ابراهیم رئیسی در جریان سفر به ری گفت: «شرایط به نحوی پیش میرود که مشکلات را پشت سر میگذاریم و آینده معیشت و سفره مردم را بسیار روشن میبینیم.» او وجود مشکلات ارز در ایران را رد کرد و افزود: «به کوری چشم دشمنان در عرصه ارزی کمبود نداشته و نداریم.»
سعید مدنی جامعهشناس زندانی در مقالهای از زندان اوین نوشت: «خاموشی اعتراضات کنونی به معنای حل مساله یا رفع عوامل و علل شروع اعتراضات نیست و تا زمانی که بحرانهای ساختاری نقش تعیینکننده در بازتولید نارضایتی و اعتراض دارند، چرخه اعتراض نیز در ایران ادامه پیدا خواهد کرد.»
مدنی در این مقاله بیش از چهل صفحهای با عنوان «صد سال و صد روز» که وبسایت زیتون آن را منتشر کرده، به تحلیل خیزش سراسری علیه جمهوری اسلامی پس از جان باختن مهسا امینی پرداخته است.
او در بخش «چشمانداز اعتراضات و سناریوهای پیشرو» بر یکی از احتمالات، یعنی تداوم اعتراضات در ایران تاکید کرده و نوشته است: «از فردای خاموشی اعتراضات کنونی باید انتظار موج بعدی اعتراضات را داشت.»
این جامعهشناس حتی پیشبینی کرده که «موج اعتراض یا اعتراضات بعدی همسو و هم جهت با چرخه اعتراضات کنونی است؛ یعنی اعتراضات بعدی دامنه جغرافیایی وسیعتر خواهد داشت و سیر اعتراضات از شهرهای بزرگ به شهرهای کوچکتر ادامه پیدا میکند.»
مدنی همچنین در این حالت، پیشبینی کرده که موج اعتراضات بعدی «رادیکال و احتمالا به همین میزان تهاجمیتر خواهد بود.»
او نوشت: «دال مرکزی اعتراضات اخیر آزادی اجتماعی با تاکید بر سبک زندگی و علیه حجاب اجباری بود. با توجه به تداوم بحران اقتصادی، احتمالا دال مرکزی اعتراضات بعدی نان خواهد بود و به این ترتیب انگیزههای لازم برای حضور اقشار و گروههای بیشتری از مردم به ویژه فرودستان را فراهم خواهد کرد.»
این جامعهشناس تاکید کرد: «همچنین، با توجه به تداوم بحران آب، به ویژه پیش بینی سالی کمآب، احتمال وقوع و گسترش اعتراضات با محوریت اعتراض علیه «حکمرانی آب» بسیار زیاد خواهد بود.»
او به گزارش چشمانداز جهانی آب اشاره کرده که بر اساس آن، با وجود «نهادهای ناکارآمد، حکمرانی ضعیف، عدم انگیزش و تخصیص نادرست منابع آبی مشکل و بحران آب همچنان ادامه خواهد داشت.»
مدنی نوشت: «خاموشی اعتراضات کنونی نباید مطلقا به معنای نادیده گرفتن یا انکار اثرات وسیع آن بر افکار و رفتار جامعه محسوب شود. تجربە اعتراضی بیش از دو ماه بر سرمایه اعتراضات، جنبشها و شورشهای گذشته خواهد افزود و بنابراین دستاوردهای آن در اختیار موج بعدی معترضان قرار خواهد گرفت.»
او افزود: «خاموشی نسبی اعتراضات با توجه پایداری سه ماهه آن به معنای خاتمه خیزش مهسا یا جنبش سبک زندگی نیست، بلکه این خیزش با توجه به پایداری و تثبیت نسبی هویت و بقای مطالبات نسل جوان، به ویژه زنان و دختران، احتمالا در فرصتهای بعدی بار دیگر سر برخواهد آورد و اثرات مشخصی بر تحوالت آینده جامعە ایران خواهد داشت.»
او تاکید کرده به این دلیل عنوان این یادداشت را «صد سال و صد روز» انتخاب کرده، «زیرا معتقدم آنچه در صد روز، از اواخر شهریور تا دی ۱۴۰۱ در جامعۀ ایران رخ داد، فارغ از هرگونه پیامد و نتیجه سیاسی، چنان اثرات عمیقی بر اندیشه، روح و وجدان جامعه ایرانی گذاشت که تا سالها پس از این درباره آن سخنها گفته و متنها نوشته خواهد شد.»
