جیمی بافت، خواننده و ترانهسرای آمریکایی سبک کانتری، در سن ۷۶ سالگی درگذشت. انجمن صنعت ضبط موسیقی آمریکا برخی ترانههای مشهور این خواننده، از جمله ترانه «مارگریتاویل» او را در فهرست ترانههای قرن قرار داده است.
نخستین روز کنفرانس «عدالت در دوران گذار؛ چالشها و راهکارها» روز ۱۱ شهریور در اسلوی نروژ برگزار شد. جاوید رحمان در این نشست با اشاره به ممانعت جمهوری اسلامی از ورودش به ایران گفت اگر فکر میکنند او با این کار، نقض حقوق بشر را دنبال نمیکند، سخت در اشتباهند.
جاوید رحمان، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور ایران که بهعنوان مهمان ویژه در روز نخست این نشست حضور داشت، مرگ ژینا (مهسا) امینی را در بازداشت نیروهای جمهوری اسلامی، منعکس کننده وضعیت همه زنان و دختران در جمهوری اسلامی خواند و گفت این رویداد، ابعاد مذهبی و قومی این سرکوب را نمایان کرد.
رحمان همچنین این اتفاق را منجر به شکلگیری موجی از اعتراضات در ایران به نام زن، زندگی، آزادی خواند که به سرعت به سراسر کشور منتقل شد.
گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور ایران، در ادامه سخنانش به برجستهترین موارد نقض حقوق بشر و سیستم سرکوب در ایران پرداخت که حقوق زنان را هدف قرار داده است و گفت متاسفانه هیچ اقدامی از سوی جمهوری اسلامی برای برقراری عدالت در حق قربانیان و خانوادههایشان انجام نشده است.
او با اشاره به کشته شدن دستکم ۶۰ کودک، شلیک به چشم دهها شهروند و اعمال خشونتهای جنسی علیه معترضان در بازداشت از سوی حکومت طی خیزش انقلابی، خواهان برقراری عدالت برای قربانیان نقض حقوق بشر در ایران شد.
گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور ایران، با تاکید بر اینکه هیچ مکانیزمی به منظور اجرای عدالت در حق خانوادههای دادخواه وجود ندارد، از جمهوری اسلامی خواست تا ابزار لازم را در این زمینه فراهم کند.
رحمان در بخشی دیگر از صحبتهایش، با اشاره به آمار بالای اعدام اقلیتهای مذهبی و قومی در ایران گفت که تنها در سال ۲۰۲۳ و تا پایان ماه ژوئیه، دستکم ۴۱۹ نفر در ایران به دلایل مختلف اعدام شدهاند.
او در ادامه خواهان توقف صدور و اجرای احکام اعدام از سوی جمهوری اسلامی شد.
اگر حکومت فکر میکند با راه ندادنم به ایران نقض حقوق بشر را دنبال نمیکنم در اشتباه است
گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور ایران همچنین در پاسخ به این سوال که «اگر رژیم جمهوری اسلامی با شما همکاری نمیکند چرا سازمان ملل با آنها مقابله نمیکند؟» ماموریت خود را نظارت بر موارد نقض حقوق بشر در ایران، ثبت نگرانی و دغدغه جامعه مدنی ایران و گزارش آن به مجامع بینالمللی خواند و گفت در این مدت از حکومت خواسته قوانین و شیوه رفتار خود را تغییر دهد.
رحمان ایجاد یک مکانیزم بینالمللی مستقل تحقیق در امور ایران را ضروری خواند و یادآور شد که جمهوری اسلامی تاکنون هیچ فرصتی به او برای ورود به ایران نداده است، اما این اتفاق منجر به قطع ارتباطش با جامعه مدنی ایران نخواهد شد.
او ادامه داد: «اگر مقامهای حکومت فکر میکنند با راه ندادن من به ایران، موارد نقض حقوق بشر را دنبال و گزارش نمیکنم، سخت در اشتباهند.»
در پنل نخست این نشست، پیام اخوان، شیرین عبادی و محمود امیریمقدم درباره عدالت انتقالی در ایران صحبت و بر تغییرات قانون اساسی برای رسیدن به دموکراسی و محاکمه منصفانه جنایتکاران جمهوری اسلامی تاکید کردند. این نسشت از سوی سازمان حقوق بشر ایران برگزار شده است.
