احمد وحیدی، وزیر کشور دولت ابراهیم رئیسی، در پاسخ به سوالی درباره اینکه چرا فهرست ساختمانهای نا ایمن اعلام نمیشود، گفت: «ساختمانهای ناایمن باید بررسی و ارزیابی شوند اما نباید با اعلام اسامی این ساختمانها بیجهت در میان مردم وحشت ایجاد کرد.»
امیرعلی حاجیزاده، فرمانده هوافضای سپاه پاسداران، در مصاحبهای در صدا و سیما در مورد حمله به پایگاه عینالاسد عراق، با تهدید علیه آمریکا گفت سپاه پاسداران به دنبال کشتن دونالد ترامپ و مایک پمپئوست.
این اظهارات حاجیزاده درباره حمله موشکی ۱۸ دی ۱۳۹۸به پایگاه عینالاسد در استان الانبار عراق که محل استقرار نیروهای آمریکایی بودند، در حالیست که همان زمان گزارشها و اسنادی منتشر شد که نشان میدادند آمریکا، کشورهای حوزه خلیج فارس و برخی کشورهای اروپایی از این حمله خبر داشتند.
بر اساس این اسناد، ایران پیش از انجام این حملات، مقامهای آمریکایی را از حمله موشکی سپاه مطلع کرده بود و به همین دلیل، نیروهای آمریکایی فرصت داشتند که به پناهگاهها بروند تا این حملات تلفات جانی نداشته باشد.
فرمانده هوافضای سپاه پاسداران اما سه سال پس از این حمله، در یک برنامه تلویزیونی مدعی شد: «کشتن اینها (سربازان آمریکایی) هدف ما نبود. ما انشالله بتوانیم ترامپ، پمپئو، مکنزی و فرماندهان نظامی که این دستور را دادند (کشتن قاسم سلیمانی) بکشیم. اما بالاخره یک کار نظامی کرده بودند و ما هم باید پاسخ نظامی میدادیم.»
حاجیزاده ادامه داد: «اگرنه همان شب، نیروهایی که اینها از پایگاه عینالاسد تخلیه و به بیابانهای اطراف برده و پخش و پلایشان کرده و با هواپیماهایشان از آنها حفاظت میکردند را رصد میکردیم و محل آسایشگاه و جایشان را میدانستیم و میتوانستیم بزنیم و بکشیم. البته هدفمان این نبود که اصلا نکشیم؛ بالاخره عدهای آنجا بودند. اما هدفمان صدمه زدن به پیکره نظامی و هیمنه آمریکاییها بود که البته موفق شدیم.»
این ادعای حاجیزاده مبنی بر اینکه سپاه عامدانه سربازان آمریکایی را نکشته در حالی است که بلافاصله پس از این حمله، رسانههای نزدیک به سپاه پاسداران در ایران از کشته شدن «هشتاد سرباز آمریکایی» خبر داده بودند.
در مقابل اما واشینگتن اعلام کرد در حملات موشکی سپاه به پایگاههای نظامی آمریکا در عراق، هیچکس کشته یا زخمی نشده است.
پس از این حمله هم مقامهای جمهوری اسلامی چندین بار اعلام کردند که تهران قصد جنگ با آمریکا را ندارد و فقط نیروهای آمریکایی باید از منطقه و به ویژه عراق خارج شوند.
حاجیزاده اما در جدیدترین واکنش خود به این حمله مدعی شد: «تصورمان این بود با آن تهدیدی که [آمریکاییها] کرده و گفته بودند ۵۲ نقطه را میزنیم، اگر یک جو غیرت داشته باشند یک کاری باید بکنند. واقعا ما آماده بودیم برای عملیات مراحل بعدی.»