مدنی نوشت: «به سختی میتوان آیندهای را برای ایران تصور کرد که متاثر از اعتراضات اخیر نباشد. دامنه این آثار و پیامدها فقط به جماعت تحولطلبان و تغییرخواهان ایران محدود نخواهد شد و قطعا و یقینا سونامی حاصل از «خیزش مهسا» حافظان وضع موجود و محافظهکاران در نظام حکمرانی را نیز تحت تاثیر قرار خواهد داد.»
آسوشیتدپرس گزارش داد که آمریکا از ماهها پیش دسترسی عراق به دلارهای خود را محدود کرده و تلاش میکند آنچه را که مقامهای عراقی از آن به عنوان پولشویی افسارگسیخته به نفع ایران و سوریه توصیف میکند، از بین ببرد.
به گزارش این خبرگزاری، عراق اکنون با کاهش ارزش پول ملی خود مواجه است که خشم عمومی علیه نخست وزیر تازه به قدرت رسیده را برانگیخته است.
بر اساس این گزارش، هر دلار آمریکا در بازار ارزهای خارجی در عراق به ۱۶۸۰ دینار رسیده است. این در حالی است که نرخ رسمی دلار آمریکا در عراق ۱۴۶۰ دینار اعلام شده است.
آسوشیتدپرس نوشت که کاهش ارزش پول ملی عراق، پیشتر باعث به وقوع پیوستن اعتراضاتی در این کشور شده است.
این خبرگزاری بر اساس ارزیابی تحلیلگران افزود که اگر روند کنونی کاهش ارزش دینار عراق ادامه پیدا کند، میتواند دولتی را که در چهار ماه پیش و پس از یک دوره بن بست سیاسی یک ساله تشکیل شد، به چالش بکشد.
کاهش ارزش دینار عراق در شرایطی است که ذخایر ارزی این کشور به بالاترین حد خود، در حدود صد میلیارد دلار رسیده است که دلیل آن، افزایش قیمت جهانی نفت بوده است.
عراق یکی از عمدهترین صادرکنندگان نفت در جهان است و درآمدهای نفتی اصلیترین منبع تامین درآمد دولت این کشور است.
اما آسوشیتدپرس در گزارش خود، با اشاره به تحولات اخیر، تاکید کرده که دسترسی دولت عراق به این پول خود «داستان متفاوتی است».
از زمان سرنگونی حکومت صدام حسین در عراق در بیست سال پیش، ذخایر ارز خارجی این کشور در بانک مرکزی آمریکا نگهداری میشود که به آمریکاییها قدرت زیادی در کنترل عرضه دلار عراق میدهد.
بانک مرکزی عراق برای برداشت از این ذخایر، از بانک مرکزی آمریکا دلار درخواست میکند و سپس از طریق مکانیسمی به نام «حراج دلار» به بانکهای تجاری و صرافیها دلار را با نرخ رسمی میفروشد.
آسوشیتدپرس نوشت که پیشتر فروش روزانه دلار در عراق از طریق حراج دلار، اغلب بیش از دویست میلیون دلار بود.
این خبرگزاری به نقل از مقامهای بانکی و سیاسی عراق نوشت: «ظاهرا اکثریت قریب به اتفاق دلارهای فروخته شده در حراج برای خرید کالاهای وارداتی از سوی شرکتهای عراقی است، اما این سیستم برای مدت طولانی نفوذپذیر بوده و به راحتی مورد سوء استفاده قرار میگیرد.»
مقامهای آمریکایی در گفتوگو با آسوشیتدپرس تایید کردند که آنها مشکوکاند از این سیستم برای پولشویی استفاده میشود، اما از اظهارنظر درباره جزئیات این موضوع خودداری کردند.
این خبرگزاری به نقل از یک مشاور مالی نخست وزیر عراق که نامش فاش نشده، نوشت که سالها مقادیر زیادی دلار از از عراق از طریق «تجارت بازار خاکستری با استفاده از فاکتورهای جعلی برای اقلام گران قیمت» به ترکیه، امارات متحده عربی، اردن و لبنان منتقل شده است.
