قیمت دلار که در هفته گذشته با تغییر رییس کل بانک مرکزی اندکی کاهش یافته بود، دوباره روند صعودی در پیش گرفت و روز شنبه هفدهم دی ماه به ۴۰ هزار ۸۰۰ تومان رسید. طلای ۱۸عیار هم با قیمت یک میلیون و ۸۷۰ هزار تومان معامله شد.
قیمت دلار که پیش از معرفی محمدرضا فرزین بهعنوان رییس کل جدید بانک مرکزی در هشتم دی، تا کانال ۴۴ هزار تومانی پیش رفته بود، پس از این تغییر در مسیر کاهشی قرار گرفت و به ۳۹ هزار تومان رسید اما پس از یک هفته، دوباره به کانال ۴۰ هزار تومان بازگشت.
تجارتنیوز در گزارشی افزایش مجدد قیمت دلار را نشاندهنده این دانست که سیاستهای دستوری و ارزپاشی برای مدتی طولانی نمیتواند قیمت دلار را کاهشی نگه دارد چرا که اقتصاد ایران در حال حاضر با مشکلاتی مواجه است که دوباره روی نرخ ارز تاثیر میگذارند.
محمدرضا فرزین روز شنبه گذشته و در نخستین اظهارنظر رسمی خود، از قیمت دستوری ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی برای دلار خبر داده و گفته بود حتما در «بازار آزاد ارز» دخالت خواهد کرد؛ دو سیاستی که از جمله مهمترین دلایل برهم خوردن نظم بازار هستند.
آنچه در هفته گذشته و با کاهش دستوری و موقتی قیمت دلار رخ داد، نگرانی کارشناسان بازار ارز را مبنی بر وارد شدن ضربهای بزرگ به تولید داخلی و اقتصاد کشور در پی داشت.
برخی کارشناسان اقتصادی، سیاست نهاد پولی کشور را دلیل سقفشکنیهای پی در پی بازار ارز در هفتههای گذشته عنوان کردهاند و معتقدند کاهش دستوری قیمت دلار ایدهای ناکارآمد است چرا که در توازن با تورم و سایر فاکتورهای مؤثر بر بازار قرار ندارد.
از سوی دیگر بر اساس آخرین گزارشهای مرکز آمار ایران، تورم در کشور به ۴۸/۵ درصد رسیده که خود عاملی موثر بر نرخ دلار است.
در چنین شرایطی برخی تحلیلگران پیشبینی کردهاند در صورت تداوم مشکلات سیاسی و کنترل نشدن نرخ تورم، قیمت دلار به روند صعودی خود ادامه داده و باز هم سقفشکنی خواهد کرد.
علاوه بر دلار، بازار طلا نیز با افزایشی نسبی مواجه بود.
روز شنبه قیمت سکه موسوم به امامی ۲۰ میلیون و ۵۵۳ هزار تومان، بهار آزادی ۱۹میلیون و ۴۰۸ هزار تومان و هر گرم طلای ۱۸عیار یک میلیون و ۸۶۹ هزار و ۸۰۰ تومان اعلام شد.
با توجه به این که افزایش قیمت دلار و نرخ ارز بر بازار طلا نیز اثرگذار است، کارشناسان اقتصادی پیشبینی کردهاند قیمت طلا نیز در روزهای آینده روندی افزایشی پیدا کند.
رهبر جمهوری اسلامی، حسین اشتری، فرمانده انتظامی کل کشور را برکنار و احمدرضا رادان، جانشین سابق نیروی انتظامی را به جای او منصوب کرد.
پیشتر ایران اینترنشنال گزارش داده بود که با ادامه سرکوب اعتراضات مردم، علی خامنهای، اشتری، فرمانده کل فراجا را به دلیل ناکارآمدی توبیخ کرده است.
بر اساس اطلاعاتی که به ایران اینترنشنال رسیده، در پی توبیخ خامنهای وضعیت روحی اشتری به هم ریخته و او نمیتواند زیردستانش را مدیریت کند.
در همین حال در بولتنهای محرمانه خبرگزاری فارس نیز اعلام شده بود خامنهای به اشتری گفته است: «یک وقت خود را نبازید.»
با این حال در حکم انتصاب رادن، علت برکناری حسین اشتری «پایان یافتن دوران ماموریت» او عنوان شده است.