سیستم قضایی ایران باید از ریشه خراب شود
شیرین عبادی، حقوقدان و برنده جایزه صلح نوبل در این کنفرانس تاکید کرد: «سیستم قضایی ایران باید از ریشه خراب شود چون محصول قوانین غلظ و ناکارآمد است.»
او این تغییر چارچوب را مشابه پایهگذاری دادگستری نوین در زمان رضا شاه پهلوی به دست علیاکبر داور خواند و گفت: «قضات حقوقی قدیمی برای حضور در سیستم جدید، باید از آزمونهای سخت اخلاقی عبور کنند و به کشور فرصت بدهیم تا نسل جدید با قوانین جدید در دانشگاهها پرورش پیدا کند.»
در مسیر تغییر یک حکومت بیثبات
محمود امیریمقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران هم در این نشست در پاسخ به سوالی درباره روند گذار به دموکراسی، گفت: «در این مسیر نباید نظارهگر باشیم. بلکه مسوولیت داریم بکوشیم تا مسیر گذار به سمتی برود که میخواهیم.»
او با تاکید بر اینکه اکنون در مسیر گذار هستیم اما نقطه عطف آن با تغییر قدرت سیاسی رخ میدهد، یادآور شد: «ما در حال پیش رفتن به سوی تغییر حکومتی هستیم که هیچ ثباتی ندارد.»
رسیدن به عدالت انتقالی راهی طولانی است
پیام اخوان، حقوقدان نیز با اشاره به عنوان پنلی که در آن سخنرانی میکرد، گفت: «عدالت انتقالی بر بازسازی اعتبار و ارج و منزلت انسانی قربانیان، احیای حقوق مدنی آنها و جبران درد و رنجهایی که متحمل شدهاند، تمرکز دارد.»
او عدالت انتقالی را راهی طولانی خواند که احتیاج به مشارکت جدی قربانیان دارد و گفت در این مسیر همبستگی با قربانیان بیعدالتی ضرورت دارد و این هدف باید با تحولات اجتماعی گستردهتری نیز همراه باشد.
به گفته اخوان، در این رابطه تجارب قربانیان باید به عنوان درسی درباره «عواقب استبداد و بیعدالتی» رسما پذیرفته شود.
رسیدگی قضایی به جنایت مقامهای جمهوری اسلامی در دوره گذار چگونه خواهد بود؟
رها بحرینی، حقوقدان و پژوهشگر عفو بینالملل در امور ایران نیز تاکید کرد که «سیستم استبدادی» جمهوریاسلامی، اساس نظام قضایی را در ایران از بین برده است.
او با اشاره به محاکمه کیفری متهمان جمهوری اسلامی در دوران گذار که دستگاه قضایی برای رسیدگی به این حجم گسترده از جنایات وجود ندارد، تعیین مواردی مانند «استراتژی محاکمه، مرجع رسیدگی به جنایات و اولویت محاکمه متهمان» را موضوعی پیچیده خواند.
این حقوقدان یادآور شد که با اینحال در این زمینه یکسری استانداردهای بینالمللی وجود دارد؛ از جمله اینکه محاکمه کیفری کسانی که در سنگینترین جرایم پذیرفته شده جهانی مانند «جنایت جنگی، جنایت علیه حقوق بشر، اعدام فراقضایی، ناپدیدسازی قهری و شکنجه» دست دارند، «ضروری» است و این افراد به هیچوجه نباید مشمول «عفو» شوند.
بحرینی با تاکید بر اینکه در نهایت هیات دادستانی که در صدر تصمیمگیری و اجرای آن قرار دارند، باید «صلاحیت کامل داشته باشند»، ادامه داد: «در این روند معمولا دادستانی متخصص و ویژهای برای رسیدگی به جنایات حاد از جمله با حضور متخصصان سازمان ملل تشکیل میشود تا سیستم قضایی بتواند به مرور خود را بازسازی کرده و وارد روند معمولی شود.»
برقراری حاکمیت قانون از اصلیترین جنبههای عدالت انتقالی است
معین خزائلی، حقوقدان نیر در این نشست، یکی از اساسیترین اهداف دوران عدالت انتقالی را «رسیدگی به دادخواهی دادخواهان و مجازات عاملان و آمران نقض حقوق بشر رژیم گذشته یعنی جمهوری اسلامی» خواند.