او افزود که این فاکتورها برای پولشویی استفاده میشده که بیشتر آنها به ایران و سوریه که تحت تحریمهای آمریکا هستند ارسال شده و منجر به شکایت مقامات آمریکایی شده است.
همچنین رییس هیات مدیره بانک موصل و معاون اول اتحادیه بانکهای خصوصی عراق اعلام کرده که در موارد دیگر، ارز از طریق مرزهای زمینی تحت حمایت گروههای مسلح به وسیله قاچاق پول نقد به ایران منتقل میشود. او تخمین زد که هشتاد درصد دلار فروخته شده از طریق حراج به کشورهای همسایه رسیده و سوریه، ترکیه و ایران از این بازار سود میبردند.
یکی از اعضای گروههای شبهنظامی تحت حمایت جمهوری اسلامی که نخواسته نامش فاش شود نیز گفت: «اکثر بانکهای عراقی به طور غیرمستقیم در اختیار سیاستمداران و احزاب سیاسی هستند که از حراج دلار نیز به نفع خود استفاده کردهاند.»
این گزارش آسوشیتدپرس در حالی است که در ادامه فشارها بر دولت عراق به منظور ممانعت از ارسال پول به جمهوری اسلامی، هیاتی از بانک مرکزی عراق طی چند روز آینده در ترکیه با نمایندگان بانک فدرال و وزارت گنجینه آمریکا گفتوگو خواهند کرد.
پس از افشای گزارشهایی از قاچاق میلیونها دلار به ایران از عراق، واشینگتن ضمن تحریم تعدادی از بانکهای عراق اعلام کرد نحوه تعاملات بانکی و دریافت و عرضه دلار به بازراهای عراقی از سوی دولت این کشور را تحت نظارت قرار میدهد.
پیشتر هم وال استریت ژورنال در گزارشی اعلام کرد تشدید فشار بر جمهوری اسلامی موجب کاهش ارزش پول عراق شده و از وقتی بانک فدرال نیویورک در نوامبر برای مقابله با قاچاق دلار به ایران نظارت سختگیرانهای اعمال کرده، بیش از ۸۰ درصد نقل و انتقالات بانکی عراق مسدود شده است.
به موجب تحریمهای آمریکا، هر گونه معامله ایران و عراق باید بر مبنای دینار صورت گیرد و استفاده از دلار آمریکا در این معاملات به دلیل تحریمها ممنوع است.
با این حال دو مشاور بانکهای خصوصی عراق که به طور منظم در جلسات بانک مرکزی این کشور شرکت میکنند و نخواستند نامشان فاش شود، به رویترز گفتند جمهوری اسلامی ماهانه حدود ۱۰۰ میلیون دلار از تاجران عراقی دریافت میکند.
نخستوزیر عراق نیروهای ویژه مبارزه با تروریسم را که پیشتر با شبهنظامیان اسلامگرا مبارزه میکردند، مامور کرده تا جلوی قاچاق دلار را به ایران بگیرند.
مردم آبدانان در استان ایلام، شامگاه چهارشنبه ۱۲ بهمنماه در اعتراض به بازداشت سجاد مرادیوندان برای برگزاری تجمع شبانه به خیابان آمدند و فریاد «مرگ بر خامنهای» سر دادند و با شعار «اروپا اروپا یا با سپاه یا با ما» خواهان اضافه شدن سپاه در لیست تروریستی اتحادیه اروپا شدند.
اعتراضات در آبدانان که همزمان با آغاز مراسم حکومتی سالگرد انقلاب ۵۷ بود با به آتش کشیدن بنرهایی که برای این مراسم در معابر عمومی آویزان شده بود همراه شد.
از سوی دیگر، ویدیوهای منتشر شده در شبکههای اجتماعی نشان میدهند مجسمه بسیج در یکی از میادین اصلی این شهر به آتش کشیده شده است.
تجمع دوازدهم بهمن در اعتراض به ربایش سجاد مرادیوندان شکل گرفته است که روز ۱۱ بهمن با یورش نیروهای حکومتی به محل اقامتش در شهر مسجدسلیمان، بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شد.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، سجاد شهروند ۳۴ ساله اهل آبدانان است که پیش از بازداشت، برای بیش از سه ماه در حال فرار از دست ماموران بوده است.
معترضانی که شب گذشته در آبدانان تجمع کردند ضمن اظهار نگرانی درباره خطر جانی برای سجاد، خواهان برقراری تماس تلفنی او با خانوادهاش شدند.