در روزهای اول خیزش انقلابی مردم ایران علیه جمهوری اسلامی، ویدیویی منتشر شد که در آن اشتری، در میان ماموران یگان ویژه سرکوب، درباره مسیر مقابله با خیزش سراسری مردم به آنان میگفت: «یک ذره شک نکنید. مسیر ما درست است.»
خامنهای اما در حکم انتصاب احمدرضا رادان خواستار «پرورش پلیس تخصصی برای بخشهای گوناگون امنیت» شد.
احمدرضا رادان تا سال ۱۳۸۷ فرمانده انتظامی تهران بود و در این سال جانشین فرمانده نیروی انتظامی شد. او در سرکوب اعتراضات پس از انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ نقش داشت.
در این سال گزارشهایی درباره نقش رادان در شکنجه منجر به مرگ زندانیان در بازداشتگاه کهریزک منتشر شد.
با این حال اسماعیل احمدی مقدم، فرمانده وقت نیروی انتظامی جمهوری اسلامی گفته بود که او و رادان در این پرونده متهم نیستند.
سال ۱۳۹۳ احمدرضا رادان از سمت جانشینی فرماندهی نیروی انتظامی کنار گذاشته شده و حسین اشتری جایگزین او شد. او پس از آن رییس مرکز مطالعات راهبردی فراجا بود.
دیوید پاتریکاراکوس، نویسنده کتاب «ایران هستهای: تولد یک دولت اتمی»، مقالهای در وبسایت نشریه اسپکتیتر منتشر کرده است که در ادامه آن را میخوانید.
پاتریکاراکوس باور دارد مثل روز روشن است که مردم ایران، جمهوری اسلامی را سرنگون خواهند کرد؛ اما او با اشاره به قسمتهایی از کتاب «انقلاب و دیکتاتوری»، نوشته استیون لویتسکی و لوکان وی، دو محقق علوم سیاسی، توضیح میدهد که چرا فرآیند انقلاب در ایران اینچنین به طول کشیده و زمانبر خواهد بود:
سالها قبل در تهران، ساعاتی را در یک کتابفروشی گذراندم که صاحب آن یک ارمنی بود. زندگی او در دوران بزرگسالی تقریبا دقیقا با ظهور جمهوری اسلامی مقارن شده بود. همینجور که به کتابها نگاهی میانداختم، کتابفروش هم با یک دانشجوی زبان آلمانی گپ میزد. دانشجو امید به تغییر در ایران داشت و از جماعتی جوان با توانایی استفاده از رسانههای اجتماعی و سرکوب و ضعف مدیریت اقتصادی جمهوری اسلامی حرف میزد. او باور داشت که آخوندها به زودی سرنگون میشوند.
صاحب مغازه برای مدتی طولانی مودبانه به دانشجو گوش سپرد و وقتی به این نتیجه رسید که میشود به او اعتماد کرد، گفت که هیچکدام از اینها (مواردی که پسر عنوان کرد) تاثیری ندارد. آنچه گفت، به شکلی بوی درماندگی میداد. سپس ادامه داد: «ممکن است ملاها ندانند چطور باید مملکت را بچرخانند اما بلدند چطور جان سالم به در ببرند.»
وقتی کتاب انقلاب و دیکتاتوری، نوشته لویتسکی و وی را میخواندم، یاد آن کتابفروش ارمنی افتادم. این کتاب، تحلیلی جالب و موشکافانه درباره این است که دولتهای خودکامه سر بر آورده از انقلابهای اجتماعی، مثل اتحاد جماهیر شوروی، چین، ایران و غیره، چطور از مشکلاتی که رژیمهای معمولی را از پای درمیآورند، جان به در میبرند.
لویتسکی و وی، برای توضیح چنین رخدادی، نظریه «دوام انقلابی» را مطرح میکنند.
آنها مینویسند:
قدرت شوروی در نوامبر ۱۹۴۱ به مویی بند بود و دولت از مشکلاتی همچون اشغال نازیها و سالهای قحطی و پاکسازی لبریز بود؛ این که کسی منتظر انقلاب مردمی دیگر یا کودتایی علیه استالین باشد توقع به جایی بود اما در عوض، روزها پس از اشغال روسیه به دست نیروهای آلمان، استالین در کلبه تابستانی خود در صندلیاش لم داده بود و گرچه توقع داشت به دست نیروهای ارشد «پولیتبورو»، کمیته سیاستگذاری حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی که سر زده به دیدار او آمده بودند دستگیر شود، اما سلطه استالین یک دهه بعد و تنها پس از مرگ او بود که تمام شد.