او با تاکید بر ضرورت اعتمادبخشی مجدد به نهادهای حاکمیتی در دوران گذار، گفت: «یکی از جنبههای اصلی روند عدالت انتقالی، برقراری حاکمیت قانون و بازگرداندن آرامش به جامعه است.»
سازمان حقوق بشر ایران از سال ۱۴۰۰ کنفرانسهای متعددی را با محوریت گذار از استبداد به دموکراسی در ایران، در مقر خود در اسلو نروژ برگزار کرده و «عدالت در دوران گذار؛ چالشها و راهکارها» سومین مورد از آن است.
این کنفرانس در روزهای ۱۱ و ۱۲ شهریور در اسلو، پایتخت نروژ برگزار میشود.
هند تنها چند روز پس از دستاورد تاریخی خود در بدل شدن به تنها کشوری که موفق به فرود در نزدیکی قطب جنوب ماه شده است، اولین ماموریت فضایی خود را برای مطالعه خورشید کلید زد.
فضاپیمای آدیتیا-ال ۱ روز شنبه ساعت ۱۱:۵۰ به وقت هند (۶:۲۰ صبح به وقت گرینویچ) از سکوی سریهاریکوتا در کرانه خلیج بنگال به فضا پرتاب شد. آدیتیا ۱.۵ میلیون کیلومتر از زمین فاصله خواهد گرفت که معادل یک درصد فاصله بین زمین و خورشید است.
آژانس فضایی هند میگوید طی کردن این مسیر چهار ماه به طول خواهد انجامید.
هند با الهام از نام خدای خورشید در مذهب هندو، اولین ماموریت فضایی خود برای بررسی و تحقیق درباره بزرگترین شی موجود در منظومه شمسی را سوریا یا آدیتیا نام نهاده است.
طبق پیشبینیها، هنگامی که فضاپیمای آدیتیا به نقظه مورد نظر برسد، میتواند با سرعتی معادل سرعت زمین به دور خورشید بچرخد و این بدان معناست که برای انجام عملیات خود نیاز به سوخت چندانی نخواهد داشت.
هزاران نفر با حضور در سالنی در مجاورت سکوی پرتاب، لحظه حرکت فضاپیما را از نزدیک مشاهده کردند. تلویزیون ملی هند که پرتاب فضاپیما را به صورت زنده پوشش میداد، این دستاورد را «باشکوه» خواند.
آژانس تحقیقات فضایی هند (ایسرو) نیز اعلام کرد پرتاب آدیتیا موفقیتآمیز بوده و فضاپیما به صورت معمول به فعالیت خود ادامه میدهد.
این کاوشگر پیش از آنکه به مکان پیشبینیشده خود در حد فاصل زمین و خورشید برسد، چندین بار به دور زمین خواهد چرخید.
هنوز هزینه این ماموریت اطلاعاتی فضایی به طور رسمی اعلام نشده، اما مطبوعات هند گزارش دادهاند چیزی حدود ۳.۷۸ میلیارد روپیه معادل ۳۶ میلیون پوند برای این پروژه هزینه شده است.
مطابق اطلاعات ارائهشده توسط آژانس تحقیقات فضایی هند، فضاپیمای آدیتیا حامل چندین ابزار علمی برای مطالعه بر روی کورونا (لایه خارجی خورشید)، فوتوسفر (سطح خورشید) و کروموسفر (لایه پلاسمایی بین کورونا و فوتوسفر) است. انتظار میرود نتایج حاصل از این مطالعات به شناخت بیشتر فعالیتهای خورشید، خصوصا بادها و شرارههای خورشیدی، و تاثیر آنها بر اقلیم زمین بیانجامد.
هند هم اکنون بیش از ۵۰ ماهواره فضایی دارد و از آنها برای برقراری ارتباطات ماهوارهای، پیشبینی آب و هوا، و مطالعه پدیدههایی مانند خشکسالی و آلودگیهای زیستمحیطی بهره میبرد.
در پی سخنرانی حسین موسویان، دیپلمات پیشین جمهوری اسلامی، در نشست سالیانه فرماندهی استراتژیک آمریکا، روسای کمیتههای نیروهای مسلح مجلس نمایندگان و سنا خواستار توضیح فرماندهی استراتژیک در این زمینه شدند.