در این تجمع همچنین شماری از معترضان وسایل فروشگاهی را تخریب کردند که به گفته آنان متعلق به فردی بوده که سجاد را لو داده است.
علاوه بر آبدانان، در دیگر شهرهای ایران نیز از چهارشنبه شب شعارهای علیه جمهوری اسلامی همزمان با مراسم حکومتی برای سالگرد انقلاب ۵۷ افزایش یافت.
تخریب نمادهای حکومتی با آتش زدن بنرها و پاشیدن رنگ قرمز روی آنها در دهه موسوم به فجر شدت بیشتری گرفته است.
ویدیوی رسیده به ایران اینترنشنالنشان میدهد بنری حکومتی با موضوع پیروزی انقلاب اسلامی، در تهران به آتش کشیده شده است.
در فریدونکنار هم معترضان بنری با عکس خمینی و خامنهای و با موضوع پیروزی انقلاب اسلامی را آتش زدند.
مردم مناطقی چون باغ فیض، بلوار فردوس، گیشا، نازیآباد، اکباتان، چیتگر، نواب و رودکی در تهران و در مناطقی از کرج، شیراز، اصفهان و سنندج شامگاه چهارشنبه، شعارهایی چون «قسم به خون یاران، ایستادهایم تا پایان»، «مرگ بر خامنهای، لعنت بر خمینی» و «امسال سال خونه، سیدعلی سرنگونه» سر دادند.
با وجود تلاش حکومت برای سرکوب اعتراضات مردمی، در پنجمین ماه از خیزش انقلابی مردم ایران، تجمعات شهری و شکلهای دیگری از اعتراض همچون شعارهای شبانه و دیوارنویسی ضد حکومتی ادامه دارد.
بر اساس گفتههای اکبر نیکزاد، رییس بنیاد مسکن، در جریان زمینلرزه خوی۱۷۵۰ واحد مسکونی تخریب و ۷۵۰۰ واحد دچار خسارت شدهاند. این آسیب گسترده به منازل شهری و روستایی در شرایطی است که زلزلهزدگان شامگاه چهارشنبه مقابل ساختمان فرمانداری تجمع کردند و خواستار چادری برای سرپناه شدند.
نیکزاد روز پنجشنبه ۱۳ بهمن همچنین با اشاره به آغاز آواربرداری ساختمانهایی که تحت تاثیر زمین لرزه ۵.۹ ریشتری خوی در آذربایجان غربی قرار گرفتند، وعده داد نوسازی واحدهای روستایی حدود شش ماه زمان برده و تا پایان شهریورماه سال آینده فرآیند نوسازی واحدهای روستایی به اتمام برسد.
زلزلهزدگان چهارشنبه شب برای پنجمین شب متوالی را در سرمای هوا و دمای زیر صفر درجه در خیابانها خوابیدند.
نارسایی و نابهسامانی در کمکرسانی دولتی به مردم زلزلهزده در حالی است که پیشبینی وضع هوا از وقوع برف و کولاک و کاهش دمای شهرستان خوی به هشت درجه زیر صفر خبر میدهد.
بر همین اساس، مردم خوی شامگاه دوازدهم بهمن مقابل ساختمان فرمانداری تجمع کردند و خواستار چادری برای سرپناه شدند.
محمدصادق معتمدیان، استاندار آذربایجان غربی نیز با پذیرفتن کمبود امکانات، روز چهارشنبه گفت تاکنون «بیش از ۱۹ هزار چادر» بین زلزلهزدگان خوی توزیع و «۴۰ اردوگاه اسکان اضطراری» هم برپا شده که تنها پاسخگوی نیاز ۷۹ هزار نفر است که تمامی مردم زلزلهزده در مناطق گوناگون شهرستان خوی را پوشش نمیدهد.
رسانههای داخل ایران نیز با تاکید بر تداوم خیابانخوابی زلزلهزدگان میگویند شماری از شهروندان خوی که خودروی شخصی داشتند، از ترس پس لرزههای متعدد یا نبود امکانات به شهرهای ارومیه و سلماس پناه آوردهاند.
تصاویری نیز از شهروندان آسیبدیده منتشر شده که نشان میدهند مردم خوی با پای پیاده خود را به شهرهای اطراف میرسانند تا بتوانند فرزندان خود را از وضعیت ناگواری که در آن به سر میبرند نجات دهند.