او به تشریح این «آمادگی» پرداخت و گفت: «اولین تیری که آنها شلیک میکردند ۴۰۰ فروند موشک آماده مقابله بود. اگر ادامه پیدا میکرد که ممکن بود دامنه کار بسیار وسیعتر شود. پیشبینی کرده بودیم پایگاه [آمریکاییها] در اردن، کویت و امارات را مورد ضربات موشکی قرار دهیم. منتهی دیگر همینجا ختم پیدا کرد.»
آنچه که حاجیزاده از آن بهعنوان «ختم» حمله نظامی یاد میکند، اما در واقعیت به شلیک عمدی موشکهای سپاه پاسداران به هواپیمای اوکراینی با ۱۷۶ مسافر انجامید.
بسیاری از کارشناسان و خانواده بازماندگان هواپیمای اوکراینی پس از آن فرضیه استفاده جمهوری اسلامی از این هواپیما به عنوان «سپر انسانی» را مطرح کردند.
محسن اسدی لاری و زهرا مجد که فرزندشان را در این پرواز از دست دادند دو سال بعد از ماجرا در یک گفتوگوی رسانهای از دستیابی به شواهدی خبر دادند که نشان میداد شلیک به هواپیما «عمدی» بوده است: «میخواستند بزنند و بندازند گردن آمریکا. کمااینکه این کار را قبلا در اقدامات مشابهی هم انجام داده بودند.»
آمریکا سپاه پاسداران را فهرست گروههای تروریستی خود قرار داده و گروهی از سیاستمداران در بریتانیا و اتحادیه اروپا هم خواستار اقدام مشابه شدهاند.
همزمان با افزایش تنشها بین جمهوری اسلامی و غرب بر سر موضوعاتی همچون تلاشها برای تروریستی اعلام شدن سپاه پاسداران و اعدام زندانیهای دوتابعیتی، رسانههای ایران از رونمایی موشک کروز زمینپایه ایران با برد ۱۶۵۰ کیلومتر با نام «پاوه» خبر دادند.
«سومار»، «هویزه» و «طلائیه (ابومهدی)» کروزهای زمینپایه ایران بودند. پیش از این برد موشک کروز هویزه ۱۳۵۰ کیلومتر بود و مقامات سپاه پاسداران از طرح ساخت موشک هواپایه کروز با برد ۱۵۰۰ کیلومتر خبر داده بودند.
امیرعلی حاجیزاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران، در یک برنامه تلویزیونی گفت: «موشک کروز با برد ۱۶۵۰ کیلومتر را با نام پاوه به یاد شهدای کردستان عملیاتی کردیم.» در این برنامه تلویزیونی ویدیوهایی از شلیک این موشک پرتاب شد.
مقامات جمهوری اسلامی در سالهای گذشته از رونمایی از موشکهای کروز خبر دادهاند و رسانههای جمهوری اسلامی اعلام کردهاند که این موشک ها تا اسرائیل برد دارند.
مقامات نظامی ایران سال ۹۷ مقامات نظامی از رونمایی از موشک کروز «هویزه» با برد ۱۳۵۰ کیلومتر خبر دادند.
دو سال پیش از آن نیز حسین دهقان، وزیر دفاع وقت، از بهره برداری از جدیدترین موشک کروز دریایی ایران با نام «نصیر» در رزمایش نیروی دریایی خبر داده بود. خبرگزاری تسنیم نیز نوشت که در این رزمایش، موشکهای ضدشناور و هدایت لیزری «دهلاویه» مورد بهره برداری قرار گرفته اند.
در همان سال سپاه پاسداران موشک کروز موسوم به «سومار» با قابلیت حمل کلاهک هستهای را پرتاب کرد. پرتاب این موشک انتقاد آمریکا و کشورهای اروپایی را به دنبال داشت.
کشورهای غربی آزمایشهای موشکی ایران را مغایر قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل میدانند که در حمایت از برجام صادر شده و جمهوری اسلامی را به نقض برجام متهم میکنند.
جمهوری اسلامی برنامه موشکی خود به ویژه موشکهای بالستیک را به رغم مخالفت ایالات متحده و ابراز نگرانی کشورهای اروپایی گسترش داده است. تهران مدعی است این برنامه صرفا دفاعی و بازدارنده است.