این کمیتههای کنگره از آنتونی کاتن، رییس فرماندهی راهبردی ایالات متحده، خواستند اطلاعات افرادی را که در دعوت از موسویان نقش داشتهاند ارائه کند.
این کمیتههای کنگره با انتقاد شدید از دعوت موسویان به این نشست گفتند: «ارائه یک پلتفرم رسمی دولت آمریکا به موسویان برای نشر اکاذیب تاریخی و تبلیغات رژیم ایران، تصمیمی بسیار نسنجیده بود.»
این نمایندگان با تاکید بر اینکه موسویان از سال ۱۹۸۰ «عامل پروپاگاندای» جمهوری اسلامی بوده، خاطرنشان کردند او در زمان ترور مخالفان حکومت ایران در برلین در سال ۱۹۹۲، سفیر جمهوری اسلامی در آلمان بود و مقامهای آلمان در پی این ماجرا موسویان، چند دیپلمات و مامور اطلاعاتی دیگر ایران را از کشور خود اخراج کرده بودند.
نشست «بازدارندگی» ستاد فرماندهی راهبردی آمریکا در اواسط ماه اوت برگزار شد، و پس از انتشار فیلم این نشست در هفته گذشته، مشخص شد که موسويان نیز در آن سخنرانی کرده است.
انتشار خبر سخنرانی موسویان در این نشست با انتقادهای گسترده مقامهای آمریکایی و تحلیلگران و کنشگران ایران همراه شد و موجی از تقاضاها برای اخراج او از آمریکا به جریان افتاد.
از سوی دیگر، حسین موسویان که در حال حاضر در دانشگاه پرینستون پژوهشگر خاورمیانه است، به دلیل اظهاراتش در مصاحبهای در سال ۱۴۰۰ در ارتباط با ترس مقامهای آمریکایی از انتقام جویی جمهوری اسلامی برای قاسم سلیمانی، با انتقادهای گسترده همراه بوده و فعالان سیاسی خواستار قطع همکاری پرینستون با این دیپلمات سابق ایران شدهاند.
موسویان در این مصاحبه گفت پس از کشته شدن سلیمانی، همسر برایان هوک، نماینده ویژه پیشین آمریکا در امور ایران، از شدت نگرانی برای همسرش دچار لرزش شده بود. موسویان گفت: «یعنی اینطوری لرزه افتاده بود به بدن اینها.»
سازمان اتحاد علیه ایران هستهای هفته گذشته با اشاره به اینکه موسویان از عوامل جمهوری اسلامی است، تاکید کرد دانشگاه پرینستون باید به دلیل ارائه این جایگاه به موسویان برای انجام پروپاگاندا، مورد تحقیق و تفحص قرار گیرد.
میشل تیلور، نماینده دائم آمریکا در شورای حقوق بشر سازمان ملل، با اشاره به سالگرد خیزش انقلابی در ایران در بیانیهای تاکید کرد که ایران «با سابقه وحشتناک حقوق بشری جایی در جایگاه رهبری در اکوسیستم حقوق بشر سازمان ملل ندارد و اکنون زمان پاسخگویی فرا رسیده است.»
نماینده دائم آمریکا در شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در بیانیه خود اضافه کرد که جمهوری اسلامی و مقامهایش با کارنامه فاحش حقوق بشری و بیتوجهی مطلق به اصول اعلامیه جهانی حقوق بشر نامزدی نامناسب برای هرگونه جایگاه رسمی در سازمان ملل هستند.
میشل تیلور همچنین در شبکه اجتماعی اکس گفت: بازداشت مهدی یراحی و تعداد زیادی از ایرانیان شجاع، مثالی دیگر از بیاحترامی آشکار رژیم ایران به حقوق بشر و آزادی بیان است.
پس از خیزش انقلابی مردم ایران، شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در سوم آذر ۱۴۰۱ در نشستی ویژه قطعنامهای را به تصویب رساند که بر اساس بندی از آن، یک کمیته حقیقتیاب بینالمللی درباره اعتراضات ایران تشکیل میشود.
به گفته سارا حسین، رییس این کمیته حقیقتیاب، قربانیان جمهوری اسلامی میتوانند اطلاعات خود را به کمیته حقیقتیاب بفرستند تا این اطلاعات در گزارش این کمیته در ماه مارس ۲۰۲۴ استفاده شود.
