا هشت شهریور امسال، از بدنه آموزش عالی ایران حذف شدهاند.
اعتماد از داریوش رحمانیان، آذین موحد و حسین علایی به عنوان سه استاد حذفشده از دانشگاه تهران خبر داد، اما منابع دانشجویی و گزارشهای خود استادان در شبکههای اجتماعی حاکی از تعداد بیشتر استادان حذفشده از دانشگاه تهران است.
سرکوبها علیه استادان و دانشجویان در حالی تشدید شده که کمتر از یک ماه تا آغاز سال تحصیلی دانشگاهها و همچنین حدود دو هفته به اولین سالگرد قتل حکومتی مهسا امینی باقی مانده است.
پیشتر وزارت کشور در اطلاعیهای با دفاع از اخراج استادان مستقل از دانشگاهها اعلام کرد: «آنچه وزارت علوم در برابر معدود اساتیدی که دچار رکود علمی بوده اما نقش مهمی در نمایشهای رسانهای داشتهاند، صورت داده، بر مبنای موازین قانونی و البته وظیفه انقلابی این وزارتخانه است.»
وزارت کشور با ادعای «رکود علمی» این اساتید و متهم کردن آنها به «بیاخلاقی سیاسی و نمایشهای رسانهای» افزود آنها «کوشیدهاند تا فرصت تولید علم و به تبع آن احساس افتخار ملی و سپهر فرهنگی سیاسی دانشگاهها را آلوده به نگرش جناحی و بعضا ضدملی کنند».
شورای صنفی دانشجویان هم پیشتر هشدار داده بود خراج سیاسی اساتید به اتهام حمایت از دانشجویان، میتواند در بلندمدت با تهیساختن دانشگاه از اساتید متعهد و دغدغهمند و ارجحیت یافتن معیارهای فشل و غیرآکادمیک، ورود نیروهای فاقد وجاهت علمی به دانشگاه را هموار کند.
همچنین تقی آزاد ارمكی، جامعهشناس و استاد دانشگاه، در واکنش به موج اخیر اخراج دانشگاهیان از دانشگاههای ایران اعلام کرد که با چنین اقدامی «دیگر دغدغه دموكراسی، توسعه، رشد فرهنگی و... معنای خود را از دست میدهد» و «پروژه توسعه منتفی است».