از سوی دیگر، از نخستین روز وقوع زلزله، جوی نظامی و امنیتی بر شهرستان خوی حاکم شده، اینترنت در بسیاری از نقاط قطع و از حضور شهروند-خبرنگاران در منطقه جلوگیری شده است.
برخی گزارشها حاکی از ممانعت نیروهای امنیتی-انتظامی در مبادی ورودی شهرستان خوی برای ورود این کمکهاست.
در غیاب امدادرسانی مناسب دولت، اما تهیه و ارسال کمکهای مردمی به زلزلهزدگان ادامه دارد.
ساعت ۹ و ۴۴ دقیقه شنبه شب زمین لرزهای به بزرگی ۵.۹ریشتر شهر خوی در شمال آذربایجانغربی را لرزاند که در جریان آن حدود هزار نفر مجروح و شماری نیز کشته شدند.
سعید ایروانی، سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد اعلام کرد که حکومت ایران اسرائیل را مسئول حمله پهپادی اخیر به یک کارخانه نظامی در نزدیکی شهر اصفهان میداند و حق «پاسخ قاطع» به آن را برای خود محفوظ میداند.
ایروانی در نامهای به دبیرکل و رییس دورهای شورای امنیت سازمان ملل متحد که متن آن روز پنجشنبه سیزدهم بهمن در رسانههای ایران منتشر شد، نوشت: «تحقیقات اولیه نشان میدهد که اسرائيل مسئول حمله به مجموعه کارگاهی وزارت دفاع در شهر اصفهان است.»
او این حمله را «نقض قوانین بینالمللی» دانست و افزود جمهوری اسلامی «حق مشروع و ذاتی خود را بر اساس حقوق بینالملل و منشور ملل متحد برای دفاع از امنیت ملی خود و پاسخ قاطع به هرگونه تهدید یا اقدام نادرست» از سوی اسرائیل «در هر کجا و هر زمان که لازم بداند محفوظ میدارد».
این مقام جمهوری اسلامی برای این ادعای خود دلیل و سندی را مطرح نکرده و صرفا به چند اظهارنظر اشاره کرده است.
اظهارات اخیر رئیسجمهور اسرائیل علیه جمهوری اسلامی در مقر ناتو در بروکسل و همچنین اظهاراتی از رییس ستاد ارتش اسرائیل، از جمله مواردی است که ایروانی به آنها اشاره کرده است.
او همچنین به گفتوگوی اخیر بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسرائیل با سیانان اشاره کرد و مدعی شد که نتانیاهو به «اقدامات خرابکارانه و تروریستی در ایران» «اعتراف» کرده است.
این در حالی است که نتانیاهو در آن گفتوگو از پاسخ به این سوال که آیا اسرائیل عامل حمله شامگاه شنبه هشتم بهمن به یک تاسیسات نظامی در اصفهان بوده، خودداری کرد.
نخستوزیر اسرائیل به طور کلی گفت هر زمانی که حملهای در خاورمیانه انجام میشود، این حمله به اسرائیل نسبت داده میشود که «گاهی اسرائیل واقعا مسئول حمله بوده و گاهی نه.»
در پی وقوع انفجار در یکی از مراکز مهماتسازی در أصفهان در شامگاه شنبه هشتم بهمن، وزارت دفاع جمهوری اسلامی این ادعا را مطرح کرد که این مرکز هدف «حمله ناموفق» ریزپرندهها قرار گرفته است.
وزارت دفاع در بیانیهای انفجار این مرکز مهماتسازی در اصفهان را «حمله ناموفق» خواند و اعلام کرد: «این حمله با استفاده از ریزپرندهها صورت گرفته که یکی از آنها مورد اصابت پدافند هوایی و دو فروند دیگر در تلههای پدافندی گرفتار و منفجر شدند.»
پیشتر روزنامه والاستریت ژورنال در خبری اختصاصی به نقل از مقامهای آمریکایی و افراد آگاه به عملیات، اسرائیل را مسئول حمله پهپادی به یکی از مجتمعهای کارگاهی وزارت دفاع در اصفهان معرفی کرد.
اما مقامهای اسرائیلی هرگز به طور رسمی مسئولیت این حمله را تاکنون برعهده نگرفتهاند.