با این حال در اواسط اردیبهشت ماه، رییس شورای حقوق بشر سازمان ملل اعلام کرد علی بحرینی، نماینده دائم جمهوری اسلامی در دفتر سازمان ملل در ژنو، به عنوان رییس مجمع اجتماعی این شورا در ۱۱ و ۱۲ آبان تعیین شده است.
تعیین نماینده جمهوری اسلامی به این سمت که همزمان با تداوم سرکوب خیزش انقلابی مردم ایران صورت گرفت، با انتقادات گسترده همراه شد.نمایندگی آمریکا در شورای حقوق بشر سازمان ملل، در بیانیهای با ابراز انزجار از تصمیم این شورا گفت: تعیین ایران با سابقهای اسفبار در زمینه حقوق بشر، به ریاست این مجمع، اعتبار شورای حقوق بشر سازمان ملل را به شدت تضعیف میکند.
این بیانیه با تاکید بر اینکه چنین اقدامهایی نباید به سابقهای اشتباه در شورای حقوق بشر تبدیل شوند، خاطرنشان کرد آنچه که جاوید رحمان، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران ارائه کرده واقعیت خشنی را از نقض حقوق بشر در این کشور، از جمله در ارتباط با حقوق زنان، اعدام معترضان و سرکوب آزادی بیان نشان میدهد که میتواند به منزله جنایت علیه بشریت در ایران باشد.
واکنشهای گسترده داخلی و جهانی به جان باختن جواد روحی، زندانی خیزش انقلابی در حالی ادامه دارد که قرار است مراسم ترحیم و یادبود او از سوی خانوادهاش در سه روز متوالی برگزار شود. از سوی دیگر کنشگران در داخل و خارج کشور خواستار اعلام عزای عمومی، تجمع و تحقیق درباره علت مرگ او شدند.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، ظهر روز جمعه دهم شهریور اعلام کرد که پیکر جواد روحی «با حضور پدر و مادرش» و در «روستای خانوادگیشان در شهرستان آمل» دفن شده است. این خبر در حالی منتشر شد که منابع مستقل و فعالان مدنی در ایران از حاکم شدن جو امنیتی در محل دفن پیکر روحی خبر دادند.
تسنیم همچنین نوشت که پیکر روحی پس از کالبدشکافی و انجام آزمایشهای سمشناسی و آسیبشناسی «تحویل خانواده» او داده شده و «ادعاهای مطرح شده در مورد بازداشت پدر و مادر جواد روحی صحت ندارد».
سازمان پزشکی قانونی هم در خبری جداگانه «دفن شبانه و مخفیانه» جواد روحی در یکی از شهرهای مازندران را «تکذیب» کرد و گفت که «بررسی فوت این فرد با دقت ادامه دارد».
صادق روحی، برادر جواد روحی، آگهی ترحیم او را منتشر کرد که بر اساس آن، طی سه روز متوالی مراسمی برای یادبود برگزار میشود.
روز ۱۰ شهریور از ساعت ۱۵ تا ۱۷ مراسمی در مسجد روستای کلیکان و در روزهای ۱۱ و ۱۲ شهریور نیز در همین ساعات، مراسم دیگری در این مسجد برگزار خواهد شد.
بعدازظهر روز ۱۳ شهریور نیز خانواده جواد روحی و مردم بر سر مزار او حضور خواهند یافت.
نماینده مجلس استرالیا خواهان تحقیق درباره مرگ جواد روحی شد
سناتور باربارا پوکاک، عضو حزب سبزها در مجلس سناى استراليا با ارسال ويديویی اختصاصی به تلويزيون ايراناينترنشنال، ضمن محکوم کردن مرگ جواد روحی، این اتفاق را «نقض فاحش حقوق بشر» خواند.
او که پیشتر كفالت سياسى عرشيا تكدستان و جواد روحى را برعهده گرفته است، از جامعه جهانی خواست تا درباره مرگ این زندانی و سایر کسانی تحقیق کند که از زمان آغاز خیزش انقلابی علیه جمهوری اسلامی در یک سال پیش تاکنون، در بازداشتگاهها جان باختهاند.