اتحاد جماهیر شوروی هم پس از آن نیمقرن دیگر سر پا ماند.
برای لویتسکی و وی، بقای رژیم شوروی، مشت نمونه خروار است و شاهدی بر این که «رژیمهای دیکتاتوری که از قلب انقلابهای اجتماعی خشونتآمیز زاده میشوند به طرز اعجابآوری دوام میآورند».
لویتسکی و وی در این مورد حق دارند چون کمونیستهای چین هم بهرغم «انقلاب فرهنگی» و «جهش بزرگ رو به جلو» همچنان سر کارند و با وجود بلاهایی که آخوندها سر ایران آوردند، سلطه آنها هم رفتهرفته به نیمقرن نزدیک میشود.
بر اساس آمارهای لویتسکی و وی، رژیمهای دیکتاتوری سر بر آورده از انقلابهای مردمی، تقریبا سه برابر طولانیتر از آنهایی که به این شکل زاده نشدهاند، عمر کردهاند.
دیگر این که، ۷۱ درصد رژیمهای انقلابی ۳۰ سال یا بیشتر از حکومتهای غیرانقلابی دوام داشتهاند.
چنین آماری مهم است چون کشورهایی که این دو نویسنده مورد بررسی قرار دادهاند «بر سیاست جهان مدرن تاثیر عظیمی داشتهاند» و از شواهد به نظر میرسد که از سر راه برداشتن نخبگان باتجربه و تغییر در رویه سنتی انجام کارها، راهی بسیار موثر برای تغییر سریع یک جامعه است.
مثلا بلشویکها، طی فرآیندی، روسیه را از یک کشور متکی به کشاورزی به کشوری تبدیل کردند که قادر به شکست ارتش آلمان هیتلری و رقابت هستهای با ایالات متحده شد. انقلاب چین هم این کشور را از کشوری ضعیف و غیرمتمرکز به یک ابرقدرت نظامی و اقتصادی تبدیل کرد.
اما روسیه و چین هر دو باید ابتدا پا بر روی مردم خودشان میگذاشتند تا چنین تحولاتی در این دو کشور را ممکن کنند. جای تعجب ندارد که این گونه پیشرفتهای رعدآسا اغلب نصیب کشورهایی نمیشود که با قرار و قانون اداره میشوند.
لویتسکی و وی اشاره میکنند که چنین کشورهایی در مقایسه با دیگر کشورهای غیرانقلابی، تا دو برابر بیشتر به درگیری در جنگها تمایل دارند و البته، دوست دارند محدودیت قدرت غرب را هم به رخ بکشند؛ مثال بارز چنین موردی رابطه ایران، کوبا، ویتنام و افغانستان با آمریکاست.
اما آنچه مردم اغلب از فهم آن ناتوانند این است که این انقلاب یک اتفاق نیست بلکه یک فرآیند است و در آغاز چنین فرآیندهایی است که منبع و مدت بقای رژیم جایگزین مشخص میشود.
اقدام جنبشهای انقلابی برای بازسازی کشورهایشان اغلب متکی بر مقاومت اولیه و البته سرسختانه داخلی و خارجی است. انقلابیون ایران هم در سال ۵۷ اول در داخل، نیروهای مسلح کشور را پاکسازی کردند و سپس به صادرات ایدئولوژی تندروانه به سایر مناطق خاورمیانه پرداختند که البته اکثریت منطقه را از گرد این رژیم پراکنده کرد.
این نوع به عقب راندن که لویتسکی و وی آن را «فعالیت ضدانقلابی» مینامند، برای رژیمهای در شرف تکوین تهدید وجودی به شمار میرود اما اگر از آن جان سالم به در ببرند، بقا مییابند چون قادر به ساختن ارکان حفظ قدرتاند که در کتاب «انقلاب و دیکتاتوری» اینگونه توضیح داده شده است:
سه رکن اصلی برای قدرت رژیم وجود دارد:
اول: سران حاکم متحد
دوم: اسباب سرکوب بسیار پیشرفته در داخل
سوم: نابودی سازمانها و مراکز جایگزین قدرت در جامعه
تا زمانی که این ارکان وجود داشته باشند، ساز انواع اوباشی که چنین کشورهایی را اداره میکنند کوک است یا دستکم برای مدتی اوضاعشان رو به راه است.