ارسال پهپاد به روسیه برای جنگ اوکراین یکی دیگر از منابع تنش بین ایران و غرب است. جمهوری اسلامی میگوید قبل از شروع جنگ در اوکراین پهپادهای مسکو را تامین کرده است. روسیه از این پهپادها برای هدف قرار دادن نیروگاهها و زیرساختهای غیرنظامی اوکراین استفاده کرده است.
در ماه نوامبر، پنتاگون اعلام کرد که ایالات متحده نسبت به گزارشهایی به نقل از حاجیزاده درباره اینکه ایران موشک بالستیک مافوق صوت تولید کرده است، تردید دارد.
فرزند جمشید شارمهد با فریدریش مرتس، رهبر مخالفان در پارلمان آلمان درباره راههای آزاد کردن این زندانی دو تابعیتی دیدار کرد. همزمان، رابرت مالی، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، صدور حکم اعدام برای شارمهد را اقدامی در راستای هرچه بیشتر منزوی شدن جمهوری اسلامی در جهان خواند.
مالی با انتشار توییتی درباره این زندانی ایرانی-آلمانی، صدور حکم اعدام برای جمشید شارمهد را «پس از ربوده شدن و محاکمه ساختگی به شدیدترین وجه» محکوم کرد.
او در ادامه یادآور شد: «رژیم [ایران] با هر اقدامی از این دست، خود را بیشتر از بقیه جهان منزوی میکند.»
غزاله شارمهد، دختر جمشید شارمهد اما در واکنش به این توییت، با لحنی کنایهآمیز از اینکه مالی پس از دو سال و نیم نام پدرش را سرانجام به خاطر آورده است تشکر کرد و گفت «محکوم کردن اقدامی کافی نیست».
او با تاکید بر اینکه پدرش دو دهه ساکن آمریکا بوده و اگر توسط جمهوری اسلامی ربوده نمیشد، اکنون شهروند آمریکا بود، خطاب به نماینده ویژه آمریکا در امور ایران افزود: «اگر نمیتوانید طوری رفتار کنید که پدرم را نجات دهد و رژیم را از آدمربایی و کشتار مردم در آینده بازدارد، [صدور حکم اعدام را برای او] محکوم نکنید.»
فرزند این زندانی دو تابعیتی درباره در خطر بودن جان پدرش هشدار داد و گفت: «اگر همین حالا از این اعدام/قتل جلوگیری نکنید، هیچ محکوم کردن یا پیام تسلیتی، او را زنده نمیکند.»
غزاله شارمهد در توییتی دیگر از دیدار با رهبر مخالفان در پارلمان آلمان و کفیل سیاسی شارمهد خبر داد و گفت این در این دیدار، درباره راههای آزاد کردن این زندانی دوتابعیتی در ایران گفتوگو کردند.
خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه، روز دوم اسفند به نقل از دادگستری استان تهران گزارش داد حکم اعدام جمشید شارمهد بر اساس ادعای «طراحی عملیات انفجار در حسینیه سیدالشهدای شیراز» علیه این زندانی سیاسی صادر شده است؛ ادعا و اتهامی که خانواده شارمهد بارها آن را رد کردهاند.
در واکنش به صدور حکم اعدام برای شارمهد، آنالنا بربوک، وزیر خارجه آلمان، روز چهارشنبه سوم اسفند اعلام کرد برلین در واکنش به صدور حکم اعدام برای جمشید شارمهد دو کارمند سفارت ایران را «عنصر نامطلوب» اعلام کرده و از آنها خواسته است آلمان را ترک کنند.
وزیر خارجه آلمان همچنین در بیانیهای اعلام کرد این کشور کاردار جمهوری اسلامی را در این خصوص احضار کرده و به او اطلاع داده است دولت آلمان نقض گسترده حقوق یک شهروند آلمانی را نمیپذیرد.