پوکاک در بخشی از این ویدیو به اتهام «محاربه» جواد روحی و حکم سه بار اعدامش پس از یک محاکمه «۴۵ دقیقهای»، لغو این حکم در دیوان عالی کشور و انتظار او برای محاکمه مجدد گفت و یادآور شد: «گزارشهای دیدهبان حقوق بشر، جزییات شکنجههای سیستماتیکی را آشکار میکند که او در زندان متحمل شده بود.»
این نماینده مجلس سنای استرالیا، «ضرب و جرح با باتوم و شلاق زدن بر کف پاهای جواد روحی، در حالی که به میله بسته شده بوده» را از جمله این شکنجهها خواند و گفت: «جواد بر اساس گزارشها، تحرک یکی از پاهای خود را از دست داده و دچار نقص در تکلم شده بود.»
او در پایان «اقدامات ظالمانه رژیم ایران» را در آزار و اذیت شهروندانی که خواهان دسترسی به حقوق اولیه دموکراتیک خود هستند، محکوم کرد.
علی خامنهای و نهادهای شکنجهگر باید پاسخگو باشند
در همین رابطه، سازمان حقوق بشر ایران از کمیته حقیقتیاب سازمان ملل خواست درباره جان باختن جواد روحی تحقیق و تفحص انجام دهد.
محمود امیری مقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران گفت: «علی خامنهای و همه افراد و سازمانهایی که در بازداشت و شکنجه این زندانی نقش داشتهاند، مسوول جان باختن او هستند و باید پاسخگو شوند.»
سازمان عفو بینالملل نیز در بیانیهای اعلام کرد جان باختن جواد روحی در زندان بار دیگر هجمه نفرتانگیز مقامهای ایران به حق حیات را افشا میکند.
این سازمان تاکید کرد که این موضوع باید به صورت موثر و مستقل مورد تحقیق و تفحص قرار گیرد.
در بیانیه عفو بینالملل تاکید شد: «مقامهای ایران بر خلاف قوانین بینالمللی جنایتهای مختلفی، از جمله ناپدیدسازی قهری، شکنجه و سایر بدرفتاریها را علیه جواد روحی انجام دادند تا او را ناچار به اعتراف اجباری کنند. همه کسانی که مسوول جنایتهای صورت گرفته علیه جواد روحی هستند باید هدف تحقیق و تفحص جنایی قرار گرفته و محاکمه شوند.»
این سازمان حقوق بشری همچنین تاکید کرد: «طبق اصل حقوقی صلاحیت قضایی جهانی، کشورها باید همه مقامهای ایران را که به دلیل جنایتهایی همچون شکنجه و ناپدیدسازی قهری، متهم به نقض جدی حقوق بشر هستند، تحت پیگرد قرار دهند.»
عفو بینالملل افزود: «جواد روحی در زندان به شدت هدف ضرب و شتم قرار گرفته و شلاق خورده بود. مسوولان زندان همچنین به او شوک الکتریکی داده و او را در سرمای بسیار شدید نگه داشته بودند و با قرار دادن یخ بر روی بیضههای او به مدت ۴۸ ساعت، او را تحت آزار جنسی قرار داده بودند.
طبق اطلاعات عفو بینالملل، ماموران سپاه بارها با تفنگ سر جواد روحی را نشانه گرفته و او را تهدید کرده بودند اگر اعتراف نکند، به او شلیک میکنند.
به گفته عفو بینالملل، جواد روحی در اثر شکنجه دچار عدم کنترل ادرار، آسیب مفصل شانه، اختلال حرکت و اختلال گفتار شده بود و با وجود این، مسوولان زندان از ارائه خدمات درمانی کافی به او جلوگیری میکردند.
این سازمان همچنین خاطرنشان کرد جواد روحی در جلسه محاکمه کوتاهی که برای او برگزار شد، اجازه دسترسی به وکیل انتخابی خود را نداشت.
عفو بینالملل خاطرنشان کرد از ژانویه ۲۰۱۰ موارد متعددی را مستندسازی کرده که نشان میدهند مسوولان جمهوری اسلامی از انجام تحقیق و تفحص مناسب درباره دهها مرگ مشکوک زندانیانی که طبق گزارشهای معتبر، تحت شکنجه و بدرفتاری قرار گرفته بودند، خودداری کرده است.
ادامه واکنشها
در همین حال، واکنشها به جان باختن جواد روحی ادامه دارد.