مشکل اما زمانی گریبان دیکتاتوریها را میگیرد که در راه رو به پایان -و البته آن پایان ممکن است دیر از راه برسد- از داخل میپوسند و فرو میریزند. چنین رژیمهایی با تخریب نهادهای ملی و تقدیم قدرت مطلق به رهبر و جانشینانش -که اغلب از او ضعیفتر از آب درمیآیند- مرگ خود را رقم میزنند.
نکته این است که نهادها و نه مردم، ضامن بقای نظامهای سیاسیاند. به همین علت است که بر خلاف آنچه زوال غرب پنداشته میشود، دولتهای دموکراتیکی مثل آمریکا و بریتانیا همچنان سر کارند ولی امیدهای دور و دراز ناپلئون و هیتلر، مشتی اوهام از آب درآمدند.
در روسیه، ولایمیر پوتین میکوشد تا استالینیسم را بازگرداند و برای همین به اوکراین چنگ انداخته است.
در ایران، مردم هر روز زندگیشان را در خیابانها به خطر میاندازند تا آخوندها را از کشورشان بیرون کنند و البته در نهایت موفق خواهند شد. این مثل روز روشن است.
همزمان با حضور مردم بر مزار قربانیان جمهوری اسلامی، حامد اسماعیلیون در گفتوگویی اختصاصی با ایراناینترنشنال از برنامههای خود برای بازگشت به ایران گفت و با تاکید بر ضرورت همگرا کردن ایرانیان خارج از کشور، یادآور شد: «باید به متنی مکتوب که مورد قبول مردم داخل ایران باشد برسیم.»
سخنگوی خانواده جانباختگان هواپیمای اوکراینی در آستانه سومین سالگرد شلیک عمدی موشکهای سپاه به این پرواز، به ایراناینترنشنال گفت: «آخرین باری که فکر کردم میخواهم به ایران برگردم اواخر نوامبر بود و اندازه یک کلیک به آن نزدیک بودم اما خرید بلیت را به فردایش موکول کردم.»
او در ادامه گفت: «روز بعد به من اطلاع دادند که پرونده هواپیما در راه لاهه است و فکر کردم باید برای فرجام کاری که در کنار بقیه برایش سه سال با خون دل کار کردم، حضور داشته باشم و بعد از آن هم که سومین سالگرد هواپیما به زودی فرا میرسد. بعد هم اتفاقاتی افتاد که تردیدم را برای برگشت به ایران بیشتر کرد اما میدانم قبل از این که انقلاب کاملا به پیروزی برسد، باید این کار را کرد.»
نویسنده کتاب «گاماسیاب ماهی ندارد» درباره سناریوهای مختلفی که تصور میکند از زمان فرود هواپیمایش در ایران با آنها روبهرو میشود، گفت: «بهترینش این بود که به میدان آزادی برسم و از آنجا تا میدان انقلاب فریاد بزنم، در انقلاب بنشینم و فریاد بزنم. اگر مردم هم همراه شدند که چه بهتر. بدترینش هم این بود که در فرودگاه دستگیر شوم. من هیچ چیزی برای از دست دادن ندارم؛ منتها احمق هم نیستم و در مورد سناریوهای مختلف فکر میکنم.»
اسماعیلیون از قرار گرفتن بر سر دو راهی اخلاقی گفت و توضیح داد: «این که مثل یک قهرمان بمیری یا آلوده چیزی شوی ... خیلی برای خودم نگرانم و ترجیح میدهم مثل یک قهرمان بمیرم؛ [البته] اگر از دید مردم قهرمانم. اگر نه که [دلم میخواهد] مانند فردی عادی که چیزی برای از دست دادن ندارد، بمیرم.»
او در بخشی دیگر از این مصاحبه در پاسخ به سوالی درباره گرایشهای سیاسی خود گفت: «قبل از این معمولا بهعنوان یک ناظر به وقایع نگاه میکردم. بعد از این اتفاق (شلیک به هواپیما) همه تمایلات سیاسی را پشت در گذاشتم. مانند تمام افراد دیگری که در هیات مدیره انجمن [کشتهشدگان هواپیمای اوکراینی] هستند. مساله اصلی دادخواهی است.»