حکم اعدام صادر شده برای جمشید شارمهد قابل تجدیدنظرخواهی است. صدور این حکم اما بازتاب گستردهای داشته است.
اولاف شولتس، صدراعظم آلمان، صدور حکم اعدام برای شارمهد را به شدت محکوم کرد و خواستار لغو این حکم شد.
صدراعظم آلمان در توییتی در واکنش به صدور این حکم نوشت: «رژیم ایران با هر روش ممکن با مردم خود میجنگد.»
وزارت خارجه فرانسه نیز در بیانیهای صدور حکم اعدام برای شارمهد به عنوان شهروند ایرانی-آلمانی را توجیهناپذیر و غیر قابل پذیرش خواند و با خانواده شارمهد و مقامات آلمانی اعلام همبستگی کرد.
سازمان حقوق بشر ایران نیز با محکوم کردن حکم اعدام شارمهد، از سکوت جامعه جهانی درباره ربایش، شکنجه و محاکمه شارمهد در «دادگاه غیرقانونی انقلاب» انتقاد کرد.
شارمهد، ۶۷ ساله که پیشتر ساکن آمریکا بود، در مرداد ماه سال ۹۹ در جریان سفری از آلمان به هند، پس از یک توقف سه روزه در دوبی از سوی ماموران جمهوری اسلامی ربوده و به ایران منتقل شد.
رسانههای ایران در بهمن همان سال از برگزاری نخستین جلسه دادگاه شارمهد در شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران خبر دادند.
او در این دادگاه به «بمبگذاری در حسینیه سیدالشهدای شیراز و قصد انفجار سد سیوند شیراز» و همچنین «افساد فی الارض از طریق طراحی و هدایت اقدامات تروریستی و بمبگذاری» متهم شد که همان زمان، طبق قوانین جمهوری اسلامی مشخص بود احتمالا با مجازات اعدام روبهرو خواهد شد.
خرس بلورین بخش «نسل ۱۴ سال به بالا» جشنواره بینالمللی فیلم برلین به فیلم کوتاه «من خود، من هم میرقصم» ساخته محمد ولیزادگان رسید.
این فیلم که به موضوع ممنوعیت رقص زنان در ایران میپردازد از سوی سازندگانش به خدانور لجعی، معترض بلوچ، تقدیم شد که در جریان خیزش انقلابی کشته شد.
امسال جشنواره فیلم برلین در اقدامی در حمایت از خیزش سراسری مردم ایران، حضور موسسات سینمایی وابسته به جمهوری اسلامی را تحریم کرده و به جای آن به پخش آثار فیلسازان مستقل ایرانی پرداخت.
گلشیفته فراهانی در مراسم اختتامیه جشنواره فیلم برلین گفت: «تا زمانی که همه ما در این کره خاکی آزاد نباشیم، هیچ کس آزاد نیست. بنابراین تا زمانی که مردم در ایران و اوکراین در نوعی ظلم، جنگ و بیعدالتی زندگی میکنند، همه با هم در آن [شرایط] هستیم.»
روز ۲۹ بهمن در حاشیه جشنواره فیلم برلین، دهها نفر از بازیگران و فیلمسازان حاضر در این جشنواره با تجمع بر روی فرش قرمز و سر دادن شعار، کف زدن و حمل پلاکاردهایی با شعار «زن، زندگی، آزادی»، از خیزش انقلابی مردم ایران حمایت کردند.
پیش از برگزاری این تجمع بر فرش قرمز، هنرمندان در نشستی درحاشیه جشنواره فیلم برلین درباره نقش هنر در اعتراضات گفتوگو کردند.
سپیده فارسی، کارگردان ایرانی، در این تجمع سینماگران بر فرش قرمز به رویترز گفت: «کار این رژیم تمام است. مردم به خوبی این را فهمیدهاند.»