مسیح علینژاد، روزنامهنگار، در واکنش به جان باختن روحی در اینستاگرام خود نوشت: «بیایید جواد روحی را هم تبدیل به اسم رمز انقلاب خود کنیم. جواد روحی را هم کشتند. به او حکم اعدام داده بودند اما اینگونه حکمش را در خفا اجرا کردند تا هزینه کمتری برای جمهوری اسلامی داشته باشد. بیایید نگذاریم موفق شوند.»
او افزود: «همانگونه که از مهسا امينى میلیونی نوشتیم، حالا از جواد روحی بنویسیم. جنایت تکرار شد، حماسه ما هم باید تکرار شود. جواد روحی را به جرم رقص آزادی، به جرم شعار رهایی، به جرم تشویق مردم برای ماندن در خیابان، به جرم رهبر میدان اعتراض بودن کشتند. صدایش باشیم.»
نازنین بنیادی نیز در شبکه اجتماعی اکس (توییتر سابق) نوشت: «مقاومت پایانناپذیر جواد روحی انعکاسی از انقلاب بزرگ مردم ایران است. نه آن شکنجههای وحشتناک و نه حکمهای اعدام مضحک توان متوقف کردن او را نداشت. جواد روحی پاره تن آمل بود که قهرمانانه زیست و برای فردای روشن ایران آزاد تا پای جان ایستاد.»
سیامک منتظری، زندانی سیاسی پیشین هم در پیامی ویدیویی گفت: «یک روح دیگر از کالبد ایران پر کشید. این رژیم سفاک و جنایتکار امروز جاویدنام جواد روحی را به همان شیوه کثیفی که جاویدنام مسها امینی را به قتل رساند، از ما گرفت.»
او افزود: «به عنوان کوچکترین فرزند ایران از تمامی رهبران سیاسی تقاضا میکنم در صورت صلاحدید، اعلام عزای عمومی کنند و مردم را برای این جنایت آشکار و قتل حکومتی، به خیابانها فرا بخوانند.»
سیامک منتظری خطاب به مردم گفت: «بیاییم از این فرصت طلایی که رژیم تمام مزدوران سرکوبگر خود را برای شرکت در راهپیمایی اربعین به عراق گسیل کرده، نهایت استفاده را ببریم و علی خامنهای و مزدورانش را غافلگیر کنیم. شاید ۲۵ شهریور روز آزادی ایران باشد نه آغاز قیام.»
پیش از این، خبرگزاری میزان، رسانه قوه قضاییه، از مرگ جواد روحی خبر داد و نوشت که او بامداد پنجشنبه به دلیل «تشنج» در زندان نوشهر، به بیمارستان منتقل شده و همانجا فوت کرده است. در واکنش به این اتفاق، شمار زیادی از کاربران، مرگ مشکوک او را «قتل به دست حکومت» خواندند.
جواد روحی شهریور سال گذشته و در جریان تجمع اعتراضی مردم در نوشهر بازداشت و از سوی دادگاه انقلاب ساری به «سه بار اعدام» محکوم شد اما خرداد ماه امسال دیوان عالی کشور این حکم را نقض و پرونده را برای رسیدگی مجدد به شعبه همعرض دادگاه انقلاب ساری ارسال کرد.
روحی در حالی بامداد امروز جان باخت که با گذشت ۱۰۰ روز از نقض حکمش در دیوان عالی کشور، در بیخبری از دادرسی دوباره و تعیین زمان دادگاه، در وضعیتی بلاتکلیف در زندان بود.
به جواد روحی اتهام ارتداد از طریق هتک حرمت به قرآن با آتش زدن آن و توهین به مقدسات هم بسته شده بود.
روحی در طول دوران بازداشتش وکیل انتخابی نداشت اما بنا بر اعلام حبیبالله قزوینی، وکیل تسخیریاش، طبق تصاویر دوربین مداربسته، او تنها در محل تجمع حضور داشته و هیچ مدرکی دال بر اینکه اموال عمومی را آتش زده و تخریب کرده وجود ندارد و موکلش از سوختن قرآن هم خبر ندارد.
مجید کاوه، وکیل انتخابی روحی هم پس از آن اعلام کرده بود موکلش «ایرادات اساسی و حائز اهمیتی نسبت به تحقیقات مقدماتی داشته است».