اسماعیلیون تاکید کرد که در انتخابات اخیر «کشور دموکراتیکی مثل کانادا» به هیچیک از دو حزب اصلی رای نداده است اما در ایران آزاد طرفدار حکومتی بر پایه «جمهوری» است و منتظر فعالیت احزاب مختلف و معرفیشان به مردم میماند و بعد بهعنوان یک شهروند رای خواهد داد.
او در پاسخ به سوالی دیگر درباره این که اگر حامد اسماعیلیون پیش از سرنگونی هواپیما، حامد امروز را ببیند چه فکری دربارهاش میکند، گفت: «این آدمی که الان هستم را نمیشناسد. قبل از این من اصلا فکر نمیکردم اینطور شود. حتی در بدترین کابوسهایم هم این فکر را نمیکردم.»
پدر ریرا و همسر پریسا اقبالیان که در هواپیمای اوکراینی با شلیک موشک سپاه کشته شدند، از عمق دلتنگی و ناباوری خود از این اتفاق هم گفت و یادآوری کرد: «هر صبحی که بیدار شدم به آنان گفتم حقتان را میگیرم. بدون استثنا و سه سال تمام. کسی اینها [دلتنگی و ناباوری از مرگ همسر و دخترش] را نمیبیند. هر روز به صندلی خالی ریرا نگاه میکنم و میگویم حقت را میگیرم دخترم.»
اسماعیلیون در بخش دیگری از این گفتوگو درباره توییت مشترکی که در شب سال نوی میلادی همراه با چهرههای سیاسی و اپوزیسیون فعال خارج از کشور منتشر کرد، گفت: «متن توییت را علی کریمی برای من فرستاد و چون ایده خوبی بود انجام دادیم.»
او با بیان این که نه قبل از توییت و نه بعد از آن با همه افرادی که توییت کرده بودند، صحبتی نکرده است، یادآوری کرد: «امیدوارم بتوانیم با هم صحبت کنیم. نه تنها با کسانی که این توییت مشترک را زدند که خیلی کسان بیشتری باید با هم حرف بزنند.»
سخنگوی انجمن جانباختگان هواپیمای اوکراینی با تاکید بر این که به اعتقاد او «گرهی در مسیر ائتلاف وجود ندارد» ادامه داد: «در میان آدمهایی که من میشناسم [افرادی که این توییت مشترک را منتشر کردند] کیش شخصیتی وجود ندارد و فکر میکنم باید مقدمات کار را فراهم کرد، بدون این که سوءتفاهمی ایجاد شود یا کسی حذف شود. توییت مشترک هم به نظرم ایده خوبی رسید که نشان دهد آدمها دستکم با هم مشکلی ندارند.»
حامد اسماعیلیون، دبیر و سخنگوی انجمن خانوادههای کشتهشدگان هواپیمای اوکراینی به تازگی اعلام کرده بود طبق نامهای که وزیر امور خارجه کانادا برای خانوادههای جانباختگان فرستاده، روند قضایی ارجاع پرونده سرنگونی هواپیمای اوکراینی به دیوان بینالمللی دادگستری در لاهه آغاز شده است.
گروه بینالمللی هماهنگی و واکنش برای قربانیان پرواز شماره ۷۵۲ اوکراین نیز در بیانیهای اعلام کرد: «اقدام ملموسی انجام دادهایم تا اطمینان حاصل کنیم تلاشهایمان برای پاسخگو کردن ایران درباره ساقط کردن غیرقانونی پرواز پیاس۷۵۲ اوکراین میتواند به فاز حل و فصل اختلافات منجر شود.»
این گروه که متشکل از وزرای کشورهای کانادا، سوئد، اوکراین و بریتانیاست، اعلام کرد درخواست داده تا پرونده جمهوری اسلامی در مورد ساقط کردن عمدی و غیرقانونی پرواز اوکراینی با موشکهای سپاه پاسداران، به استناد ماده ۱۴ کنوانسیون جلوگیری از اعمال غیرقانونی علیه امنیت هواپیمایی کشوری، به داوری الزامآور ارجاع شود.