فارسی همچنین تحریم موسسات فیلم وابسته به جمهوری اسلامی در جشنواره برلین را فرصتی برای حضور پرنگتر سینماگران مستقل ایرانی در این رویداد هنری خواند.
آمریکا و بریتانیا در اولین سالگرد جنگ اوکراین تحریمهایی جدیدی را علیه جمهوری اسلامی به دلیل حمایت پهپادی از روسیه اعمال کردند.
وزارت بازرگانی آمریکا چهار دستور را وضع کرد که یکی از آنها برای جلوگیری از استفاده روسیه از پهپادهای ایرانی، محدودیتهای صادرات جدیدی را بر ایران اعمال میکند.
این دستورها محدودسازی دسترسی ارتش روسیه به منابع درآمد، اعمال اقدامات نظارتی بر صادرات ایران، روسیه و بلاروس برای مقابله با استفاده از پهپادهای ایرانی و افزودن اشخاص و نهادهای حامی ارتش روسیه در کشورهای ثالث، از جمله چین، به فهرست تحریمها را شامل میشود.
وزارت خارجه بریتانیا نیز در اولین سالگرد جنگ اوکراین ضمن تحریم ۹۲ شخص و نهاد، تحریمهای جدیدی را علیه بخش نظامی جمهوری اسلامی وضع کرد.
وزارت خارجه بریتانیا در بیانیهای با اشاره به تحریمهای جدید علیه روسیه به دلیل تهاجم نظامی به اوکراین، پنج نفر از مدیران صنعت هوانوردی نیروی قدس سپاه را تحریم کرد.
قاسم دماوندیان، مدیر عامل شرکت صنایع هوایی قدس، و چهار عضو هیات مدیره این شرکت، از جمله ولی ارلانیزاده، رضا خاکی، مجیدرضا نیازی انجیلی و حمیدرضا شریفی تهرانی در فهرست تحریمهای جدید بریتانیا هستند.
حمایتهای پهپادی ایران از روسیه در جنگ اوکراین در حالی ادامه دارد که کشورهای مختلف بارها نسبت به همکاری نظامی تهران و مسکو و حمایت نظامی متقابل روسیه از جمهوری اسلامی ابراز نگرانی کردهاند.
جان کربی، هماهنگ کننده ارتباطات راهبردی شورای امنیت ملی آمریکا، روز جمعه گفت: «به باور ما، روسیه ممکن است در ازای حمایت ایران از جنگ اوکراین، جتهای جنگنده در اختیار جمهوری اسلامی قرار دهد.»
کربی همچنین هشدار داد که جمهوری اسلامی به دنبال خرید هلیکوپتر و رادار از روسیه است.
همزمان با افزایش نگرانیهای بینالمللی از گسترش برنامه تسلیحاتی ایران و اقدامات جمهوری اسلامی در ارسال تسلیحات به متحدان و نیروهای نیابتی خود، مقامات نظامی ایران روز جمعه از تولیدات نظامی جدید جمهوری اسلامی خبر دادند.
صداوسیما اعلام کرد وزارت دفاع جمهوری اسلامی و فرماندهان نیروی هوایی و پدافند هوایی سوریه توافقهایی را امضا کردند که بخشی از آن شامل فروش «تجهیزات پدافندی و استقرار سامانه ۱۵ خرداد» در سوریه است.
از سوی دیگر، امیرعلی حاجیزاده، فرمانده هوافضای سپاه پاسداران، در یک برنامه تلویزیونی با اشاره به عملیاتی شدن جدیدترین موشک کروز ایرانی با نام پاوه گفت این موشک با برد یک هزار و ۶۵۰ کیلومتر وارد سبد موشکی جمهوری اسلامی شده است.
علیرضا تنگسیری، فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران، نیز اعلام کرد در آینده نزدیک از ناو پهپادبر «شهید باقری» با باند ۱۸۰ متر رونمایی خواهد شد که هواپیما با چرخ بر روی آن فرود آمده و با چرخ نیز پرواز خواهد کرد.