در روزهای گذشته، در آستانه سومین سالگرد شلیک عمدی موشکهای سپاه به پرواز پیاس۷۵۲، انجمن خانوادههای کشتهشدگان این هواپیمای مسافربری خواستار پیوستن مردم در سراسر دنیا به تجمعاتی شدند که به این مناسبت برگزار میشود.
این انجمن در توییتر نوشت: «عدالت پیروز میشود. در سومین سالگرد جنایت سرنگون کردن پرواز پیاس۷۵۲ و در همراهی با انقلاب ایران، روز هشتم ژانویه (۱۸ دی ماه) به تجمعات در سراسر دنیا بپیوندید.»
علاوه بر تجمعات جهانی روز یکشنبه، اسماعیلیون از همه شهروندان در سراسر جهان خواست تا امروز (شنبه، هفدهم دی) شاخه گلی بر مزار قربانیان جمهوری اسلامی در طول چهار دهه گذشته بگذارند.
رابرت مالی، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، اقدام واتساپ در رونمایی از پروکسی برای کاربران ایرانی را به منظور حفظ ارتباط آنان با جهان، زیرکانه خواند. از سوی دیگر، آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا، تداوم کمک نظامی جمهوری اسلامی به روسیه را نقض قطعنامه ۲۲۳۱ دانست.
بلینکن با اشاره به تحریمهای جدید این کشور علیه برنامههای پهپادی و موشکی جمهوری اسلامی گفت: «ایران با ارائه فنآوری پهپادی به روسیه، بر آتش جنگ اوکراین میدمد.»
از سوی دیگر، مالی روز جمعه در توییتی ضمن استقبال از حرکت واتساپ در رونمایی از پروکسی برای کاربران ایرانی نوشت: «شرکتهای آمریکایی راههای زیرکانهای را برای کمک به مردم ایران پیدا میکنند تا [ایرانیان] بتوانند با وجود سانسور بیوقفهای که به فرمان رهبر جمهوری اسلامی انجام میشود، کانالهای ارتباطی بین خود و جهان خارج را باز نگه دارند.»
باب منندز، سناتور دموکرات هم در واکنش به اضافه شدن قابلیت استفاده از پروکسی در پیامرسان واتساپ گفت: «تلاش مهم واتساپ برای ایمن کردن دسترسی کاربران به اینترنت در مواجهه با سانسور و خاموشی، نمایش قدرتمندی از همبستگی است که نشان میدهد ما در کنار معترضان ایران ایستادهایم.»
این پیامها یک روز پس از آن منتشر شد که واتساپ اعلام کرد پروکسی فعال شده در این پیامرسان، به کاربران اجازه میدهد حتی در صورت قطع اینترنت هم امکان ارسال پیام یا تماس تلفنی را داشته باشند.
ویل کتکارت، مدیر واتساپ، درباره فیلتر این پیامرسان در ایران و برخی نقاط دیگر گفته بود: «میلیونها نفر در ایران و جاهای دیگر هستند که همچنان از حق برقراری ارتباط آزادانه و خصوصی محروماند.»
واتساپ همچنین در بیانیه خود برای کاربرانی که میخواهند به دوستان و خانواده خود کمک کنند، راهنمای چگونگی راهاندازی پراکسی را به اشتراک گذاشت.
با تداوم محدویت شدید اینترنت در ایران و فیلتر شدن شبکه اجتماعی اینستاگرام و پیامرسان واتساپ همزمان با خیزش سراسری مردم علیه جمهوری اسلامی، رسانههای داخلی اوایل مهر در گزارشهایی اعلام کردهاند احتمالا این فیلترینگ همیشگی خواهد بود.
نتبلاکس، سازمان غیردولتی ناظر بر اینترنت در جهان نیز با اشاره به محدود شدن دسترسی به واتساپ و اینستاگرام در ایران، قطع اینترنت اپراتورهای همراه اول و ایرانسل و مشاهده اختلالات منطقهای در طول اعتراضات، اعلام کرد ایران تحت شدیدترین محدودیتهای اینترنت از دوره آبان ۹۸ به بعد قرار دارد.
پس از مختل شدن واتساپ در اوایل خیزش انقلابی، این شرکت در پاسخ به انتقادها علیه این پیامرسان در زمینه قطع و اختلال آن در ایران، اعلام کرد تمام توان فنی خود را برای حفظ خدمات و امکان استفاده همه کاربران در جهان انجام خواهد داد.
واتساپ ۳۱ شهریور در پیامی اعلام کرد: «در تلاشیم که دوستان ایرانی ما بتوانند با هم در ارتباط بمانند و در حد امکانات خود از هیچ کاری دریغ نمیکنیم تا سرویسهای ارتباطی ما به طور مستمر فعال بمانند.»
تلاشهای جهانی برای حفظ ارتباط اینترنتی مردم ایران با جهان خارج در حالی ادامه دارد که قوه قضاییه جمهوری اسلامی قصد دارد با همکاری وزارت ارتباطات و سایر نهادهای مرتبط، فروشندگان غیرمجاز ابزارهای دور زدن فیلترینگ را مجازات کند.
همزمان با گسترش اقدامات جمهوری اسلامی در اعدام و سرکوب معترضان و در آستانه برگزاری تجمعات جهانی ایرانیان در روز یکشنبه، خیزش انقلابی علیه جمهوری اسلامی در نقاط مختلف ایران ادامه داشت.
ویدیوهای رسیده به ایران اینترنشنال نشان میدهد که گروهی از شهروندان سنندج شامگاه جمعه با شعار علیه علی خامنهای و جمهوری اسلامی در خیابانها تجمع کردند.
ویدیوهای ارسالشده به ایران اینترنشنال نشان میدهد شامگاه ۱۶ دیماه مردم معترض در محلههای مختلف تهران، همچون نارمک، پونک، شهرک باقری و کوهسار شعارهایی همچون «چه دار باشه چه زندان، ایستادهایم تا پایان»، «مرگ بر خامنهای» و «مرگ بر دیکتاتور» سر میدادند.
یک ویدیوی ارسالشده دیگر به ایران اینترنشنال نشان میدهد مردم معترض شیراز شامگاه ۱۶ دی، شعارهای شبانه همچون «مرگ بر جمهوری اسلامی»، «مرگ بر بسیجی بچهکش» و «مرگ بر اصل ولایت فقیه» سر میدادند.
ویدیوی ارسالی دیگر نشان میدهد ۱۶ دی ماه در اهواز، معترضان پارچهنوشتهای را برای فراخوان به اعتراض و اعتصاب روز ۱۸ دی بر روی پل عابر پیاده نصب کرده بودند.
همزمان با فرا رسیدن سومین سالگرد انهدام هواپیمای اوکراینی، ویدیوی ارسالشده به ایران اینترنشنال نشان میدهد شهروندان معترض شامگاه جمعه، بنرهایی را برای فراخوان به اعتراضات سراسری روز ۱۸ دیماه، بر روی یک پل در اتوبانهایی در تهران نصب کردند.
در همین حال، انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف اعلام کرد که قصد داشته یادبودی برای سالگرد انهدام هواپیمای اوکراینی برگزار کند، اما مسئولان دانشگاه از صدور مجوز برگزاری این مراسم خودداری کردند.
سوزاندن و تخریب نمادهای حکومتی نیز در روز جمعه ادامه داشت. یکی از مخاطبان ایران اینترنشنال ویدیویی را روز ۱۶ دی از ارومیه فرستاد و گفت: بنر حاوی تصویر قاسم سلیمانی سوزانده شده بود.
ویدیوهای ارسالشده به ایران اینترنشنال نشان میدهد معترضان شامگاه ۱۵ دی ماه روی دیوارهایی در دورود لرستان شعارنویسی کردند.
اعتصابات در زندانها نیز در حال گسترش است. کانال تلگرام شوراهای صنفی دانشجویان کشور گزارش داد تعدادی از زندانیان زندان کرج، از جمله ارژنگ مرتضوی، دانشجوی زندانی، در اعتراض به قطعی شدن حکم اعدام چند تن از بازداشتشدگان اعتراضات از شامگاه پنجشنبه اعتصاب غذای خشک کردهاند.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایران اینترنشنال، ابوالفضل بختیاری و حامد محمدخانی، دو شهروند ۲۱ ساله ساکن ماهدشت کرج روز ۱۹ مهر در این شهر بازداشت شدهاند و پس از حدود سه ماه در بلاتکلیفی در ندامتگاه مرکزی کرج محبوساند و اکنون در اعتراض به این وضعیت دست به اعتصاب غذا زدهاند.
از سوی دیگر، در ادامه اقدامات اعتراضی هنرمندان و ورزشکاران، ویدیویی به تازگی منتشر شده که نشان میدهد محمد فرحبخش، بازیگر سینما و تئاتر، در ۱۵ آذرماه پس از آنکه جایزه سومی بازیگری مردان جشنواره تئاتر گیلان را دریافت کرد، گفت به «احترام خونهای جاری بر خاک مقدس ایران و همکاران زندانیاش» این جایزه را به خانه نمیبرد.
همچنین یلدا معیری، عکاس خبری، در ویدیویی در اینستاگرام خود خبر داد که به شش سال زندان و تعدادی مجازات تکمیلی از جمله دو ماه فعالیت به عنوان پاکبان و دو سال ممنوعیت اقامت در تهران و استانهای همجوار محکوم شده است
یلدا معیری در این ویدیو با لباس پاکبانی و در حال جارو کردن خیابان گفت: «وقتی که بعد از ۲۳ سال کار اجازه عکاسی از واقعیتهای جامعه را ندارم، نه تنها به عنوان مجازات بلکه با کمال میل به پاکبانی می پردازم و این کار را از همین امروز شروع کردم.»
حملههای سایبری نیز به نهادهای وابسته به جمهوری اسلامی همچنان ادامه دارد. امیرلاجوردی، رییس شرکت ارتباطات زیرساخت، اعلام کرد که شامگاه پنجشنبه بانک مرکزی، و پیامرسانهای داخلی بله و روبیکا مورد هدف حملات سایبری قرار گرفتند و با آن مقابله شد.
لاجوردی نوشت که «این روزها بیشترین حجم حملات خارجی به سوی بانکها و موسسات مالی، شرکتهای ارائهدهنده اینترنت، و زیرساختهای ارتباطی است که دفع شدند.»
با این حال، مقامات جمهوری اسلامی همچنان بر مواضع انکار آمیز خود و ادامه سیاستهای سرکوبگرانه تاکید دارند. عباس نیلفروشان، معاون عملیات سپاه پاسداران، روز ۱۶ دیماه در یک سخنرانی، با مخاطب قرار دادن جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا گفت اینجا مثل کشورهای کوچک نیست که با عملیات رسانهای ساقط شود.او افزود: «برای فروپاشی باید از دریای خون گذشت.»
از سوی دیگر، همزمان با چهاردهمین جمعه اعتراضات ضدحکومت در سیستان و بلوچستان، جواد لاریجانی، مدیر پژوهشگاه دانشهای بنیادی، با هجمه به مولوی عبدالحمید به دلیل اظهارات اعتراضی، مسجد مکی را «محل توطئه» خواند.
لاریجانی خواستار ایستادگی «جبهه انقلاب» در برابر این اعتراضات و عبدالحمید شد و گفت: «او نمیتواند در داخل ایران باشد و بگوید که من ایرانی هستم ولی در کشور سیاست دشمنان ایران را پیش ببرد.»
علیرضا زاکانی، شهردار تهران، نیز با اشاره به اعتراضات سراسری گفت: «در این ایام فکر کردند کار انقلاب تمام است.»
او افزود: «امروز کسی از بعد تهدید امنیتی و نظامی نمیتواند حتی ما را تهدید کند، تهدید هم که میکنند خودشان این تهدید را به سخره میگیرند.»
لطفالله دژکام، نماینده خامنهای در استان فارس، در واکنش به انتقادها از گرانی و مشکلات اقتصادی گفت: «دشمن میگوید الان این طوری شده است، اما از نظر تاریخی از روز نخست و حضرت آدم این قصه شروع شد و لذا باید حواسمان باشد که فریبمان ندهند.»
در همین حال، رضا کریمی، معاون سازمان تبلیغات اسلامی، اعلام کرد که یک میلیارد تومان بودجه برای حمایت از ایدهپردازی هیاتهای مذهبی برای «تقویت انسجام اجتماعی»، «تقویت محافل خانگی» و «میدانداری اجتماعی» زنان در نظر گرفته شده است.
احمد وحیدی، وزیر کشور، نیز درباره ارسال پیامکهای «تذکر حجاب» گفت که «رعایت حجاب یک امر قانونی است و اساس قوانین باید رعایت شود.»